Η δίκαιη λύση του ιδιωτικού χρέους, προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή
Άρθρο Κώστα Τσουκαλά, Εκπροσώπου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην εφημερίδα “Το Βήμα”
Η κυβέρνηση της ΝΔ προσπαθεί να παρουσιάσει ένα κίβδηλο success story για να φτιασιδώσει την εικόνα της πενιχρής απόδοσης της στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Η πραγματικότητα καταγράφεται και στους αριθμούς και στην βιωμένη εμπειρία των δεκάδων χιλιάδων οφειλετών που είναι αντιμέτωποι με πλειστηριασμό της περιουσίας της και των εκατοντάδων χιλιάδων νοικοκυριών και επιχειρήσεων που δεν τα βγάζουν πέρα. Αντί για λύσεις , συναντούν αλαζονεία και προσβολές με πιο ηχηρό παράδειγμα την αποστροφή του Πρωθυπουργού που τους χαρακτήρισε «μπαταχτσήδες» κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου στη ΔΕΘ. Το ιδιωτικό χρέος δεν αφορά μόνο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που έχουν οφειλές και ασφυκτιούν . Είναι μια βαθιά κοινωνική κρίση και ένα διαρκές εμπόδιο στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Συνδέεται με το στεγαστικό , την μείωση της ιδιοκατοίκησης , τον αφελληνισμό των περιουσιών και την αναδιανομή εισοδήματος από τους πολλούς προς τους πολύ λίγους.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επέλεξε να αντιμετωπίσει αυτή την κρίση με έναν πτωχευτικό νόμο χωρίς ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας και έναν εξωδικαστικό μηχανισμό που απέτυχε παταγωδώς. Το 2020, η κυβέρνηση υποσχόταν ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός θα αποτελούσε λύση για 500.000 οφειλέτες, με 180.000 ρυθμίσεις ήδη από τον πρώτο χρόνο. Έξι χρόνια μετά, έχουν γίνει μόλις 70.244 ρυθμίσεις συνολικού χρέους 21,2 δισ., με τις μισές σχεδόν να έχουν κοκκινίσει ξανά, ενώ το ιδιωτικό χρέος προσεγγίζει τα 250 δισ. ευρώ. Ούτε το 10% των οφειλετών δεν μπόρεσαν να ρυθμίσουν οφειλές την τελευταία επταετία.
Την ίδια στιγμή, οι servicers λειτουργούν με δυσανάλογη ισχύ απέναντι στον πολίτη, ενώ τα funds απολαμβάνουν μια ιδιότυπη φορολογική ασυλία. Χρειάζεται διαφάνεια για την πραγματική οφειλή, αιτιολόγηση κάθε απόρριψης, αποτελεσματική εποπτεία και κυρώσεις για καταχρηστικές πρακτικές. Η αγορά δανείων και ακινήτων χρειάζεται κανόνες.
Η συγκέντρωση ακινήτων μέσα από πλειστηριασμούς και οι σχέσεις μεταξύ funds, servicers και εταιρειών απόκτησης ακινήτων (εταιρείες REOCO) απαιτούν αυστηρό θεσμικό έλεγχο.
Το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε πρόταση νόμου , ρεαλιστική και δίκαιη . Επαναφέρουμε την προστασία της πρώτης κατοικίας, με δίκαια εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, που δεν αποκλείουν τη μεσαία τάξη. Επεκτείνουμε την προστασία στην αγροτική γη για να κρατήσουμε τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους στο επάγγελμα . Τους έχει ανάγκη η χώρα και η οικονομία.Καθιερώνουμε υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό, με τεκμηριωμένες αποφάσεις και δυνατότητα επανεξέτασης από ανεξάρτητη Αρχή Διευθέτησης Οφειλών . Δίνουμε στον δανειολήπτη δικαίωμα να αγοράσει το δάνειό του πριν μεταβιβαστεί σε fund, σε τιμή λίγο μεγαλύτερη από εκείνη της μεταβίβασης. Καταργούμε τους εξωλογιστικούς τόκους πριν την πώληση του δανείου. Προβλέπουμε νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις για όλους τους οφειλέτες προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, χωρίς αποκλεισμούς με βάση τη χρονολογία δημιουργίας της οφειλής ή την ύπαρξη ενεργής ρύθμισης, με διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων, λογικό επιτόκιο και επιβράβευση των συνεπών. Η κυβερνητική ρύθμιση αποκλείει χρέη του 2025 και του 2026, δεν προβλέπει διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων και επιβάλλει επιτόκιο 5,84%, όταν στον εξωδικαστικό ισχύει επιτόκιο 3%. Αυτή δεν είναι ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία.
Παράλληλα, θεσπίζουμε δικαιότερους κανόνες για τους εγγυητές με περιορισμό της ευθύνης τους ανάλογα με το ποσοστό που πουλήθηκε το δάνειο στο οποίο έχουν συμβληθεί, αντιμετωπίζουμε τις αδικίες των δανείων σε ελβετικό φράγκο μοιράζοντας δίκαια την επιβάρυνση που προέκυψε από την αλλαγή της ισοτιμίας και κατοχυρώνουμε ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό
Η σύγκρουση είναι πρωτίστως πολιτική. Η Νέα Δημοκρατία αντιμετωπίζει το ιδιωτικό χρέος ως πρόβλημα ισολογισμών και με το βλέμμα στο συμφέρον των ισχυρών. Εμείς το αντιμετωπίζουμε ως ζήτημα δημοκρατίας, κοινωνικής συνοχής και αναπτυξιακής προοπτικής. Η θα λύσουμε το γόρδιο δεσμό του ιδιωτικού χρέους ή αυτό θα υπονομεύσει το μέλλον της κοινωνίας.
Η χώρα χρειάζεται αλλαγή προτεραιοτήτων: από τα προνόμια των ισχυρών, στην ασφάλεια των πολλών.
