Στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ορεινής Ποδηλασίας, που πραγματοποιήθηκε στις 10 και 11 Οκτωβρίου 2026 στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής, συμμετείχε η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο της τουριστικής προβολής και της ανάδειξης θεματικών μορφών τουρισμού, όπως ο αθλητικός τουρισμός.
Το πρωτάθλημα συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Κασσάνδρας, η Ελληνική Ομοσπονδία Ποδηλασίας (Ε.Ο.Π.), ο Αθλητικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης «Ο Ποδηλάτης» και η εταιρεία “Race System”. Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης διεξήχθησαν το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα XCE (Cross Country Eliminator) και το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα / Κύπελλο Ελλάδος XCC (Cross Country Short Track), όπου συμμετείχαν συνολικά 126 αθλητές και αθλήτριες από σωματεία όλης της χώρας, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών.
«Ήταν για μας στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ιδιαίτερη τιμή η συμμετοχή και η απονομή των μεταλλίων σε μια τόσο σημαντική αθλητική διοργάνωση, όπως το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ορεινής Ποδηλασίας στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής, που συγκέντρωσε αθλητές και επισκέπτες από όλη την Ελλάδα. Διοργανώσεις αυτού του επιπέδου αναδεικνύουν τη δυναμική του αθλητικού τουρισμού στην Περιφέρειά μας, που αποτελεί βασική θεματική προτεραιότητα στη στρατηγική μας, και μας δίνουν την ευκαιρία να προβάλλουμε τον μοναδικό φυσικό πλούτο και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Χαλκιδικής. Παράλληλα, μέσα από τη στήριξη αντίστοιχων δράσεων, ενισχύουμε την προβολή της Κεντρικής Μακεδονίας ως ενός πρότυπου, εναλλακτικού προορισμού για 365 ημέρες τον χρόνο, που προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες και συνδυάζει τη φύση, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό και τη φιλοξενία», δήλωσε η Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Βίκυ Χατζηβασιλείου.
Η επιλογή της Κασσάνδρας για την πραγματοποίηση του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Ορεινής Ποδηλασίας είχε ως στόχο την ανάπτυξη της ποδηλατικής κουλτούρας, την ενίσχυση του εναλλακτικού αθλητικού τουρισμού και την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου στην περιοχή της Χαλκιδικής. Η δράση προσέλκυσε πλήθος επισκεπτών σε μια περιοχή μοναδικού φυσικού πλούτου και ανέδειξε τη Χαλκιδική σε ανταγωνιστικό προορισμό εναλλακτικού και αθλητικού τουρισμού. Η Χαλκιδική έχει δυνατότητες να προσφέρει ποιοτικές και αυθεντικές εμπειρίες στους επισκέπτες, πέρα από το καθιερωμένο τουριστικό πρότυπο «ήλιος και θάλασσα», καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, συνδυάζοντας τη φύση, τις υπαίθριες δραστηριότητες και τον αθλητισμό.
Γράφει ο Τρύφων Τοπαλίδης, ερευνητής τοπικής ιστορίας
Στις 20 Οκτωβρίου συμπληρώνονται 114 χρόνια από τη μάχη του Καρά Ασμάκ —του ποταμού Λουδία, όπως ονομαζόταν στα οθωμανικά χρόνια—, η οποία διεξήχθη στις 20 Οκτωβρίου/2 Νοεμβρίου 1912, σύμφωνα με το παλαιό και το νέο ημερολόγιο αντίστοιχα. Ήταν η τελευταία και μία από τις πιο κρίσιμες μάχες κατά την προέλαση του ελληνικού στρατού προς τη Θεσσαλονίκη. Η επέτειος αυτή αποτελεί αφορμή για να στρέψουμε το βλέμμα μας όχι μόνο στους πρωταγωνιστές της μάχης, αλλά και σε εκείνους που ανέλαβαν να περιγράψουν τα γεγονότα στο ελληνικό και διεθνές αναγνωστικό κοινό: τους πολεμικούς ανταποκριτές.
Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912–1913, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ Ιάκωβος Μιχαηλίδης, αποτέλεσαν ορόσημο για τη διεθνή δημοσιογραφία. Ήταν από τις πρώτες ένοπλες συγκρούσεις που καλύφθηκαν τόσο εκτενώς, προσελκύοντας ένα πολυεθνικό «καραβάνι» περισσότερων από 200 έμπειρων πολεμικών ανταποκριτών, απεσταλμένων κορυφαίων εντύπων της Ευρώπης και της Αμερικής. Σύμφωνα με το Μητρώο Ανταποκριτών που τηρούσε η υπηρεσία Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών, περισσότεροι από 20 Έλληνες και ξένοι δημοσιογράφοι διαπιστεύθηκαν για να ακολουθήσουν τον ελληνικό στρατό στο μέτωπο της Θεσσαλίας–Μακεδονίας. Ανάμεσά τους ήταν και ο Ιταλός δημοσιογράφος Olindo Bitetti, ανταποκριτής της εφημερίδας Corriere della Sera του Μιλάνου.
Ο Ιταλός πολεμικός ανταποκριτής Olindo Bitetti (εδώ σε φωτογραφία της εποχής του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου)
Ο Olindo Bitetti (Καζέρτα, 6 Μαΐου 1886 – Ρώμη, 22 Μαΐου 1973) ήταν μια πολυσχιδής και δραστήρια προσωπικότητα: αθλητής υδατοσφαίρισης, ποδοσφαιριστής, ιδρυτικό μέλος του αθλητικού συλλόγου της Λάτσιο, επαγγελματίας δημοσιογράφος και πολεμικός ανταποκριτής. Αργότερα υπήρξε πιλότος μαχητικού αεροπλάνου στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πρόεδρος της Ιταλικής Ομοσπονδίας Κολύμβησης, ανταποκριτής της Gazzetta dello Sport και διευθυντής της εφημερίδας Il Popolo romano.
Πριν ακόμη ξεσπάσει ο πόλεμος που κήρυξαν τα χριστιανικά βαλκανικά κράτη εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο Bitetti εργαζόταν ως τακτικός ανταποκριτής της Corriere della Sera στην Αθήνα. Στις 12 Οκτωβρίου 1912 η Επιτελική Υπηρεσία Στρατού του χορήγησε πιστοποιητικό (άδεια) πολεμικού ανταποκριτή για να παρακολουθήσει τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού στο μέτωπο της Θεσσαλίας. Εκείνη την περίοδο η Corriere della Sera έχαιρε της εκτίμησης των ελληνικών διπλωματικών κύκλων για την αντικειμενική στάση της. Ο Δημήτριος Κακλαμάνος, επιτετραμμένος στην Ελληνική Πρεσβεία της Ρώμης, σε εμπιστευτική αναφορά του προς το Υπουργείο των Εξωτερικών για τον Ιταλικό Τύπο, έγραφε χαρακτηριστικά: «… εκ των επαρχιακών εφημερίδων την πρωτίστην θέσιν, και εν σχέσει ακόμη προς τας εφημερίδας της Ρώμης, κατέχει ο “Corriere della Sera” του Μιλάνου, όστις είνε αναντιρρήτως ουχί μόνον η πληρεστέρα, καλλίτερον γραφόμενη και μάλλον διαδεδομένη Ιταλική εφημερίς, αλλά και εν εκ των σοβαρωτέρων οργάνων του ευρωπαϊκού τύπου».
Η πρωτότυπη σελίδα της Corriere della Sera με την ανταπόκριση του Olindo Bitetti
Στο άρθρο αυτό παραθέτουμε σε ελληνική μετάφραση την ανταπόκριση του Olindo Bitetti για τη μάχη του Καρά Ασμάκ, όπως δημοσιεύθηκε στην Corriere della Sera το Σάββατο 16 Νοεμβρίου 1912 [3 Νοεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο, που ίσχυε τότε στην Ελλάδα]. Η ανταπόκριση αναδημοσιεύθηκε λίγες ημέρες αργότερα από την εφημερίδα Νεολόγος Πατρών. Διαβάζοντας το κείμενό του, το οποίο είναι γραμμένο σε ενεστώτα, σχηματίζει κανείς την έντονη εντύπωση ότι ο Ιταλός δημοσιογράφος βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της μάχης και παρακολουθούσε τους ευζώνους και την ομάδα των «ανταρτών» του λοχαγού Μαζαράκη να εφορμούν και να διασώζουν τη σιδηροδρομική γέφυρα πριν προλάβουν να την ανατινάξουν οι Τούρκοι.
Η αντιπαραβολή με το αρχειακό υλικό, ωστόσο, φωτίζει τον αφηγηματικό τρόπο του δημοσιογράφου και τον χρόνο άφιξής του στο πεδίο όπου είχε διεξαχθεί η μάχη. Ο Σπυρίδων Κουτσούμπας, επικεφαλής του Στρατονομικού Αποσπάσματος της 7ης Μεραρχίας, αναφέρει στην έκθεση πεπραγμένων της υπηρεσίας του, την οποία συνέταξε στις 17 Οκτωβρίου 1915, ότι το απόγευμα της επομένης της μάχης, δηλαδή στις 21 Οκτωβρίου, οι άνδρες του —εκτελώντας προφανώς σχετικές διαταγές— απομάκρυναν από τη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία τον Olindo Bitetti και τους συναδέλφους του: τον G. J. Stevens, ανταποκριτή της Daily Telegraph, τον Haworth J. Woodley, ανταποκριτή και φωτογράφο του λονδρέζικου ειδησεογραφικού πρακτορείου Central News Agency, και τον Κωνσταντίνο Πούπτη, ανταποκριτή της Daily Chronicle, οι οποίοι είχαν μόλις καταφθάσει.
Αυτοί οι τέσσερις πολεμικοί ανταποκριτές, επομένως, δεν υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες της μάχης· έφθασαν στο πεδίο αφού τα όπλα είχαν σιγήσει και ο εχθρός είχε ήδη απομακρυνθεί προς τον Αξιό και πέρα από αυτόν, ενώ στο μεταξύ ολοκληρωνόταν η επίστρωση της σιδηροδρομικής γέφυρας του Λουδία για τη διέλευση των οχημάτων του ελληνικού στρατού. Πιθανότατα στο Πλατύ, στο κονάκι του μπέη όπου είχαν διανυκτερεύσει οι επιτελείς της 7ης Μεραρχίας, ενημερώθηκαν οι δημοσιογράφοι για τα καθέκαστα της μάχης από αξιωματικούς και από τον ίδιο τον μέραρχο, αντισυνταγματάρχη του Μηχανικού Κλεομένη Κλεομένους. Στη συνέχεια ο Bitetti επιστράτευσε τη δεινή δημοσιογραφική του πένα και τον ιστορικό ενεστώτα για να μετατρέψει τη στρατιωτική ενημέρωση σε ένα ολοζώντανο, κινηματογραφικό ανάγνωσμα για το ευρωπαϊκό κοινό.
Στην εισαγωγή της ανταπόκρισής του, ο Bitetti περιγράφει επίσης τις μεγάλες τεχνικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι πολεμικοί ανταποκριτές εκείνης της εποχής. Η περιγραφή του αναδεικνύει την αντίθεση με τη σημερινή ταχύτητα μετάδοσης των ειδήσεων από τα τηλεοπτικά κανάλια και το διαδίκτυο. Επί δέκα ημέρες δεκάδες ανταποκριτές, εγκλωβισμένοι στη Θεσσαλονίκη χωρίς πρόσβαση σε τηλέγραφο ή ταχυδρομικές υπηρεσίες, δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τις εφημερίδες τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο όγκος των τηλεγραφημάτων που περίμεναν να διαβιβαστούν είχε φτάσει τις 300.000 λέξεις. Το ελληνικό επιτελείο τούς επέτρεψε τελικά να επιβιβαστούν σε πολεμικό πλοίο και να μεταφέρουν τις ανταποκρίσεις τους στην Αθήνα. Από εκεί ο Bitetti μπόρεσε να τις διαβιβάσει στην εφημερίδα του στο Μιλάνο.
Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΟΥ OLINDOBITETTI
«Με τον ελληνικό στρατό της Μακεδονίας για την κατάληψη της Θεσσαλονίκης
(Από τον ειδικό απεσταλμένο μας)
ΑΘΗΝΑ, 15 Νοεμβρίου, ώρα 13.30
Στη Θεσσαλονίκη, η οποία ελπίζαμε ότι θα αποτελούσε τη Μέκκα των ανταποκριτών, μας περίμενε μια οδυνηρή απογοήτευση. Βρεθήκαμε εντελώς εγκλωβισμένοι: χωρίς τηλέγραφο, χωρίς ταχυδρομική υπηρεσία, χωρίς τη δυνατότητα να βγούμε από την πόλη. Καμιά πενηνταριά ανταποκριτές, από όλα τα έθνη, είχαν βρει τον τρόπο να φθάσουν εδώ, αλλά κανείς δεν είχε καταφέρει μέχρι σήμερα να αποδράσει, όπως ήταν και η γενική επιθυμία όλων. Καθώς οι πολεμικοί ανταποκριτές παρέμειναν για δέκα ημέρες χωρίς να μπορούν να επικοινωνήσουν με τις εφημερίδες τους, έχει συσσωρευτεί ένας τεράστιος όγκος τηλεγραφημάτων. Υπολογίζεται ότι πρέπει να διαβιβαστούν περίπου τριακόσιες χιλιάδες λέξεις. Για τον λόγο αυτό, το Επιτελείο αναγκάστηκε να μας επιτρέψει να επιβιβαστούμε σε ένα πολεμικό πλοίο, προκειμένου να μεταφέρουμε τις ανταποκρίσεις μας στην Αθήνα. Στα ακόλουθα τηλεγραφήματα, τα οποία λόγω των περιστάσεων μόλις σήμερα μπόρεσα να διαβιβάσω, οι αναγνώστες θα βρουν ένα πιστό ημερολόγιο των γεγονότων που οδήγησαν στην κατάληψη της Θεσσαλονίκης.
Ο διοικητής της 7ης Μεραρχίας, συνταγματάρχης του Μηχανικού Κλεομένης Κλεομένους, μαζί με το επιτελείο του έφιπποι στο Πλατύ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Η μάχη στον Λουδία
Κιρτζαλάρ [Άδενδρο], 4 Νοεμβρίου [22 Οκτωβρίου]
Βρισκόμαστε στη σιδηροδρομική γραμμή Μοναστηρίου–Θεσσαλονίκης, σε απόσταση μόλις τριάντα χιλιομέτρων από τον πολυπόθητο στόχο όλων των Ελλήνων. Φοβόμαστε ότι θα περάσουν αρκετές ημέρες ακόμη προτού καταφέρουμε να τον προσεγγίσουμε, επειδή όλες οι γέφυρες στον ποταμό Αξιό έχουν υπονομευθεί. Δεν θα είναι εύκολο εγχείρημα να περάσουν, δίνοντας μάχη, περισσότεροι από εξήντα χιλιάδες άνδρες πάνω από αυτοσχέδιες γέφυρες που ακόμη δεν υπάρχουν, καθώς οι πλωτήρες (ποντόνια) του μηχανικού δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν την ταχεία προέλαση του στρατού. Ίσως φθάσουν σήμερα.
Σας είχα ήδη αναφέρει ότι, ενώ ο Διάδοχος Κωνσταντίνος είχε φθάσει στα Γιαννιτσά, κατευθυνόμενος προς τον Αξιό, η άλλη μεραρχία της δεξιάς πτέρυγας του στρατού, η οποία είχε ξεκινήσει από την Κατερίνη, έφτασε στον Γιδά, πάνω στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Βέροια με τη Θεσσαλονίκη.
Έχοντας αναχωρήσει από τη Βέροια προχθές, 2 Νοεμβρίου [20 Οκτωβρίου], συναντήσαμε ακριβώς αυτή τη μεραρχία, η οποία αποτελεί τώρα την εμπροσθοφυλακή του στρατού. Προς τα στρατεύματα αυτά μας ώθησε ένας σφοδρός κανονιοβολισμός, ο οποίος, ξεκινώντας από τις έξι το πρωί, μας ανάγκασε να επισπεύσουμε την αναχώρησή μας από τη Βέροια, ενώ μαινόταν κατακλυσμιαία βροχή συνοδευόμενη από ισχυρότατο άνεμο. Χάρη σε μια ευτυχή σύμπτωση, διαθέτουμε τώρα ένα αυτοκίνητο· όμως, όπως κάθε ρόδο έχει τα αγκάθια του, ο οδηγός μας διακατέχεται από έναν ανήκουστο φόβο. Όσο ο βρυχηθμός των κανονιοβολισμών γίνεται πιο δυνατός και πλησιάζει, τόσο εκείνος εφευρίσκει προσχήματα για να επιβραδύνει την πορεία μας.
Ο λοχαγός Μαζαράκης με την ομάδα των «προσκόπων» που διέσωσαν τη σιδηροδρομική γέφυρα του Καρά Ασμάκ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Φτάνουμε επιτέλους στις δέκα το πρωί στον Γιδά. Μερικοί στρατιώτες μάς πληροφορούν ότι τα στρατεύματα, που απείχαν λίγα χιλιόμετρα και είχαν ξεκινήσει το πρωί από τον Γιδά, είχαν επιτεθεί στο χωριό Πλατύ, το οποίο βρίσκεται επίσης πλησίον της σιδηροδρομικής γραμμής Βέροιας–Θεσσαλονίκης, όπου ήταν οχυρωμένοι μερικές χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες με μια πεδινή πυροβολαρχία. Οι Έλληνες είχαν ήδη καταλάβει το Πλατύ, αλλά συνέχιζαν να απωθούν τους Τούρκους προκειμένου να τους εξαναγκάσουν να περάσουν τον ποταμό Λουδία (τουρκικά: Καρά Ασμάκ), όπου θα μπορούσαν να κυκλωθούν από τα προελαύνοντα στρατεύματα του Διαδόχου. Ταυτόχρονα, οι Έλληνες επεδίωκαν να αποτρέψουν την καταστροφή των γεφυρών.
Το Πλατύ στις φλόγες
Πρέπει να βιαστούμε για να προλάβουμε να δούμε αυτή την πιο ενδιαφέρουσα φάση της μάχης. Ο οδηγός, χλωμός από τον φόβο του, αρνείται να συνεχίσει. Αφού τον στολίσαμε με βρισιές, τον εγκαταλείπουμε στη μοίρα του. Επιστρατεύουμε όλες τις μηχανικές μας γνώσεις και καταφέρνουμε, τρανταζόμενοι πάνω στον φρικτό και λασπώδη δρόμο, να φτάσουμε στο Πλατύ· ένα χωριό που αποτελείται από λίγα σπίτια, εκ των οποίων τα μισά, χτυπημένα από το ελληνικό πυροβολικό, έχουν παραδοθεί στις φλόγες.
Στο κονάκι βρίσκουμε τον διοικητή της 7ης Μεραρχίας, τον συνταγματάρχη Κλεομένη, ο οποίος διευθύνει μαζί με το επιτελείο του τις κινήσεις των στρατευμάτων του. Μας δείχνει με ποιον τρόπο οι Τούρκοι απωθούνται από παντού.
Η ξύλινη οδική γέφυρα του Καρά Ασμάκ, η οποία καταστράφηκε από τους υποχωρούντες Τούρκους (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Η ατμόσφαιρα, εξαιτίας της βροχής, είναι σκοτεινή και εμποδίζει την ορατότητα σε μεγάλη απόσταση. Ωστόσο, η μάχη διεξάγεται σε μια πλατιά πεδιάδα, σχεδόν γυμνή από δέντρα, με αποτέλεσμα να μην είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς κάθε κίνηση.
Οι Τούρκοι βρίσκονται κοντά στον ποταμό Λουδία, πλησίον των δύο γεφυρών —της σιδηροδρομικής και της αμαξιτής οδού— οι οποίες απέχουν μεταξύ τους ένα χιλιόμετρο. Οι Έλληνες αναπτύσσονται σε έναν ευρύ ημικυκλικό σχηματισμό και, σφίγγοντας όλο και περισσότερο τον κλοιό, στοχεύουν στην κατάληψη των δύο προαναφερθεισών γεφυρών. Το ελληνικό πυροβολικό, έχοντας προσδιορίσει με ακρίβεια τις θέσεις του εχθρού, βάλλει με μεγάλη ευστοχία. Βλέπουμε τα βλήματα να πέφτουν όλα πολύ κοντά στις οθωμανικές θέσεις.
Αντίθετα, οι Τούρκοι βάλλουν σπάνια και πάντα άστοχα· οι βολές τους, όλες ανεξαιρέτως βραχείες, εκρήγνυνται πεντακόσια μέτρα πριν από τον στόχο. Οι Έλληνες πυροβολητές, βρεγμένοι ως το κόκαλο, εργάζονται αδιάκοπα αλλάζοντας θέσεις στα πυροβόλα τους, προχωρώντας από δεξιά προς τα αριστερά. Είναι τρεις πυροβολαρχίες των 75 χιλιοστών που βάλλουν εναλλάξ, χωρίς να πάψουν ποτέ να προξενούν φθορές στον εχθρό, ο οποίος πρέπει σίγουρα να έχει βαριές απώλειες, πλην όμως επανέρχεται με επιμονή για να ανακαταλάβει τις θέσεις που εγκατέλειψε.
Ο ηρωισμός των εθελοντών
Στις 13:00, ο συνταγματάρχης Κλεομένης διατάσσει τα πεζοπόρα τμήματα που βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή να κινηθούν για την τελική επίθεση, με σκοπό την κατάληψη των δύο γεφυρών. Οι Τούρκοι έχουν ήδη περάσει στην απέναντι όχθη του ποταμού, αλλά με την παραμικρή κίνηση του ελληνικού πεζικού προς τα εμπρός, απαντούν με καταιγιστικές ομοβροντίες τυφεκιοβολισμών. Τρεις ελληνικές πυροβολαρχίες διασταυρώνουν τα πυρά τους πλησίον των γεφυρών για να αναγκάσουν τους Τούρκους να υποχωρήσουν ακόμη περισσότερο. Την ίδια στιγμή, η ελληνική αριστερή πτέρυγα, αποτελούμενη από εύζωνες, κινείται για να επιτεθεί στη γέφυρα της αμαξιτής οδού, ενώ η δεξιά πτέρυγα, αποτελούμενη από εθελοντικά σώματα —τους λεγόμενους αντάρτες— προελαύνει προς τη σιδηροδρομική γέφυρα.
Οι Τούρκοι, βλέποντας πλέον ότι είναι αδύνατον να υπερασπιστούν άλλο τα δύο περάσματα του ποταμού, αποφασίζουν να τα καταστρέψουν. Προτού καν προλάβουν να φτάσουν οι εύζωνες, οι οποίοι προελαύνουν τρέχοντας, βλέπουμε ψηλές φλόγες να υψώνονται. Ο μέραρχος βγάζει μια κραυγή οργής: είναι η ξύλινη γέφυρα που καίγεται. Όταν φτάνουν οι εύζωνες, δεν έχει απομείνει παρά ένα τεράστιο, πύρινο καμίνι που φουντώνει από τον άνεμο. Οι Τούρκοι, προβλέποντας την υποχώρησή τους, είχαν προετοιμάσει μεγάλη ποσότητα εύφλεκτων υλών.
Απομένει όμως ακόμα η σιδηροδρομική γέφυρα, που είναι στέρεα κατασκευασμένη από σίδερο. Οι πυροβολητές εντείνουν εκεί τα πυρά τους για να απωθήσουν τους Τούρκους, οι οποίοι φαίνονται να προετοιμάζουν κάτι: ίσως δυναμίτιδα. Καμιά εικοσαριά αντάρτες, από τους πιο τολμηρούς, ορμούν ολοταχώς, ρισκάροντας τη ζωή τους από την έκρηξη των βομβών και των βλημάτων του ελληνικού πυροβολικού. Όμως οι πυροβολητές παρακολουθούν με προσοχή την προέλασή τους και παύουν το πυρ μόλις τους βλέπουν να φθάνουν στη γέφυρα. Λίγα λεπτά ακόμα και θα σημειωνόταν μια σφοδρή έκρηξη: το φυτίλι έχει σχεδόν καεί ολόκληρο. Οι γενναίοι εθελοντές ορμούν να κόψουν τα καλώδια, αλλά πληρώνουν ακριβά την τόλμη τους, καθώς οι Τούρκοι, βλέποντας το πυροβολικό να σταματά τις βολές του, προελαύνουν ξανά, αδειάζοντας τα Μάουζερ τους πάνω στο μικρό απόσπασμα: τέσσερις Έλληνες πέφτουν νεκροί, οι υπόλοιποι είναι όλοι τραυματισμένοι, εκτός από έναν αξιωματικό, ο οποίος καλπάζει έφιππος για να ειδοποιήσει το πυροβολικό να κατευθύνει τα πυρά του πέρα από το ποτάμι, ώστε να εμποδίσει τον εχθρό να προελάσει εκ νέου και να επιχειρήσει ξανά την καταστροφή της γέφυρας.
Ο βρυχηθμός των κανονιών ξαναρχίζει. Οι αντάρτες προελαύνουν και πάλι· η γέφυρα είναι στα χέρια τους. Η ημέρα στέφεται με επιτυχία. Τα στρατεύματα προωθούνται όλα μέχρι τις όχθες του ποταμού, καταδιώκοντας τους Τούρκους που υποχωρούν εσπευσμένα.
Γύρω στις τέσσερις το απόγευμα η μάχη έχει τελειώσει. Αντάρτες και εύζωνοι καταδιώκουν ακόμα τους φυγάδες, συλλαμβάνοντας μερικούς αιχμαλώτους.
Πηγαίνουμε μαζί με το επιτελείο να επισκεφθούμε τις καταληφθείσες θέσεις· περνάμε τη γέφυρα και βρίσκουμε το έδαφος στρωμένο με πτώματα Τούρκων, περισσότερα από διακόσια. Οι ελληνικές απώλειες, αντίθετα, ανέρχονται σε περίπου σαράντα νεκρούς και τραυματίες.
Τμήματα της 7ης Μεραρχίας στις δύο όχθες του Καρά Ασμάκ μετά τη μάχη. Διακρίνεται η ανωδομή της σιδηροδρομικής γέφυρας (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Η κατάληψη του Κιρτζαλάρ
Το ίδιο κιόλας βράδυ αρχίζει η διέλευση όλων των στρατευμάτων μέσω της σιδηροδρομικής γέφυρας, με σκοπό την κατάληψη του χωριού Κιρτζαλάρ.
Καθώς δεν είναι πλέον δυνατή η χρήση της αμαξιτής οδού εξαιτίας της καμένης γέφυρας, τόσο το πυροβολικό όσο και οι εφοδιοπομπές με τα αυτοκίνητα αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν αυτό το πέρασμα. Τις μεγαλύτερες δυσκολίες αντιμετωπίζουν τα αυτοκίνητα, τα οποία, καθώς οδηγούνται μέσα από βαλτώδη λιβάδια, συχνά βουλιάζουν και απαιτείται η επιστράτευση βοδιών για τον απεγκλωβισμό τους.
Τελικά, ολόκληρη η μεραρχία μαζί με την εφοδιαστική φάλαγγα [επιμελητεία] βρίσκεται στις 3 Νοεμβρίου [21 Οκτωβρίου] στο Κιρτζαλάρ, αναμένοντας τη διαταγή προέλασης. Έχοντας διαβεί τον μικρό ποταμό Λουδία, απομένει τώρα ο μεγάλος ποταμός Αξιός, τις γέφυρες του οποίου οι υποχωρούντες Τούρκοι λέγεται ότι έχουν καταστρέψει ολοσχερώς.
Ο Διάδοχος και αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού Κωνσταντίνος Α’ με το επιτελείο του στον σιδηροδρομικό σταθμό του Κιρτζαλάρ (φωτογραφία Haworth J. Woodley)
Ολόκληρη η ημέρα κυλά χωρίς να ακουστεί ο βρυχηθμός των κανονιών. Ο καιρός έχει βελτιωθεί και, προς το βράδυ, επιτρέπει την αποκατάσταση της οπτικής επικοινωνίας [με οπτικό τηλέγραφο] με το στράτευμα του Διαδόχου, που βρίσκεται στα αριστερά μας, σε απόσταση περίπου δέκα χιλιομέτρων στον Αξιό. Στο στρατόπεδό μας διαβεβαιώνουν ότι τα στρατεύματα του αρχιστρατήγου, κατά τη διάρκεια της χθεσινής μάχης, κατάφεραν να αποκόψουν την υποχώρηση των Τούρκων και να απωθήσουν περίπου δύο χιλιάδες από αυτούς μέσα στους βάλτους, όπου θα βρήκαν βέβαιο θάνατο.
Βλέπουμε μακριά να καίγονται δύο χωριά.
Τα ελληνικά στρατεύματα, μετά από τόσες ημέρες πορείας και μαχών, συχνά υπό κακοκαιρία, αντέχουν θαυμάσια· το ηθικό τους είναι εξαιρετικά υψηλό· οι στρατιώτες συζητούν με απόλυτη φυσικότητα το ενδεχόμενο να περάσουν τον ποταμό Αξιό κολυμπώντας. Για όποιον γνωρίζει πόσο κρυουλιάρηδες είναι οι Έλληνες, μια τέτοια πρόθεση, με το ψύχος να μας παγώνει αυτή τη στιγμή, δείχνει πόσο ζεστάθηκαν οι ψυχές τους.
Σήμερα το πρωί που ξυπνήσαμε, βρεθήκαμε σχεδόν μόνοι. Ολόκληρη η μεραρχία, αφού μάζεψε τις σκηνές της, προελαύνει προς τον Αξιό. Πότε θα τον περάσουμε; Πότε θα μπορέσουμε να στείλουμε αυτά τα τηλεγραφήματα; Να δύο ερωτήματα στα οποία αδυνατούμε να απαντήσουμε· σκεφτήκαμε να καταφύγουμε ακόμα και σε ένα αργοκίνητο μέσο, σε έναν απλό πεζοπόρο, για να τα στείλει στη Λάρισα. Δεν καταφέραμε όμως ακόμα να βρούμε κανέναν· αυτοί οι χωρικοί έχουν εξαφανιστεί όλοι: φεύγουν μαζί με τους Τούρκους. […]»
Αντί επιλόγου
Εκατόν δεκατέσσερα χρόνια μετά από εκείνες τις βροχερές ημέρες του Οκτωβρίου του 1912, η ανταπόκριση του Bitetti μάς προσφέρει κάτι περισσότερο από μια απλή εξιστόρηση της μάχης που διεξήχθη στο Πλατύ και στη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία. Μας επιτρέπει να γνωρίσουμε τις συνθήκες εργασίας και τις τεχνικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι πολεμικοί ανταποκριτές εκείνης της εποχής, υπό το καθεστώς της κρατικής λογοκρισίας. Παρ’ όλα αυτά, η ικανότητά τους να αφομοιώνουν τις μαρτυρίες και να τις μετατρέπουν σε ζωντανά, γεμάτα ένταση ρεπορτάζ συνέβαλε ώστε η ελληνική προέλαση να βρεθεί στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Σήμερα, στην εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας και της ακαριαίας μετάδοσης της είδησης, η «οδύσσεια» αυτών των ανταποκριτών φαντάζει μακρινή. Παραμένει, όμως, μια πολύτιμη υπενθύμιση για το πώς γράφτηκε η Ιστορία, τόσο στα λασπωμένα πεδία των μαχών της Μακεδονίας όσο και στις γεμάτες μελάνι σελίδες του διεθνούς Τύπου.
Πηγές
Εφημερίδα Corriere della Sera, Σάββατο 16 Νοεμβρίου 1912, σελίδα 3.
Αρχείο Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ/ΓΕΣ), φάκελος 1668/ΙB/1: «Έκθεσις πεπραγμένων της Στρατονομίας της 7ης Μεραρχίας από της κηρύξεως της επιστρατεύσεως μέχρι τις 15 Νοεμβρίου 1912».
Ιστορικό και Διπλωματικό Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών, Αρχείο Κεντρικής Υπηρεσίας, 1912: φάκελοι 60/2, 61/1 και 117/1· 1913: φάκελοι 32/2, 77/2 και 77/5.
Iakovos Michailidis, «Reporting from the Frontline: The war correspondents in the Balkan Wars (1912–1913)», Media History, 2018. DOI: 10.1080/13688804.2018.1519389.
Πάνω από 200 ζώα εντοπίστηκαν σε κατοικία 54χρονης σε περιοχή της Θέρμης Θεσσαλονίκης, χωρίς να εξασφαλίζονται οι κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης για τα ζώα, όπως ανακοίνωσε η Αστυνομία.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε χθες το απόγευμα, όταν αστυνομικοί του Τμήματος Θέρμης συνέλαβαν τη γυναίκα, έπειτα από επεισόδιο που είχε με 35χρονη, από την Αλγερία, κατά το οποίο φέρεται να την απείλησε.
Στον αστυνομικό έλεγχο που ακολούθησε, διαπιστώθηκε ότι η 54χρονη διατηρούσε στην οικία της 120 σκυλιά, 70 γάτες και 10 κατσίκες.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ, τα ζώα δεν διέθεταν άνετο, υγιεινό και κατάλληλο κατάλυμα, με αποτέλεσμα να παραβιάζονται οι κανόνες ευζωίας τους.
Ελεύθερη με εντολή εισαγγελέα η 54χρονη με τα 200 ζώα στο σπίτι της – Προκαταρκτική έρευνα για τις συνθήκες διαβίωσής τους
Ελεύθερη αφέθηκε, με εντολή εισαγγελέα, η 54χρονη που συνελήφθη στη Θέρμη Θεσσαλονίκης, μετά τον εντοπισμό 200 ζώων στην κατοικία της.
Η εισαγγελέας διέταξε τη διενέργεια προκαταρκτικής έρευνας, προκειμένου να διερευνηθούν οι συνθήκες διαβίωσης των ζώων και να διαπιστωθεί εάν πληρούνται οι προβλεπόμενοι κανόνες ευζωίας.
Η σύλληψή της πραγματοποιήθηκε χθες το απόγευμα, έπειτα από επεισόδιο με 35χρονη από την Αλγερία, την οποία φέρεται να απείλησε.
Τι δείχνουν οι έρευνες του Spitogatos και της Orientum
Η έλλειψη προσιτής κατοικίας, η πληθυσμιακή συρρίκνωση της ελληνικής υπαίθρου και το περιορισμένο ενδιαφέρον των νέων για τα τεχνικά επαγγέλματα αναδείχθηκαν σε τρεις μεγάλες προκλήσεις για την αγορά ακινήτων, στο πλαίσιο της Prodexpo 2026.
Νέα έρευνα του Spitogatos έδειξε ότι η πίεση της ζήτησης σε σχέση με τη διαθέσιμη προσφορά είναι τριπλάσια στις ενοικιάσεις έναντι των πωλήσεων, ενώ πανελλαδική έρευνα της Orientum κατέγραψε ότι οι τεχνικές εργασίες βρίσκονται μόλις στην 36η θέση μεταξύ 38 επαγγελματικών κατηγοριών στις προτιμήσεις των μαθητών λυκείου.
Spitogatos: Η προσιτή κατοικία έχει οκταπλάσια πίεση από την ακριβή
Το μέγεθος της ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης παρουσίασαν ο Δημήτρης Μελαχροινός, Συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος του Spitogatos, και ο Δημήτρης Τσατίρης, Επιχειρησιακός Διευθυντής της εταιρείας, μέσα από ανάλυση των διαθέσιμων ακινήτων και της συμπεριφοράς των ενδιαφερόμενων χρηστών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, πανελλαδικά καταγράφονται 2,4 μοναδικά αιτήματα ενδιαφέροντος ανά διαθέσιμο ακίνητο προς ενοικίαση, έναντι 0,79 στις πωλήσεις. Οι αναζητήσεις φτάνουν τις 23 ανά ακίνητο στις ενοικιάσεις, έναντι σχεδόν 12 στις πωλήσεις. Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στα χαμηλότερα επίπεδα τιμών. Στην Αττική, η ζήτηση για κατοικίες με ενοίκιο κάτω των 600 ευρώ υπερβαίνει κατά πολύ τη διαθέσιμη προσφορά, ενώ πολλά από τα ακίνητα αυτής της κατηγορίας βρίσκονται σε χαμηλή ενεργειακή κλάση ή χρειάζονται παρεμβάσεις.
Στις πωλήσεις, το μεγαλύτερο έλλειμμα αφορά κατοικίες αξίας έως 300.000 ευρώ, όπου συγκεντρώνεται και η πλειονότητα των αναζητήσεων από Έλληνες ενδιαφερομένους. Αντίθετα, στα ακριβότερα ακίνητα, ιδιαίτερα πάνω από τις 550.000 ευρώ, η σχέση προσφοράς και ζήτησης εμφανίζεται περισσότερο ισορροπημένη.
Η ανάλυση ανέδειξε μεγάλες διαφορές ακόμη και μεταξύ γειτονικών περιοχών. Στο Κεφαλάρι καταγράφηκαν σχεδόν οκτώ αιτήματα ενδιαφέροντος ανά διαθέσιμο ακίνητο και 262 αναζητήσεις ανά ακίνητο αξίας έως 300.000 ευρώ. Αντίστοιχα, στο Νέο Ψυχικό η πίεση για ενοικίαση κατοικίας έως 600 ευρώ ήταν ιδιαίτερα υψηλή. Όπως ανέφερε, ο κ. Μελαχροινός, η προσιτή κατοικία δέχεται κατά μέσο όρο οκταπλάσια πίεση σε σχέση με την ακριβότερη, ενώ μεταξύ κοντινών περιοχών οι αποκλίσεις μπορούν να φτάσουν τις 12 έως 14 φορές.
Οι δύο εκπρόσωποι του Spitogatos υποστήριξαν ότι απαιτείται άμεση και σημαντική αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Ο κ.Τσατίρης επισήμανε ότι προγράμματα ενίσχυσης της ζήτησης, όπως το «Σπίτι μου», παρότι έχουν κοινωνικό πρόσημο, εντείνουν την ανισορροπία όταν δεν συνοδεύονται από αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος. «Αυτό που κατά την άποψή μας πρέπει να γίνει είναι αυτό το σοκ προσφοράς, να μπουν πολλά ακίνητα στην αγορά», ανέφερε, τονίζοντας ότι τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα και όχι οριζόντια, καθώς οι ελλείψεις διαφοροποιούνται σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.
Μέτσοβο: Από τους 4.000 στους 1.200 κατοίκους
Τη δύσκολη πραγματικότητα της ελληνικής υπαίθρου ανέδειξε η Δήμαρχος Μετσόβου Μαρία-Χριστίνα Αβέρωφ, στη συζήτηση για την αναζωογόνηση των χωριών και τη δημογραφική ανανέωση, την οποία συντόνισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Dimand, Δημήτρης Ανδριόπουλος.
«Όταν μεγάλωνα εγώ στο Μέτσοβο ήμασταν 4.000 κάτοικοι. Πλέον είμαστε 1.200 περίπου», ανέφερε, περιγράφοντας τη συρρίκνωση της τοπικής κοινωνίας. Όπως είπε, τα περίπου 30.000 πρόβατα που υπήρχαν παλαιότερα στην περιοχή έχουν περιοριστεί σε περίπου 5.000, αποτυπώνοντας την υποχώρηση της κτηνοτροφίας και της παραγωγικής δραστηριότητας. Υποστήριξε ότι δεν είναι ρεαλιστικό να διασωθούν όλοι οι μικροί οικισμοί χωρίς συνολικό σχεδιασμό και πρότεινε την ενίσχυση των κεφαλοχωριών, ώστε να λειτουργήσουν ως κέντρα στήριξης των μικρότερων κοινοτήτων.
Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευάγγελος Κυριαζόπουλος, αναγνώρισε ότι η αναστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης απαιτεί συνδυασμό πολιτικών και χρόνο. Επισήμανε ότι η προσβασιμότητα σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης είναι καθοριστική, ενώ ανέφερε το Μέτσοβο και την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου ως παραδείγματα περιοχών που παρουσιάζουν αντοχές.
Ο Σωτήρης Τσουκαρέλης, από τον συνεταιρισμό The High Mountains, περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι επιχειρούν να εγκατασταθούν σε ορεινά χωριά. «Η απουσία βασικών υπηρεσιών, καταστημάτων, ιατρικής υποστήριξης και καθημερινών υποδομών οδηγεί αρκετούς να επιστρέψουν στις πόλεις μέσα σε λίγους μήνες ή χρόνια». Όπως τόνισε, «η εγκατάσταση στην ύπαιθρο προϋποθέτει όχι μόνο κατοικία και εργασία, αλλά και δεξιότητες που συχνά απουσιάζουν από όσους έχουν μεγαλώσει στα αστικά κέντρα».
Έρευνα: Μόλις στο 2,52% το ενδιαφέρον για τεχνικά επαγγέλματα
Σοβαρό πρόβλημα για το μέλλον των κατασκευών ανέδειξε η πανελλαδική έρευνα επαγγελματικών ενδιαφερόντων της Orientum, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσίασε ο Συνιδρυτής της εταιρείας Σπύρος Μιχαλούλης.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν περίπου 27.000 μαθητές λυκείου την περίοδο 2022-2024, εξέτασε το ενδιαφέρον των εφήβων για 38 επαγγελματικές κατηγορίες. Οι τεχνικές εργασίες κατατάσσονται στην 36η θέση, με μόλις 2,52% των μαθητών να εμφανίζει υψηλό ενδιαφέρον. Τα logistics βρίσκονται στην 33η θέση, οι κατασκευές στην 31η, ο τουρισμός και η φιλοξενία στην 30ή και η μηχανολογία στην 24η. Αντίθετα, στην κορυφή των προτιμήσεων βρίσκεται η επιχειρηματικότητα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση των κοριτσιών από τα συγκεκριμένα επαγγέλματα: μόλις το 0,53% εμφανίζει υψηλό ενδιαφέρον για τεχνικές εργασίες, το 4,30% για κατασκευές και το 4,29% για μηχανολογία.
Ο ίδιος απέδωσε μέρος του προβλήματος στην ελλιπή ενημέρωση των μαθητών για τις πραγματικές επαγγελματικές επιλογές και στα στερεότυπα που εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αποφάσεις τους. «Δεν αρκεί απλά να δημιουργούμε θέσεις εργασίας, πρέπει να δημιουργούμε και την επιθυμία των νέων να τις επιλέξουν», τόνισε, καλώντας τις επιχειρήσεις να έρθουν σε επαφή με τους μαθητές ήδη από το σχολείο.
Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026, στην Πλατεία Ελευθερίας, η Αλεξάνδρεια γιορτάζει τις γεύσεις, τη μουσική και την παράδοσή της πίτας!
Η 21η Γιορτή Πίτας επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια, προσκαλώντας κατοίκους και επισκέπτες σε μια γιορτή αφιερωμένη στην ελληνική γαστρονομική παράδοση, στις αυθεντικές τοπικές γεύσεις και στη συλλογική δημιουργία των πολιτιστικών συλλόγων.
Ξεχωριστή παρουσία στη φετινή διοργάνωση θα έχει ο γνωστός σεφ και τηλεοπτικός παρουσιαστής Βασίλης Καλλίδης, ο οποίος θα παρουσιάσει μια γαστρονομική δράση αφιερωμένη στην ελληνική παραδοσιακή κουζίνα και ιδιαίτερα στην τέχνη της πίτας. Μέσα από την παρουσίαση συνταγών, τεχνικών παρασκευής και τοπικών προϊόντων, καθώς και τη ζωντανή επικοινωνία με το κοινό, θα αναδείξει τον πλούτο της ελληνικής γαστρονομικής κληρονομιάς.
Σημαντική θέση στο πρόγραμμα έχει και το παραδοσιακό μουσικό πρόγραμμα, με την ορχήστρα του Δημήτρη Παράσχου και το ASMA Music Ensemble. Παραδοσιακά τραγούδια και οργανικοί σκοποί από την ηπειρωτική Ελλάδα, με ιδιαίτερη αναφορά στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, καθώς και μουσικά ακούσματα από τη Μικρά Ασία και τη νησιωτική Ελλάδα, θα δημιουργήσουν το μουσικό πλαίσιο της γιορτής, αναδεικνύοντας την ποικιλομορφία της ελληνικής μουσικής παράδοσης.
Η φετινή διοργάνωση αποκτά, παράλληλα, έναν ακόμη πιο οικογενειακό χαρακτήρα, καθώς περιλαμβάνει ειδική δράση για τα παιδιά. Το παιδικό παραμύθι της Κωνσταντίνας Πετρινιώτη, «Ο Γαλάζιος Πετεινός και η Ροδαλένια», παρουσιάζεται μέσα από μια διαδραστική μουσικοθεατρική παράσταση με τους ηθοποιούς Γρηγόρη Πυριαλάκο και Βαλεντίνα Παρασκευαΐδου, συνδυάζοντας αφήγηση, μουσική και θέατρο σε μια ξεχωριστή εμπειρία για τους μικρούς φίλους της εκδήλωσης.
Δύο βραβεία στον διαγωνισμό της Γιορτής Πίτας
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει φέτος ο διαγωνισμός της Γιορτής Πίτας, ο οποίος θα αναδείξει δύο νικητές, μέσα από την επιλογή του κοινού.
Το 1ο βραβείο θα απονεμηθεί στη νικητήρια πίτα, η οποία θα ξεχωρίσει για τη γεύση της και θα κατακτήσει την προτίμηση του κοινού, αλλά και του σεφ Βασίλη Καλλίδη.
Το 2ο βραβείο θα απονεμηθεί στο πιο όμορφο στήσιμο περιπτέρου πολιτιστικού συλλόγου, επιβραβεύοντας τη δημιουργικότητα, την αισθητική και τη φροντίδα με την οποία οι σύλλογοι θα παρουσιάσουν τη συμμετοχή τους.
Στο πλαίσιο αυτό, οι πολιτιστικοί σύλλογοι καλούνται να συμμετάσχουν ενεργά στον διαγωνισμό, παραδίδοντας ένα κομμάτι από την πίτα που επιθυμούν να διαγωνιστεί, στα άτομα της διοργάνωσης, το αργότερο έως τις 19:00 το Σάββατο 24 Οκτωβρίου.
Η Γιορτή Πίτας αποτελεί κάθε χρόνο μια ευκαιρία συνάντησης, συνεργασίας και ανάδειξης της τοπικής πολιτιστικής δημιουργίας. Με τη συμμετοχή των συλλόγων, τη γαστρονομική παρουσία του Βασίλη Καλλίδη, την παραδοσιακή μουσική και τις δράσεις για μικρούς και μεγάλους, η 21η διοργάνωση φιλοδοξεί να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία γεύσεων, πολιτισμού και ψυχαγωγίας.
Ραντεβού το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026 στην Πλατεία Ελευθερίας, στην Αλεξάνδρεια Ώρα έναρξης: 18:00
Στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις Βρυξέλλες, συμμετέχει σήμερα Πέμπτη και αύριο Παρασκευή ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει πολλαπλές προκλήσεις, από τη νέα ενεργειακή κρίση και την αύξηση των τιμών, μέχρι την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία.
Σε ό,τι αφορά την αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκαλεί η διεθνής αβεβαιότητα και η αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με πληροφορίες, θα τονίσει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση των τιμών και η αναζήτηση τρόπων στοχευμένης και προσωρινής στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων – ιδιαίτερα των μικρομεσαίων – ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα, πάντοτε στα πλαίσια της διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, καθώς οι αγορές παραμένουν νευρικές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και των ενεργειακών διασυνδέσεων. Ωστόσο, θα τονίσει, απαιτούνται και πιο μεσοπρόθεσμα μέτρα που να ανταποκρίνονται στη δύσκολη συγκυρία. Παράλληλα ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να επισημάνει ότι η πράσινη μετάβαση είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος και αυτή τη στιγμή απαιτείται η Ευρώπη να επανεξετάσει τις απόψεις της για την ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική της.
Σημειώνεται ότι η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε μια περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους.
Ο πρωθυπουργός θα τονίσει επιπλέον ότι η Ευρώπη οφείλει να αναρωτηθεί αν σε μια συγκυρία υψηλού πληθωρισμού μπορεί να αντέξει το υψηλό ενεργειακό κόστος για την βιομηχανία της, την πράσινη μετάβαση και την τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας ταυτόχρονα.
Ως προς την ανταγωνιστικότητα και την απλοποίηση διαδικασιών, ο πρωθυπουργός θα σημειώσει ότι η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμα πιο έντονα το κενό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη μείωσης των κρίσιμων εξαρτήσεων της Ε.Ε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιμείνει στην υλοποίηση των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι, ενώ αναμένεται να επισημάνει ότι η πρόοδος στην υλοποίηση πρωτοβουλιών για την απλοποίηση της νομοθεσίας, και του ‘’28ου καθεστώτος” δεν είναι ικανοποιητική.
Στη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) – η οποία συνεχίζεται πλέον στη βάση του αναθεωρημένου Negobox που προετοίμασε η Ιρλανδική Προεδρία – η χώρα μας έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια. Οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υπηρετηθούν με λιγότερους πόρους. Η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα απαντά στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία – οι νέες όμως αυτές προτεραιότητες δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν σε βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ.
Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, ωστόσο, είναι ανοικτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ίδιων πόρων – έχει καταθέσει άλλωστε και σχετικές προτάσεις – εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Ως προς τη Διεύρυνση, η ελληνική θέση παραμένει ότι πρόκειται για στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και την σταθερότητα – πρόκειται για μια διαδικασία που εξαρτάται από τις επιδόσεις των ίδιων των υποψηφίων χωρών.
Η χώρα μας δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της Ε.Ε. και η Διεύρυνση είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πακέτο. Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται μελέτη και όχι βιαστικές αποφάσεις.
Ως προς το Μεταναστευτικό, η Ελλάδα είναι από τα πρώτα κράτη-μέλη της Ε.Ε. που τόνισε τη σημασία προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., ενώ έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για την στήριξη της Επιτροπής στην πρότασή της για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης – όπως στην περίπτωση του Έβρου το 2020.
Τη σημασία της σωματικής άσκησης, της πρόληψης, αλλά και της παρακολούθησης της υγείας κατά την περίοδο πριν και κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης αναδεικνύουν επιστήμονες μέσα από μελέτες και επιστημονικές οδηγίες, που εξέδωσαν με την ευκαιρία της 18ης Οκτωβρίου- Παγκόσμιας Ημέρας Εμμηνόπαυσης.
Η σωματική άσκηση, όπως το περπάτημα, ο χορός και η γιόγκα, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ψυχικής ευεξίας και της ποιότητας ζωής των γυναικών κατά την περιεμμηνόπαυση και τα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Menopause».
Στο πλαίσιο συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης, οι ερευνητές, με επικεφαλής το University College London (UCL), αξιολόγησαν δώδεκα τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, στις οποίες συμμετείχαν περισσότερες από 1.000 γυναίκες ηλικίας 40-65 ετών από επτά χώρες (τη Βραζιλία, την Κίνα, την Τυνησία, την Ινδία, το Ιράν, την Κορέα και τις ΗΠΑ). Όπως προέκυψε από τα αποτελέσματα της μελέτης, διαφορετικές μορφές άσκησης ενδέχεται να βοηθούν στην αντιμετώπιση ορισμένων ψυχολογικών συμπτωμάτων που συνδέονται με αυτή τη μεταβατική περίοδο της ζωής.
Η εμμηνόπαυση είναι η περίοδος κατά την οποία η έμμηνος ρύση σταματά λόγω της μείωσης των ορμονικών επιπέδων και πολλές γυναίκες εμφανίζουν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ψυχολογικά συμπτώματα, όπως κατάθλιψη, πεσμένη διάθεση, άγχος, στρες, καθώς και δυσκολίες στη σκέψη και τη μνήμη. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητά τους και την ποιότητα ζωής τους.
Οι δραστηριότητες που μελετήθηκαν χωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη περιλάμβανε αερόβια άσκηση, όπως το περπάτημα, η ζούμπα, η αερόβια άσκηση και το ταεκβοντό. Η δεύτερη αφορούσε δραστηριότητες σύνδεσης του σώματος και του νου, όπως η γιόγκα, το τάι τσι, το πιλάτες και οι διατάσεις.
Η αερόβια άσκηση εμφάνισε τα ισχυρότερα αποτελέσματα στη μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων και στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής, με την αυξημένη έκκριση ενδορφινών να συνδέεται με τη βελτίωση της διάθεσης.
Παράλληλα, τα προγράμματα αερόβιας άσκησης φαίνεται να απαιτούσαν συχνά λιγότερες συνεδρίες, γεγονός που ενδέχεται να διευκολύνει την ένταξή τους στο καθημερινό πρόγραμμα γυναικών μέσης ηλικίας, οι οποίες αντιμετωπίζουν περιορισμούς χρόνου και ενέργειας. Σε μία από τις μελέτες, οι συμμετέχουσες περπατούσαν για 30 λεπτά, τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ σε άλλη παρακολουθούσαν τρία εβδομαδιαία μαθήματα ζούμπα διάρκειας μίας ώρας.
Από την άλλη πλευρά, οι δραστηριότητες που συνδυάζουν σώμα και νου συνδέθηκαν με σημαντική βελτίωση της ψυχολογικής ποιότητας ζωής. Οι πρακτικές αυτές περιλαμβάνουν τεχνικές ενσυνειδητότητας, ελεγχόμενης αναπνοής και επίγνωσης του σώματος, οι οποίες ενδέχεται να βοηθούν στη ρύθμιση των συναισθημάτων. Σε μία μελέτη, οι γυναίκες συμμετείχαν σε δύο εβδομαδιαίες συνεδρίες γιόγκα διάρκειας 75 λεπτών, ενώ σε άλλη παρακολουθούσαν καθημερινά μαθήματα διάρκειας μίας ώρας.
Η βελτίωση της κατάθλιψης, της διάθεσης και της ποιότητας ζωής ήταν ιδιαίτερα εμφανής στις γυναίκες που βρίσκονταν στα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση. Παράλληλα, η σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε με βελτίωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων και κατά την περιεμμηνόπαυση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σωματική δραστηριότητα ως μια χαμηλού κόστους και ευρέως διαθέσιμη επιλογή για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν ψυχολογικά συμπτώματα κατά την εμμηνόπαυση, σε σύγκριση με άλλες παρεμβάσεις, όπως η ορμονοθεραπεία.
Εκτιμούν επίσης ότι η κοινωνική διάσταση της άσκησης, όπως η συμμετοχή σε ομαδικά προγράμματα γυμναστικής, μπορεί να έχει συμβάλει στη βελτίωση της διάθεσης και της ποιότητας ζωής.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να προσδιοριστεί ποιες μορφές σωματικής δραστηριότητας προσφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη και πώς μπορούν να ενταχθούν αποτελεσματικότερα στην υποστήριξη και τη φροντίδα των γυναικών κατά την εμμηνόπαυση.
Εμμηνόπαυση και υγεία της καρδιάς
Ο Οκτώβριος έχει καθιερωθεί ως Μήνας Ευαισθητοποίησης για την Εμμηνόπαυση και η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία μαζί με την Αμερικανική Εταιρεία Εμμηνόπαυσης σε δήλωση που εξέδωσαν κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης στην υγεία της καρδιάς.
Όπως επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση, η εμμηνόπαυση δεν προκαλεί από μόνη της καρδιαγγειακές παθήσεις, ωστόσο οι αλλαγές που τη συνοδεύουν, όπως τα υψηλότερα επίπεδα χοληστερόλης, το περισσότερο σωματικό λίπος γύρω από τα όργανα και η σκλήρυνση των αιμοφόρων αγγείων, μπορούν να επηρεάσουν την υγεία της καρδιάς.
Οι δύο φορείς αναδεικνύουν τέσσερα βασικά σημεία που οι γυναίκες χρειάζεται να γνωρίζουν για τη σχέση της εμμηνόπαυσης με την καρδιαγγειακή υγεία:
Τα χρόνια γύρω από την εμμηνόπαυση είναι καλή περίοδος για πρόληψη
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, στα οποία περιλαμβάνονται οι καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά επεισόδια, αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου στις γυναίκες. Ωστόσο, μόλις τέσσερις στις δέκα γυναίκες αναγνωρίζουν ότι συνιστούν τη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία τους.
Τα χρόνια πριν και μετά την εμμηνόπαυση αποτελούν ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για την παρακολούθηση της υγείας τους. Μετά την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού επεισοδίου. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να δίνουν προσοχή στην υγεία τους τόσο πριν από την εμμηνόπαυση όσο και κατά τη διάρκεια της μετάβασης.
Διευκρινίζεται ότι αν και η εμμηνόπαυση δεν προκαλεί καρδιαγγειακά νοσήματα, παράγοντες που σχετίζονται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο συχνά μεταβάλλονται στη μέση ηλικία, ακόμη και σε γυναίκες χωρίς προηγούμενο ιστορικό καρδιακών προβλημάτων.
Τα περισσότερα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν στην περιεμμηνόπαυση
Η περιεμμηνόπαυση, δηλαδή η περίοδος γύρω από την εμμηνόπαυση, μπορεί να αρχίσει πριν από την τελευταία έμμηνο ρύση και συχνά συνοδεύεται από τα πιο αισθητά συμπτώματα. Αυτά διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα και μπορεί να περιλαμβάνουν διαταραχές της περιόδου, εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, κόπωση, αύξηση βάρους, πόνο στις αρθρώσεις, αίσθημα παλμών, δυσκολία συγκέντρωσης και άγχος.
Οι αλλαγές αυτές καθιστούν την περιεμμηνόπαυση σημαντική περίοδο για την καλύτερη κατανόηση της προσωπικής κατάστασης υγείας και τη συζήτηση με τον γιατρό για τυχόν συμπτώματα ή ανησυχίες.
Η καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να αλλάξει ακόμη και χωρίς προηγούμενα προβλήματα
Πολλές γυναίκες φτάνουν στην εμμηνόπαυση χωρίς ιστορικό καρδιοπάθειας και χωρίς να έχουν παρατηρήσει αλλαγές στην καρδιακή τους υγεία. Ωστόσο, αυτή η περίοδος αποτελεί σημείο καμπής, καθώς ο καρδιαγγειακός κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί ταχύτερα.
Τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης, γνωστής και ως «κακής» χοληστερόλης, τείνουν να αυξάνονται, ενώ τα αιμοφόρα αγγεία μπορεί να γίνονται πιο δύσκαμπτα. Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν στις γυναίκες να γνωρίζουν βασικούς δείκτες της υγείας τους, όπως την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη και το σάκχαρο στο αίμα.
Ένας ακόμη παράγοντας που συχνά παραβλέπεται είναι η υγεία των νεφρών. Σύμφωνα με επιστημονική ανακοίνωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας για το 2026, η εμμηνόπαυση και η γήρανση μπορεί να επιταχύνουν τη χρόνια νεφρική νόσο, η οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιοπάθεια και εγκεφαλικό επεισόδιο.
Επιπλέον, μελέτη σε περισσότερες από 83.000 γυναίκες ηλικίας 50 έως 79 ετών, η οποία δημοσιεύθηκε στο «Journal of the American Heart Association», διαπίστωσε ότι περίπου μία στις τέσσερις γυναίκες ενδέχεται να εμφανίσει μετά την εμμηνόπαυση ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό, γνωστό ως κολπική μαρμαρυγή. Το άγχος, η κατάθλιψη και η αϋπνία σημειώθηκαν ως σημαντικοί παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης της διαταραχής.
Σημαντική η πρόσβαση σε πληροφορίες
Οι ειδικοί της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας και της Εταιρείας Εμμηνόπαυσης προτρέπουν τις γυναίκες:
– να γνωρίζουν βασικούς δείκτες της καρδιακής υγείας τους, όπως την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη, το σάκχαρο και την κατάσταση της νεφρικής λειτουργίας τους,
– να παραμένουν σωματικά δραστήριες,
– να ακολουθούν υγιεινή διατροφή,
– να δίνουν προτεραιότητα στον επαρκή ύπνο,
– να διαχειρίζονται το στρες,
– να γνωρίζουν τους προσωπικούς παράγοντες κινδύνου, όπως το οικογενειακό ιστορικό, το ιστορικό επιπλοκών στην εγκυμοσύνη ή τα αυτοάνοσα νοσήματα, και
– να συζητούν με την ομάδα υγειονομικής περίθαλψης τυχόν ερωτήματα και ανησυχίες.
Μια νέα επιστημονική έκθεση της επιτροπής του κορυφαίου ιατρικού περιοδικού The Lancet εξέτασε 17 σημαντικές απειλές για την παγκόσμια υγεία μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα. Ανάμεσά τους βρίσκονται η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι πόλεμοι, η κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά.
Σύμφωνα με την επιτροπή, όπως τονίζει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Νίκος Κομούτος, σε 154 από τις 204 χώρες και περιοχές που εξετάστηκαν, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της ανεπαρκούς φυσικής δραστηριότητας θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία του πληθυσμού από την αντιμετώπιση οποιασδήποτε άλλης από τις 17 απειλές ξεχωριστά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, το 2050 περίπου το 60% των ενηλίκων και σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και εφήβους παγκοσμίως θα έχουν υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
Οι ερευνητές προσθέτουν ότι ακόμη και με ευρεία χρήση των νέων φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, η συνολική βελτίωση σε επίπεδο πληθυσμού ενδέχεται να είναι περιορισμένη. Το μήνυμα είναι σαφές: η αντιμετώπιση των παραγόντων αυτών αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για τη βελτίωση της παγκόσμιας υγείας τις επόμενες δεκαετίες. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση στην ανησυχητική εικόνα του υπερβολικού σωματικού βάρους, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες.
(Πηγή: Murray C, Kanem N, Abed S et al. The Lancet Commission on 21st century global threats to health The Lancet, 2026, Δημοσιεύτηκε στις 10 Οκτωβρίου)
Τι δείχνουν οι μελέτες για τα παιδιά στην Ελλάδα;
Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025, βασισμένη σε δεδομένα 3.357 Ελλήνων μαθητών ηλικίας 11-15 ετών από το 2017-2018, έδειξε, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι το 83,9% δεν πραγματοποιούσε τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας, ενώ το 90,2% ξεπερνούσε τις δύο ώρες ημερήσιας χρήσης οθόνης. Νεότερα στοιχεία της διεθνούς έρευνας HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), από το 2021-2022, κατατάσσουν την Ελλάδα μεταξύ των πέντε χωρών και περιοχών όπου μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ή λιγότερα δηλώνει τουλάχιστον μία ώρα φυσικής δραστηριότητας καθημερινά.
Συνολικά, στις 44 χώρες και περιοχές της έρευνας, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 25% για τα αγόρια και 15% για τα κορίτσια, με τη φυσική δραστηριότητα να μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία. Ενώ, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση COSI του ΠΟΥ (2025), η Ελλάδα παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Στα επτάχρονα παιδιά που εξετάστηκαν, το 18% ήταν παχύσαρκα και συνολικά το 37% είχε υπερβολικό βάρος. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις στην παιδική ηλικία, με έμφαση στη φυσική δραστηριότητα και στη διατροφή.
Η πρόληψη ξεκινά από την παιδική ηλικία
Ωστόσο «η κίνηση στην παιδική ηλικία κρίνει την ενήλικη ζωή», δεν παραλείπει να τονίσει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κομούτος. Και εξηγεί: «Χτίζει συνήθειες, οστά και φυσική κατάσταση που συνοδεύουν τον άνθρωπο στην ενήλικη ζωή. Ξέρουμε από διάφορες μελέτες ότι οι δραστηριότητες στην ηλικία των 3 και 6 ετών προέβλεψαν τη δραστηριότητα στη νεότητα και στην πρώιμη ενήλικη ζωή. Τα χρόνια γύρω από την εφηβική έκρηξη ανάπτυξης είναι η περίοδος που χτίζεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας. Το ίδιο ισχύει για τους μύες και την καρδιά. Η καλή αερόβια ικανότητα στη νεότητα συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικής νόσου αργότερα. Η μυική δύναμη στην παιδική ηλικία συνδέεται αντίστοιχα με καλύτερο καρδιομεταβολικό προφίλ και καλύτερη υγεία των οστών αργότερα».
«Χρειαζόμαστε περισσότερες ευκαιρίες καθημερινής φυσικής δραστηριότητας μέσα στο σχολικό ωράριο, πρόσβαση στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία και περιορισμό του υπερβολικού χρόνου οθόνης. Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της φυσικής δραστηριότητας στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απολαμβάνουν τη συμμετοχή τους», καταλήγει ο κ. Κομούτος.
Το 7,5% του πληθυσμού της χώρας αντιμετώπισε το 2025 μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, ενώ το 1,7% μόνο σοβαρή ανεπάρκεια (βάσει της παγκόσμιας τυπικής κλίμακας ανεπάρκειας τροφής- FIES).
Τα αντίστοιχα ποσοστά για τη μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια κυμάνθηκαν από 6% έως 8% μεταξύ 2019 και 2024, με 7% το 2024, ενώ η σοβαρή ανεπάρκεια τροφής διατηρήθηκε σε σχετικά σταθερά επίπεδα, μεταξύ 1,4% και 1,7%, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή της το 2025.
Ειδικότερα:
*Ένα νοικοκυριό θεωρείται ότι έχει μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, όταν τουλάχιστον ένα μέλος του νοικοκυριού δήλωσε ότι, κατά τη διάρκεια των 12 προηγούμενων μηνών πριν τη διενέργεια της έρευνας, αναγκάστηκε να παραλείψει ένα γεύμα, έφαγε λιγότερο από όσο θεωρούσε ότι είχε ανάγκη, έμεινε χωρίς τροφή, πεινούσε αλλά δεν έφαγε, πέρασε μια ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή, λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων.
*Ένα νοικοκυριό θεωρείται ότι έχει σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, όταν τουλάχιστον ένα μέλος του νοικοκυριού δήλωσε ότι, κατά τη διάρκεια των 12 προηγούμενων μηνών πριν τη διενέργεια της έρευνας, πέρασε μια ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων.
Σημειώνεται ότι, στην Ευρώπη ο επιπολασμός μέτριας ή σοβαρής ανεπάρκειας τροφής ανέρχεται στο 7,4%, ενώ ο επιπολασμός σοβαρής ανεπάρκειας τροφής στο 1,9%.
Τα ερωτήματα της έρευνας της ΕΛΣΤΑΤ για την επάρκεια τροφής αναφέρονται στην περίοδο των 12 προηγούμενων μηνών, πριν τη διενέργεια της έρευνας, και έχουν σκοπό να αποτυπώσουν τη δυνατότητα ή μη παροχής, στο σύνολο των μελών του νοικοκυριού, επαρκούς ποσότητας κατάλληλης τροφής, προκειμένου να εξασφαλίζονται για κάθε μέλος οι διατροφικές προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για υγιή διαβίωση.
To υψηλό χρέος μεγάλων ανεπτυγμένων χωρών, όπως των ΗΠΑ, είναι ο βασικός λόγος που αυξάνονται οι αποδόσεις των ομολόγων τους, τονίζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στην έκθεσή του για τις δημοσιονομικές εξελίξεις (Fiscal Monitor), καλώντας τις χώρες αυτές να λάβουν επειγόντως μέτρα για να το θέσουν σε βιώσιμη τροχιά και να περιορίσουν τις επιπτώσεις για τον υπόλοιπο κόσμο.
Το ΔΝΤ σημειώνει ότι οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί απότομα σε αρκετές μεγάλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Μεταξύ Φεβρουαρίου και Σεπτεμβρίου, η μέση απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων της G7 αυξήθηκε περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδό εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.
Το κόστος δανεισμού των χωρών αυξάνεται σε μια εποχή που το παγκόσμιο δημόσιο χρέος αναμένεται να υπερβεί το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2030, που είναι το υψηλότερο επίπεδο από την εποχή αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Διάφοροι παράγοντες ωθούν τις αποδόσεις προς τα πάνω στις ανεπτυγμένες χώρες, μεταξύ των οποίων είναι η απότομη αύξηση της τιμής του πετρελαίου, ο επίμονος πληθωρισμός, η ισχυρότερη ζήτηση για επενδύσεις και οι υψηλότερες προσδοκίες για μελλοντική ανάπτυξη που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, τα θεμελιώδη δημοσιονομικά μεγέθη είναι καθοριστικής σημασίας. Σε μεγάλες ανεπτυγμένες οικονομίες, το υψηλό χρέος, οι πιέσεις στις δαπάνες και η προοπτική μεγάλων εκδόσεων ομολόγων τα επόμενα χρόνια ασκούν ανοδική πίεση στις αποδόσεις που απαιτούν οι επενδυτές για να κρατήσουν μακροπρόθεσμα ομόλογα», αναφέρει η έκθεση.
Η πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς είναι ήδη ορατή. Το πραγματικό μέσο επιτόκιο δανεισμού των κυβερνήσεων προβλέπεται να αυξηθεί από 2,3% το 2021 σε 3,7% έως το 2031, οδηγώντας σε αύξηση της δαπάνης για τόκους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους σε όλο τον κόσμο. Στις ΗΠΑ, οι δαπάνες για τόκους προβλέπεται να αυξηθούν από περίπου 2,8% του ΑΕΠ πριν από την πανδημία σε 5,7% το 2031, ένα ποσό ίσο με τις προβλεπόμενες δαπάνες για την κοινωνική ασφάλιση.
Οι αυξανόμενες δαπάνες για τόκους αποτελούν ένα ολοένα και μεγαλύτερο βάρος για τους προϋπολογισμούς, αφήνοντας λιγότερα περιθώρια για δημόσιες επενδύσεις και κοινωνικές δαπάνες, σημειώνει το Ταμείο. Παράλληλα, περιορίζουν και τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να δράσουν σε περιόδους ύφεσης, τη στιγμή που αυξάνονται οι πιέσεις για δαπάνες στους τομείς της άμυνας, της ενεργειακής ασφάλειας και λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.
Τα υψηλότερα επιτόκια κάνουν πιο δύσκολη την προσπάθεια μείωσης του παγκόσμιου χρέους, ενισχύοντας τη δυναμική του. «Σε έναν αυξανόμενο αριθμό οικονομιών, τα επιτόκια για νέο χρέος υπερβαίνουν τους αναμενόμενους ονομαστικούς ρυθμούς ανάπτυξής τους», με αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις να χρειάζονται ισχυρότερα πρωτογενή δημοσιονομικά ισοζύγια για να αποτρέψουν την αύξηση του χρέους. Ωστόσο, το παγκόσμιο πρωτογενές έλλειμμα αναμένεται να αυξηθεί στο 3,3% του ΑΕΠ το 2026, ενώ η σταθεροποίηση του παγκόσμιου χρέους θα απαιτούσε τη μείωσή του σε περίπου 2,6%. «Και επειδή το παγκόσμιο χρέος προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται, θα χρειαστεί μια περαιτέρω προσαρμογή παρόμοιου μεγέθους τα επόμενα χρόνια».
«Οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων αφήνουν στις χώρες μικρότερο περιθώριο για καθυστέρηση. Οι μεγάλες ανεπτυγμένες οικονομίες με υψηλό χρέος χρειάζονται συγκεκριμένα μέτρα που να βασίζονται σε αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια και ρεαλιστικές παραδοχές. Αυτό είναι απαραίτητο για να τεθεί το χρέος σε βιώσιμη τροχιά, να περιοριστούν τα κόστη δανεισμού και να περιοριστούν οι δευτερογενείς επιπτώσεις στον υπόλοιπο κόσμο. Η καθυστέρηση της προσαρμογής θα οδηγούσε σε αύξηση του επιτοκιακού βάρους και των δημοσιονομικών ευπαθειών, θα περιόριζε περαιτέρω τις επιλογές πολιτικής και, τελικά, θα απαιτούσε μια μεγαλύτερη προσαρμογή για τη σταθεροποίηση του χρέους. Όσο περισσότερο περιμένουν οι χώρες, τόσο πιο επώδυνη γίνεται η προσαρμογή», καταλήγει το ΔΝΤ.
