Ουσιαστική ενίσχυση της ρευστότητας των επαγγελματιών αγροτών φέρνει από την Κυριακή, 1η Νοεμβρίου, η διάθεση πετρελαίου κίνησης με απαλλαγή από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) απευθείας κατά την αγορά. Ικανοποιείται έτσι ένα χρόνιο αίτημα των αγροτών, για το οποίο απαιτήθηκαν πολύμηνες προσπάθειες και προετοιμασίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Η αλλαγή, πρακτικά, καταργεί την αναμονή και τις καθυστερήσεις για την εκ των υστέρων επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πετρελαίου ντίζελ στους δικαιούχους αγρότες, περιορίζοντας τα κεφάλαια που χρειάζεται να δεσμεύουν οι παραγωγοί για την προμήθεια καυσίμων.

Με το νέο σύστημα και με χρήση της εφαρμογής myDiesel της ΑΑΔΕ, την οποία θα μπορούν να εγκαταστήσουν στο κινητό τους, οι δικαιούχοι αγρότες θα πληρώνουν το πετρέλαιο χωρίς να καταβάλλουν τον ΕΦΚ τη στιγμή της αγοράς.

Ταυτόχρονα οι δικαιούχοι απαλλάσσονται αυτόματα και από τον ΦΠΑ ο οποίος αντιστοιχεί στον συγκεκριμένο φόρο. Η απαλλαγή αυτή δεν αφορά στο σύνολο του ΦΠΑ της αγοράς καυσίμου, αλλά αποκλειστικά στον ΦΠΑ επί του ΕΦΚ.

Η αποφορολόγηση διαμορφώνεται συνολικά σε 50,84 λεπτά ανά λίτρο (41 λεπτά από τον ΕΦΚ και 9,84 λεπτά από τον αναλογούντα ΦΠΑ) για περιοχές όπου ισχύει ΦΠΑ 24%.

Για παράδειγμα, για την αγορά 1.000 λίτρων, ο παραγωγός δεν θα χρειάζεται να καταβάλλει κατά τη συναλλαγή 508,40 ευρώ. Τα χρήματα αυτά θα μπορεί ο δικαιούχος να τα διαθέτει για άλλες ανάγκες (λιπάσματα, αγροτικά εφόδια κλπ.) χωρίς να περιμένει πότε θα τα εισπράξει από το Δημόσιο.

Στα νησιά του Αιγαίου αντίστοιχα, όπου τα καύσιμα επιβαρύνονται με ΦΠΑ 17% (μειωμένος κατά 30% έναντι του κανονικού) η μείωση ανέρχεται σε 47,97 λεπτά ανά λίτρο, με άμεσο όφελος 479,70 ευρώ για αγορά χιλίων λίτρων.

Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι ο παραγωγός δεν θα πληρώνει πλέον τον συγκεκριμένο φόρο, αναμένοντας να του επιστραφεί. Θα προμηθεύεται το καύσιμο σε μειωμένη τιμή, εντός των ορίων που δικαιούται βάσει της καλλιέργειας και της παραγωγής του. Από πλευράς της, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων θα επιστρέφει τα αντίστοιχα ποσά στον πρατηριούχο.

Ο κωδικός QR που μειώνει την τιμή

Η αγορά του καυσίμου θα πραγματοποιείται μέσω ψηφιακού κουπονιού, το οποίο θα φέρει ειδική σήμανση (κωδικό QR) το οποίο θα μπορεί να σαρωθεί στα πρατήρια που έχουν εγγραφεί στο myDiesel και έχουν επικαιροποιήσει τα στοιχεία τους στο μητρώο της ΑΑΔΕ.

Η πρόσβαση των παραγωγών στον κωδικό QR δεν περιορίζεται μόνο στο κινητό τηλέφωνο: οι δικαιούχοι μπορούν να τον βρίσκουν και να τον εκτυπώνουν είτε στον υπολογιστή τους, είτε μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, καθώς και μέσω της δωρεάν εφαρμογής myDieselApp για κινητές συσκευές με λογισμικό iOS και Android.

Τι αλλάζει από σήμερα

Για καταναλώσεις καυσίμων που έχουν γίνει μέχρι 31 Οκτωβρίου 2026 ο Ειδικός Φόρος και ο ΦΠΑ θα επιστρέφονται στους δικαιούχους αγρότες με την προηγούμενη διαδικασία. Συνεπώς για τις αγορές αυτές, η επιστροφή θα γίνει στην επόμενη καταβολή από την ΑΑΔΕ, για τα όρια και τις καταναλώσεις που υπάγονται στο παλαιό σύστημα.

Για καταναλώσεις από 1η Νοεμβρίου και μετά, ο ΕΦΚ και ο ΦΠΑ που αναλογεί σε αυτόν δεν θα περιλαμβάνονται καν στο ποσό του τιμολογίου. Ο αγρότης θα πληρώνει το καύσιμο σε μειωμένο ποσό, αφαιρώντας τους αντίστοιχους φόρους, καταργώντας πρακτικά την προηγούμενη διαδικασία επιστροφής.

Η ελάφρυνση αυτή δίνεται επιπλέον και πέραν της ευρύτερης επιδότησης η οποία χορηγείται σε όλα τα υγρά καύσιμα και επεκτείνεται ανά δεκαπενθήμερο, για όσο παραμένουν πολύ υψηλές οι διεθνείς τιμές καυσίμων. Με τη νέα παράταση επιδότησης την οποία ανακοίνωσε την Παρασκευή η Κυβέρνηση, έως τις 15 Νοεμβρίου η τιμή «στην αντλία»  μειώνεται για όλους τους καταναλωτές κατά 40 λεπτά ανά λίτρο πετρελαίου θέρμανσης, κατά 20 λεπτά στο diesel κίνησης και 10 λεπτά το λίτρο στην βενζίνη, μαζί με τις εκπτώσεις από τις εταιρίες διύλισης.

Παράλληλα, με το νέο σύστημα, θα επιστρέφεται στους πρατηριούχους από το Δημόσιο, το ποσό του φόρου που δεν εισέπραξαν από τους αγρότες, καθώς το είχαν επιβαρυνθεί κατά την προμήθεια των δεξαμενών τους με καύσιμο. Η επιστροφή στους πρατηριούχους θα γίνεται στο ακέραιο, χωρίς κατασχέσεις, δεσμεύσεις ή συμψηφισμούς με τυχόν οφειλές τους.

Η προστασία αυτή αποτελεί κρίσιμο στάδιο της νέας διαδικασίας, καθώς τα πρατήρια θα πρέπει να πωλούν το καύσιμο στους παραγωγούς αποφορολογημένο εισπράττοντας μειωμένο τίμημα, αλλά θα ανακτούν στη συνέχεια τα ποσά της φορολογικής ελάφρυνσης της οποίας έτυχε κάθε αγρότης από την ΑΑΔΕ.

Βήμα-βήμα η διαδικασία

Η κίνηση που πρέπει να κάνει κάθε δικαιούχος αγρότης, είναι να συνδεθεί στο myDiesel της ΑΑΔΕ με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet.

Μέσω της πλατφόρμας θα μπορεί να βλέπει και να ελέγχει αν διαθέτει ενεργά κουπόνια.

Στη συνέχεια θα προχωρεί στην έκδοση ψηφιακού κουπονιού με κωδικό QR, το οποίο θα χρησιμοποιεί κατά την αγορά του πετρελαίου.

Η διαδικτυακή πρόσβαση παρέχεται από την πύλη myAADE, στη διαδρομή «Εφαρμογές — Δημοφιλείς Εφαρμογές — myDiesel».

Στο πρατήριο, ο πωλητής θα σαρώνει τον κωδικό QR κατά τη συναλλαγή. Αυτομάτως η συναλλαγή θα συνδέεται με το παραστατικό πώλησης, το οποίο θα εκδίδεται απαλλαγμένο από τον ΕΦΚ και τον αναλογούντα ΦΠΑ.

Ταυτόχρονα η ποσότητα που προμηθεύεται με απαλλαγή καταγράφεται ηλεκτρονικά και αφαιρείται από το υπόλοιπο το οποίο θα δικαιούται ο αγρότης για επόμενες αγορές.

Η ολοκλήρωση της αγοράς δεν θα απαιτεί από τον παραγωγό να κινήσει διαδικασία αίτησης της επιστροφής του φόρου, για τη συναλλαγή. Το πληροφοριακό σύστημα θα κάνει αυτόματα την επαλήθευση των παραστατικών (μέσω των συστημάτων myDATA ή eSend της ΑΑΔΕ) και θα ακολουθεί η καταβολή των ποσών στον λογαριασμό του πρατηριούχου. Οι επιστροφές στους πρατηριούχους προβλέπεται να γίνονται πολύ τακτικά, δύο ή και τρεις φορές την εβδομάδα (τουλάχιστον κάθε Δευτέρα και Πέμπτη) χωρίς να χρειάζεται καμία πρόσθετη ενέργεια επαλήθευσης από πλευράς πρατηρίου.

Ποιοι δικαιούνται και πόσα

Στο νέο σύστημα εντάσσονται παραγωγοί οι οποίοι:

• έχουν υποβάλει Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης, μέσω του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου αγροτικών ενισχύσεων (ΟΣΔΕ) για το 2026 ή το 2025,
• είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και
• διαθέτουν την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη ή του επαγγελματία αγρότη ως νεοεισερχόμενου στον αγροτικό τομέα. Οι προϋποθέσεις αυτές λειτουργούν σωρευτικά.

Η απαλλαγή από τον ειδικό φόρο δεν αφορά απεριόριστες αγορές καυσίμου. Για κάθε παραγωγό προσδιορίζεται μέγιστη ετήσια δικαιούμενη ποσότητα, με βάση τα στοιχεία της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ).

Όταν χρησιμοποιούνται τα δεδομένα του ΟΣΔΕ 2025, η ποσότητα αναπροσαρμόζεται βάσει της ΕΑΕ του 2026. Το διαθέσιμο υπόλοιπο θα ελέγχεται κατά τις συναλλαγές και θα ενημερώνεται μέσω της εφαρμογής.

 Οι υποχρεώσεις των πρατηρίων

Για τη διάθεση πετρελαίου με τη νέα διαδικασία απαιτείται η εγγραφή του πρατηρίου στο myDiesel, καθώς και η ορθή καταχώριση και επικαιροποίηση των στοιχείων του στο μητρώο της ΑΑΔΕ. Στην πράξη, συνεπώς, κάποια πρατήρια που ίσως δεν θα έχουν ακόμα ολοκληρώσει την εγγραφή τους, δε θα μπορούν να μετέχουν στο νέο σύστημα διάθεσης καυσίμων χωρίς φόρο μέχρι να ολοκληρώσουν τη διαδικασία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς καθορίζεται ο μισθός ενός εργαζομένου και πώς μπορεί να διαπιστωθεί αν αμείβεται ισότιμα για την εργασία του; Από την  Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026, τα ερωτήματα αυτά αποκτούν νέα βαρύτητα, καθώς τίθενται σε εφαρμογή οι ρυθμίσεις για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή μεταξύ γυναικών και ανδρών.

Το νέο πλαίσιο, που θεσπίστηκε με τον ν. 5316/2026 για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970, προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους εργοδότες του ιδιωτικού τομέα και ενισχύει τη διαφάνεια τόσο κατά τη διαδικασία πρόσληψης όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.

Στον πυρήνα των νέων διατάξεων βρίσκεται η αρχή ότι η αμοιβή των εργαζομένων οφείλει να καθορίζεται αποκλειστικά από την εργασία που παρέχουν και την αξία τους και όχι από το φύλο τους.

Προς αυτή την κατεύθυνση, ενισχύεται η ενημέρωση των υποψηφίων πριν από την πρόσληψη και κατοχυρώνονται περισσότερα δικαιώματα πληροφόρησης για τους εργαζόμενους.

Παράλληλα, προβλέπονται έλεγχοι για τον εντοπισμό αδικαιολόγητων μισθολογικών διαφορών, καθώς και η υποχρέωση των επιχειρήσεων να προχωρούν στη διόρθωσή τους, όταν διαπιστώνονται ανισότητες.

Την ίδια στιγμή, ενισχύονται η προστασία των εργαζομένων και οι δυνατότητές τους να διεκδικούν ίση μεταχείριση και δίκαιη αμοιβή.

Μισθολογικές δομές με αντικειμενικά κριτήρια

Από την 1η Νοεμβρίου 2026, όλοι οι εργοδότες, ανεξαρτήτως του αριθμού των εργαζομένων τους, υποχρεούνται να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν την ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Οι δομές αυτές πρέπει να είναι τεκμηριωμένες εγγράφως, να επιτρέπουν τη συγκριτική αξιολόγηση των θέσεων εργασίας, να προβλέπουν διαδικασία αναθεώρησης και να προσδιορίζουν με σαφήνεια τα στοιχεία της αμοιβής ανά κατηγορία εργαζομένων.

Η αξιολόγηση των θέσεων εργασίας βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, απαλλαγμένα από έμφυλες διακρίσεις, τα οποία θα διαμορφώνονται σε συμφωνία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, εφόσον υπάρχουν. Στα κριτήρια αυτά περιλαμβάνονται οι δεξιότητες, η προσπάθεια, η ευθύνη και οι συνθήκες εργασίας. Παράλληλα, μπορούν να συνεκτιμώνται και άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη εργασία ή θέση, όπως η αρχαιότητα και οι σχετικές μη τεχνικές δεξιότητες.

Όταν ο εργοδότης δεσμεύεται από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, μπορεί να χρησιμοποιεί τις κατηγοριοποιήσεις και τα μισθολογικά κλιμάκια που προβλέπονται σε αυτή.

Επίσης, προβλέπεται εσωτερικός έλεγχος του μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό αποκλίσεων που δεν δικαιολογούνται από αντικειμενικούς παράγοντες. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να υποβάλουν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών, το μισθολογικό χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.

Εφόσον εντοπίζονται αποκλίσεις που δεν μπορούν να αιτιολογηθούν με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως η μεγαλύτερη εμπειρία, τα αυξημένα προσόντα ή οι απαιτήσεις της θέσης, η επιχείρηση οφείλει να προχωρά στις αναγκαίες διορθωτικές ενέργειες, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Τι ισχύει για τις αγγελίες και τις προσλήψεις

Η διαφάνεια ξεκινά πριν ακόμη από την πρόσληψη.

Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, οι αγγελίες, οι προκηρύξεις και οι λοιπές δημοσιεύσεις για την κάλυψη θέσεων εργασίας δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνουν αναφορές στο φύλο ή στην οικογενειακή κατάσταση ούτε να χρησιμοποιούν κριτήρια που οδηγούν σε άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω φύλου.

Επιπλέον, οι υποψήφιοι για εργασία δικαιούνται να ενημερώνονται, πριν από την πρώτη συνέντευξη, για την αρχική αμοιβή ή το εύρος των αποδοχών που προβλέπονται για τη θέση. Η ενημέρωση βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και περιλαμβάνει τις διατάξεις της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας που εφαρμόζονται, εφόσον υπάρχουν.

Παράλληλα, οι εργοδότες δεν μπορούν να ζητούν από τους υποψηφίους πληροφορίες σχετικά με το ύψος των αποδοχών που λάμβαναν σε προηγούμενη εργασία τους. Στόχος είναι να αποτρέπεται η αναπαραγωγή υφιστάμενων μισθολογικών ανισοτήτων και να διασφαλίζεται ότι η αμοιβή για τη νέα θέση καθορίζεται με βάση τις απαιτήσεις της εργασίας, τα προσόντα και τα αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης.

Με τον τρόπο αυτό, οι υποψήφιοι θα μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων το μισθολογικό πλαίσιο της θέσης για την οποία ενδιαφέρονται, χωρίς οι προηγούμενες αποδοχές τους να αποτελούν σημείο αναφοράς για τον καθορισμό της νέας αμοιβής.

Μισθολογική διαφάνεια στην πράξη

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η δυνατότητα των εργαζομένων να ζητούν εγγράφως πληροφορίες τόσο για το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους όσο και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής, ανά φύλο, στις κατηγορίες εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Οι εργοδότες οφείλουν να παρέχουν τις πληροφορίες μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και, σε κάθε περίπτωση, εντός δύο μηνών από την υποβολή του αιτήματος.

Ταυτόχρονα, υποχρεούνται να ενημερώνουν κάθε χρόνο το προσωπικό για το συγκεκριμένο δικαίωμα και τον τρόπο άσκησής του.

Η παροχή των στοιχείων πρέπει να γίνεται με σεβασμό στους κανόνες προστασίας των προσωπικών δεδομένων και εμπιστευτικότητας.

Πότε ενεργοποιείται ο έλεγχος των μισθολογικών διαφορών

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο μηχανισμός κοινής αξιολόγησης των αμοιβών, ο οποίος ενεργοποιείται, όταν συντρέχουν σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις: η μέση μισθολογική διαφορά μεταξύ γυναικών και ανδρών ανέρχεται τουλάχιστον στο 5% σε οποιαδήποτε κατηγορία εργαζομένων, η διαφορά δεν δικαιολογείται με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και δεν διορθώνεται μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των στοιχείων.

Στόχος της διαδικασίας είναι να εντοπίζονται οι αδικαιολόγητες αποκλίσεις, να λαμβάνονται μέτρα για την αποκατάστασή τους και να αποτρέπεται η επανεμφάνισή τους.

Η κοινή αξιολόγηση περιλαμβάνει την καταγραφή της αναλογίας γυναικών και ανδρών σε κάθε κατηγορία εργαζομένων, την εξέταση του μέσου επιπέδου αμοιβής γυναικών και ανδρών και την ανάλυση των συμπληρωματικών ή μεταβλητών στοιχείων των αποδοχών.

Επιπλέον, καταγράφονται οι μισθολογικές διαφορές και διερευνώνται οι αιτίες τους με βάση αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, τα οποία καθορίζονται από κοινού από τον εργοδότη και τους εκπροσώπους των εργαζομένων.

Εξετάζεται επίσης το ποσοστό των γυναικών και των ανδρών εργαζομένων που επωφελήθηκαν από βελτίωση της αμοιβής τους μετά την επιστροφή τους από άδεια μητρότητας ή πατρότητας, γονική άδεια ή άδεια φροντίδας, εφόσον η βελτίωση αυτή σημειώθηκε στην αντίστοιχη κατηγορία των εργαζομένων κατά την περίοδο λήψης της άδειας.

Εφόσον εντοπιστούν διαφορές που δεν δικαιολογούνται, βάσει αντικειμενικών και ουδέτερων ως προς το φύλο κριτηρίων, θα πρέπει να προσδιοριστούν τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα και να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά τους, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τα αποτελέσματα προηγούμενων κοινών αξιολογήσεων των αμοιβών.

Τέλος, ενισχύονται οι δυνατότητες των εργαζομένων να διεκδικούν την αποκατάσταση μισθολογικών ανισοτήτων. Σε περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης, θα μπορούν να προσφεύγουν στην Επιθεώρηση Εργασίας και στη δικαιοσύνη, ενώ θα έχουν τη δυνατότητα υποστήριξης από τον Συνήγορο του Πολίτη και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.

Με αυτόν τον τρόπο, η μισθολογική διαφάνεια δεν περιορίζεται στην παροχή πληροφοριών, αλλά συνδέεται με τη δυνατότητα εντοπισμού, τεκμηρίωσης και αποκατάστασης των αδικαιολόγητων μισθολογικών διαφορών.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, το ζητούμενο είναι η ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας να εφαρμόζεται στην πράξη, μέσα από διαφανείς διαδικασίες, αντικειμενικά κριτήρια και ουσιαστική αντιμετώπιση των αδικαιολόγητων μισθολογικών ανισοτήτων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ