Με πρωτοβουλία της Βουλευτή Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνας Σπυριδάκη, κατατέθηκε Ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας σχετικά με τη διακοπή του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για την αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας και τις σοβαρές επιπτώσεις που αυτή προκαλεί σε χιλιάδες ασθενείς, οι οποίοι βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι είτε με την αιφνίδια διακοπή της θεραπείας τους είτε με το δυσβάσταχτο κόστος συνέχισής της.

Την κοινοβουλευτική πρωτοβουλία συνυπογράφουν ο Ιωάννης Τσίμαρης, Βουλευτής Ιωαννίνων και Τομεάρχης Υγείας, καθώς και η Κατερίνα Καζάνη, Βουλευτής Ευβοίας και Τομεάρχης Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Με την Ερώτηση, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ αναδεικνύουν ότι μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις πρόληψης που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια οδηγείται σήμερα σε σοβαρό αδιέξοδο, καθώς η λήξη της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης άφησε χωρίς καμία ουσιαστική πρόβλεψη χιλιάδες πολίτες που είχαν ήδη ενταχθεί στη θεραπευτική διαδικασία.

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται στην Ερώτηση: «Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Πρόκειται για μια χρόνια, υποτροπιάζουσα και πολυπαραγοντική νόσο, η οποία συνδέεται άμεσα με σοβαρές επιπλοκές, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η αρτηριακή υπέρταση, η χρόνια νεφρική νόσος, η υπνική άπνοια, αλλά και αυξημένη θνησιμότητα. Παράλληλα, επιβαρύνει σημαντικά την ψυχική υγεία των ασθενών, την ποιότητα ζωής τους και συνεπάγεται υψηλό οικονομικό κόστος τόσο για τους ίδιους όσο και για το Εθνικό Σύστημα Υγείας.»

Οι Βουλευτές υπενθυμίζουν ότι το πρόγραμμα παρουσιάστηκε από την ίδια την Κυβέρνηση ως μία ολοκληρωμένη δημόσια πολιτική πρόληψης. Όπως αναφέρεται: «Το πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας παρουσιάστηκε ως μια ολοκληρωμένη δημόσια παρέμβαση, η οποία περιλάμβανε δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, ιατρική και διατροφική παρακολούθηση, εξατομικευμένη υποστήριξη αλλαγής τρόπου ζωής και, κυρίως, δωρεάν χορήγηση καινοτόμων φαρμάκων υψηλού κόστους για ασθενείς με νοσογόνο παχυσαρκία. Δικαιούχοι του προγράμματος ήταν πολίτες με Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 40 ή από 37 έως 40 με σοβαρές συννοσηρότητες, δηλαδή ασθενείς που αντιμετωπίζουν τις πλέον βαριές μορφές της νόσου.»

Ωστόσο, η πραγματικότητα εξελίχθηκε πολύ διαφορετικά. Στην Ερώτηση τονίζεται ότι: «Στις 30 Ιουνίου 2026 το πρόγραμμα διακόπηκε, καθώς ολοκληρώθηκε η χρηματοδότησή του από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα περίπου 46.000 ήδη ενταγμένοι δικαιούχοι να βρεθούν κυριολεκτικά στη μέση της θεραπείας τους. Οι άνθρωποι αυτοί δεν βρίσκονται μόνο αντιμέτωποι με μία χρόνια νόσο, αλλά και με τις σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις που αυτή συνεπάγεται. Για πολλούς από αυτούς, η ένταξη στο πρόγραμμα αποτέλεσε μία πραγματική ελπίδα ότι θα μπορέσουν να ανακτήσουν τον έλεγχο της υγείας και της καθημερινότητάς τους. Η αιφνίδια διακοπή της θεραπείας δημιουργεί έντονο αίσθημα ανασφάλειας και εγκατάλειψης.»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στους πολίτες που δεν πρόλαβαν ποτέ να ξεκινήσουν τη θεραπεία τους. Όπως επισημαίνεται: «Σημαντικός αριθμός πολιτών που υπέβαλαν αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα από τα τέλη Μαρτίου και κυρίως από τις αρχές Απριλίου 2026 και μετά, παραμένουν μέχρι σήμερα σε καθεστώς αναμονής. Οι συγκεκριμένοι πολίτες, μολονότι πληρούσαν τα προβλεπόμενα κριτήρια και εντάχθηκαν στη διαδικασία αξιολόγησης, δεν πρόλαβαν ποτέ να ξεκινήσουν τη θεραπεία τους πριν από τη λήξη του προγράμματος.»

Η Ερώτηση αποδομεί παράλληλα το κυβερνητικό αφήγημα περί αιφνίδιας εξέλιξης, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα ήταν απολύτως προβλέψιμο. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Το πιο ανησυχητικό, βέβαια, είναι ότι το πρόβλημα αυτό δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Η ημερομηνία λήξης της χρηματοδότησης ήταν γνωστή ήδη από τον σχεδιασμό του προγράμματος. Συνεπώς, η αδυναμία ολοκλήρωσης του θεραπευτικού κύκλου δεν μπορεί να αποδοθεί σε κάποιο απρόβλεπτο γεγονός, αλλά αποτελεί συνέπεια ενός προγραμματισμού που δεν έλαβε εγκαίρως υπόψη του την πραγματική διάρκεια της θεραπείας.»

Οι Βουλευτές υπενθυμίζουν ακόμη ότι το πρόγραμμα ξεκίνησε με τρίμηνη καθυστέρηση, γεγονός που καθιστούσε εξαρχής αδύνατη την ολοκλήρωση του προβλεπόμενου θεραπευτικού κύκλου. Όπως σημειώνεται: «Ενώ ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε έναρξη τον Σεπτέμβριο του 2025, η εφαρμογή του μετατέθηκε τελικά για τον Δεκέμβριο του 2025, την ίδια στιγμή που η λήξη της χρηματοδότησης στις 30 Ιουνίου 2026 ήταν εξαρχής γνωστή. Με άλλα λόγια, η Πολιτεία γνώριζε από την πρώτη ημέρα ότι ο διαθέσιμος χρόνος δεν επαρκούσε για να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες οκτώ δόσεις.»

Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνεται, είναι χιλιάδες ασθενείς να καλούνται σήμερα να επιλέξουν ανάμεσα στη διακοπή της θεραπείας τους και στην καταβολή εκατοντάδων ευρώ κάθε μήνα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Το αποτέλεσμα είναι σήμερα χιλιάδες ασθενείς να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα: είτε να διακόψουν απότομα τη θεραπεία τους είτε να καταβάλουν οι ίδιοι το κόστος αγοράς των φαρμάκων, το οποίο κυμαίνεται από περίπου 250 έως και άνω των 300 ευρώ μηνιαίως, ποσό απαγορευτικό για τη μεγάλη πλειονότητα των δικαιούχων.»

Η Ερώτηση επικαλείται, παράλληλα, τις θέσεις της επιστημονικής κοινότητας, η οποία επισημαίνει ότι η αιφνίδια διακοπή της θεραπείας αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επανάκτησης του σωματικού βάρους, υποτροπής και απώλειας του θεραπευτικού αποτελέσματος, ενώ υπενθυμίζει ότι η έγκαιρη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αποτελεί επένδυση για το ίδιο το Εθνικό Σύστημα Υγείας, καθώς περιορίζει μακροπρόθεσμα το κόστος αντιμετώπισης σοβαρών νοσημάτων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην παρέμβαση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, ο οποίος ζήτησε με επίσημη επιστολή του να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση της θεραπείας των ήδη ενταγμένων ασθενών, ακόμη και μέσω εθνικών πόρων ή ειδικής νομοθετικής ρύθμισης.

Παράλληλα, οι Βουλευτές σημειώνουν ότι, παρά τις ανακοινώσεις του Υπουργείου περί επανεκκίνησης του προγράμματος από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα αναπάντητα. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται: «Μέχρι σήμερα δεν έχει εγκριθεί η παράταση, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένος μηχανισμός κάλυψης του κενού των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου, δεν έχει διευκρινιστεί πώς θα συνεχίσουν τη θεραπεία τους οι ήδη ενταγμένοι ασθενείς, ούτε έχει παρουσιαστεί σχέδιο για όσους αδυνατούν να καταβάλουν το κόστος των φαρμάκων.»

Η Ερώτηση καταλήγει με ένα ιδιαίτερα αιχμηρό πολιτικό μήνυμα: «Η πρόληψη δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους αποσπασματικών χρηματοδοτήσεων. Ιδίως όταν αφορά χρόνιες νόσους, όπως η νοσογόνος παχυσαρκία, η συνέχεια της θεραπείας δεν μπορεί να εξαρτάται από τη λήξη ενός ευρωπαϊκού προγράμματος. Η Πολιτεία οφείλει, πριν δημιουργήσει προσδοκίες και εντάξει χιλιάδες πολίτες σε μια θεραπευτική διαδικασία, να έχει εξασφαλίσει ότι αυτή θα μπορεί να ολοκληρωθεί. Διαφορετικά, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η πρόληψη σταματά εκεί όπου τελειώνει η χρηματοδότηση και όχι εκεί όπου ολοκληρώνεται η θεραπεία του ασθενούς.»

Κλείνοντας, με την εν λόγω Ερώτηση, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τον Υπουργό Υγείας να απαντήσει στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Ποια είναι η ακριβής κατάσταση του προγράμματος σήμερα και ποια είναι η εξέλιξη του αιτήματος που έχει υποβληθεί προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για δίμηνη παράταση της χρηματοδότησης έως τις 31 Αυγούστου 2026;

2. Πώς θα διασφαλιστεί ότι οι περίπου 46.000 ήδη ενταγμένοι δικαιούχοι θα ολοκληρώσουν απρόσκοπτα τον προβλεπόμενο θεραπευτικό κύκλο, χωρίς να επιβαρυνθούν οικονομικά και χωρίς να διακοπεί η θεραπεία τους; Υπάρχει κάποια ειδική πρόνοια από τη μεριά του Υπουργείου για τη μεταβατική περίοδο;

3. Εάν δεν εγκριθεί η παράταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ποιο είναι το εναλλακτικό σχέδιο του Υπουργείου για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο; Έχει εξασφαλιστεί σχετική χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους ή άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο;

4. Για ποιο λόγο δεν ελήφθη εγκαίρως μέριμνα, δεδομένου ότι ήταν γνωστό από την έναρξη του προγράμματος ότι η χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης έληγε στις 30 Ιουνίου 2026, ενώ το πρόγραμμα ξεκίνησε με καθυστέρηση τριών μηνών;

5. Ποιος είναι ο συνολικός αριθμός των πολιτών που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα, πόσοι έχουν ολοκληρώσει τον προβλεπόμενο θεραπευτικό κύκλο, πόσοι βρίσκονται ακόμη σε θεραπεία και ποιο είναι το συνολικό δημοσιονομικό κόστος που απαιτείται για την ολοκλήρωση της θεραπείας όλων των ήδη ενταγμένων δικαιούχων;

6. Πόσοι δικαιούχοι έχουν ήδη διακόψει τη θεραπεία τους λόγω της λήξης του προγράμματος και πόσοι συνέχισαν την αγωγή με ίδια οικονομική επιβάρυνση;

Χαιρετισμός του Πρωθυπουργού και Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Κυριάκου Μητσοτάκη σε συγκέντρωση πολιτών στους Ωρεούς, στη Βόρεια Εύβοια

Μετά τη μεγάλη φωτιά, πριν από πέντε χρόνια, χαιρόμαστε που είμαστε εδώ για να δούμε ότι αυτές οι δεσμεύσεις μας υλοποιούνται, διότι εμείς είμαστε εδώ για να μιλάμε με τα έργα μας και όχι με εύκολα λόγια. Επισκέφτηκα πριν από λίγο το Κέντρο Υγείας στην Ιστιαία, όπου έχει γίνει μια πολύ σημαντική δουλειά. Για πρώτη φορά -και να το ακούσετε αυτό-, για πρώτη φορά σε Κέντρο Υγείας φτιάξαμε μονάδα αιμοκάθαρσης. Και το κάναμε εδώ, στην Ιστιαία, στη βόρεια Εύβοια, για να αποδείξουμε ότι νοιαζόμαστε και σκεφτόμαστε όλους τους συμπολίτες μας.

Στη συνέχεια, έχουμε να πάμε να εγκαινιάσουμε έναν πολύ σημαντικό δρόμο. Έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε ακόμα. Χαίρομαι που η βόρεια Εύβοια έχει ανακάμψει από τη μεγάλη φωτιά. Χαίρομαι γιατί βλέπω περισσότερο τουρισμό, περισσότερη ανάπτυξη, μικρότερη ανεργία, καλύτερα εισοδήματα. Είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε, να δώσουμε τον αγώνα μας. Σας θέλω όλες και όλους έτοιμες και έτοιμους, στις επάλξεις, για τις εκλογές που θα γίνουν την άνοιξη του 2027.

Αλλά εμείς δεν σταματάμε. Τρέχουμε συνέχεια. Και το σημαντικότερο, δεν περιμένουμε -προσέξτε-, δεν περιμένουμε, όπως κάποιοι άλλοι, την προεκλογική περίοδο για να βρεθούμε κοντά στους συμπολίτες μας. Είμαστε εδώ. Είμαστε παρόντες. Αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα με αποτελεσματικότητα. Στηρίζουμε τις τοπικές κοινωνίες και σας λέμε -και σας λέω- ένα μεγάλο ευχαριστώ για τους αγώνες που έχετε δώσει για την παράταξή μας και ένα μεγάλο ευχαριστώ για τον αγώνα που θα δώσετε για μία τρίτη αυτοδύναμη θητεία στη Νέα Δημοκρατία. Ευχαριστώ πάρα πολύ.

«Σεξισμός και αναπαραγωγή έμφυλων στερεοτύπων στο νέο σχολικό εγχειρίδιο ‘Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής’ της Γ’ Γυμνασίου». Κατάθεση ερώτησης Ρ. Θρασκιά – Σ. Παραστατίδη στη Βουλή.

Η Ράνια Θρασκιά, Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας, και ο Στέφανος Παραστατίδης, Βουλευτής Κιλκίς και Υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Παιδείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, κατέθεσαν στη Βουλή ερώτηση σχετικά με το νέο βιβλίο της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής» της Γ’ Γυμνασίου, που έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων, καθώς αναπαράγει έμφυλα στερεότυπα και βρίθει σεξιστικών αναφορών. 

Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, εντονότερη κριτική ασκείται στο κεφάλαιο του βιβλίου με τίτλο «Η κακοποίηση – Βία κατά γυναικών», όπου αντί να εντρυφά στην ισότητα και να αναλύονται οι ρίζες της κακοποίησης, η οποία αφορά το σύνολο της κοινωνίας, συναντώνται διατυπώσεις που παρουσιάζουν τις γυναίκες ως «αδύναμες» κι ως πιο ευάλωτες από τη φύση τους. Διδάσκει δε στα κορίτσια που βρίσκονται στην εφηβεία, όχι ότι η βία συμβαίνει επειδή κάποιος αποφάσισε να την ασκήσει αλλά, ότι η ασφάλειά τους συνδέεται με τις επιλογές τους, παρέχοντας «πρακτικές συμβουλές» για τη ζωή τους. Χωρίς να αναλύεται η ευθύνη του δράστη, χωρίς να επισημαίνεται πως η κακοποίηση συχνά δεν ξεκινά με εμφανή σημάδια, χωρίς να τονίζεται η σημασία της συναίνεσης και της αναζήτησης βοήθειας σε περίπτωση βίαιης συμπεριφοράς, χωρίς να καταπολεμούνται πατριαρχικές και σεξιστικές αντιλήψεις και χωρίς καμία «πρακτική συμβουλή» και προς τα έφηβα αγόρια. Επί της ουσίας, μετατοπίζεται η ευθύνη από τον θύτη στο θύμα.

Το ζήτημα ωστόσο δεν περιορίζεται μόνο στο προαναφερθέν κεφάλαιο του βιβλίου, αλλά αφορά πλήθος σημείων του. Η αναφορά στον γάμο, ως «ένωση δύο ανθρώπων διαφορετικού φύλου, με σκοπό την οικογένεια, τη γέννηση παιδιών» ακυρώνει την ίδια την έννοια της οικογένειας, αντιβαίνει την ισχύουσα νομοθεσία ενώ ορίζει ως υποχρεωτική διαδρομή την τεκνοποίηση. Μιλώντας για τον ρόλο του συζύγου και του παιδιού, οι δεξιότητες αποκτούν φύλο: Οι άντρες συνδέονται με εργασίες έξω από το σπίτι και βαριές δουλειές, οι γυναίκες με την ανατροφή των παιδιών και το νοικοκυριό, ενώ τα παιδιά «προσανατολίζονται ανάλογα με τους ρόλους του φύλου τους». Γίνεται δε αναφορά σε μια σύγχρονη κοινωνία όπου υπάρχει ισοτιμία ρόλων, όταν παράλληλα «η εργασία των γυναικών, η ανάγκη για ίσες ευκαιρίες, […] η μεγάλη ηλικία σύναψης γάμου ιδίως των γυναικών» καθίστανται αιτίες για αλλαγές στον θεσμό του γάμου και της οικογένειας κι όταν γίνεται επίσης λόγος για ύπαρξη αντρικών και γυναικείων επαγγελμάτων. Κι αυτά είναι μερικά μόνο παραδείγματα.

Το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να αποτρέπει τα παιδιά από τη βία, παρέχοντάς τους ταυτόχρονα υγιείς διεξόδους, κι όχι να τα προσαρμόζει στη βία.

Την ίδια στιγμή δε που το εν λόγω σχολικό εγχειρίδιο προορίζεται να διδαχθεί στους μαθητές, το bullying, η βία και η παραβατικότητα ανηλίκων ολοένα κι αυξάνονται, ενώ απουσιάζει η μέριμνα για τη διαπαιδαγώγησή τους σε ζητήματα σεξουαλικής υγείας, ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού.

Κατόπιν τούτων, οι βουλευτές ερωτούν τους αρμόδιους Υπουργούς αν σκοπεύουν να επαναξιολογήσουν το περιεχόμενο του νέου αυτού βιβλίου και να αποσύρουν όλα εκείνα τα αποσπάσματα που εμπεριέχουν σεξιστικές αναφορές κι αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα. Ρωτούν επίσης, αν έχει χαραχθεί ένα ολιστικό σχέδιο για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και πώς εντάσσεται σε αυτό ο καθοριστικός ρόλος της εκπαίδευσης στην πρόληψη. Στο ίδιο πλαίσιο, ζητούν συγκροτημένες πρωτοβουλίες για την ανάδειξη και την ενίσχυση του θεσμού της οικογένειας. Ερωτούν, τέλος, αν προτίθενται να αξιολογήσουν την υποχρεωτική διδασκαλία, σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, της ενσυναίσθησης και της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης.

Το πλήρες κείμενο της ερώτησης έχει ως εξής:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς:

Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

ΘΕΜΑ: «Σεξισμός και αναπαραγωγή έμφυλων στερεοτύπων στο νέο σχολικό εγχειρίδιο ‘Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής’ της Γ’ Γυμνασίου»

Λίγες ημέρες μετά την κατάθεση κοινοβουλευτικών ερωτήσεων (δηλαδή της υπ’ αριθμ. πρωτ. 6304/18.06.2026, σχετικά με τη λήψη άμεσων μέτρων για την αναχαίτιση της ραγδαίας αύξησης των γυναικοκτονιών στη χώρα, και της υπ’ αριθμ. πρωτ. 6666/03.07.2026, σχετικά με την ανησυχητική αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας), που αναδείκνυαν την αδήριτη ανάγκη της αντιμετώπισης της έμφυλης βίας και της επένδυσης στην πρόληψη μέσω της εκπαίδευσης, ερχόμαστε αντιμέτωποι με την αναπαραγωγή σεξιστικών μοτίβων και έμφυλων στερεοτύπων σε εγχειρίδιο που προορίζεται να διδαχθεί από το σχολικό έτος 2027-2028.

Πιο συγκεκριμένα, το νέο βιβλίο του μαθήματος της “Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής” στη Γ’ Γυμνασίου έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων. Εντονότερη κριτική ασκείται στο κεφάλαιο που τιτλοφορείται “Η κακοποίηση – Βία κατά γυναικών”, όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι “η κακοποίηση απευθύνεται σε αδύναμους (παιδιά, γυναίκες, ηλικιωμένους κτλ.)” (σελ.111) κι ότι “τα νέα κορίτσια χρειάζεται να ενημερώνονται από μικρή ηλικία για τις βιολογικές και ψυχολογικές διαφορές με τους άντρες. Μερικές πρακτικές συμβουλές αντιμετώπισης για όλες τις γυναίκες είναι: Να θυμούνται ότι οι άντρες έχουν μεγαλύτερο όγκο και δύναμη. Να αποφεύγουν τις ‘κακοτοπιές’. Να αποφεύγουν βίαιους, επιθετικούς, δύστροπους, νάρκισσους, χειριστικούς, αυτούς που έχουν έλλειμμα ενσυναίσθησης. Να διακόπτουν τη σχέση, αν ο σύντροφός τους χρησιμοποιήσει βία, γιατί έστω και αν ζητήσει χίλια συγνώμη, θα ξαναχρησιμοποιήσει βία” (σελ.112).

Αντί δηλαδή το βιβλίο να εντρυφά στην ισότητα και να αναλύονται οι ρίζες της κακοποίησης, η οποία αφορά το σύνολο της κοινωνίας, συναντώνται διατυπώσεις που παρουσιάζουν τις γυναίκες ως “αδύναμες” κι ως πιο ευάλωτες από τη φύση τους (προβάλλοντας τον κυρίαρχο αρσενικό όγκο, κανονικοποιώντας την ανισότητα της δύναμης και καλλιεργώντας με αυτόν τον τρόπο μια αίσθηση υποταγής και φόβου της γυναίκας προς τον άντρα). Διδάσκει δε στα κορίτσια που βρίσκονται στην εφηβεία, όχι ότι η βία συμβαίνει επειδή κάποιος αποφάσισε να την ασκήσει αλλά, ότι η ασφάλειά τους συνδέεται με τις επιλογές τους, παρέχοντας “πρακτικές συμβουλές” για τη ζωή τους. Χωρίς να αναλύεται η ευθύνη του δράστη, χωρίς να επισημαίνεται πως η κακοποίηση συχνά δεν ξεκινά με εμφανή σημάδια, χωρίς να τονίζεται η σημασία της συναίνεσης και της αναζήτησης βοήθειας σε περίπτωση βίαιης συμπεριφοράς, χωρίς να καταπολεμούνται πατριαρχικές και σεξιστικές αντιλήψεις και χωρίς καμία “πρακτική συμβουλή” και προς τα έφηβα αγόρια. Τα ως άνω αποσπάσματα είναι χαρακτηριστικά της μετατόπισης της ευθύνης από τον θύτη στο θύμα.

Το ζήτημα ωστόσο δεν περιορίζεται μόνο στο προαναφερθέν κεφάλαιο του βιβλίου, αλλά αφορά σε πλήθος σημείων του. Μερικά μόνο ενδεικτικά παραδείγματα: Στην ενότητα που αφορά στον θεσμό της οικογένειας, ορίζεται ότι “η οικογένεια δημιουργείται με τον γάμο. Ο γάμος είναι μια νόμιμη και μόνιμη ένωση δύο ανθρώπων διαφορετικού φύλου, με σκοπό την οικογένεια, τη γέννηση παιδιών” (σελ. 25) – διατύπωση που ακυρώνει την ίδια την έννοια της οικογένειας, αντιβαίνει την ισχύουσα νομοθεσία (βάσει της οποίας -ν.5089/2024- “ο γάμος συνάπτεται μεταξύ δύο προσώπων διαφορετικού ή ίδιου φύλου”), ενώ ορίζει ως υποχρεωτική διαδρομή του την τεκνοποίηση. Μιλώντας για τον ρόλο του συζύγου (σελ. 28) και του παιδιού (σελ. 29), αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι “στο πλαίσιο του καταμερισμού των εργασιών, συνήθως κάθε σύζυγος ασκεί κάποιες εργασίες.

Έτσι, π.χ. ο άντρας μαθαίνει να ασχολείται με τις βαριές δουλειές, με τις τεχνικές εργασίες και τις εξωτερικές υποθέσεις. Η γυναίκα μαθαίνει να ασχολείται με την ανατροφή των παιδιών και γενικότερα το νοικοκυριό” κι, αντιστοίχως, ότι “τα παιδιά από ενωρίς χρειάζεται να μαθαίνουν να προσανατολίζονται ανάλογα με τους ρόλους του φύλου τους. Ανάλογα με τη δομή της κοινωνίας και της οικογένειας (π.χ. παραδοσιακή ή σύγχρονη), κατευθύνονται σε ορισμένους ρόλους. Παράδειγμα: το αγόρι μαθαίνει ‘να μαστορεύει’ και το κορίτσι μαθαίνει ‘να μαγειρεύει’” – διδάσκεται δηλαδή ότι οι δεξιότητες έχουν φύλο, ότι οι όποιες εργασίες στο σπίτι μπορεί να αποτελούν ευθύνη της γυναίκας κι όχι δεξιότητες που σχετίζονται με την αυτονομία όλων των ατόμων ανεξαιρέτως.

Την ίδια στιγμή δε που σημειώνεται ότι “στη σύγχρονη κοινωνία υπάρχει ισοτιμία ρόλων και η γυναίκα δεν εμποδίζεται να ασκήσει οποιοδήποτε επαγγελματικό ή δημόσιο ρόλο» (σελ. 28), συνδέεται “η εργασία των γυναικών, η ανάγκη για ίσες ευκαιρίες, […] η μεγάλη ηλικία σύναψης γάμου ιδίως των γυναικών” (σελ. 26) με τις αλλαγές στον θεσμό του γάμου και της οικογένειας, ενώ καλούνται οι μαθητές (στη σελ. 52) να εκπονήσουν μια άσκηση, “αιτιολογώντας” την ύπαρξη αντρικών και γυναικείων επαγγελμάτων.

Επειδή το εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να υπερβαίνει τη μετάδοση της γνώσης, να καλλιεργεί στους μαθητές την κριτική σκέψη, τον σεβασμό των ανθρώπινων και ατομικών δικαιωμάτων, στάσεις, αξίες, δεξιότητες και ενσυναίσθηση, με στόχο να γίνουν ενημερωμένοι, ενεργοί και υπεύθυνοι πολίτες.

Επειδή για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της έμφυλης βίας καθίσταται επιβεβλημένη η πρόληψη, η οποία οφείλει να στρέφεται στις βαθιές αιτίες του προβλήματος κι όχι μόνο στις συνέπειές του.

Επειδή το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να αποτρέπει τα παιδιά από τη βία, παρέχοντάς τους ταυτόχρονα υγιείς διεξόδους, κι όχι να τα προσαρμόζει στη βία.

Επειδή ένα σχολικό εγχειρίδιο οφείλει να βασίζεται σε παιδαγωγικές αρχές και στις συστάσεις της επιστημονικής κοινότητας κι όχι να αναλώνεται στην περιγραφή της κοινωνικής πραγματικότητας (η οποία περιλαμβάνει σεξισμό, διακρίσεις, βία).

Επειδή το εν λόγω σχολικό εγχειρίδιο αναπαράγει έμφυλα στερεότυπα και βρίθει σεξιστικών μοτίβων.

Επειδή, την ίδια στιγμή που προορίζεται να διδαχθεί το εν λόγω βιβλίο σε μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, το bullying, η βία και η παραβατικότητα ανηλίκων ολοένα κι αυξάνονται, ενώ απουσιάζει η μέριμνα για τη διαπαιδαγώγησή τους σε ζητήματα σεξουαλικής υγείας, ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1.Σκοπεύουν να επαναξιολογήσουν το περιεχόμενο του εν λόγω σχολικού εγχειριδίου και να αποσύρουν όλα εκείνα τα αποσπάσματα που εμπεριέχουν σεξιστικές αναφορές κι αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα;

2.Έχει χαραχθεί ένα ολιστικό σχέδιο για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και πώς εντάσσεται σε αυτό ο καθοριστικός ρόλος της εκπαίδευσης; Στο ίδιο πλαίσιο, ποιες συγκροτημένες πρωτοβουλίες θα λάβουν για την ανάδειξη και την ενίσχυση του θεσμού της οικογένειας;

3.Προτίθενται να αξιολογήσουν την υποχρεωτική διδασκαλία, σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, της ενσυναίσθησης και της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης;