Αρχική Blog Σελίδα 2

Κωνσταντινούπολη: Δύο χρόνια από την αναστήλωση της Ευαγγελίστριας των Ταταούλων

Έξι οικογένειες κρατούν ζωντανή την ιστορική ελληνική κοινότητα

Δύο χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τα θυρανοίξια της αναστηλωμένης Ευαγγελίστριας των Ταταούλων, μιας ιστορικής ελληνορθόδοξης εκκλησίας 132 ετών στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, στο Ντολάπντερε. Εκεί, όπου άλλοτε ζούσε μια πολυπληθής ελληνική κοινότητα και σήμερα έχουν απομείνει ως «στυλοβάτες» έξι οικογένειες, που μαζί με τον ιερέα του ναού, π. Φιλόθεο Κελεπούρη από τη Βέροια, προσπαθούν να διατηρήσουν ζωντανή την ελληνική παρουσία σε μια γειτονιά που έχει αλλάξει ριζικά.

Η αποκατάσταση της εκκλησίας, που εγκαινιάστηκε εκ νέου στις 27 Οκτωβρίου του 2024 από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, έδωσε νέα πνοή στην ιστορική ενορία. Ωστόσο, για τους λιγοστούς Έλληνες που εξακολουθούν να κατοικούν στην περιοχή, το μεγαλύτερο στοίχημα δεν είναι πλέον η διάσωση του ναού, αλλά η συνέχιση της ίδιας της κοινότητας. Επόμενος στόχος τους είναι η ανακαίνιση του παλιού ελληνικού σχολείου απέναντι από την εκκλησία και η μετατροπή του σε πολιτιστικό και εκπαιδευτικό κέντρο για την ομογένεια.

Photo7ΟΠΑΤΕΡΦΙΛΟΘΕΟΣ

Η Ευαγγελίστρια των Ταταούλων εξακολουθεί να αποτελεί σημείο συνάντησης για όσους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης απέμειναν, αλλά και για όσους επισκέπτες θέλουν να «μυρίσουν» την ιστορία μίας ελληνορθόδοξης εκκλησίας που στέκεται όρθια εδώ και 132 χρόνια. Γιατί, αν η αναστήλωση έσωσε το κτίριο, η παρουσία των ανθρώπων είναι εκείνη που μπορεί να εξασφαλίσει τη συνέχειά του.

Στους πρόποδες των Ταταούλων, ανάμεσα στον λόφο του Αγίου Δημητρίου και τον λόφο της πλατείας Ταξίμ, η Ευαγγελίστρια και η μικρή κοινότητα γύρω της, δίνουν έναν αγώνα υπερηφάνειας για να συνυπάρξουν πια σε μια γειτονιά που άλλαξε πρόσωπο, αλλά δεν έχασε εντελώς τη μνήμη και την ταυτότητά της. Ο Αλέξανδρος Μεϊντάν, πρόεδρος της Κοινότητας Ευαγγελίστριας, ανήκει σε μία από τις οικογένειες που εξακολουθούν να κατοικούν στην περιοχή, στην ίδια διεύθυνση εδώ και πέντε γενιές.

«Στην περιοχή της Ευαγγελίστριας έχουν απομείνει περίπου πέντε με έξι οικογένειες. Η δική μου οικογένεια, για παράδειγμα, βρίσκεται στην ίδια διεύθυνση εδώ και πέντε γενιές. Είμαστε από τις παλαιότερες οικογένειες της περιοχής. Πέρα από εμάς, υπάρχουν άλλες πέντε ή έξι οικογένειες», όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

photo3

Δύο χρόνια από την αναστήλωση

Στα θυρανοίξια του 2024, τα οποία πραγματοποιήθηκαν με χορηγία του εφοπλιστή Αθανασίου Μαρτίνου και της οικογένειάς του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε συνοψίσει το νόημα αυτής της προσπάθειας με μια φράση: «Εις την ιστορίαν της ανθρωπότητος τίποτε το μέγα και υψηλό δεν έγινε χωρίς αγάπη και χωρίς θυσίες». Και είχε υπογραμμίσει ότι όσο λιγότεροι είναι σήμερα οι Ρωμιοί της Πόλης, τόσο μεγαλύτερη αγάπη και περισσότερες θυσίες απαιτούνται για να διαφυλάξουν όσα κληρονόμησαν από τους πατέρες τους και τους αιώνες.

photo8

Ο πατέρας Φιλόθεος Κελεπούρης, με καταγωγή από τη Βέροια, διακονεί στην Ευαγγελίστρια επί 12 χρόνια. Πατέρας πέντε παιδιών, ήρθε με την οικογένειά του στην Κωνσταντινούπολη το 2014. Για τον ίδιο, η παρουσία των επισκεπτών αποτελεί ουσιαστική ενίσχυση της κοινότητας.

«Είναι μια στιγμή ευωχίας, μια στιγμή ενθάρρυνσης και παρηγοριάς. Ενθάρρυνσης και παρηγοριάς για να συνεχίσουμε όλοι μαζί τον βίο μας εδώ, σε αυτή την πόλη. Για να συνεχίσουμε, ο καθένας με τη δική του προσπάθεια, να δίνουμε το στίγμα μας, το στίγμα της Ομογένειας, μέσα σε μια τεράστια μεγαλούπολη, με περισσότερους από είκοσι εκατομμύρια κατοίκους», αναφέρει ο ιερέας, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

photo4

Μια εκκλησία χτισμένη με τον ιδρώτα των κατοίκων

Τα θεμέλια του ναού ρίχτηκαν το 1876, στη θέση μιας μικρότερης ξύλινης εκκλησίας, και εγκαινιάστηκε τον Νοέμβριο του 1894 από τον Πατριάρχη Νεόφυτο Η΄. Η ανέγερσή του στηρίχθηκε στην προσωπική εργασία και στις οικονομικές συνεισφορές των κατοίκων, που προέρχονταν κυρίως από λαϊκά στρώματα.

«Ο ναός που βλέπετε χτίστηκε κυριολεκτικά με το αίμα και τον ιδρώτα των ανθρώπων της περιοχής. Οι άνθρωποι, αφού τελείωναν το μεροκάματό τους, έρχονταν το απόγευμα και πρόσφεραν ο καθένας ό,τι μπορούσε. Άλλος βοηθούσε με τα οικοδομικά υλικά, άλλος με τα τούβλα, άλλος με κάποια άλλη εργασία. Ο ναός χτίστηκε με την προσωπική εργασία των κατοίκων», περιγράφει ο πατήρ Φιλόθεος. Ακόμη και ο αρχιτέκτονας Πετράκης Μεϊμαρίδης, με καταγωγή από τα Ταταύλα, προσέφερε τα σχέδια χωρίς αμοιβή.

photo2

Η Ευαγγελίστρια ξεχωρίζει για τους πέντε τρούλους της, έναν κεντρικό και τέσσερις μικρότερους, καθώς και τα δύο επιβλητικά καμπαναριά της. Ήταν από τους τελευταίους ναούς που επετράπη να κατασκευαστεί με τρούλο (όλες οι μεταγενέστερες εκκλησίες είχαν σκεπή)  κατά την περίοδο των οθωμανικών μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ.

Η εκκλησία διαθέτει δύο γυναικωνίτες, καθώς είχε κατασκευαστεί για να εξυπηρετεί μεγάλο αριθμό πιστών. Σύμφωνα με μαρτυρίες παλαιών ενοριτών, την παραμονή του Ευαγγελισμού οι πιστοί περίμεναν έως και 2,5 ώρες για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας.

Σήμερα, στις λειτουργίες, δίπλα στους λιγοστούς Έλληνες της Πόλης βρίσκονται συχνά Έλληνες επισκέπτες από την Ελλάδα, Ρουμάνοι και άλλοι Ορθόδοξοι, ακόμη και Αιθίοπες χριστιανοί.

photo5

Το επόμενο στοίχημα: Να ανοίξει ως πολιτιστικό κέντρο το ελληνικό σχολείο

Μετά την αποκατάσταση της εκκλησίας, η κοινότητα στρέφει την προσοχή της στο παλιό ελληνικό σχολείο, το μεγάλο κτίριο απέναντι από τον ναό, που είχε εγκαινιαστεί επί Πατριάρχη Αθηναγόρα.

Στόχος είναι να μετατραπεί σε πολιτιστικό και εκπαιδευτικό κέντρο, όπου παιδιά της ομογένειας θα μπορούν να παρακολουθούν μαθήματα ελληνικών, ξένων γλωσσών, μουσικής και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες.

«Ελπίζουμε να βρεθεί ένας χορηγός, ένας ευεργέτης, που θα αναλάβει την ανακαίνισή του. Μετά την αποκατάσταση, το κτίριο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πολιτιστικό κέντρο ή ως χώρος πολλαπλών δραστηριοτήτων για τα παιδιά της ομογένειας», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πατήρ Φιλόθεος, που αναγνωρίζει ότι οι οικονομικές δυνατότητες παραμένουν περιορισμένες.

«Η δική μας κοινότητα δεν διαθέτει μεγάλη οικονομική άνεση. Αυτό δυσκολεύει τις προσπάθειές μας. Με λίγα μέσα προσπαθούμε να κάνουμε πολλά».

photo6

Μια κοινότητα που θέλει να συνεχίσει

Δύο χρόνια μετά την αναστήλωσή της, η Ευαγγελίστρια έχει εξασφαλίσει τη συνέχιση της λειτουργίας της στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης. Το μεγαλύτερο στοίχημα, όμως, παραμένει η συνέχεια της ίδιας της κοινότητας. «Παρόλο που έχουμε απομείνει λίγοι, προσπαθούμε να παραμένουμε δυνατοί», λένε οι άνθρωποί της.

Η καμπάνα της Ευαγγελίστριας συνεχίζει να χτυπά κάθε Κυριακή. Και οι έξι οικογένειες, που απέμειναν, προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανό όχι μόνο τον ήχο της, αλλά και την παρουσία μιας κοινότητας που αρνείται να περάσει στην ιστορία.

της ανταποκρίτριας μας Μαρίας Ζαχαράκη
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ενδιάμεσες Εκλογές στις ΗΠΑ: Οι Ρεπουμπλικάνοι σε αγώνα συσπείρωσης πριν από την κάλπη της Τρίτης

Το τελευταίο σαββατοκύριακο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης 3 Νοεμβρίου βρίσκει τους Δημοκρατικούς με ενισχυμένες προσδοκίες και τους Ρεπουμπλικάνους αντιμέτωπους με έναν διευρυμένο εκλογικό ανταγωνισμό.

Η ακρίβεια, η δυσαρέσκεια για τον πόλεμο στο Ιράν και η χαμηλή αποδοχή του Ντόναλντ Τραμπ επιβαρύνουν το κυβερνών κόμμα. Ωστόσο, οι μικρές διαφορές σε κρίσιμες Πολιτείες και η αβεβαιότητα των δημοσκοπήσεων δεν επιτρέπουν ασφαλείς προβλέψεις, ιδιαίτερα για τη Γερουσία.

Η δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που ολοκληρώθηκε στις 26 Οκτωβρίου καταγράφει αποδοχή του Τραμπ στο 32%. Στην πρόθεση ψήφου για το Κογκρέσο, οι Δημοκρατικοί προηγούνται με 47% έναντι 36% μεταξύ των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων και με 53% έναντι 44% μεταξύ όσων εμφανίζονται πιθανότερο να ψηφίσουν. Το 73% θεωρεί ότι το κόστος ζωής κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση. Παράλληλα, το 46% των Δημοκρατικών δηλώνει πολύ ενθουσιώδες για τις εκλογές, έναντι 30% των Ρεπουμπλικανών.

Οι Δημοκρατικοί προσέρχονται έτσι στην τελική αναμέτρηση με ευνοϊκότερο κλίμα για την ανάκτηση της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ η Γερουσία παραμένει δυσκολότερος στόχος. Χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών, διατηρώντας ταυτόχρονα όσες ήδη ελέγχουν. Η προστασία των εδρών στο Μίσιγκαν και την Τζόρτζια αποτελεί βασική προϋπόθεση της στρατηγικής τους.

Στο Μίσιγκαν, το CNN καταγράφει τον Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ στο 49%, έναντι 42% του Ρεπουμπλικάνου Μάικ Ρότζερς. Ο Δημοκρατικός υποψήφιος έχει ενισχύσει τη συσπείρωση του κόμματός του μετά τις δύσκολες εσωκομματικές εκλογές. Η αναμέτρηση έχει αποκτήσει έντονα συγκρουσιακό χαρακτήρα, με τον Τραμπ να αποκαλεί τον μουσουλμάνο υποψήφιο «τζιχαντιστή» και να τον συγκρίνει με τους δράστες της 11ης Σεπτεμβρίου. Ο Ελ-Σαγέντ απορρίπτει τις κατηγορίες και διατυπώνει ερωτήματα για τις σχέσεις του Τραμπ με τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.

Στο Τέξας, η ίδια έρευνα δίνει στον Τζέιμς Ταλαρίκο 49%, έναντι 43% του Κεν Πάξτον. Το αμφιλεγόμενο παρελθόν του Πάξτον και η υποστήριξη του Ταλαρίκο μεταξύ των Λατίνων ενισχύουν τη δημοκρατική υποψηφιότητα. ‘Αλλες δημοσκοπήσεις πάντως δείχνουν μικρότερη διαφορά. Ο μέσος όρος του RealClearPolling εμφανίζει διαφορά περίπου δύο μονάδων, ενώ μέτρηση της Quantus Insights δίνει οριακό προβάδισμα στον Πάξτον.

Το Κάνσας παραμένει μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις. Ο Δημοκρατικός ‘Ανταμ Χάμιλτον εμφανίζεται ανταγωνιστικός απέναντι στον γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ, σε πολιτεία που δεν έχει εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από το 1932. Το CNN καταγράφει 49% έναντι 45%.

Στο Μέιν, η Ρεπουμπλικανή Σούζαν Κόλινς που έχει αποστασιοποιηθεί από τον Ντόναλντ Τραμπ δείχνει να αντέχει απέναντι στον Δημοκρατικό Τρόι Τζάκσον. Το CNN καταγράφει 49% για τον Τζάκσον και 45% για την Κόλινς, χαρακτηρίζοντας ανοιχτή την αναμέτρηση, ενώ ο μέσος όρος του RealClearPolling περιορίζει τη διαφορά στο 1,4.

Η Βόρεια Καρολίνα παραμένει σημαντική ευκαιρία για τους Δημοκρατικούς, με τον πρώην κυβερνήτη Ρόι Κούπερ απέναντι στον Μάικλ Γουάτλι. Στο Οχάιο, ο Δημοκρατικός πρώην γερουσιαστής Σέροντ Μπράουν διατηρεί μικρό προβάδισμα απέναντι στον Ρεπουμπλικάνο Τζον Χάστεντ, με τον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων του RealClearPolling να τοποθετεί τη διαφορά περίπου στις 3 ποσοστιαίες μονάδες. Αντίθετα, στην Αϊόβα, η Ρεπουμπλικανή ‘Ασλεϊ Χίνσον και ο Δημοκρατικός Τζος Τούρεκ βρίσκονται ουσιαστικά στο ίδιο επίπεδο, με τη Χίνσον να προηγείται οριακά κατά 0,4 μονάδες. Οι διαφορές αυτές αφήνουν ανοιχτές και τις δύο αναμετρήσεις, ιδιαίτερα εκείνη της Αϊόβα, όπου ο συγκεντρωτικός δείκτης δεν υποδεικνύει σαφές εκλογικό πλεονέκτημα.

Για τους Ρεπουμπλικάνους, το ζητούμενο είναι να μετατρέψουν την κομματική προτίμηση σε προσέλευση. Ο Τραμπ επανέφερε στο πρόγραμμά του συγκεντρώσεις σε Κάνσας και Αϊόβα την Κυριακή, μετά την αρχική ακύρωσή τους, παράλληλα με σχεδόν είκοσι τηλεφωνικές προεκλογικές εκδηλώσεις. Η επιμονή σε Πολιτείες όπου το κόμμα συνήθως αισθάνεται ασφαλές αποτυπώνει την έκταση της προσπάθειας συσπείρωσης.

Ο πρόεδρος συνδυάζει επιθετική ρητορική κατά των Δημοκρατικών με οικονομικές υποσχέσεις, μεταξύ των οποίων καταβολή 5.000 δολαρίων εφόσον διατηρηθεί ο ρεπουμπλικανικός έλεγχος του Κογκρέσου. Ο Μπαράκ Ομπάμα αντιτείνει ότι η κυβέρνηση αποφεύγει τις ουσιαστικές απαντήσεις για την ακρίβεια. Και οι δύο επιχειρούν να παρουσιάσουν την αντίπαλη πλευρά ως αποκομμένη από τις οικονομικές αγωνίες των νοικοκυριών.

Η μετακίνηση Λατίνων ψηφοφόρων προσθέτει πίεση στους Ρεπουμπλικάνους. Η Wall Street Journal έχει καταγράψει δυσαρέσκεια για τις τιμές και τις επιπτώσεις της μεταναστευτικής πολιτικής στην εργασία και στις τοπικές επιχειρήσεις. Η Washington Post, εξετάζοντας τις τελευταίες μετρήσεις, επισημαίνει ενδείξεις αποδυνάμωσης της πολυφυλετικής συμμαχίας που στήριξε τον Τραμπ το 2024, χωρίς να θεωρεί δεδομένη την εκλογική της έκφραση.

Στην Αλάσκα, η μάχη της Μ. Πελτόλα με τον γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν συνοδεύεται πλέον από ποινική έρευνα και δικαστικές κινήσεις. Το υπουργείο Δικαιοσύνης εξέδωσε περισσότερες από 40 κλητεύσεις και αιτήματα εγγράφων για την υποψηφιότητα του συνονόματου Ντάνιελ Τζ. Σάλιβαν. Ζητά επίσης να εμποδιστεί η πιστοποίηση ενδεχόμενης οριακής ήττας του Ρεπουμπλικάνου.

Η έρευνα αφορά καταγγελίες ότι Δημοκρατικοί συνέβαλαν στη στρατολόγηση του δεύτερου Σάλιβαν για να αποσπάσει ψήφους. Η Πελτόλα και η αρμόδια δημοκρατική επιτροπή αρνούνται εμπλοκή. Το ABC News αναφέρει ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Αλάσκας είχε επιβεβαιώσει τη νομιμότητα της υποψηφιότητας, ενώ η ομοσπονδιακή έρευνα εξετάζει χωριστά τις παρασκηνιακές ενέργειες.

Στην Καλιφόρνια, ομοσπονδιακό εφετείο απέρριψε εκ νέου το αίτημα της κυβέρνησης να εμποδιστεί η καταμέτρηση επιστολικών ψηφοδελτίων περισσότερων από 20.000 εγγεγραμμένων, τους οποίους θεωρεί πιθανούς μη πολίτες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, περισσότεροι από 49 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ψηφίσει, αριθμός ρεκόρ για ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με το Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα. Η κάλπη θα κρίνει τόσο τον έλεγχο του Κογκρέσου όσο και τα περιθώρια επιλογών του Τραμπ στα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του. Ένδεχόμενη δημοκρατική πλειοψηφία θα άνοιγε τον δρόμο για ενισχυμένη εποπτεία και κοινοβουλευτικές έρευνες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διπλή μόνιμη ενίσχυση για τους συνταξιούχους – Επίδομα των 400 ευρώ και αυξήσεις το 2027: Ποιοι ωφελούνται

Διπλή μόνιμη ενίσχυση των εισοδημάτων τους θα δουν μέσα στο επόμενο δίμηνο εκατομμύρια συνταξιούχοι, καθώς τον Νοέμβριο θα καταβληθεί η αυξημένη ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο θα ακολουθήσουν οι αυξήσεις στις συντάξεις για το 2027.

Πρόκειται για δύο παρεμβάσεις με συνολικό δημοσιονομικό κόστος που προσεγγίζει τα 1,7 δισ. ευρώ, και αποτυπώνονται στο προσχέδιο του νέου κρατικού προϋπολογισμού με στόχο την στήριξη των εισοδημάτων των συνταξιούχων.

Η πρώτη παρέμβαση αφορά την αύξηση της ετήσιας μόνιμης οικονομικής ενίσχυσης από τα 300 στα 400 ευρώ, η οποία θα καταβληθεί τον Νοέμβριο. Η δεύτερη αφορά την ετήσια αναπροσαρμογή των συντάξεων κατά 2,8% από την 1η Ιανουαρίου 2027, την οποία οι δικαιούχοι θα δουν στις πληρωμές του Δεκεμβρίου. Η αναπροσαρμογή αυτή επηρεάζει επτά κατηγορίες συνταξιοδοτικών παροχών και ορίων, από τις κύριες συντάξεις και την εθνική σύνταξη έως τις συντάξεις χηρείας και τις συντάξεις (πρώην) ΟΓΑ.

Τα 400 ευρώ και οι 2,2 εκατ. δικαιούχοι

Η αυξημένη ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ, ποσό που θα καταβληθεί καθαρό στους δικαιούχους, αποτελεί την πρώτη παρέμβαση που θα εφαρμοστεί μέσα στον Νοέμβριο.

Σύμφωνα με τις σχετικές κυβερνητικές ανακοινώσεις, στους δικαιούχους περιλαμβάνονται από φέτος το σύνολο των συνταξιούχων ηλικίας άνω των 65 ετών, συνταξιούχοι άνω των 60 ετών που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, άτομα με αναπηρία ανεξαρτήτως ηλικίας, καθώς και ανασφάλιστοι υπερήλικες.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι φέτος ο αριθμός των δικαιούχων διευρύνεται σημαντικά. Συνολικά 270.000 επιπλέον συνταξιούχοι και άλλοι δικαιούχοι θα λάβουν την οικονομική ενίσχυση σε σύγκριση με πέρυσι, με αποτέλεσμα ο αριθμός των ωφελούμενων να ανέλθει στα 2,2 εκατομμύρια.

Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται στα 879 εκατ. ευρώ.

Οι αυξήσεις στις συντάξεις του 2027

Το δεύτερο κύμα ενίσχυσης των εισοδημάτων αφορά τις αυξήσεις των συντάξεων για το 2027, οι οποίες θα καταβληθούν τον Δεκέμβριο μαζί με τις συντάξεις του Ιανουαρίου και θα καλύψουν περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους.

Με βάση τις μακροοικονομικές εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, η αύξηση υπολογίζεται στο 2,8%, με το δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται στα 807 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι το ποσοστό της ετήσιας αναπροσαρμογής των συντάξεων με βάση τη νομοθεσία προκύπτει από τον μέσο όρο του πληθωρισμού και του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αλλαγή στο καθεστώς της προσωπικής διαφοράς, καθώς σύμφωνα με τον σχεδιασμό που αποτυπώνεται στο προσχέδιο, οι αυξήσεις θα δοθούν χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Πρόκειται για παρέμβαση που διευρύνει τον αριθμό των συνταξιούχων οι οποίοι θα δουν πραγματική αύξηση στις μηνιαίες αποδοχές τους.

Οι επτά κατηγορίες συντάξεων που επηρεάζονται

Η ετήσια αναπροσαρμογή του 2,8% δεν περιορίζεται στις ήδη καταβαλλόμενες κύριες συντάξεις. Επηρεάζει επίσης το ύψος της εθνικής σύνταξης, τις νέες απονομές και σειρά κατώτατων και ανώτατων συνταξιοδοτικών ορίων.

Ειδικότερα, οι επτά κατηγορίες στις οποίες προβλέπονται αναπροσαρμογές είναι οι ακόλουθες:

   – Οι κύριες συντάξεις που θα καταβάλλονται στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και θα αναπροσαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2027.

   – Η εθνική σύνταξη των νέων απονομών, η οποία σήμερα ανέρχεται περίπου στα 446 ευρώ και θα αυξηθεί με βάση το ποσοστό της ετήσιας αναπροσαρμογής.

  –  Η ανταποδοτική σύνταξη των νέων απονομών από την 1η Ιανουαρίου 2027.

  –  Τα ανώτατα όρια κύριας και επικουρικής σύνταξης. Το ανώτατο όριο της κύριας σύνταξης ανέρχεται σήμερα στα 5.362 ευρώ (μεικτά), ενώ το αντίστοιχο όριο των επικουρικών συντάξεων στα 1.608 ευρώ (μεικτά).

    -Τα κατώτατα όρια των συντάξεων λόγω θανάτου, τα οποία σήμερα κυμαίνονται περίπου από 418 έως 446 ευρώ, καθώς και το κατώτατο όριο σύνταξης λόγω εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής νόσου, που ανέρχεται στα 893 ευρώ.

   – Η βασική σύνταξη (πρώην) ΟΓΑ, η οποία σήμερα διαμορφώνεται στα 418 ευρώ.

 –   Οι συντάξεις λόγω θανάτου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στα μέσα Νοεμβρίου η έναρξη μαθημάτων της Ενισχυτικής Διδασκαλίας

Σε έξι μαθήματα του γυμνασίου και σε επτά Ειδικά Μαθήματα πανελλαδικώς εξεταζόμενα, θα παρέχει δωρεάν στήριξη και φέτος το πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, για το σχολικό έτος 2026-2027, τα μαθήματα αναμένεται να ξεκινήσουν στα μέσα Νοεμβρίου. Παράλληλα, σημείωσε ότι κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά, η συμμετοχή των μαθητών λυκείου στα μαθήματα προετοιμασίας των Ειδικών Μαθημάτων σημείωσε αύξηση κατά 12,5%.

«Στόχος μας είναι σαφής: κανένα παιδί να μη στερείται την υποστήριξη που χρειάζεται εξαιτίας του τόπου κατοικίας του ή των οικονομικών δυνατοτήτων της οικογένειάς του. Χτίζουμε ένα δημόσιο σχολείο που στέκεται δίπλα σε κάθε παιδί, ενισχύει τις δυνατότητές του και του προσφέρει ουσιαστικές ευκαιρίες μάθησης και προόδου», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κα. Ζαχαράκη.

Σχετικά με την Ενισχυτική Διδασκαλία στο γυμνάσιο, ανέφερε ότι αποτελεί μια «ουσιαστική επένδυση στη γνώση και στην ισότητα των ευκαιριών».

«Μέσα από το δημόσιο σχολείο, παρέχουμε δωρεάν πρόσθετη εκπαιδευτική υποστήριξη στους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου που τη χρειάζονται, ώστε να καλύπτουν μαθησιακά κενά, να ενισχύουν την επίδοσή τους και να προχωρούν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση», είπε χαρακτηριστικά.

Επιπλέον, σημείωσε ότι η λειτουργία των Σχολικών Κέντρων Αντισταθμιστικής Εκπαίδευσης οργανώνεται «με ευελιξία, ώστε να ανταποκρίνεται και στις ιδιαίτερες συνθήκες των δυσπρόσιτων, απομακρυσμένων και νησιωτικών περιοχών».

Τα προσφερόμενα μαθήματα

Το πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας παρέχει δωρεάν και προαιρετική στοχευμένη υποστήριξη σε μαθητές Γυμνασίου και προετοιμασία μαθητών Λυκείου για ειδικά πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα.

Πιο συγκεκριμένα, η Ενισχυτική Διδασκαλία Γυμνασίου απευθύνεται σε όλες τις τάξεις και στηρίζει βασικά μαθήματα: Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Αγγλικά.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν προαιρετικά μαθητές όλων των τάξεων του γυμνασίου που χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη ή επιθυμούν να βελτιώσουν την επίδοσή τους. Από πλευράς υπουργείου Παιδείας, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη των βασικών γνώσεων του γυμνασίου, στη βελτίωση της επίδοσης, στην ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και στη μείωση της μαθητικής διαρροής.

Η Ενισχυτική Διδασκαλία Ειδικών Μαθημάτων απευθύνεται σε τελειόφοιτους ΓΕΛ, ΕΠΑΛ, Λυκείων ΕΑΕ και μαθητές της Δ’ τάξης ΕΝΕΕΓΥΛ που έχουν επιλέξει ειδικά μαθήματα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Αναλυτικότερα, αφορά στα μαθήματα: Ελεύθερο και Γραμμικό Σχέδιο, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Ισπανικά και Μουσική Αντίληψη, Θεωρία και Αρμονία.

Στόχος, η οργανωμένη προετοιμασία σε αντικείμενα που δεν περιλαμβάνονται στα αντίστοιχα ωρολόγια προγράμματα. Υπενθυμίζεται, ότι το υποστηρικτικό πρόγραμμα προετοιμασίας για τα ειδικά μαθήματα λειτουργεί από το σχολικό έτος 2020-21.

Οι αριθμοί

Τα μαθήματα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας λειτουργούν στα Σχολικά Κέντρα Αντισταθμιστικής Εκπαίδευσης (ΣΚΑΕ), τα οποία συγκροτούνται από ομάδες όμορων σχολικών μονάδων ανά Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Σε δυσπρόσιτες ή απομακρυσμένες περιοχές μπορούν να αποτελούνται από μία σχολική μονάδα.

Τα μαθήματα ολοκληρώνονται με τη λήξη των μαθημάτων και πριν από την έναρξη των εξετάσεων.

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, κατά το σχολικό έτος 2025-26, για την Ενισχυτική Διδασκαλία Γυμνασίου λειτούργησαν 360 ΣΚΑΕ, με 3.640 τμήματα, στα οποία συμμετείχαν 12.308 μαθητές και δίδαξαν 766 εκπαιδευτικοί.

Συγκριτικά με το σχολικό έτος 2024-25, ο αριθμός των ΣΚΑΕ παρέμεινε ίδιος, ενώ μειώθηκε ο αριθμός των μαθητών (13.191) και των απασχολούμενων εκπαιδευτικών (925).

Αντίστοιχα, κατά το σχολικό έτος 2025-26, για την Ενισχυτική Διδασκαλία Ειδικών Μαθημάτων λειτούργησαν 16 ΣΚΑΕ, με 37 τμήματα, στα οποία συμμετείχαν 180 μαθητές και δίδαξαν 22 εκπαιδευτικοί. Οι αριθμοί είναι αυξημένοι σχετικά με το σχολικό έτος 2024-25, όταν λειτούργησαν 15 ΣΚΑΕ, με 160 μαθητές και 20 απασχολούμενους εκπαιδευτικούς.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι για το σχολικό έτος 2026-27, το πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας είναι συγχρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Plus στο πλαίσιο του Προγράμματος Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή του ΕΣΠΑ 2021-27.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έξυπνες πόλεις: Πώς θα είναι η Ελλάδα του αύριο – Επενδύσεις εκατοντάδων εκατ. ευρώ στον ψηφιακό μετασχηματισμό

Ένας οδηγός που ενημερώνεται από το κινητό του για τις διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης. Ένα σύστημα φωτισμού που προσαρμόζει την κατανάλωση ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες. Αισθητήρες που ειδοποιούν πότε πρέπει να γίνει αποκομιδή απορριμμάτων. Ψηφιακές υπηρεσίες που περιορίζουν τις μετακινήσεις των πολιτών και εργαλεία που βοηθούν στην πρόληψη πλημμυρών ή πυρκαγιών. Αυτή είναι η πρακτική πλευρά της «έξυπνης πόλης»: η χρήση της τεχνολογίας για καλύτερες υπηρεσίες, εξοικονόμηση πόρων και αποτελεσματικότερη διαχείριση της καθημερινότητας.

Η μετάβαση στις έξυπνες πόλεις, ωστόσο, δεν ακολουθεί παντού την ίδια διαδρομή. Διαφορετικές είναι οι δυνατότητες όταν μια πόλη σχεδιάζεται από την αρχή και διαφορετικές όταν οι νέες τεχνολογίες πρέπει να ενσωματωθούν σε έναν ήδη διαμορφωμένο αστικό ιστό, με παλαιές υποδομές, πυκνή δόμηση και υπηρεσίες που λειτουργούν καθημερινά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πρώτης περίπτωσης αποτελεί το Ελληνικό, όπου η LAMDA Development αναπτύσσει στην έκταση του πρώην αεροδρομίου μια νέα πόλη, με ψηφιακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, έξυπνα δίκτυα και σύγχρονες υπηρεσίες συνδεσιμότητας. Πρόκειται για την πρώτη υπερσύγχρονη έξυπνη πόλη στην Ευρώπη που σχεδιάζεται και κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου από την αρχή.

Για την πλειονότητα, όμως, των ελληνικών πόλεων, το στοίχημα είναι διαφορετικό: πώς θα αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες για να αναβαθμίσουν υφιστάμενες υποδομές, να αντιμετωπίσουν καθημερινά προβλήματα και να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες στους κατοίκους τους.

Στην Ελλάδα, ύστερα από μια περίοδο σχεδιασμού, χρηματοδοτήσεων και διαγωνιστικών διαδικασιών, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται σταδιακά από τις εξαγγελίες στα αποτελέσματα. Ποια έργα έχουν αρχίσει να λειτουργούν; Πόσο χρησιμοποιούνται; Τι εξοικονόμηση προσφέρουν; Και ποιος θα αναλάβει τη λειτουργία και τη συντήρησή τους τα επόμενα χρόνια;

Τι κάνει πραγματικά μια πόλη έξυπνη

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η επίδοση μιας έξυπνης πόλης δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο από τον βαθμό ψηφιοποίησης ή τον αριθμό των τεχνολογικών συστημάτων που διαθέτει. Το ουσιαστικό κριτήριο είναι εάν η ψηφιακή καινοτομία βελτιώνει την ευημερία, τη συμπερίληψη, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητά της. Με αυτή την προσέγγιση, η τεχνολογία είναι το μέσο και όχι ο τελικός στόχος. Ένα σύστημα έξυπνης στάθμευσης έχει αξία εφόσον μειώνει τον χρόνο αναζήτησης θέσης και την κυκλοφοριακή επιβάρυνση. Η ψηφιακή διαχείριση του φωτισμού πρέπει να οδηγεί σε μετρήσιμη εξοικονόμηση ενέργειας. Αντίστοιχα, μια ηλεκτρονική υπηρεσία κρίνεται από το πόσες μετακινήσεις και πόσο χρόνο εξοικονομεί για πολίτες και επιχειρήσεις.

Τη διάκριση ανάμεσα στην απλή ψηφιοποίηση και την πραγματικά έξυπνη πόλη αναδεικνύει, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, ο Σταύρος Ασθενίδης, διευθύνων σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας και πρώην CEO της Αναπτυξιακής Εταιρείας Μηχανογράφησης και Επιχειρησιακών Μονάδων ΟΤΑ του Δήμου Αθηναίων. Όπως εξηγεί, η συζήτηση για τις έξυπνες πόλεις άρχισε να αναπτύσσεται στην Ελλάδα πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Έξυπνη είναι η πόλη που αναγνωρίζει τα προβλήματά της και χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να προσφέρει λύσεις με αυτοματοποίηση ή με την ελάχιστη δυνατή ανθρώπινη παρέμβαση, η απλή μηχανογράφηση δεν αρκεί, προσθέτει.

Επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ

Η προσπάθεια ψηφιακού μετασχηματισμού των ελληνικών πόλεων αναπτύσσεται μέσα από διαφορετικές χρηματοδοτικές κατευθύνσεις.

Η δράση «Έξυπνες Πόλεις» του Ταμείου Ανάκαμψης έχει αρχικό προϋπολογισμό 90 εκατ. ευρώ και αφορά 17 δήμους – 16 μεγάλα αστικά κέντρα με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων και τον Δήμο Τρικκαίων, που συμπεριλήφθηκε ως πρότυπος «έξυπνος δήμος». Παράλληλα, το πρόγραμμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός των ΟΤΑ», μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027, έχει συνολικό προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης περίπου 235,3 εκατ. ευρώ και απευθύνεται στους 332 δήμους της χώρας. Πρόκειται για δύο διακριτές χρηματοδοτικές δράσεις, με κοινό στόχο τον εκσυγχρονισμό των δημοτικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις καλύπτουν, μεταξύ άλλων, την αστική κινητικότητα, τη στάθμευση, την ενεργειακή διαχείριση, την πολιτική προστασία, την εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων, την κυβερνοασφάλεια και τις ψηφιακές υποδομές. Στις διαθέσιμες τεχνολογικές λύσεις περιλαμβάνονται και πιο σύνθετες εφαρμογές, όπως ενιαίες πλατφόρμες διαχείρισης δεδομένων και ψηφιακά δίδυμα, δηλαδή ψηφιακές αναπαραστάσεις της πόλης που αξιοποιούν δεδομένα για την παρακολούθηση της λειτουργίας της και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι πόσα από αυτά έχουν πλέον περάσει από τον σχεδιασμό και τις συμβάσεις στην πραγματική λειτουργία.

Από τις συμβάσεις στη λειτουργία – Σε ποιο σημείο βρίσκονται τα έργα

Κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση της δράσης των 90 εκατ. ευρώ για τις 17 πόλεις έχει η Κοινωνία της Πληροφορίας, η οποία υποστηρίζει τις τοπικές αρχές κατά την υλοποίηση και παρακολουθεί την πορεία των παρεμβάσεων.

Σύμφωνα με τον Σταύρο Ασθενίδη, τα Τρίκαλα αποτέλεσαν ένα από τα πρώτα θετικά παραδείγματα εφαρμογής λύσεων προσαρμοσμένων στην κλίμακα της πόλης, όπως και τα Χανιά που αξιοποίησαν μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, όπως αναφέρει. Καθοριστικοί παράγοντες, επισημαίνει, είναι η πολιτική βούληση και η ύπαρξη ανθρώπων που μπορούν να υλοποιήσουν τον σχεδιασμό. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, προσθέτει, απαιτούνται περισσότερο στοχευμένες λύσεις, καθώς η εφαρμογή τεχνολογιών σε μεγάλη κλίμακα είναι δυσκολότερη.

Έξυπνη στάθμευση, φωτισμός και απορρίμματα

Η διαχείριση της στάθμευσης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυνατοτήτων αλλά και των περιορισμών της τεχνολογίας. Όπως εξηγεί ο κ. Ασθενίδης, ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρέπει να παρέχει αξιόπιστη ενημέρωση για τις διαθέσιμες θέσεις μέσω κινητού τηλεφώνου και δυνατότητα διασυνδεδεμένης πληρωμής. Ωστόσο, η παρακολούθηση της παρόδιας στάθμευσης σε μεγάλη κλίμακα απαιτεί δαπανηρές υποδομές. Ανάλογη είναι η προσέγγιση για τον φωτισμό και τα απορρίμματα. Η αντικατάσταση λαμπτήρων με LED βελτιώνει την ενεργειακή απόδοση, αλλά ο φωτισμός γίνεται πραγματικά έξυπνος όταν η έντασή του προσαρμόζεται στις συνθήκες. Οι αισθητήρες πληρότητας στους κάδους μπορούν να βοηθήσουν στην αποκομιδή, όμως το κόστος επέκτασής τους δεν αντισταθμίζεται πάντοτε από τα οφέλη.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι οι αισθητήρες ρύπανσης ή στάθμης υδάτων οι οποίοι αποκτούν πραγματική αξία όταν τα δεδομένα τους ενεργοποιούν υπηρεσίες, προειδοποιήσεις ή αυτόματες παρεμβάσεις.

Σημαντική πρόοδος, σύμφωνα με τον κ. Ασθενίδη, έχει σημειωθεί στην ψηφιοποίηση των δημοτικών υπηρεσιών, με ηλεκτρονικές αιτήσεις και πληρωμές που περιορίζουν τις επισκέψεις των πολιτών. Ωστόσο, διαχωρίζει την ψηφιοποίηση από την έξυπνη πόλη: η ουσιαστική αλλαγή έρχεται όταν μια διαδικασία μπορεί να ολοκληρώνεται αυτόματα, χωρίς περιττά στάδια και χωρίς φυσική παρουσία του πολίτη.

Η ανθεκτικότητα των πόλεων και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Για τον Σταύρο Ασθενίδη, το μεγαλύτερο διακύβευμα των επόμενων ετών είναι η ανθεκτικότητα των πόλεων απέναντι στην κλιματική αλλαγή, στα ακραία καιρικά φαινόμενα, στην πληθυσμιακή συγκέντρωση και στις μεταναστευτικές ροές. Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη κινδύνων, στην αποτελεσματικότερη κατανομή πόρων και στην ταχύτερη αντίδραση των υπηρεσιών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ψηφιακά δίδυμα, τα οποία συγκεντρώνουν γεωγραφικά, κυκλοφοριακά και άλλα δεδομένα σε ένα υπολογιστικό μοντέλο της πόλης. Με τη χρήση αλγορίθμων και τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εξετάζονται διαφορετικά σενάρια και να εκτιμώνται πιθανές εξελίξεις. Πρόκειται, ωστόσο, όπως διευκρινίζει, για σύνθετα έργα που προϋποθέτουν αξιόπιστα δεδομένα.

Από την τεχνολογία στη στρατηγική

Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία μιας έξυπνης πόλης είναι, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Κοινωνίας της Πληροφορίας, η καταγραφή των πραγματικών αναγκών της. Πολλοί δήμοι, όπως εξηγεί, περιορίζονται σε αιτήματα για προσωπικό ή οχήματα, χωρίς συνολική αποτύπωση των υποδομών και των διαδικασιών τους.

Ακολουθεί η επιλογή κατάλληλων τεχνολογικών λύσεων, με κριτήριο όχι μόνο τις δυνατότητές τους αλλά και την οικονομική βιωσιμότητα. Μια τεχνικά άρτια εφαρμογή μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά δαπανηρή για έναν μικρό δήμο. Η σαφής στρατηγική, η διοικητική συνέχεια, η πολιτική βούληση και η ύπαρξη κατάλληλων ανθρώπων αποτελούν, κατά τον ίδιο, καθοριστικές προϋποθέσεις για να μετατραπεί η τεχνολογία σε λειτουργική λύση.

Η συμβουλή προς τους δημάρχους: Στρατηγική και όχι μεμονωμένα έργα

Η σημαντικότερη συμβουλή σε έναν δήμαρχο που ξεκινά τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δήμου του, όπως έχει αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Αναστάσιος Μάνος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της DOTSOFT, ελληνικής εταιρείας πληροφορικής και επικοινωνιών με έντονη δραστηριότητα στον τομέα της δημιουργίας εξυπνότερων, πιο λειτουργικών και πιο ανθεκτικών πόλεων, αφορά τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσεγγίσει αυτή την προσπάθεια. Να αντιμετωπίσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως μια διαρκή στρατηγική επιλογή και όχι ως μια σειρά μεμονωμένων έργων τεχνολογίας. Η επιτυχία δεν θα κριθεί από το πόσους αισθητήρες θα εγκαταστήσει ή πόσες εφαρμογές θα αποκτήσει ένας δήμος, αλλά από το κατά πόσο αυτές οι επενδύσεις θα βελτιώσουν μετρήσιμα την καθημερινότητα των πολιτών και θα κάνουν τον ίδιο τον οργανισμό πιο αποτελεσματικό.

Είναι σημαντικό να επενδύσει σε λύσεις που μπορούν να εξελιχθούν στον χρόνο, να διασυνδεθούν μεταξύ τους και να αξιοποιήσουν τα δεδομένα με τρόπο ασφαλή και παραγωγικό. Παράλληλα, απαιτείται διαρκής εκπαίδευση του προσωπικού, συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών και συνεχής αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Οι πόλεις του μέλλοντος δεν θα διαφέρουν μόνο επειδή διαθέτουν περισσότερη τεχνολογία. Θα διαφέρουν επειδή θα λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις, θα χρησιμοποιούν αποτελεσματικότερα τους διαθέσιμους πόρους και θα τοποθετούν τον πολίτη στο επίκεντρο κάθε ψηφιακής υπηρεσίας.

Οι έξυπνες πόλεις δεν αποτελούν πλέον μια θεωρητική συζήτηση ή έναν μακρινό στόχο. Η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει και αφορά κάθε δήμο που επιδιώκει να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης, της κλιματικής ανθεκτικότητας και της βελτίωσης των υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Το πραγματικό μέτρο της επιτυχίας

Η μετάβαση στις έξυπνες πόλεις δεν εξαντλείται στην εγκατάσταση αισθητήρων, εφαρμογών και ψηφιακών πλατφορμών. Η ουσιαστική πρόκληση είναι να μετατραπούν οι τεχνολογικές επενδύσεις σε υπηρεσίες που λειτουργούν, χρησιμοποιούνται και μπορούν να συντηρηθούν σε βάθος χρόνου.

Για τους ελληνικούς δήμους, το επόμενο βήμα είναι να αποδείξουν στην πράξη ότι οι νέες υποδομές περιορίζουν το κόστος, εξοικονομούν χρόνο, βελτιώνουν την καθημερινότητα και ενισχύουν την ανθεκτικότητα των πόλεων. Εκεί θα κριθεί τελικά και η επιτυχία των χρηματοδοτήσεων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.

* Προέλευση φωτογραφίας: ΑΠΕ - ΜΠΕ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αγροτικές ενισχύσεις: Επιταχύνονται οι αιτήσεις, κανονικά στο τέλος Νοεμβρίου οι προκαταβολές

476.852 αιτήσεις στο σύστημα ΟΣΔΕ έως χθες 

Με αυξανόμενο ρυθμό εξελίσσεται τις τελευταίες ημέρες η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις, καθώς σχεδόν 477.000 αιτήσεις βρίσκονται ήδη μέσα στο σύστημα ΟΣΔΕ με την μορφή οριστικών και προσωρινών δηλώσεων και εξουσιοδοτήσεων, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούν σε διευκολύνσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προέκυψαν κατά την εφαρμογή του νέου συστήματος.

Σύμφωνα με στοιχεία από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αλλά και την ΑΑΔΕ, έως χθες, 31 Οκτωβρίου είχαν καταγραφεί συνολικά 476.852 εξουσιοδοτήσεις, εκ των οποίων ήδη 233.763 είναι οριστικές και 174.422 προσωρινές.

 Όπως ανέφεραν πηγές του ΥΠΑΑΤ στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων «τις τελευταίες ημέρες επιταχύνεται ο ρυθμός υποβολής αιτήσεων», αναφέροντας ως ενδεικτικό παράδειγμα το γεγονός ότι μέσα σε μια ημέρα (την 29η Οκτωβρίου) υποβλήθηκαν περίπου 16.500 νέες οριστικές αιτήσεις.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προσδοκίες για περαιτέρω αύξηση των οριστικών υποβολών στο επόμενο διάστημα, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να ολοκληρώσουν τις εκκρεμότητές τους εντός της νέας προθεσμίας που έχει δοθεί.

Υπενθυμίζεται ότι η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε παράταση της προθεσμίας υποβολής έως τις 10 Νοεμβρίου, προκειμένου να εξασφαλιστεί πρόσθετος χρόνος για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών από τους δικαιούχους.

Παράλληλα, προβλέπονται διευκολύνσεις ως προς την τεκμηρίωση των αγροτικών ιδιοκτησιών. Συγκεκριμένα, για ιδιοκτησίες κάτω των δέκα στρεμμάτων παρέχεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η δυνατότητα εναλλακτικής χρήσης ΚΑΕΚ ή ΑΤΑΚ, με στόχο τον περιορισμό των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί κατά τη συμπλήρωση και οριστικοποίηση των αιτήσεών τους.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΥΠΑΑΤ καλεί τους παραγωγούς να προχωρήσουν εγκαίρως στις απαραίτητες εξουσιοδοτήσεις και στην καταχώριση των στοιχείων τους, αξιοποιώντας το χρονικό περιθώριο της παράτασης που έχει δοθεί έως τις 10 Νοεμβρίου.

Οι δυσκολίες του νέου συστήματος

Η εφετινή διαδικασία υποβολής πραγματοποιείται σε ένα νέο περιβάλλον, με αυξημένες απαιτήσεις ως προς τους συστημικούς ελέγχους, την τεκμηρίωση και τη διασταύρωση των δηλωθέντων στοιχείων και με στόχο, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, «οι ενισχύσεις να καταβληθούν με δικαιοσύνη και διαφάνεια, σε εκείνους που πραγματικά παράγουν».

Η μετάβαση στο νέο σύστημα συνοδεύτηκε από τεχνικά και διαδικαστικά προβλήματα, τα οποία αναδείχθηκαν και κατά την επικοινωνία με τους εκπροσώπους των παραγωγών. Για την επίλυση των συγκεκριμένων προβλημάτων ΥΠΑΑΤ και ΑΑΔΕ, υπό την εποπτεία του αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, και την προσωπική συμμετοχή των κ.κ. Μαργαρίτη Σχοινά και Γιώργου Πιτσιλή, είχαν καθημερινή συνεργασία.

Για την αντιμετώπισή τους υπήρξε, επίσης, συνεργασία με το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ) και την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), με αντικείμενο την καταγραφή των ζητημάτων, την παροχή διευκρινίσεων και την προώθηση προσαρμογών που θα διευκολύνουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές στο ΑΠΕ – ΜΠΕ «η προσπάθεια επικεντρώνεται πλέον στην ταχύτερη διεκπεραίωση των εκκρεμοτήτων, ώστε οι αυξημένες απαιτήσεις ελέγχου να μην προκαλέσουν καθυστερήσεις στην καταβολή των ενισχύσεων στους δικαιούχους».

Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών

Κεντρικό ζητούμενο παραμένει η τήρηση του προγραμματισμού για την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων, με βασικό ορόσημο την πληρωμή των προκαταβολών έως το τέλος Νοεμβρίου, χρονοδιάγραμμα το οποίο τόσο το ΥΠΑΑΤ, όσο και η ΑΑΔΕ, διαβεβαιώνουν ότι θα τηρηθεί.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, βρίσκεται σε εξέλιξη η πληρωμή περίπου 40.000 δικαιούχων, οι οποίοι είχαν ολοκληρώσει τις σχετικές διαδικασίες έως τον Σεπτέμβριο.

Έως τις 10 Νοεμβρίου θα συνεχιστεί η υποβολή των αιτήσεων, με στόχο τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των παραγωγών, ενώ έως τις 30 Νοεμβρίου προβλέπεται η καταβολή των προκαταβολών των ενισχύσεων στους δικαιούχους.

Για τον Δεκέμβριο προγραμματίζονται οι απαραίτητες εκκαθαρίσεις και οι συμψηφισμοί, στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της διαδικασίας πληρωμών.

Η τήρηση του συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος αποτελεί βασική προτεραιότητα για την κυβέρνηση, καθώς αφορά την έγκαιρη καταβολή των ενισχύσεων σε αγρότες και κτηνοτρόφους.

Κρίσιμο το επόμενο δεκαήμερο

«Το επόμενο δεκαήμερο θεωρείται καθοριστικό για την ολοκλήρωση των αιτήσεων και την αντιμετώπιση των τεχνικών εκκρεμοτήτων, καθώς η παράταση έως τις 10 Νοεμβρίου δίνει πρόσθετο περιθώριο στους παραγωγούς να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους», είπαν στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων οι ίδιες πηγές.

Η μέχρι σήμερα πορεία των υποβολής αιτήσεων δείχνει αυξημένη κινητικότητα, ωστόσο η οριστικοποίησή τους και η ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη εξέλιξη των πληρωμών.

Το ζητούμενο για τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι αφενός η διασφάλιση της αξιοπιστίας του συστήματος μέσω των απαραίτητων διασταυρώσεων και αφετέρου η τήρηση των προθεσμιών, ώστε οι ενισχύσεις να καταβληθούν εγκαίρως στους πραγματικούς δικαιούχους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Οι κουβέντες που ακούνε τα παιδιά χωρίς να τους μιλάμε – Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου, ένα παιδί κοιτάζει έξω από το παράθυρο, ενώ οι γονείς του συζητούν για μια δυσκολία στη δουλειά. Η κουβέντα συνεχίζεται κανονικά, αφού το παιδί φαίνεται απορροφημένο στις σκέψεις του. Λίγο αργότερα όμως, την ώρα του φαγητού, ρωτάει ξαφνικά: «Μπαμπά, θα χάσεις τη δουλειά σου;»

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Οι γονείς ξαφνιάζονται. Δεν είχαν καταλάβει ότι παρακολουθούσε τη συζήτηση, ούτε ότι είχε συγκρατήσει εκείνη τη φράση που ειπώθηκε σχεδόν περαστικά.

Τα παιδιά ακούνε πολύ περισσότερα από όσα φανταζόμαστε. Παρατηρούν τις εκφράσεις μας, αντιλαμβάνονται τις αλλαγές στον τόνο της φωνής μας και προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει γύρω τους, ακόμη κι όταν δεν συμμετέχουν άμεσα στις συζητήσεις.

Και επειδή δεν έχουν πάντοτε τις πληροφορίες ή την εμπειρία που χρειάζεται για να ερμηνεύσουν όσα ακούνε, συμπληρώνουν τα κενά με τη φαντασία τους.

Μια κουβέντα για οικονομικές δυσκολίες μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η οικογένεια κινδυνεύει να χάσει το σπίτι της. Μια έντονη διαφωνία ανάμεσα στους γονείς μπορεί να γεννήσει τον φόβο ότι πρόκειται να χωρίσουν. Ακόμη και μια συζήτηση για την υγεία ενός συγγενή μπορεί να αποκτήσει στο μυαλό του παιδιού πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από τις πραγματικές.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάθε συζήτηση των ενηλίκων τραυματίζει τα παιδιά ή ότι οι γονείς πρέπει να προσέχουν διαρκώς κάθε λέξη που χρησιμοποιούν.

Τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα στην πραγματική ζωή μιας οικογένειας, όπου υπάρχουν χαρές, προβλήματα, διαφωνίες και περίοδοι αβεβαιότητας. Είναι σημαντικό να γνωρίζουν ότι οι δυσκολίες αποτελούν μέρος της ζωής και ότι οι άνθρωποι μπορούν να τις αντιμετωπίζουν.

Εκείνο που χρειάζεται προσοχή είναι ο τρόπος με τον οποίο τα βοηθάμε να κατανοούν όσα συμβαίνουν.

Αν, για παράδειγμα, ένα παιδί ακούσει τους γονείς του να διαφωνούν έντονα, μια απλή εξήγηση μπορεί να το καθησυχάσει: «Πριν διαφωνήσαμε για κάτι που μας απασχολεί, αλλά αυτό είναι δικό μας θέμα και θα το συζητήσουμε εμείς».

Δεν χρειάζεται να γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες, ούτε να συμμετέχει στην αναζήτηση λύσης. Χρειάζεται κυρίως να αισθανθεί ότι οι μεγάλοι αναλαμβάνουν την ευθύνη για όσα τους αφορούν.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης να αποφεύγουμε να τοποθετούμε τα παιδιά στη θέση του συμμάχου ή του κριτή στις διαφωνίες μας. Όταν ένα παιδί ακούει συστηματικά τον έναν γονιό να κατηγορεί τον άλλον, μπορεί να αισθανθεί ότι πρέπει να πάρει θέση, ακόμη κι αν κανείς δεν του το έχει ζητήσει ευθέως.

Υπάρχουν, φυσικά, και στιγμές όπου μια συζήτηση μπορεί να γίνει αφορμή για ουσιαστική επικοινωνία. Ένα παιδί που ακούει τους γονείς του να μιλούν με σεβασμό για μια δυσκολία, να αναγνωρίζουν ένα λάθος ή να αναζητούν μαζί μια λύση, μαθαίνει κάτι σημαντικό για τις ανθρώπινες σχέσεις.

Η οικογενειακή ζωή δεν χρειάζεται να παρουσιάζεται σαν μια πραγματικότητα χωρίς προβλήματα.

Αρκεί να θυμόμαστε ότι τα παιδιά αντιλαμβάνονται τον κόσμο των ενηλίκων μέσα από τη δική τους ηλικία, τις δικές τους εμπειρίες και τους δικούς τους φόβους.

Και κάποιες φορές, μια απλή ερώτηση όπως «Άκουσες πριν που συζητούσαμε; Σε προβλημάτισε κάτι;» μπορεί να μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε τι ακριβώς έχει καταλάβει ένα παιδί και τι χρειάζεται να του εξηγήσουμε.

Γιατί οι κουβέντες που γίνονται γύρω του μπορεί να συνεχίζονται μέσα στο μυαλό του πολύ περισσότερο απ’ όσο υποψιαζόμαστε.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Cardiodialogues 2026: Όταν ο αλγόριθμος καθησυχάζει, αλλά ο καρδιολόγος ανησυχεί — Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο;

Μπορεί ένας αλγόριθμος τεχνητής νοημοσύνης να εντοπίσει ένα καρδιαγγειακό συμβάν ή ακόμα και να το προβλέψει διακρίνοντας προειδοποιητικά σημάδια που διαφεύγουν από το μάτι του καρδιολόγου;

Μπορεί να δώσει στον γιατρό πολύτιμο χρόνο να παρέμβει πριν απειληθεί μια ζωή; Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα για τη μείωση της θνησιμότητας και της διάρκειας νοσηλείας. Η τεχνητή νοημοσύνη φωτίζει νέες προοπτικές στην καρδιολογία, μαζί όμως με κρίσιμα ερωτήματα:  Πότε μπορούμε να την εμπιστευτούμε και πότε πρέπει να την αμφισβητήσουμε; Γιατί, όταν διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές, η απόσταση ανάμεσα σε μια εντυπωσιακή επίδοση και μια ασφαλή ιατρική απόφαση έχει καθοριστική σημασία; Και ποιος έχει τον τελευταίο λόγο όταν ο αλγόριθμος καθησυχάζει, αλλά ο καρδιολόγος ανησυχεί; Αυτή τη συζήτηση ανοίγει, με αφορμή το 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διάλογοι στην Καρδιολογία – Cardiodialogues 2026», που διεξάγεται αυτές τις μέρες στο  Ίδρυμα Ευγενίδου, ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής, Λεωνίδας Πουλημένος. Σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ»  ο επεμβατικός καρδιολόγος, συντονιστής διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Ασκληπιείου Βούλας και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιαγγειακών Παθήσεων (ΕΛΙΚΑΠ), παρουσιάζει τα πιο πρόσφατα ευρήματα  που συζητιούνται στο συνέδριο, εξηγεί τις αδυναμίες των αλγορίθμων και θέτει τα όρια της εμπιστοσύνης μας σε αυτούς. Το μήνυμά του είναι σαφές: ο αλγόριθμος μπορεί να γίνει ένας πολύτιμος δεύτερος αναγνώστης, αλλά ο τελικός κριτής παραμένει ο γιατρός.

Υψηλές επιδόσεις στην αναγνώριση εμφράγματος, αλλά και όρια αξιοπιστίας

Ο κ. Πουλημένος αναφέρεται στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να συμβάλλει στην αναγνώριση του εμφράγματος, επικαλούμενος μεταανάλυση μελετών σε περισσότερους από 166.000 ασθενείς, η οποία δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα. «Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η τεχνητή νοημοσύνη αναγνώρισε σωστά το έμφραγμα στο 93% των ασθενών που το είχαν και το απέκλεισε σωστά στο 92% όσων δεν το είχαν.  Οι ερευνητές όμως, ήταν σαφείς: Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά την τροπονίνη, το καρδιογράφημα, ή την κλινική κρίση, απλά τα ενισχύει. Υπάρχει και μια επιφύλαξη: Πολλά εργαλεία έχουν δοκιμαστεί σε πολύ συγκεκριμένους πληθυσμούς, χωρίς να έχει ελεγχθεί η αξιοπιστία τους σε άλλες πληθυσμιακές ομάδες, όπως σε άτομα αφρικανικής καταγωγής, ή σε πληθυσμούς της Μεσογείου, μεταξύ αυτών και στον ελληνικό. Αντίστοιχοι περιορισμοί μπορεί να υπάρχουν και στις κλινικές μελέτες, όμως εδώ μιλάμε για την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης.  H τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μια κρυστάλλινη σφαίρα, τουλάχιστον όχι σήμερα, αλλά είναι ένα πολύ καλό ραντάρ για τον καιρό, την κακοκαιρία που δεν βλέπουμε μπροστά μας».

Τι μπορεί να «δει» η τεχνητή νοημοσύνη σε ένα απλό καρδιογράφημα που δεν διακρίνει ο καρδιολόγος

Η τεχνητή νοημοσύνη συγκεντρώνει δεδομένα από δισεκατομμύρια καρδιογραφήματα, βλέπει και μικροσκοπικά μοτίβα ανάμεσά τους που εμείς ούτε ξέρουμε ότι υπάρχουν, ούτε έχουμε φτάσει στο σημείο να τα αναλύσουμε στο μυαλό μας, ή στα βιβλία μας, αναφέρει ο γνωστός καρδιολόγος. Και τονίζει ότι ένα καρδιογράφημα, δέκα δευτερολέπτων μπορεί να υποψιαστεί καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμία, πριν εμφανιστούν συμπτώματα, στένωση αορτής, σπάνιες μυοκαρδιοπάθειες, ακόμα και μια μαρμαρυγή που θα έρθει τα επόμενα χρόνια και σήμερα κρύβεται. «Σε μελέτη με 22.600 ασθενείς που παρακολουθούνταν από οικογενειακούς γιατρούς, η ανάλυση ενός απλού καρδιογραφήματος με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης οδήγησε στον εντοπισμό περίπου ενός τρίτου περισσότερων περιστατικών καρδιακής ανεπάρκειας, χωρίς να γίνουν συνολικά περισσότερα τρίπλεξ καρδιάς, ή υπερηχοκαρδιογαφήματα. Στο Holter δε, σε αυτούς τους ασθενείς, ο αλγόριθμος έχασε τρεις επικίνδυνες αρρυθμίες στους χίλιους ασθενείς, ενώ οι καρδιολόγοι έχασαν 44 επικίνδυνες αρρυθμίες στους χίλιους ασθενείς.  Το ίδιο συμβαίνει και με τους υπερήχους. Σήμερα, υπάρχουν υπερηχογράφοι τσέπης για την καρδιά, όπου η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί το χέρι του γιατρού στα επείγοντα, ή σε ένα απομακρυσμένο μέρος και μετρά αυτόματα πόσο καλά δουλεύει η καρδιά. Επιπλέον, μπορεί να ξαναδιαβάσει ένα υπερηχοκαρδιογράφημα ρουτίνας και να εντοπίσει νόσους που σήμερα δεν μπορούμε να τις δούμε και περνούν απαρατήρητες, όπως η αμυλοείδωση ή μια στένωση αορτής. Οι πιο απλές εξετάσεις αποκτούν πιο έξυπνα μάτια. Το εύρημα όμως παραμένει στον γιατρό να το επιβεβαιώσει».

Μείωση της θνησιμότητας κατά 16% και  4 μέρες βραχύτερη νοσηλεία- Ανάγκη για περισσότερες μεγάλες μελέτες

Ισχυρά είναι τα δεδομένα για την ακρίβεια και την ταχύτητα της τεχνητής νοημοσύνης στη διάγνωση, ενώ τα στοιχεία για τη βελτίωση της επιβίωσης παραμένουν πρώιμα, αλλά ενθαρρυντικά, σύμφωνα με τον κύριο Πουλημένο. «Μια ανάλυση 32 τυχαιοποιημένων μελετών που κυκλοφόρησε φέτος έδειξε ότι, όταν η τεχνητή νοημοσύνη καθοδηγούσε τις αποφάσεις, η θνησιμότητα μειώθηκε κατά 16%, με μία ζωή να σώζεται για κάθε 32 ασθενείς. Παράλληλα, οι ασθενείς παρέμεναν έως και τέσσερις ημέρες λιγότερο στο νοσοκομείο και έπαιρναν πιο σωστά τη φαρμακευτική αγωγή τους».  Ένα φάρμακο, όμως, δεν το δίνουμε επειδή υπόσχεται, αλλά επειδή αποδείχθηκε ότι σώζει ζωές, τονίζει ο ειδικός. «Το ίδιο ζητάμε και από τους αλγόριθμους της AI: να αποδείξουν ότι σώζουν ζωές. Ξέρουμε ότι βλέπει καλύτερα, αρχίζουμε να βλέπουμε ότι σώζει, αλλά χρειαζόμαστε περισσότερες μεγάλες μελέτες.»

Αν σας ειδοποιήσει το smart watch μην πανικοβληθείτε, ενημερώστε το γιατρό σας

Στο ερώτημα αν τα έξυπνα ρολόγια που ήδη χρησιμοποιούνται και  καταγράφουν δεδομένα πχ ενός ατόμου που έχει κολπική μαρμαρυγή, αν είναι πάντα σωστά ή δημιουργούν και ψευδείς συναγερμούς, ενδεχομένως  και περιττές εξετάσεις, ο συντονιστής διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Ασκληπιείου απαντά: «Το ρολόι είναι ένας “φύλακας άγγελος” αν θέλετε ίσως, αλλά όχι γιατρός. Διακόσιες χιλιάδες άνθρωποι φόρεσαν ρολόι σε δύο μεγάλες μελέτες για δύο συσκευές δύο μεγάλων εταιρειών. Μόνο ένας στους εκατό έως διακόσιους πήρε ειδοποίηση. Όταν όμως ειδοποιούσε, είχε δίκιο οκτώ στις δέκα φορές στη μία μελέτη και σχεδόν δέκα στις δέκα στην άλλη. Αυτό είναι πολύτιμο, γιατί η μαρμαρυγή συχνά δεν δίνει συμπτώματα και μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό. Όμως, στην καθημερινή χρήση, σε μία στις τέσσερις-πέντε καταγραφές το ρολόι απαντά “δεν ξέρω”. Εκεί, ο γιατρός, κοιτώντας την καταγραφή, βγάζει άμεσα συμπέρασμα σχεδόν πάντα. Η συμβουλή μου; Αν σας ειδοποιήσει το ρολόι, μην πανικοβληθείτε, αλλά και μην το αγνοήσετε. Δείξτε την καταγραφή στον γιατρό σας. Ο συναγερμός, δηλαδή, είναι σήμα να σας δει ο γιατρός, αλλά όχι διάγνωση».

 Σε σχεδόν σε έξι στις δέκα περιπτώσεις συμφωνία μεταξύ  AI και ειδικού

 Αν η τεχνητή νοημοσύνη δώσει μια καθησυχαστική απάντηση, αλλά ο καρδιολόγος υποψιάζεται ότι κάτι δεν πάει καλά, πώς λύνεται η διαφωνία; «Την τελευταία λέξη την έχει ο άνθρωπος», απαντά ο Λεωνίδας Πουλημένος, επισημαίνοντας ότι ο αλγόριθμος είναι εξαιρετικός δεύτερος αναγνώστης, αλλά όχι τελικός κριτής. «Σε μια μελέτη σε υπερηχογράφημα κόπωσης, το stress echo, μηχάνημα και καρδιολόγοι συμφώνησαν μόνο έξι στις δέκα φορές και ακόμη λιγότερο σε ασθενείς με διαβήτη ή υπέρταση. Σε μία στις τέσσερις εξετάσεις ο αλγόριθμος αρνήθηκε να απαντήσει, επειδή δεν έβλεπε την εικόνα αρκετά καλά. Ο λόγος είναι απλός: το μηχάνημα δεν ξέρει ποιοι είστε εσείς, ποιο είναι το ιστορικό σας. Όμως, όταν δούλεψαν μαζί, βρήκαν περισσότερους ασθενείς απ’ ό,τι ο καθένας μόνος του».

Ασφαλιστικές δικλείδες για να μην εμπιστεύεται ο καρδιολόγος άκριτα τον αλγόριθμο

Ο διακεκριμένος επεμβατικός καρδιολόγος περιγράφει τέσσερις  δικλείδες ασφαλείας, για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην κλινική πράξη: Πρώτον, κάθε αλγόριθμος πρέπει να συνοδεύεται από σαφή στοιχεία για τους ασθενείς στους οποίους δοκιμάστηκε και την απόδοσή του. Χρειαζόμαστε ετικέτα, όπως στα τρόφιμα: σε ποιους δοκιμάστηκε, πόσο καλά δουλεύει, αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι τα γενικά γλωσσικά μοντέλα που χρησιμοποιούμε στους υπολογιστές μας δεν είναι κατάλληλα γι’ αυτή τη δουλειά. Δεύτερον, απαιτείται συνεχής έλεγχος της απόδοσης του αλγορίθμου στους ασθενείς στους οποίους εφαρμόζεται: «Πιστοποίηση, λοιπόν, και επιβεβαίωση».  Τρίτον, οι γιατροί πρέπει να είναι εκπαιδευμένοι ώστε να γνωρίζουν τα όρια του αλγόριθμου και να μη θεωρούν ότι η παρουσία του αρκεί για να εξασφαλίσει μια σωστή διάγνωση, τουλάχιστον σήμερα. «Και τέταρτον, χρειάζονται συστήματα που εξηγούν πώς καταλήγουν σε ένα διαγνωστικό συμπέρασμα. Όχι “έκανα λάθος, συγγνώμη”. Γιατί αυτό το “έκανα λάθος, συγγνώμη”, αναφέρεται σε  ανθρώπινες ζωές.  Ως εκ τούτου, αν η εικόνα των ασθενών, δεν ταιριάζει με τον αλγόριθμο, δεν σταματάμε, ψάχνουμε περισσότερο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η τεχνητή νοημοσύνη θα ψωνίζει και θα πληρώνει για εμάς – Πώς αλλάζουν οι τράπεζες και οι συναλλαγές

Από τους ψηφιακούς βοηθούς, που θα πραγματοποιούν αγορές για λογαριασμό των καταναλωτών, μέχρι τις τράπεζες που επανασχεδιάζουν τη λειτουργία τους με τεχνητή νοημοσύνη, το χρηματοπιστωτικό σύστημα εισέρχεται σε μια νέα περίοδο αλλαγών.

Το ποιος θα ελέγχει τις συναλλαγές, πώς θα διασφαλίζεται η εμπιστοσύνη και ποιος θα είναι ο ρόλος των τραπεζών και των παρόχων πληρωμών αποτέλεσαν βασικά ζητήματα συζήτησης στο Fintech 5.0, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Google Cloud, της Microsoft και της NBG Pay. Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε η Έφη Μπίτρου, Senior Director και Head of Digital Business της Εθνικής Τράπεζας, συμμετείχαν ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay, ο Moritz Platt, Capital Market Technology Manager της Google Cloud EMEA, και ο Christian Sarafidis της Microsoft EMEA Financial Services.
Google Cloud: Πληρωμές χωρίς κάρτες και νέες υποδομές blockchain
Στη νέα πραγματικότητα των συναλλαγών μέσω αυτόνομων ψηφιακών βοηθών (AI agents) αναφέρθηκε ο Moritz Platt της Google Cloud, περιγράφοντας μια αγορά στην οποία οι καταναλωτές δεν θα χρειάζεται να πληκτρολογούν τα στοιχεία της κάρτας τους ή να ολοκληρώνουν χειροκίνητα κάθε παραγγελία. Οι ψηφιακοί βοηθοί θα μπορούν να αναλαμβάνουν αυτές τις διαδικασίες, επικοινωνώντας απευθείας με τα συστήματα των επιχειρήσεων. Προϋπόθεση, ωστόσο, αποτελεί η ανάπτυξη κοινών τεχνολογικών πρωτοκόλλων, μηχανισμών ασφαλείας και σαφών κανόνων εξουσιοδότησης, ώστε οι συναλλαγές να πραγματοποιούνται εντός των ορίων που έχει θέσει ο καταναλωτής.
Η αλλαγή δεν περιορίζεται στον τρόπο πραγματοποίησης μιας αγοράς. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Google Cloud, οι σημερινές υποδομές πληρωμών έχουν σχεδιαστεί για διαφορετικές ανάγκες, με διαδικασίες εκκαθάρισης που συχνά απαιτούν μία ή δύο ημέρες. Αντίθετα, οι AI agents αναμένεται να δημιουργήσουν πολύ μεγαλύτερο αριθμό συναλλαγών, αρκετές από τις οποίες θα είναι μικρής αξίας, συμπεριλαμβανομένων μικροπληρωμών. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται, όπως ανέφερε, η επένδυση της Google στην ανάπτυξη υποδομής blockchain πρώτου επιπέδου, βασισμένης σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT), ικανής να υποστηρίζει μεγάλο όγκο συναλλαγών.
Αναφερόμενος στο ζήτημα της ουδετερότητας των τεχνολογικών υποδομών, αναγνώρισε ότι οι εταιρείες που τις αναπτύσσουν διαθέτουν εμπορικά συμφέροντα. Επισήμανε, ωστόσο, την ανάγκη σαφούς διαχωρισμού ανάμεσα στην υποδομή και στις υπηρεσίες που παρέχονται μέσω αυτής. Διευκρίνισε ότι η Google Cloud επιδιώκει να παρέχει την τεχνολογική βάση για τις νέες μορφές πληρωμών και όχι να υποκαταστήσει τις τράπεζες και τους ρυθμιζόμενους παρόχους χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Microsoft: Οι AI agents γίνονται νέο κανάλι πωλήσεων
Στην εμπορική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης επικεντρώθηκε ο Christian Sarafidis της Microsoft, επισημαίνοντας ότι οι επιχειρήσεις λιανικής αντιμετωπίζουν πλέον τους ψηφιακούς βοηθούς ως ένα νέο κανάλι προσέλκυσης πελατών και αύξησης πωλήσεων. Επικαλούμενος έρευνα της Adobe, ανέφερε ότι οι επισκέπτες που προέρχονται μέσω ψηφιακών βοηθών παρουσιάζουν κατά 60% υψηλότερο ποσοστό μετατροπής σε αγορές. Για τους εμπόρους, εξήγησε, οι βασικές προτεραιότητες εξακολουθούν να είναι η αύξηση των πωλήσεων, η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ηλεκτρονικών καταστημάτων και ο περιορισμός του κόστους αποδοχής πληρωμών.
Περιέγραψε τρία στάδια ανάπτυξης της αγοράς: την προσαρμογή των ηλεκτρονικών καταστημάτων, ώστε να εξυπηρετούν AI agents, την απευθείας επικοινωνία μεταξύ ψηφιακών βοηθών καταναλωτών και επιχειρήσεων και, τελικά, την πραγματοποίηση πλήρως αυτόνομων αγορών.
Το τελευταίο στάδιο, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε πρώιμη φάση, με εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό συναλλαγών, παρά τις δοκιμές που πραγματοποιούνται σε συνεργασία και με διεθνή δίκτυα καρτών.
Κεντρικό εμπόδιο παραμένει η εμπιστοσύνη. Κάθε ψηφιακός βοηθός, είτε πρόκειται για το Copilot, το ChatGPT ή το Claude, θα πρέπει να διαθέτει αναγνωρίσιμη ταυτότητα και συγκεκριμένα δικαιώματα, ώστε να αποτρέπονται μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές και ενέργειες κακόβουλων agents. Ο εκπρόσωπος της Microsoft ανέφερε χαρακτηριστικά το παράδειγμα της JPMorgan, η οποία, σύμφωνα με όσα υποστήριξε, μπλοκάρει αλληλεπιδράσεις όταν αναγνωρίζει ότι στην άλλη πλευρά βρίσκεται ψηφιακός βοηθός. Το απαραίτητο πλαίσιο εμπιστοσύνης δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί πλήρως.
NBG Pay: Από την εκτέλεση πληρωμών στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων
Στον μεταβαλλόμενο ρόλο των παρόχων πληρωμών αναφέρθηκε ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay, επισημαίνοντας ότι οι πληρωμές ενσωματώνονται ολοένα περισσότερο στην ίδια την αγοραστική διαδικασία.
Οι επιχειρήσεις εξήγησε δεν ενδιαφέρονται πλέον μόνο για την ταχύτητα εκτέλεσης των συναλλαγών και τη λειτουργία των τερματικών. Αναζητούν λύσεις που αυξάνουν τις πωλήσεις, βελτιώνουν τις ταμειακές ροές, αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τα δεδομένα και διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Το σημείο πώλησης εξελίσσεται έτσι από απλό μηχανισμό αποδοχής πληρωμών σε ευρύτερη πλατφόρμα επιχειρηματικών υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη ενοποίησης των διαφορετικών συστημάτων που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις, από τις πληρωμές και την τιμολόγηση μέχρι τη διαχείριση αποθεμάτων και τα συστήματα ERP. Το ζητούμενο δεν είναι η συνεχής προσθήκη νέων εφαρμογών, αλλά η απλοποίηση της καθημερινής λειτουργίας των εμπόρων. Όπως υπογράμμισε, η επιτυχία ενός παρόχου δεν θα κρίνεται μόνο από την τεχνολογική λύση που προσφέρει, αλλά από το κατά πόσο συμβάλλει πραγματικά στην ανάπτυξη της επιχείρησης.
Παράλληλα, αναφερόμενος στις συναλλαγές μέσω AI agents, υπογράμμισε ότι ο καταναλωτής πρέπει να διατηρεί τον έλεγχο του προσωπικού του ψηφιακού βοηθού, ενώ στο νέο οικοσύστημα ενδέχεται να αλληλεπιδρούν διαφορετικοί agents για λογαριασμό καταναλωτών, εμπόρων και εποπτικών αρχών. Επισήμανε ακόμη ότι οι διαφορές στη χρηματοοικονομική παιδεία και στις οικονομικές δυνατότητες των καταναλωτών ενδέχεται να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα με την οποία θα αξιοποιούν αυτές τις τεχνολογίες.
Microsoft: Το παράδειγμα της Société Générale με τους 1.300 συνεργάτες
Στις αλλαγές που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη στο εσωτερικό των τραπεζών επανήλθε ο Christian Sarafidis, τονίζοντας ότι ο πραγματικός μετασχηματισμός δεν επιτυγχάνεται με την απλή προσθήκη ψηφιακών εργαλείων, αλλά απαιτεί επανασχεδιασμό των τραπεζικών διαδικασιών.
Όπως εξήγησε, οι τράπεζες καλούνται να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ εξακολουθούν να λειτουργούν με παλαιότερα πληροφοριακά συστήματα. Κρίσιμη προϋπόθεση είναι η δημιουργία μιας ενιαίας βάσης επιχειρησιακής γνώσης που θα συνδέει δεδομένα, διαδικασίες και κανόνες λειτουργίας, επιτρέποντας στους AI agents να αναλαμβάνουν σύνθετες εργασίες με τις απαραίτητες δικλίδες ασφαλείας.
Χαρακτηριστικό ήταν το παράδειγμα της Société Générale. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η γαλλική τράπεζα χρησιμοποιούσε 1.300 εξωτερικούς συνεργάτες για διαδικασίες ταυτοποίησης και ελέγχου πελατών (KYC). Μετά την αξιοποίηση AI agents, η ίδια εργασία πραγματοποιείται πλέον από 50 άτομα, με υψηλότερη ποιότητα, ενώ οι υπόλοιποι πόροι κατευθύνονται σε άλλες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Αναφέρθηκε επίσης στην Commerzbank και στην Ava, έναν ψηφιακό βοηθό με ανθρώπινη μορφή, που επιτρέπει στους πελάτες να ενημερώνονται για τους λογαριασμούς τους και να ξεκινούν διαδικασίες πληρωμών. H επόμενη φάση θα αφορά τραπεζικά προϊόντα που θα λειτουργούν διαρκώς για λογαριασμό των πελατών, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη.
Το κοινό συμπέρασμα των παρεμβάσεων ήταν ότι οι πληρωμές και οι τραπεζικές υπηρεσίες εισέρχονται σε μια περίοδο ουσιαστικού μετασχηματισμού. Η τεχνολογία μπορεί να αναλάβει ολοένα περισσότερες διαδικασίες, αλλά η ασφάλεια, η εμπιστοσύνη και ο έλεγχος των συναλλαγών παραμένουν καθοριστικές προϋποθέσεις για την ευρεία εφαρμογή της.
Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, το διεθνές συνέδριο Fintech Athens 5.0 έφερε στην Αθήνα κορυφαίους εκπροσώπους της αγοράς, της τεχνολογίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του επενδυτικού οικοσυστήματος, με συμμετοχές από διεθνείς κολοσσούς, όπως οι Amazon, Microsoft, Google και Mastercard, καθώς και κορυφαία πανεπιστήμια και φορείς του χρηματοπιστωτικού κλάδου.
Το Fintech Athens 5.0, που διοργανώνεται από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Χρηματοοικονομική Τεχνολογία – Fintech» του ΕΚΠΑ, τη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης», το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων & Οργανισμών του ΕΚΠΑ, την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και το Greek Fintech Hub, προωθεί τη δικτύωση και την ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ της αγοράς, της τεχνολογίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του επενδυτικού οικοσυστήματος, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας για την ανάπτυξη και την καινοτομία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ουκρανία: O Ζελένσκι δηλώνει ότι συζήτησε για τις επικείμενες ειρηνευτικές συνομιλίες με τον Ερντογάν

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι συζήτησε με τον Τούρκο ομόλογό του Ταγίπ Ερντογάν για τις επικείμενες τριμερείς συνομιλίες μεταξύ των διαπραγματευτών των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και της Ρωσίας με στόχο την ειρήνη.

Οι συνομιλίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν στις αρχές Νοεμβρίου, δήλωσε ο Ζελένσκι προσθέτοντας ότι το Κίεβο θέλει να συμπεριλάβει την Ευρώπη και ενδεχομένως την Τουρκία στις συζητήσεις για το πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος, ο οποίος διανύει τον πέμπτο χρόνο του.
Ο Ζελένσκι, ο οποίος επισκέπτεται την Κωνσταντινούπολη, δήλωσε επίσης ότι συμφώνησε ώστε η Τουρκία να αυξήσει την υποστήριξή της στον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας καθώς η χώρα του είναι αντιμέτωπη με εντεινόμενα ρωσικά πλήγματα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ