Σε έξι μαθήματα του γυμνασίου και σε επτά Ειδικά Μαθήματα πανελλαδικώς εξεταζόμενα, θα παρέχει δωρεάν στήριξη και φέτος το πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, για το σχολικό έτος 2026-2027, τα μαθήματα αναμένεται να ξεκινήσουν στα μέσα Νοεμβρίου. Παράλληλα, σημείωσε ότι κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά, η συμμετοχή των μαθητών λυκείου στα μαθήματα προετοιμασίας των Ειδικών Μαθημάτων σημείωσε αύξηση κατά 12,5%.
«Στόχος μας είναι σαφής: κανένα παιδί να μη στερείται την υποστήριξη που χρειάζεται εξαιτίας του τόπου κατοικίας του ή των οικονομικών δυνατοτήτων της οικογένειάς του. Χτίζουμε ένα δημόσιο σχολείο που στέκεται δίπλα σε κάθε παιδί, ενισχύει τις δυνατότητές του και του προσφέρει ουσιαστικές ευκαιρίες μάθησης και προόδου», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κα. Ζαχαράκη.
Σχετικά με την Ενισχυτική Διδασκαλία στο γυμνάσιο, ανέφερε ότι αποτελεί μια «ουσιαστική επένδυση στη γνώση και στην ισότητα των ευκαιριών».
«Μέσα από το δημόσιο σχολείο, παρέχουμε δωρεάν πρόσθετη εκπαιδευτική υποστήριξη στους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου που τη χρειάζονται, ώστε να καλύπτουν μαθησιακά κενά, να ενισχύουν την επίδοσή τους και να προχωρούν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση», είπε χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, σημείωσε ότι η λειτουργία των Σχολικών Κέντρων Αντισταθμιστικής Εκπαίδευσης οργανώνεται «με ευελιξία, ώστε να ανταποκρίνεται και στις ιδιαίτερες συνθήκες των δυσπρόσιτων, απομακρυσμένων και νησιωτικών περιοχών».
Τα προσφερόμενα μαθήματα
Το πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας παρέχει δωρεάν και προαιρετική στοχευμένη υποστήριξη σε μαθητές Γυμνασίου και προετοιμασία μαθητών Λυκείου για ειδικά πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα.
Πιο συγκεκριμένα, η Ενισχυτική Διδασκαλία Γυμνασίου απευθύνεται σε όλες τις τάξεις και στηρίζει βασικά μαθήματα: Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Αγγλικά.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν προαιρετικά μαθητές όλων των τάξεων του γυμνασίου που χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη ή επιθυμούν να βελτιώσουν την επίδοσή τους. Από πλευράς υπουργείου Παιδείας, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη των βασικών γνώσεων του γυμνασίου, στη βελτίωση της επίδοσης, στην ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και στη μείωση της μαθητικής διαρροής.
Η Ενισχυτική Διδασκαλία Ειδικών Μαθημάτων απευθύνεται σε τελειόφοιτους ΓΕΛ, ΕΠΑΛ, Λυκείων ΕΑΕ και μαθητές της Δ’ τάξης ΕΝΕΕΓΥΛ που έχουν επιλέξει ειδικά μαθήματα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Αναλυτικότερα, αφορά στα μαθήματα: Ελεύθερο και Γραμμικό Σχέδιο, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Ισπανικά και Μουσική Αντίληψη, Θεωρία και Αρμονία.
Στόχος, η οργανωμένη προετοιμασία σε αντικείμενα που δεν περιλαμβάνονται στα αντίστοιχα ωρολόγια προγράμματα. Υπενθυμίζεται, ότι το υποστηρικτικό πρόγραμμα προετοιμασίας για τα ειδικά μαθήματα λειτουργεί από το σχολικό έτος 2020-21.
Οι αριθμοί
Τα μαθήματα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας λειτουργούν στα Σχολικά Κέντρα Αντισταθμιστικής Εκπαίδευσης (ΣΚΑΕ), τα οποία συγκροτούνται από ομάδες όμορων σχολικών μονάδων ανά Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Σε δυσπρόσιτες ή απομακρυσμένες περιοχές μπορούν να αποτελούνται από μία σχολική μονάδα.
Τα μαθήματα ολοκληρώνονται με τη λήξη των μαθημάτων και πριν από την έναρξη των εξετάσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, κατά το σχολικό έτος 2025-26, για την Ενισχυτική Διδασκαλία Γυμνασίου λειτούργησαν 360 ΣΚΑΕ, με 3.640 τμήματα, στα οποία συμμετείχαν 12.308 μαθητές και δίδαξαν 766 εκπαιδευτικοί.
Συγκριτικά με το σχολικό έτος 2024-25, ο αριθμός των ΣΚΑΕ παρέμεινε ίδιος, ενώ μειώθηκε ο αριθμός των μαθητών (13.191) και των απασχολούμενων εκπαιδευτικών (925).
Αντίστοιχα, κατά το σχολικό έτος 2025-26, για την Ενισχυτική Διδασκαλία Ειδικών Μαθημάτων λειτούργησαν 16 ΣΚΑΕ, με 37 τμήματα, στα οποία συμμετείχαν 180 μαθητές και δίδαξαν 22 εκπαιδευτικοί. Οι αριθμοί είναι αυξημένοι σχετικά με το σχολικό έτος 2024-25, όταν λειτούργησαν 15 ΣΚΑΕ, με 160 μαθητές και 20 απασχολούμενους εκπαιδευτικούς.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι για το σχολικό έτος 2026-27, το πρόγραμμα της Ενισχυτικής Διδασκαλίας είναι συγχρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Plus στο πλαίσιο του Προγράμματος Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή του ΕΣΠΑ 2021-27.
Ένας οδηγός που ενημερώνεται από το κινητό του για τις διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης. Ένα σύστημα φωτισμού που προσαρμόζει την κατανάλωση ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες. Αισθητήρες που ειδοποιούν πότε πρέπει να γίνει αποκομιδή απορριμμάτων. Ψηφιακές υπηρεσίες που περιορίζουν τις μετακινήσεις των πολιτών και εργαλεία που βοηθούν στην πρόληψη πλημμυρών ή πυρκαγιών. Αυτή είναι η πρακτική πλευρά της «έξυπνης πόλης»: η χρήση της τεχνολογίας για καλύτερες υπηρεσίες, εξοικονόμηση πόρων και αποτελεσματικότερη διαχείριση της καθημερινότητας.
Η μετάβαση στις έξυπνες πόλεις, ωστόσο, δεν ακολουθεί παντού την ίδια διαδρομή. Διαφορετικές είναι οι δυνατότητες όταν μια πόλη σχεδιάζεται από την αρχή και διαφορετικές όταν οι νέες τεχνολογίες πρέπει να ενσωματωθούν σε έναν ήδη διαμορφωμένο αστικό ιστό, με παλαιές υποδομές, πυκνή δόμηση και υπηρεσίες που λειτουργούν καθημερινά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πρώτης περίπτωσης αποτελεί το Ελληνικό, όπου η LAMDA Development αναπτύσσει στην έκταση του πρώην αεροδρομίου μια νέα πόλη, με ψηφιακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, έξυπνα δίκτυα και σύγχρονες υπηρεσίες συνδεσιμότητας. Πρόκειται για την πρώτη υπερσύγχρονη έξυπνη πόλη στην Ευρώπη που σχεδιάζεται και κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου από την αρχή.
Για την πλειονότητα, όμως, των ελληνικών πόλεων, το στοίχημα είναι διαφορετικό: πώς θα αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες για να αναβαθμίσουν υφιστάμενες υποδομές, να αντιμετωπίσουν καθημερινά προβλήματα και να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες στους κατοίκους τους.
Στην Ελλάδα, ύστερα από μια περίοδο σχεδιασμού, χρηματοδοτήσεων και διαγωνιστικών διαδικασιών, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται σταδιακά από τις εξαγγελίες στα αποτελέσματα. Ποια έργα έχουν αρχίσει να λειτουργούν; Πόσο χρησιμοποιούνται; Τι εξοικονόμηση προσφέρουν; Και ποιος θα αναλάβει τη λειτουργία και τη συντήρησή τους τα επόμενα χρόνια;
Τι κάνει πραγματικά μια πόλη έξυπνη
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η επίδοση μιας έξυπνης πόλης δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο από τον βαθμό ψηφιοποίησης ή τον αριθμό των τεχνολογικών συστημάτων που διαθέτει. Το ουσιαστικό κριτήριο είναι εάν η ψηφιακή καινοτομία βελτιώνει την ευημερία, τη συμπερίληψη, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητά της. Με αυτή την προσέγγιση, η τεχνολογία είναι το μέσο και όχι ο τελικός στόχος. Ένα σύστημα έξυπνης στάθμευσης έχει αξία εφόσον μειώνει τον χρόνο αναζήτησης θέσης και την κυκλοφοριακή επιβάρυνση. Η ψηφιακή διαχείριση του φωτισμού πρέπει να οδηγεί σε μετρήσιμη εξοικονόμηση ενέργειας. Αντίστοιχα, μια ηλεκτρονική υπηρεσία κρίνεται από το πόσες μετακινήσεις και πόσο χρόνο εξοικονομεί για πολίτες και επιχειρήσεις.
Τη διάκριση ανάμεσα στην απλή ψηφιοποίηση και την πραγματικά έξυπνη πόλη αναδεικνύει, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, ο Σταύρος Ασθενίδης, διευθύνων σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας και πρώην CEO της Αναπτυξιακής Εταιρείας Μηχανογράφησης και Επιχειρησιακών Μονάδων ΟΤΑ του Δήμου Αθηναίων. Όπως εξηγεί, η συζήτηση για τις έξυπνες πόλεις άρχισε να αναπτύσσεται στην Ελλάδα πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Έξυπνη είναι η πόλη που αναγνωρίζει τα προβλήματά της και χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να προσφέρει λύσεις με αυτοματοποίηση ή με την ελάχιστη δυνατή ανθρώπινη παρέμβαση, η απλή μηχανογράφηση δεν αρκεί, προσθέτει.
Επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ
Η προσπάθεια ψηφιακού μετασχηματισμού των ελληνικών πόλεων αναπτύσσεται μέσα από διαφορετικές χρηματοδοτικές κατευθύνσεις.
Η δράση «Έξυπνες Πόλεις» του Ταμείου Ανάκαμψης έχει αρχικό προϋπολογισμό 90 εκατ. ευρώ και αφορά 17 δήμους – 16 μεγάλα αστικά κέντρα με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων και τον Δήμο Τρικκαίων, που συμπεριλήφθηκε ως πρότυπος «έξυπνος δήμος». Παράλληλα, το πρόγραμμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός των ΟΤΑ», μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027, έχει συνολικό προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης περίπου 235,3 εκατ. ευρώ και απευθύνεται στους 332 δήμους της χώρας. Πρόκειται για δύο διακριτές χρηματοδοτικές δράσεις, με κοινό στόχο τον εκσυγχρονισμό των δημοτικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις καλύπτουν, μεταξύ άλλων, την αστική κινητικότητα, τη στάθμευση, την ενεργειακή διαχείριση, την πολιτική προστασία, την εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων, την κυβερνοασφάλεια και τις ψηφιακές υποδομές. Στις διαθέσιμες τεχνολογικές λύσεις περιλαμβάνονται και πιο σύνθετες εφαρμογές, όπως ενιαίες πλατφόρμες διαχείρισης δεδομένων και ψηφιακά δίδυμα, δηλαδή ψηφιακές αναπαραστάσεις της πόλης που αξιοποιούν δεδομένα για την παρακολούθηση της λειτουργίας της και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι πόσα από αυτά έχουν πλέον περάσει από τον σχεδιασμό και τις συμβάσεις στην πραγματική λειτουργία.
Από τις συμβάσεις στη λειτουργία – Σε ποιο σημείο βρίσκονται τα έργα
Κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση της δράσης των 90 εκατ. ευρώ για τις 17 πόλεις έχει η Κοινωνία της Πληροφορίας, η οποία υποστηρίζει τις τοπικές αρχές κατά την υλοποίηση και παρακολουθεί την πορεία των παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με τον Σταύρο Ασθενίδη, τα Τρίκαλα αποτέλεσαν ένα από τα πρώτα θετικά παραδείγματα εφαρμογής λύσεων προσαρμοσμένων στην κλίμακα της πόλης, όπως και τα Χανιά που αξιοποίησαν μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, όπως αναφέρει. Καθοριστικοί παράγοντες, επισημαίνει, είναι η πολιτική βούληση και η ύπαρξη ανθρώπων που μπορούν να υλοποιήσουν τον σχεδιασμό. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, προσθέτει, απαιτούνται περισσότερο στοχευμένες λύσεις, καθώς η εφαρμογή τεχνολογιών σε μεγάλη κλίμακα είναι δυσκολότερη.
Έξυπνη στάθμευση, φωτισμός και απορρίμματα
Η διαχείριση της στάθμευσης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυνατοτήτων αλλά και των περιορισμών της τεχνολογίας. Όπως εξηγεί ο κ. Ασθενίδης, ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρέπει να παρέχει αξιόπιστη ενημέρωση για τις διαθέσιμες θέσεις μέσω κινητού τηλεφώνου και δυνατότητα διασυνδεδεμένης πληρωμής. Ωστόσο, η παρακολούθηση της παρόδιας στάθμευσης σε μεγάλη κλίμακα απαιτεί δαπανηρές υποδομές. Ανάλογη είναι η προσέγγιση για τον φωτισμό και τα απορρίμματα. Η αντικατάσταση λαμπτήρων με LED βελτιώνει την ενεργειακή απόδοση, αλλά ο φωτισμός γίνεται πραγματικά έξυπνος όταν η έντασή του προσαρμόζεται στις συνθήκες. Οι αισθητήρες πληρότητας στους κάδους μπορούν να βοηθήσουν στην αποκομιδή, όμως το κόστος επέκτασής τους δεν αντισταθμίζεται πάντοτε από τα οφέλη.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι οι αισθητήρες ρύπανσης ή στάθμης υδάτων οι οποίοι αποκτούν πραγματική αξία όταν τα δεδομένα τους ενεργοποιούν υπηρεσίες, προειδοποιήσεις ή αυτόματες παρεμβάσεις.
Σημαντική πρόοδος, σύμφωνα με τον κ. Ασθενίδη, έχει σημειωθεί στην ψηφιοποίηση των δημοτικών υπηρεσιών, με ηλεκτρονικές αιτήσεις και πληρωμές που περιορίζουν τις επισκέψεις των πολιτών. Ωστόσο, διαχωρίζει την ψηφιοποίηση από την έξυπνη πόλη: η ουσιαστική αλλαγή έρχεται όταν μια διαδικασία μπορεί να ολοκληρώνεται αυτόματα, χωρίς περιττά στάδια και χωρίς φυσική παρουσία του πολίτη.
Η ανθεκτικότητα των πόλεων και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Για τον Σταύρο Ασθενίδη, το μεγαλύτερο διακύβευμα των επόμενων ετών είναι η ανθεκτικότητα των πόλεων απέναντι στην κλιματική αλλαγή, στα ακραία καιρικά φαινόμενα, στην πληθυσμιακή συγκέντρωση και στις μεταναστευτικές ροές. Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη κινδύνων, στην αποτελεσματικότερη κατανομή πόρων και στην ταχύτερη αντίδραση των υπηρεσιών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ψηφιακά δίδυμα, τα οποία συγκεντρώνουν γεωγραφικά, κυκλοφοριακά και άλλα δεδομένα σε ένα υπολογιστικό μοντέλο της πόλης. Με τη χρήση αλγορίθμων και τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εξετάζονται διαφορετικά σενάρια και να εκτιμώνται πιθανές εξελίξεις. Πρόκειται, ωστόσο, όπως διευκρινίζει, για σύνθετα έργα που προϋποθέτουν αξιόπιστα δεδομένα.
Από την τεχνολογία στη στρατηγική
Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία μιας έξυπνης πόλης είναι, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Κοινωνίας της Πληροφορίας, η καταγραφή των πραγματικών αναγκών της. Πολλοί δήμοι, όπως εξηγεί, περιορίζονται σε αιτήματα για προσωπικό ή οχήματα, χωρίς συνολική αποτύπωση των υποδομών και των διαδικασιών τους.
Ακολουθεί η επιλογή κατάλληλων τεχνολογικών λύσεων, με κριτήριο όχι μόνο τις δυνατότητές τους αλλά και την οικονομική βιωσιμότητα. Μια τεχνικά άρτια εφαρμογή μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά δαπανηρή για έναν μικρό δήμο. Η σαφής στρατηγική, η διοικητική συνέχεια, η πολιτική βούληση και η ύπαρξη κατάλληλων ανθρώπων αποτελούν, κατά τον ίδιο, καθοριστικές προϋποθέσεις για να μετατραπεί η τεχνολογία σε λειτουργική λύση.
Η συμβουλή προς τους δημάρχους: Στρατηγική και όχι μεμονωμένα έργα
Η σημαντικότερη συμβουλή σε έναν δήμαρχο που ξεκινά τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δήμου του, όπως έχει αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Αναστάσιος Μάνος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της DOTSOFT, ελληνικής εταιρείας πληροφορικής και επικοινωνιών με έντονη δραστηριότητα στον τομέα της δημιουργίας εξυπνότερων, πιο λειτουργικών και πιο ανθεκτικών πόλεων, αφορά τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσεγγίσει αυτή την προσπάθεια. Να αντιμετωπίσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως μια διαρκή στρατηγική επιλογή και όχι ως μια σειρά μεμονωμένων έργων τεχνολογίας. Η επιτυχία δεν θα κριθεί από το πόσους αισθητήρες θα εγκαταστήσει ή πόσες εφαρμογές θα αποκτήσει ένας δήμος, αλλά από το κατά πόσο αυτές οι επενδύσεις θα βελτιώσουν μετρήσιμα την καθημερινότητα των πολιτών και θα κάνουν τον ίδιο τον οργανισμό πιο αποτελεσματικό.
Είναι σημαντικό να επενδύσει σε λύσεις που μπορούν να εξελιχθούν στον χρόνο, να διασυνδεθούν μεταξύ τους και να αξιοποιήσουν τα δεδομένα με τρόπο ασφαλή και παραγωγικό. Παράλληλα, απαιτείται διαρκής εκπαίδευση του προσωπικού, συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών και συνεχής αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Οι πόλεις του μέλλοντος δεν θα διαφέρουν μόνο επειδή διαθέτουν περισσότερη τεχνολογία. Θα διαφέρουν επειδή θα λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις, θα χρησιμοποιούν αποτελεσματικότερα τους διαθέσιμους πόρους και θα τοποθετούν τον πολίτη στο επίκεντρο κάθε ψηφιακής υπηρεσίας.
Οι έξυπνες πόλεις δεν αποτελούν πλέον μια θεωρητική συζήτηση ή έναν μακρινό στόχο. Η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει και αφορά κάθε δήμο που επιδιώκει να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης, της κλιματικής ανθεκτικότητας και της βελτίωσης των υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Το πραγματικό μέτρο της επιτυχίας
Η μετάβαση στις έξυπνες πόλεις δεν εξαντλείται στην εγκατάσταση αισθητήρων, εφαρμογών και ψηφιακών πλατφορμών. Η ουσιαστική πρόκληση είναι να μετατραπούν οι τεχνολογικές επενδύσεις σε υπηρεσίες που λειτουργούν, χρησιμοποιούνται και μπορούν να συντηρηθούν σε βάθος χρόνου.
Για τους ελληνικούς δήμους, το επόμενο βήμα είναι να αποδείξουν στην πράξη ότι οι νέες υποδομές περιορίζουν το κόστος, εξοικονομούν χρόνο, βελτιώνουν την καθημερινότητα και ενισχύουν την ανθεκτικότητα των πόλεων. Εκεί θα κριθεί τελικά και η επιτυχία των χρηματοδοτήσεων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Με αυξανόμενο ρυθμό εξελίσσεται τις τελευταίες ημέρες η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις, καθώς σχεδόν 477.000 αιτήσεις βρίσκονται ήδη μέσα στο σύστημα ΟΣΔΕ με την μορφή οριστικών και προσωρινών δηλώσεων και εξουσιοδοτήσεων, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούν σε διευκολύνσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προέκυψαν κατά την εφαρμογή του νέου συστήματος.
Σύμφωνα με στοιχεία από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αλλά και την ΑΑΔΕ, έως χθες, 31 Οκτωβρίου είχαν καταγραφεί συνολικά 476.852 εξουσιοδοτήσεις, εκ των οποίων ήδη 233.763 είναι οριστικές και 174.422 προσωρινές.
Όπως ανέφεραν πηγές του ΥΠΑΑΤ στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων «τις τελευταίες ημέρες επιταχύνεται ο ρυθμός υποβολής αιτήσεων», αναφέροντας ως ενδεικτικό παράδειγμα το γεγονός ότι μέσα σε μια ημέρα (την 29η Οκτωβρίου) υποβλήθηκαν περίπου 16.500 νέες οριστικές αιτήσεις.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προσδοκίες για περαιτέρω αύξηση των οριστικών υποβολών στο επόμενο διάστημα, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να ολοκληρώσουν τις εκκρεμότητές τους εντός της νέας προθεσμίας που έχει δοθεί.
Υπενθυμίζεται ότι η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε παράταση της προθεσμίας υποβολής έως τις 10 Νοεμβρίου, προκειμένου να εξασφαλιστεί πρόσθετος χρόνος για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών από τους δικαιούχους.
Παράλληλα, προβλέπονται διευκολύνσεις ως προς την τεκμηρίωση των αγροτικών ιδιοκτησιών. Συγκεκριμένα, για ιδιοκτησίες κάτω των δέκα στρεμμάτων παρέχεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η δυνατότητα εναλλακτικής χρήσης ΚΑΕΚ ή ΑΤΑΚ, με στόχο τον περιορισμό των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί κατά τη συμπλήρωση και οριστικοποίηση των αιτήσεών τους.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΥΠΑΑΤ καλεί τους παραγωγούς να προχωρήσουν εγκαίρως στις απαραίτητες εξουσιοδοτήσεις και στην καταχώριση των στοιχείων τους, αξιοποιώντας το χρονικό περιθώριο της παράτασης που έχει δοθεί έως τις 10 Νοεμβρίου.
Οι δυσκολίες του νέου συστήματος
Η εφετινή διαδικασία υποβολής πραγματοποιείται σε ένα νέο περιβάλλον, με αυξημένες απαιτήσεις ως προς τους συστημικούς ελέγχους, την τεκμηρίωση και τη διασταύρωση των δηλωθέντων στοιχείων και με στόχο, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, «οι ενισχύσεις να καταβληθούν με δικαιοσύνη και διαφάνεια, σε εκείνους που πραγματικά παράγουν».
Η μετάβαση στο νέο σύστημα συνοδεύτηκε από τεχνικά και διαδικαστικά προβλήματα, τα οποία αναδείχθηκαν και κατά την επικοινωνία με τους εκπροσώπους των παραγωγών. Για την επίλυση των συγκεκριμένων προβλημάτων ΥΠΑΑΤ και ΑΑΔΕ, υπό την εποπτεία του αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, και την προσωπική συμμετοχή των κ.κ. Μαργαρίτη Σχοινά και Γιώργου Πιτσιλή, είχαν καθημερινή συνεργασία.
Για την αντιμετώπισή τους υπήρξε, επίσης, συνεργασία με το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ) και την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), με αντικείμενο την καταγραφή των ζητημάτων, την παροχή διευκρινίσεων και την προώθηση προσαρμογών που θα διευκολύνουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές στο ΑΠΕ – ΜΠΕ «η προσπάθεια επικεντρώνεται πλέον στην ταχύτερη διεκπεραίωση των εκκρεμοτήτων, ώστε οι αυξημένες απαιτήσεις ελέγχου να μην προκαλέσουν καθυστερήσεις στην καταβολή των ενισχύσεων στους δικαιούχους».
Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών
Κεντρικό ζητούμενο παραμένει η τήρηση του προγραμματισμού για την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων, με βασικό ορόσημο την πληρωμή των προκαταβολών έως το τέλος Νοεμβρίου, χρονοδιάγραμμα το οποίο τόσο το ΥΠΑΑΤ, όσο και η ΑΑΔΕ, διαβεβαιώνουν ότι θα τηρηθεί.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, βρίσκεται σε εξέλιξη η πληρωμή περίπου 40.000 δικαιούχων, οι οποίοι είχαν ολοκληρώσει τις σχετικές διαδικασίες έως τον Σεπτέμβριο.
Έως τις 10 Νοεμβρίου θα συνεχιστεί η υποβολή των αιτήσεων, με στόχο τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των παραγωγών, ενώ έως τις 30 Νοεμβρίου προβλέπεται η καταβολή των προκαταβολών των ενισχύσεων στους δικαιούχους.
Για τον Δεκέμβριο προγραμματίζονται οι απαραίτητες εκκαθαρίσεις και οι συμψηφισμοί, στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της διαδικασίας πληρωμών.
Η τήρηση του συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος αποτελεί βασική προτεραιότητα για την κυβέρνηση, καθώς αφορά την έγκαιρη καταβολή των ενισχύσεων σε αγρότες και κτηνοτρόφους.
Κρίσιμο το επόμενο δεκαήμερο
«Το επόμενο δεκαήμερο θεωρείται καθοριστικό για την ολοκλήρωση των αιτήσεων και την αντιμετώπιση των τεχνικών εκκρεμοτήτων, καθώς η παράταση έως τις 10 Νοεμβρίου δίνει πρόσθετο περιθώριο στους παραγωγούς να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους», είπαν στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων οι ίδιες πηγές.
Η μέχρι σήμερα πορεία των υποβολής αιτήσεων δείχνει αυξημένη κινητικότητα, ωστόσο η οριστικοποίησή τους και η ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη εξέλιξη των πληρωμών.
Το ζητούμενο για τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι αφενός η διασφάλιση της αξιοπιστίας του συστήματος μέσω των απαραίτητων διασταυρώσεων και αφετέρου η τήρηση των προθεσμιών, ώστε οι ενισχύσεις να καταβληθούν εγκαίρως στους πραγματικούς δικαιούχους.
Στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου, ένα παιδί κοιτάζει έξω από το παράθυρο, ενώ οι γονείς του συζητούν για μια δυσκολία στη δουλειά. Η κουβέντα συνεχίζεται κανονικά, αφού το παιδί φαίνεται απορροφημένο στις σκέψεις του. Λίγο αργότερα όμως, την ώρα του φαγητού, ρωτάει ξαφνικά: «Μπαμπά, θα χάσεις τη δουλειά σου;»
Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας
Οι γονείς ξαφνιάζονται. Δεν είχαν καταλάβει ότι παρακολουθούσε τη συζήτηση, ούτε ότι είχε συγκρατήσει εκείνη τη φράση που ειπώθηκε σχεδόν περαστικά.
Τα παιδιά ακούνε πολύ περισσότερα από όσα φανταζόμαστε. Παρατηρούν τις εκφράσεις μας, αντιλαμβάνονται τις αλλαγές στον τόνο της φωνής μας και προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει γύρω τους, ακόμη κι όταν δεν συμμετέχουν άμεσα στις συζητήσεις.
Και επειδή δεν έχουν πάντοτε τις πληροφορίες ή την εμπειρία που χρειάζεται για να ερμηνεύσουν όσα ακούνε, συμπληρώνουν τα κενά με τη φαντασία τους.
Μια κουβέντα για οικονομικές δυσκολίες μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η οικογένεια κινδυνεύει να χάσει το σπίτι της. Μια έντονη διαφωνία ανάμεσα στους γονείς μπορεί να γεννήσει τον φόβο ότι πρόκειται να χωρίσουν. Ακόμη και μια συζήτηση για την υγεία ενός συγγενή μπορεί να αποκτήσει στο μυαλό του παιδιού πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από τις πραγματικές.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάθε συζήτηση των ενηλίκων τραυματίζει τα παιδιά ή ότι οι γονείς πρέπει να προσέχουν διαρκώς κάθε λέξη που χρησιμοποιούν.
Τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα στην πραγματική ζωή μιας οικογένειας, όπου υπάρχουν χαρές, προβλήματα, διαφωνίες και περίοδοι αβεβαιότητας. Είναι σημαντικό να γνωρίζουν ότι οι δυσκολίες αποτελούν μέρος της ζωής και ότι οι άνθρωποι μπορούν να τις αντιμετωπίζουν.
Εκείνο που χρειάζεται προσοχή είναι ο τρόπος με τον οποίο τα βοηθάμε να κατανοούν όσα συμβαίνουν.
Αν, για παράδειγμα, ένα παιδί ακούσει τους γονείς του να διαφωνούν έντονα, μια απλή εξήγηση μπορεί να το καθησυχάσει: «Πριν διαφωνήσαμε για κάτι που μας απασχολεί, αλλά αυτό είναι δικό μας θέμα και θα το συζητήσουμε εμείς».
Δεν χρειάζεται να γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες, ούτε να συμμετέχει στην αναζήτηση λύσης. Χρειάζεται κυρίως να αισθανθεί ότι οι μεγάλοι αναλαμβάνουν την ευθύνη για όσα τους αφορούν.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης να αποφεύγουμε να τοποθετούμε τα παιδιά στη θέση του συμμάχου ή του κριτή στις διαφωνίες μας. Όταν ένα παιδί ακούει συστηματικά τον έναν γονιό να κατηγορεί τον άλλον, μπορεί να αισθανθεί ότι πρέπει να πάρει θέση, ακόμη κι αν κανείς δεν του το έχει ζητήσει ευθέως.
Υπάρχουν, φυσικά, και στιγμές όπου μια συζήτηση μπορεί να γίνει αφορμή για ουσιαστική επικοινωνία. Ένα παιδί που ακούει τους γονείς του να μιλούν με σεβασμό για μια δυσκολία, να αναγνωρίζουν ένα λάθος ή να αναζητούν μαζί μια λύση, μαθαίνει κάτι σημαντικό για τις ανθρώπινες σχέσεις.
Η οικογενειακή ζωή δεν χρειάζεται να παρουσιάζεται σαν μια πραγματικότητα χωρίς προβλήματα.
Αρκεί να θυμόμαστε ότι τα παιδιά αντιλαμβάνονται τον κόσμο των ενηλίκων μέσα από τη δική τους ηλικία, τις δικές τους εμπειρίες και τους δικούς τους φόβους.
Και κάποιες φορές, μια απλή ερώτηση όπως «Άκουσες πριν που συζητούσαμε; Σε προβλημάτισε κάτι;» μπορεί να μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε τι ακριβώς έχει καταλάβει ένα παιδί και τι χρειάζεται να του εξηγήσουμε.
Γιατί οι κουβέντες που γίνονται γύρω του μπορεί να συνεχίζονται μέσα στο μυαλό του πολύ περισσότερο απ’ όσο υποψιαζόμαστε.
Μπορεί ένας αλγόριθμος τεχνητής νοημοσύνης να εντοπίσει ένα καρδιαγγειακό συμβάν ή ακόμα και να το προβλέψει διακρίνοντας προειδοποιητικά σημάδια που διαφεύγουν από το μάτι του καρδιολόγου;
Μπορεί να δώσει στον γιατρό πολύτιμο χρόνο να παρέμβει πριν απειληθεί μια ζωή; Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα για τη μείωση της θνησιμότητας και της διάρκειας νοσηλείας. Η τεχνητή νοημοσύνη φωτίζει νέες προοπτικές στην καρδιολογία, μαζί όμως με κρίσιμα ερωτήματα: Πότε μπορούμε να την εμπιστευτούμε και πότε πρέπει να την αμφισβητήσουμε; Γιατί, όταν διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές, η απόσταση ανάμεσα σε μια εντυπωσιακή επίδοση και μια ασφαλή ιατρική απόφαση έχει καθοριστική σημασία; Και ποιος έχει τον τελευταίο λόγο όταν ο αλγόριθμος καθησυχάζει, αλλά ο καρδιολόγος ανησυχεί; Αυτή τη συζήτηση ανοίγει, με αφορμή το 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διάλογοι στην Καρδιολογία – Cardiodialogues 2026», που διεξάγεται αυτές τις μέρες στο Ίδρυμα Ευγενίδου, ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής, Λεωνίδας Πουλημένος. Σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ» ο επεμβατικός καρδιολόγος, συντονιστής διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Ασκληπιείου Βούλας και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιαγγειακών Παθήσεων (ΕΛΙΚΑΠ), παρουσιάζει τα πιο πρόσφατα ευρήματα που συζητιούνται στο συνέδριο, εξηγεί τις αδυναμίες των αλγορίθμων και θέτει τα όρια της εμπιστοσύνης μας σε αυτούς. Το μήνυμά του είναι σαφές: ο αλγόριθμος μπορεί να γίνει ένας πολύτιμος δεύτερος αναγνώστης, αλλά ο τελικός κριτής παραμένει ο γιατρός.
Υψηλές επιδόσεις στην αναγνώριση εμφράγματος, αλλά και όρια αξιοπιστίας
Ο κ. Πουλημένος αναφέρεται στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να συμβάλλει στην αναγνώριση του εμφράγματος, επικαλούμενος μεταανάλυση μελετών σε περισσότερους από 166.000 ασθενείς, η οποία δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα. «Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η τεχνητή νοημοσύνη αναγνώρισε σωστά το έμφραγμα στο 93% των ασθενών που το είχαν και το απέκλεισε σωστά στο 92% όσων δεν το είχαν. Οι ερευνητές όμως, ήταν σαφείς: Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά την τροπονίνη, το καρδιογράφημα, ή την κλινική κρίση, απλά τα ενισχύει. Υπάρχει και μια επιφύλαξη: Πολλά εργαλεία έχουν δοκιμαστεί σε πολύ συγκεκριμένους πληθυσμούς, χωρίς να έχει ελεγχθεί η αξιοπιστία τους σε άλλες πληθυσμιακές ομάδες, όπως σε άτομα αφρικανικής καταγωγής, ή σε πληθυσμούς της Μεσογείου, μεταξύ αυτών και στον ελληνικό. Αντίστοιχοι περιορισμοί μπορεί να υπάρχουν και στις κλινικές μελέτες, όμως εδώ μιλάμε για την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης. H τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μια κρυστάλλινη σφαίρα, τουλάχιστον όχι σήμερα, αλλά είναι ένα πολύ καλό ραντάρ για τον καιρό, την κακοκαιρία που δεν βλέπουμε μπροστά μας».
Τι μπορεί να «δει» η τεχνητή νοημοσύνη σε ένα απλό καρδιογράφημα που δεν διακρίνει ο καρδιολόγος
Η τεχνητή νοημοσύνη συγκεντρώνει δεδομένα από δισεκατομμύρια καρδιογραφήματα, βλέπει και μικροσκοπικά μοτίβα ανάμεσά τους που εμείς ούτε ξέρουμε ότι υπάρχουν, ούτε έχουμε φτάσει στο σημείο να τα αναλύσουμε στο μυαλό μας, ή στα βιβλία μας, αναφέρει ο γνωστός καρδιολόγος. Και τονίζει ότι ένα καρδιογράφημα, δέκα δευτερολέπτων μπορεί να υποψιαστεί καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμία, πριν εμφανιστούν συμπτώματα, στένωση αορτής, σπάνιες μυοκαρδιοπάθειες, ακόμα και μια μαρμαρυγή που θα έρθει τα επόμενα χρόνια και σήμερα κρύβεται. «Σε μελέτη με 22.600 ασθενείς που παρακολουθούνταν από οικογενειακούς γιατρούς, η ανάλυση ενός απλού καρδιογραφήματος με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης οδήγησε στον εντοπισμό περίπου ενός τρίτου περισσότερων περιστατικών καρδιακής ανεπάρκειας, χωρίς να γίνουν συνολικά περισσότερα τρίπλεξ καρδιάς, ή υπερηχοκαρδιογαφήματα. Στο Holter δε, σε αυτούς τους ασθενείς, ο αλγόριθμος έχασε τρεις επικίνδυνες αρρυθμίες στους χίλιους ασθενείς, ενώ οι καρδιολόγοι έχασαν 44 επικίνδυνες αρρυθμίες στους χίλιους ασθενείς. Το ίδιο συμβαίνει και με τους υπερήχους. Σήμερα, υπάρχουν υπερηχογράφοι τσέπης για την καρδιά, όπου η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί το χέρι του γιατρού στα επείγοντα, ή σε ένα απομακρυσμένο μέρος και μετρά αυτόματα πόσο καλά δουλεύει η καρδιά. Επιπλέον, μπορεί να ξαναδιαβάσει ένα υπερηχοκαρδιογράφημα ρουτίνας και να εντοπίσει νόσους που σήμερα δεν μπορούμε να τις δούμε και περνούν απαρατήρητες, όπως η αμυλοείδωση ή μια στένωση αορτής. Οι πιο απλές εξετάσεις αποκτούν πιο έξυπνα μάτια. Το εύρημα όμως παραμένει στον γιατρό να το επιβεβαιώσει».
Μείωση της θνησιμότητας κατά 16% και 4 μέρες βραχύτερη νοσηλεία- Ανάγκη για περισσότερες μεγάλες μελέτες
Ισχυρά είναι τα δεδομένα για την ακρίβεια και την ταχύτητα της τεχνητής νοημοσύνης στη διάγνωση, ενώ τα στοιχεία για τη βελτίωση της επιβίωσης παραμένουν πρώιμα, αλλά ενθαρρυντικά, σύμφωνα με τον κύριο Πουλημένο. «Μια ανάλυση 32 τυχαιοποιημένων μελετών που κυκλοφόρησε φέτος έδειξε ότι, όταν η τεχνητή νοημοσύνη καθοδηγούσε τις αποφάσεις, η θνησιμότητα μειώθηκε κατά 16%, με μία ζωή να σώζεται για κάθε 32 ασθενείς. Παράλληλα, οι ασθενείς παρέμεναν έως και τέσσερις ημέρες λιγότερο στο νοσοκομείο και έπαιρναν πιο σωστά τη φαρμακευτική αγωγή τους». Ένα φάρμακο, όμως, δεν το δίνουμε επειδή υπόσχεται, αλλά επειδή αποδείχθηκε ότι σώζει ζωές, τονίζει ο ειδικός. «Το ίδιο ζητάμε και από τους αλγόριθμους της AI: να αποδείξουν ότι σώζουν ζωές. Ξέρουμε ότι βλέπει καλύτερα, αρχίζουμε να βλέπουμε ότι σώζει, αλλά χρειαζόμαστε περισσότερες μεγάλες μελέτες.»
Αν σας ειδοποιήσει το smart watch μην πανικοβληθείτε, ενημερώστε το γιατρό σας
Στο ερώτημα αν τα έξυπνα ρολόγια που ήδη χρησιμοποιούνται και καταγράφουν δεδομένα πχ ενός ατόμου που έχει κολπική μαρμαρυγή, αν είναι πάντα σωστά ή δημιουργούν και ψευδείς συναγερμούς, ενδεχομένως και περιττές εξετάσεις, ο συντονιστής διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Ασκληπιείου απαντά: «Το ρολόι είναι ένας “φύλακας άγγελος” αν θέλετε ίσως, αλλά όχι γιατρός. Διακόσιες χιλιάδες άνθρωποι φόρεσαν ρολόι σε δύο μεγάλες μελέτες για δύο συσκευές δύο μεγάλων εταιρειών. Μόνο ένας στους εκατό έως διακόσιους πήρε ειδοποίηση. Όταν όμως ειδοποιούσε, είχε δίκιο οκτώ στις δέκα φορές στη μία μελέτη και σχεδόν δέκα στις δέκα στην άλλη. Αυτό είναι πολύτιμο, γιατί η μαρμαρυγή συχνά δεν δίνει συμπτώματα και μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό. Όμως, στην καθημερινή χρήση, σε μία στις τέσσερις-πέντε καταγραφές το ρολόι απαντά “δεν ξέρω”. Εκεί, ο γιατρός, κοιτώντας την καταγραφή, βγάζει άμεσα συμπέρασμα σχεδόν πάντα. Η συμβουλή μου; Αν σας ειδοποιήσει το ρολόι, μην πανικοβληθείτε, αλλά και μην το αγνοήσετε. Δείξτε την καταγραφή στον γιατρό σας. Ο συναγερμός, δηλαδή, είναι σήμα να σας δει ο γιατρός, αλλά όχι διάγνωση».
Σε σχεδόν σε έξι στις δέκα περιπτώσεις συμφωνία μεταξύ AI και ειδικού
Αν η τεχνητή νοημοσύνη δώσει μια καθησυχαστική απάντηση, αλλά ο καρδιολόγος υποψιάζεται ότι κάτι δεν πάει καλά, πώς λύνεται η διαφωνία; «Την τελευταία λέξη την έχει ο άνθρωπος», απαντά ο Λεωνίδας Πουλημένος, επισημαίνοντας ότι ο αλγόριθμος είναι εξαιρετικός δεύτερος αναγνώστης, αλλά όχι τελικός κριτής. «Σε μια μελέτη σε υπερηχογράφημα κόπωσης, το stress echo, μηχάνημα και καρδιολόγοι συμφώνησαν μόνο έξι στις δέκα φορές και ακόμη λιγότερο σε ασθενείς με διαβήτη ή υπέρταση. Σε μία στις τέσσερις εξετάσεις ο αλγόριθμος αρνήθηκε να απαντήσει, επειδή δεν έβλεπε την εικόνα αρκετά καλά. Ο λόγος είναι απλός: το μηχάνημα δεν ξέρει ποιοι είστε εσείς, ποιο είναι το ιστορικό σας. Όμως, όταν δούλεψαν μαζί, βρήκαν περισσότερους ασθενείς απ’ ό,τι ο καθένας μόνος του».
Ασφαλιστικές δικλείδες για να μην εμπιστεύεται ο καρδιολόγος άκριτα τον αλγόριθμο
Ο διακεκριμένος επεμβατικός καρδιολόγος περιγράφει τέσσερις δικλείδες ασφαλείας, για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην κλινική πράξη: Πρώτον, κάθε αλγόριθμος πρέπει να συνοδεύεται από σαφή στοιχεία για τους ασθενείς στους οποίους δοκιμάστηκε και την απόδοσή του. Χρειαζόμαστε ετικέτα, όπως στα τρόφιμα: σε ποιους δοκιμάστηκε, πόσο καλά δουλεύει, αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι τα γενικά γλωσσικά μοντέλα που χρησιμοποιούμε στους υπολογιστές μας δεν είναι κατάλληλα γι’ αυτή τη δουλειά. Δεύτερον, απαιτείται συνεχής έλεγχος της απόδοσης του αλγορίθμου στους ασθενείς στους οποίους εφαρμόζεται: «Πιστοποίηση, λοιπόν, και επιβεβαίωση». Τρίτον, οι γιατροί πρέπει να είναι εκπαιδευμένοι ώστε να γνωρίζουν τα όρια του αλγόριθμου και να μη θεωρούν ότι η παρουσία του αρκεί για να εξασφαλίσει μια σωστή διάγνωση, τουλάχιστον σήμερα. «Και τέταρτον, χρειάζονται συστήματα που εξηγούν πώς καταλήγουν σε ένα διαγνωστικό συμπέρασμα. Όχι “έκανα λάθος, συγγνώμη”. Γιατί αυτό το “έκανα λάθος, συγγνώμη”, αναφέρεται σε ανθρώπινες ζωές. Ως εκ τούτου, αν η εικόνα των ασθενών, δεν ταιριάζει με τον αλγόριθμο, δεν σταματάμε, ψάχνουμε περισσότερο».
Από τους ψηφιακούς βοηθούς, που θα πραγματοποιούν αγορές για λογαριασμό των καταναλωτών, μέχρι τις τράπεζες που επανασχεδιάζουν τη λειτουργία τους με τεχνητή νοημοσύνη, το χρηματοπιστωτικό σύστημα εισέρχεται σε μια νέα περίοδο αλλαγών.
Το ποιος θα ελέγχει τις συναλλαγές, πώς θα διασφαλίζεται η εμπιστοσύνη και ποιος θα είναι ο ρόλος των τραπεζών και των παρόχων πληρωμών αποτέλεσαν βασικά ζητήματα συζήτησης στο Fintech 5.0, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Google Cloud, της Microsoft και της NBG Pay. Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε η Έφη Μπίτρου, Senior Director και Head of Digital Business της Εθνικής Τράπεζας, συμμετείχαν ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay, ο Moritz Platt, Capital Market Technology Manager της Google Cloud EMEA, και ο Christian Sarafidis της Microsoft EMEA Financial Services.
Google Cloud: Πληρωμές χωρίς κάρτες και νέες υποδομές blockchain
Στη νέα πραγματικότητα των συναλλαγών μέσω αυτόνομων ψηφιακών βοηθών (AI agents) αναφέρθηκε ο Moritz Platt της Google Cloud, περιγράφοντας μια αγορά στην οποία οι καταναλωτές δεν θα χρειάζεται να πληκτρολογούν τα στοιχεία της κάρτας τους ή να ολοκληρώνουν χειροκίνητα κάθε παραγγελία. Οι ψηφιακοί βοηθοί θα μπορούν να αναλαμβάνουν αυτές τις διαδικασίες, επικοινωνώντας απευθείας με τα συστήματα των επιχειρήσεων. Προϋπόθεση, ωστόσο, αποτελεί η ανάπτυξη κοινών τεχνολογικών πρωτοκόλλων, μηχανισμών ασφαλείας και σαφών κανόνων εξουσιοδότησης, ώστε οι συναλλαγές να πραγματοποιούνται εντός των ορίων που έχει θέσει ο καταναλωτής.
Η αλλαγή δεν περιορίζεται στον τρόπο πραγματοποίησης μιας αγοράς. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Google Cloud, οι σημερινές υποδομές πληρωμών έχουν σχεδιαστεί για διαφορετικές ανάγκες, με διαδικασίες εκκαθάρισης που συχνά απαιτούν μία ή δύο ημέρες. Αντίθετα, οι AI agents αναμένεται να δημιουργήσουν πολύ μεγαλύτερο αριθμό συναλλαγών, αρκετές από τις οποίες θα είναι μικρής αξίας, συμπεριλαμβανομένων μικροπληρωμών. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται, όπως ανέφερε, η επένδυση της Google στην ανάπτυξη υποδομής blockchain πρώτου επιπέδου, βασισμένης σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT), ικανής να υποστηρίζει μεγάλο όγκο συναλλαγών.
Αναφερόμενος στο ζήτημα της ουδετερότητας των τεχνολογικών υποδομών, αναγνώρισε ότι οι εταιρείες που τις αναπτύσσουν διαθέτουν εμπορικά συμφέροντα. Επισήμανε, ωστόσο, την ανάγκη σαφούς διαχωρισμού ανάμεσα στην υποδομή και στις υπηρεσίες που παρέχονται μέσω αυτής. Διευκρίνισε ότι η Google Cloud επιδιώκει να παρέχει την τεχνολογική βάση για τις νέες μορφές πληρωμών και όχι να υποκαταστήσει τις τράπεζες και τους ρυθμιζόμενους παρόχους χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Microsoft: Οι AI agents γίνονται νέο κανάλι πωλήσεων
Στην εμπορική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης επικεντρώθηκε ο Christian Sarafidis της Microsoft, επισημαίνοντας ότι οι επιχειρήσεις λιανικής αντιμετωπίζουν πλέον τους ψηφιακούς βοηθούς ως ένα νέο κανάλι προσέλκυσης πελατών και αύξησης πωλήσεων. Επικαλούμενος έρευνα της Adobe, ανέφερε ότι οι επισκέπτες που προέρχονται μέσω ψηφιακών βοηθών παρουσιάζουν κατά 60% υψηλότερο ποσοστό μετατροπής σε αγορές. Για τους εμπόρους, εξήγησε, οι βασικές προτεραιότητες εξακολουθούν να είναι η αύξηση των πωλήσεων, η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ηλεκτρονικών καταστημάτων και ο περιορισμός του κόστους αποδοχής πληρωμών.
Περιέγραψε τρία στάδια ανάπτυξης της αγοράς: την προσαρμογή των ηλεκτρονικών καταστημάτων, ώστε να εξυπηρετούν AI agents, την απευθείας επικοινωνία μεταξύ ψηφιακών βοηθών καταναλωτών και επιχειρήσεων και, τελικά, την πραγματοποίηση πλήρως αυτόνομων αγορών.
Το τελευταίο στάδιο, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε πρώιμη φάση, με εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό συναλλαγών, παρά τις δοκιμές που πραγματοποιούνται σε συνεργασία και με διεθνή δίκτυα καρτών.
Κεντρικό εμπόδιο παραμένει η εμπιστοσύνη. Κάθε ψηφιακός βοηθός, είτε πρόκειται για το Copilot, το ChatGPT ή το Claude, θα πρέπει να διαθέτει αναγνωρίσιμη ταυτότητα και συγκεκριμένα δικαιώματα, ώστε να αποτρέπονται μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές και ενέργειες κακόβουλων agents. Ο εκπρόσωπος της Microsoft ανέφερε χαρακτηριστικά το παράδειγμα της JPMorgan, η οποία, σύμφωνα με όσα υποστήριξε, μπλοκάρει αλληλεπιδράσεις όταν αναγνωρίζει ότι στην άλλη πλευρά βρίσκεται ψηφιακός βοηθός. Το απαραίτητο πλαίσιο εμπιστοσύνης δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί πλήρως.
NBG Pay: Από την εκτέλεση πληρωμών στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων
Στον μεταβαλλόμενο ρόλο των παρόχων πληρωμών αναφέρθηκε ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay, επισημαίνοντας ότι οι πληρωμές ενσωματώνονται ολοένα περισσότερο στην ίδια την αγοραστική διαδικασία.
Οι επιχειρήσεις εξήγησε δεν ενδιαφέρονται πλέον μόνο για την ταχύτητα εκτέλεσης των συναλλαγών και τη λειτουργία των τερματικών. Αναζητούν λύσεις που αυξάνουν τις πωλήσεις, βελτιώνουν τις ταμειακές ροές, αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τα δεδομένα και διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Το σημείο πώλησης εξελίσσεται έτσι από απλό μηχανισμό αποδοχής πληρωμών σε ευρύτερη πλατφόρμα επιχειρηματικών υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη ενοποίησης των διαφορετικών συστημάτων που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις, από τις πληρωμές και την τιμολόγηση μέχρι τη διαχείριση αποθεμάτων και τα συστήματα ERP. Το ζητούμενο δεν είναι η συνεχής προσθήκη νέων εφαρμογών, αλλά η απλοποίηση της καθημερινής λειτουργίας των εμπόρων. Όπως υπογράμμισε, η επιτυχία ενός παρόχου δεν θα κρίνεται μόνο από την τεχνολογική λύση που προσφέρει, αλλά από το κατά πόσο συμβάλλει πραγματικά στην ανάπτυξη της επιχείρησης.
Παράλληλα, αναφερόμενος στις συναλλαγές μέσω AI agents, υπογράμμισε ότι ο καταναλωτής πρέπει να διατηρεί τον έλεγχο του προσωπικού του ψηφιακού βοηθού, ενώ στο νέο οικοσύστημα ενδέχεται να αλληλεπιδρούν διαφορετικοί agents για λογαριασμό καταναλωτών, εμπόρων και εποπτικών αρχών. Επισήμανε ακόμη ότι οι διαφορές στη χρηματοοικονομική παιδεία και στις οικονομικές δυνατότητες των καταναλωτών ενδέχεται να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα με την οποία θα αξιοποιούν αυτές τις τεχνολογίες.
Microsoft: Το παράδειγμα της Société Générale με τους 1.300 συνεργάτες
Στις αλλαγές που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη στο εσωτερικό των τραπεζών επανήλθε ο Christian Sarafidis, τονίζοντας ότι ο πραγματικός μετασχηματισμός δεν επιτυγχάνεται με την απλή προσθήκη ψηφιακών εργαλείων, αλλά απαιτεί επανασχεδιασμό των τραπεζικών διαδικασιών.
Όπως εξήγησε, οι τράπεζες καλούνται να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ εξακολουθούν να λειτουργούν με παλαιότερα πληροφοριακά συστήματα. Κρίσιμη προϋπόθεση είναι η δημιουργία μιας ενιαίας βάσης επιχειρησιακής γνώσης που θα συνδέει δεδομένα, διαδικασίες και κανόνες λειτουργίας, επιτρέποντας στους AI agents να αναλαμβάνουν σύνθετες εργασίες με τις απαραίτητες δικλίδες ασφαλείας.
Χαρακτηριστικό ήταν το παράδειγμα της Société Générale. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η γαλλική τράπεζα χρησιμοποιούσε 1.300 εξωτερικούς συνεργάτες για διαδικασίες ταυτοποίησης και ελέγχου πελατών (KYC). Μετά την αξιοποίηση AI agents, η ίδια εργασία πραγματοποιείται πλέον από 50 άτομα, με υψηλότερη ποιότητα, ενώ οι υπόλοιποι πόροι κατευθύνονται σε άλλες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Αναφέρθηκε επίσης στην Commerzbank και στην Ava, έναν ψηφιακό βοηθό με ανθρώπινη μορφή, που επιτρέπει στους πελάτες να ενημερώνονται για τους λογαριασμούς τους και να ξεκινούν διαδικασίες πληρωμών. H επόμενη φάση θα αφορά τραπεζικά προϊόντα που θα λειτουργούν διαρκώς για λογαριασμό των πελατών, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη.
Το κοινό συμπέρασμα των παρεμβάσεων ήταν ότι οι πληρωμές και οι τραπεζικές υπηρεσίες εισέρχονται σε μια περίοδο ουσιαστικού μετασχηματισμού. Η τεχνολογία μπορεί να αναλάβει ολοένα περισσότερες διαδικασίες, αλλά η ασφάλεια, η εμπιστοσύνη και ο έλεγχος των συναλλαγών παραμένουν καθοριστικές προϋποθέσεις για την ευρεία εφαρμογή της.
Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, το διεθνές συνέδριο Fintech Athens 5.0 έφερε στην Αθήνα κορυφαίους εκπροσώπους της αγοράς, της τεχνολογίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του επενδυτικού οικοσυστήματος, με συμμετοχές από διεθνείς κολοσσούς, όπως οι Amazon, Microsoft, Google και Mastercard, καθώς και κορυφαία πανεπιστήμια και φορείς του χρηματοπιστωτικού κλάδου.
Το Fintech Athens 5.0, που διοργανώνεται από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Χρηματοοικονομική Τεχνολογία – Fintech» του ΕΚΠΑ, τη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης», το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων & Οργανισμών του ΕΚΠΑ, την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και το Greek Fintech Hub, προωθεί τη δικτύωση και την ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ της αγοράς, της τεχνολογίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του επενδυτικού οικοσυστήματος, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας για την ανάπτυξη και την καινοτομία.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι συζήτησε με τον Τούρκο ομόλογό του Ταγίπ Ερντογάν για τις επικείμενες τριμερείς συνομιλίες μεταξύ των διαπραγματευτών των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και της Ρωσίας με στόχο την ειρήνη.
Οι συνομιλίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν στις αρχές Νοεμβρίου, δήλωσε ο Ζελένσκι προσθέτοντας ότι το Κίεβο θέλει να συμπεριλάβει την Ευρώπη και ενδεχομένως την Τουρκία στις συζητήσεις για το πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος, ο οποίος διανύει τον πέμπτο χρόνο του.
Ο Ζελένσκι, ο οποίος επισκέπτεται την Κωνσταντινούπολη, δήλωσε επίσης ότι συμφώνησε ώστε η Τουρκία να αυξήσει την υποστήριξή της στον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας καθώς η χώρα του είναι αντιμέτωπη με εντεινόμενα ρωσικά πλήγματα.
Με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο υπουργός Επικρατείας ‘Ακης Σκέρτσος απαντά στο ερώτημα «τι κάνετε τόσα χρόνια απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα», χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη διαχείριση των παραλιών και τις μισθώσεις δημόσιου χώρου.
Αφορμή στάθηκαν οι πρόσφατες αποκαλύψεις για κυκλώματα οργανωμένου εγκλήματος, που, όπως σημειώνει, επαναφέρουν το ερώτημα πώς σπάει η πεποίθηση ορισμένων ότι μπορούν να λειτουργούν υπεράνω νόμων και κανόνων, αλλά και η αντίληψη μέρους της κοινωνίας ότι τα κυκλώματα αυτά είναι ανίκητα. Η απάντηση, κατά τον ίδιο, βρίσκεται στους συνεχείς ελέγχους, στις αυστηρές κυρώσεις και στις θεσμικές, οργανωτικές και τεχνολογικές αλλαγές, που κλείνουν τις διόδους της αυθαιρεσίας.
Ο κ. Σκέρτσος λέει ότι η κυβέρνηση έδωσε αυτή τη μάχη από το 2023, ξεκινώντας από τη Μύκονο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ξήλωμα των αυθαίρετων κατασκευών του Principote στον Πάνορμο. Όπως αναφέρει, η παρέμβαση έγινε απέναντι σε ισχυρά συμφέροντα και σε μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη ότι μια ολόκληρη παραλία μπορεί να μετατρέπεται σε ιδιωτικό προνόμιο και ότι το χρήμα και οι διασυνδέσεις μπορούν να παραμερίζουν το δικαίωμα του πολίτη να φτάνει ελεύθερα στη θάλασσα.
Η παρέμβαση, σημειώνει, είχε συνέχεια: το 2024, μαζί με τον τότε υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και σημερινό αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, άλλαξαν οι κανόνες διαχείρισης των παραλιών σε όλη τη χώρα. Συγκεκριμένα:
Η διενέργεια των δημοπρασιών μεταφέρθηκε από τους δήμους στις Κτηματικές Υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υπό τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας.
Καθιερώθηκαν ηλεκτρονικές δημοπρασίες, με κοινούς κανόνες και μεγαλύτερη διαφάνεια, περιορίζοντας τα περιθώρια τοπικών διευθετήσεων.
Κατοχυρώθηκε ότι τουλάχιστον το 50% της παραλίας πρέπει να παραμένει ελεύθερο.
Μέσω της εφαρμογής MyCoast, οι πολίτες μπορούν να ελέγχουν τα όρια των παραχωρήσεων και να καταγγέλλουν παραβάσεις από το κινητό τους.
Ο απολογισμός της περιόδου 2024-2026 αποτυπώνει, σύμφωνα με τον υπουργό, αποτελέσματα σε τρία επίπεδα:
Διαφάνεια στη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας: 12.730 συμβάσεις παραχώρησης στο νέο πλαίσιο, με ψηφιακές διαδικασίες δημοπράτησης και δυνατότητα δημόσιου ελέγχου.
Οικονομικό όφελος για το Δημόσιο και τις τοπικές κοινωνίες: συνολικό οικονομικό αντάλλαγμα παραχωρήσεων 62,3 εκατ. ευρώ, ενώ καταλογίστηκαν 49,7 εκατ. ευρώ από μέτρα προστασίας απέναντι σε παραβάσεις.
Προστασία του κοινόχρηστου χώρου: 5.852 μέτρα προστασίας για παραβάσεις που αφορούν έκταση άνω των 2 εκατ. τετραγωνικών μέτρων, ενώ περισσότερες από 66.800 καταγγελίες μέσω του MyCoast έδωσαν στις υπηρεσίες ένα πρόσθετο εργαλείο εντοπισμού της αυθαιρεσίας.
Ο κ. Σκέρτσος παραδέχεται ότι υπάρχουν ακόμη εκκρεμείς καταγγελίες που πρέπει να εξεταστούν και έλεγχοι που πρέπει να ολοκληρωθούν, τονίζοντας ότι η ευθύνη της κυβέρνησης είναι να συνεχίσει «με συνέπεια και λογοδοσία».
Καταλήγοντας, σημειώνει ότι κάθε ελεύθερη παραλία, κάθε παράνομη κατασκευή που απομακρύνεται και κάθε διαφανής διαγωνισμός που ολοκληρώνεται προστατεύει ταυτόχρονα τον πολίτη, τον νόμιμο επαγγελματία και το περιβάλλον, καθώς η δημόσια περιουσία ανήκει σε όλους και η μάχη της νομιμότητας δίνεται κάθε μέρα, «με αποφάσεις, κανόνες και μετρήσιμα αποτελέσματα».
Συνεχίζοντας τα κυριακάτικα αφιερώματα του «Έμβολου» σε πρόσωπα της δημοσιογραφίας, παίρνει σκυτάλη η Ντόνα Δρούτσα.
Η Δρούτσα της ΕΡΑ μα και του Action, η Ντόνα της ευπρέπειας.
Από τη μαγεία των ερτζιανών στην τηλεοπτική ενημέρωση, η διαδρομή μιας δημοσιογράφου που έχτισε την επαγγελματική της ταυτότητα με επιμονή, γνώση και βαθύ σεβασμό για την είδηση και την αλήθεια.
Η πρώτη σπίθα μιας μεγάλης διαδρομής
Κάποτε, ένας παλιός δάσκαλος της δημοσιογραφίας έλεγε ότι υπάρχουν άνθρωποι που συναντούν τη δημοσιογραφία ως επάγγελμα και άλλοι που την ανακαλύπτουν ως προορισμό.
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος
Για τη Ντόνα Δρούτσα, είναι περισσότερο από βέβαιο ότι ισχύει η δεύτερη περίπτωση. Η σχέση της με τον κόσμο της ενημέρωσης γεννήθηκε πολύ νωρίς, σχεδόν αθόρυβα, μέσα από μια παιδική εμπειρία που έμελλε να αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα. Αρχικά στην ψυχή της και μετέπειτα στην επαγγελματική της πορεία.
Όπως έχει αφηγηθεί η ίδια, η πρώτη της επαφή με το ραδιόφωνο έγινε όταν ακόμη φοιτούσε στο Δημοτικό. Με τη βοήθεια του πατέρα της που είχε στενή σχέση με τον χώρο, πάτησε το κουμπί της κονσόλας, για να γίνει η σύνδεση μ’ έναν δημοσιογράφο που έπρεπε να βγει στον «αέρα» μιας εκπομπής. Αυτό ήταν. Μια φαινομενικά απλή κίνηση, από εκείνες που γίνονται μηχανικά και περνούν απαρατήρητες, έγινε η αρχή μιας διαδρομής που θα την οδηγούσε από τα studios του ραδιοφώνου στα τηλεοπτικά πλατό.
Ίσως εκεί, μέσα σε εκείνον τον πρώτο ήχο που ταξίδευε αόρατος στον αέρα, να κρύφτηκε ο σπόρος μιας αγάπης που δεν θα έπαυε να μεγαλώνει. Βλέπετε, ορισμένα όνειρα δεν χρειάζονται θόρυβο για να γεννηθούν, χρειάζονται μόνο μια στιγμή για να βρουν τη φωνή τους.
Κάπως έτσι μπήκε στην παιδική ψυχή της το όνειρο. Κάπως έτσι προέκυψε η επιθυμία της να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Όχι ως μια αφηρημένη φιλοδοξία, αλλά ως μια εσωτερική κλίση που βρήκε από νωρίς τον δρόμο της. Το μικρόφωνο, η φωνή, η πληροφορία και η αίσθηση της άμεσης επικοινωνίας με τον ακροατή έγιναν τα πρώτα υλικά μιας επαγγελματικής ταυτότητας που θα διαμορφωνόταν σταδιακά, μέσα από τη γνώση και την καθημερινή δουλειά.
Σπουδές με επίκεντρο την επικοινωνία
Η Ντόνα Δρούτσα σπούδασε Επικοινωνία και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ακαδημαϊκή της επιλογή συνδέθηκε άμεσα με το ενδιαφέρον της για τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδεται η πληροφορία, διαμορφώνεται η δημόσια συζήτηση και οικοδομείται η σχέση των μέσων ενημέρωσης με την κοινωνία.
Η γνώση έγινε το θεμέλιο κι η εμπειρία το εργαστήριό της. Κι επειδή ανάμεσα στη θεωρία και στην πράξη η απόσταση είναι σημαντική, άρχισε να κτίζει με υπομονή τη δική της δημοσιογραφική ταυτότητα και να θεμελιώνει εμπειρίες, κατανοώντας σύντομα ότι η αξιοπιστία δεν χαρίζεται, αλλά κατακτάται ημέρα με την ημέρα.
Ταυτοχρόνως με τις σπουδές της λοιπόν, ξεκίνησε το επαγγελματικό της ταξίδι στα ερτζιανά, συνδυάζοντας τη θεωρητική κατάρτιση με την πράξη. Αυτή η παράλληλη πορεία αποδείχθηκε καθοριστική. Γιατί, όπως είπαμε, η δημοσιογραφία δεν μαθαίνεται μέσα από βιβλία και αίθουσες διδασκαλίας. Κατακτάται στη δύσκολη καθημερινότητα και τις απαιτήσεις της, την ταχύτητα της είδησης, την επαλήθευση της πληροφορίας και την ευθύνη κάθε λέξης που φτάνει στον ακροατή.
Το ραδιόφωνο ως μεγάλη σχολή
Πρώτος σημαντικός σταθμός στην επαγγελματική της πορεία υπήρξε η ΕΡΤ, όπου ασχολήθηκε τόσο με το ραδιόφωνο όσο και με την τηλεόραση. Ωστόσο, τα ερτζιανά παρέμειναν ο χώρος στον οποίο αισθανόταν βαθιά οικεία.
Η συνέχεια την οδήγησε στον ΒΗΜΑ FM 99,5, όπου υπηρέτησε την ενημέρωση από διαφορετικές θέσεις και απέκτησε πολύτιμη εμπειρία στη λειτουργία ενός ειδησεογραφικού σταθμού. Ακολούθησαν τα Παραπολιτικά 90,1 και το ΘΕΜΑ 104,6, δύο ακόμη σταθμοί στην πορεία της στον ανταγωνιστικό χώρο της ραδιοφωνικής δημοσιογραφίας.
Ξέρετε κάτι; Το ραδιόφωνο έχει μια παράξενη, σχεδόν μαγική δύναμη: να κάνει μια φωνή οικεία στον ακροατή, χωρίς καν να γνωρίζει το πρόσωπο εκείνου που μιλά. Να δημιουργεί συντροφιά μέσα στην απόσταση και να μετατρέπει τον ήχο σε παρουσία. Αυτό αποτελεί δοκιμασία αλήθειας για τον δημοσιογράφο, μια καθημερινή δοκιμασία, καθώς η φωνή δεν έχει πού να κρυφτεί πίσω από την εικόνα.
Επιπλέον, ηεναλλαγή ρόλων και η επαφή με διαφορετικές δημοσιογραφικές ομάδες διεύρυναν την εμπειρία της. Βλέπετε, η ραδιοφωνική δουλειά απαιτεί εγρήγορση, γρήγορα αντανακλαστικά, καθαρή σκέψη και την ικανότητα να διακρίνεις το ουσιώδες μέσα στον καταιγισμό των πληροφοριών. Δεν αρκεί να έχεις φωνή που ακούγεται, χρειάζεται να έχεις λόγο που αξίζει να ακουστεί.
Και αυτός ο λόγος αποκτά αξία όταν πίσω του υπάρχουν προετοιμασία, κρίση και σεβασμός στην πληροφορία. Γιατί το μικρόφωνο δεν είναι απλώς ένα εργαλείο δουλειάς, είναι μια ευθύνη που περνά από τον επαγγελματία στον ακροατή, μαζί με κάθε λέξη, κάθε παύση και κάθε είδηση.
Η Δρούτσα επέλεξε να επενδύσει σ’ αυτήν ακριβώς τη σχέση με την ενημέρωση: στη γνώση της επικαιρότητας, στην προετοιμασία, στη συνεργασία και στην καθημερινή πειθαρχία που απαιτεί ένα ζωντανό πρόγραμμα. Στο ραδιόφωνο, άλλωστε, η συνέπεια δεν είναι μια αφηρημένη αρετή. Αποτελεί μια βασική προϋπόθεση για να κερδίσεις και να διατηρήσεις την εμπιστοσύνη του ακροατή.
Στον ΣΚΑΪ: Η μετάβαση στην τηλεοπτική εικόνα
Η άφιξή της στον ΣΚΑΪ αποτέλεσε έναν ακόμη σημαντικό σταθμό. Στον ΣΚΑΪ 100,3 εντάχθηκε στο ενημερωτικό πρόγραμμα, ενώ η μακρά εμπειρία της στο ραδιόφωνο την οδήγησε σταδιακά και σε σημαντικότερες ευθύνες.
Έτσι, το 2023 εμφανίστηκε σε έκτακτα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων, ενώ στις αρχές του 2024 έγινε γνωστό ότι θα αναλάμβανε την παρουσίαση μεσημεριανών δελτίων του Σαββατοκύριακου. Η εξέλιξη αυτή δεν ήταν απλώς μια αλλαγή μέσου. Ήταν η μετάβαση από την αμεσότητα της φωνής στην απαιτητική συνύπαρξη λόγου, εικόνας και δημόσιας παρουσίας.
Από τον αόρατο κόσμο των ερτζιανών πέρασε στον κόσμο της εικόνας, εκεί όπου το βλέμμα συναντά τον λόγο και τα δυο μαζί τα μάτια του θεατή. Άλλαξε το σκηνικό, όχι όμως η ουσία της αποστολής: να βρίσκεται κοντά στα γεγονότα και να τα μεταφέρει με καθαρότητα, νηφαλιότητα και επαγγελματική ευθύνη.
Η τηλεοπτική ενημέρωση έχει τη δική της σκηνή, τους δικούς της χρόνους και τις δικές της απαιτήσεις και κανόνες. Ο δημοσιογράφος καλείται να μεταδώσει την είδηση με σαφήνεια, να διαχειριστεί απρόοπτα και να διατηρήσει την ψυχραιμία του ακόμη και όταν η επικαιρότητα αλλάζει από δευτερόλεπτο σε λεπτό.
Η ψυχραιμία, άλλωστε, είναι μια σιωπηλή μορφή δύναμης. Δεν επιδεικνύεται, δεν διακηρύσσεται, αποκαλύπτεται στις δύσκολες στιγμές, όταν ο χρόνος πιέζει, οι πληροφορίες πολλαπλασιάζονται και ο δημοσιογράφος καλείται να ξεχωρίσει την ουσία από τον θόρυβο.
Η εμπειρία της Ντόνας Δρούτσα στα ερτζιανά αποτέλεσε ένα σημαντικό εφόδιο. Η εξοικείωση με τη ζωντανή ροή της ενημέρωσης και η επαγγελματική προετοιμασία τής επέτρεψαν να διευρύνει το πεδίο της δράσης της, περνώντας από το μικρόφωνο στην παρουσίαση τηλεοπτικών ειδήσεων.
Η επιστροφή στο κρατικό ραδιόφωνο
Τον Σεπτέμβριο του 2025 η δημοσιογράφος αποχώρησε από τον ΣΚΑΪ, κλείνοντας έναν σημαντικό κύκλο της επαγγελματικής της ζωής. Η επόμενη στάση της ήταν το δημόσιο ραδιόφωνο, με συνεργασίες στο Πρώτο Πρόγραμμα και στο ΕΡΤnews Radio.
Στη ραδιοφωνική της δραστηριότητα εντάχθηκε και η εκπομπή «Ραντάρ», μαζί με τον Μάκη Πολλάτο, με αντικείμενο την επικαιρότητα, τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις και τη συζήτηση με πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο των γεγονότων.
Παράλληλα, η τηλεοπτική της διαδρομή συνεχίστηκε στο ACTION 24, όπου βρέθηκε στο πλευρό του Δημήτρη Καμπουράκη στην ενημερωτική εκπομπή «ACTION Σαββατοκύριακο».
Η παρουσία της στην πρωινή τηλεοπτική ενημέρωση του Σαββατοκύριακου, επιβεβαιώνει τη δυνατότητά της να κινείται ανάμεσα στα δύο μέσα, αξιοποιώντας την εμπειρία της και προσαρμοζόμενη στις διαφορετικές ανάγκες τους. Δεν είναι πολλοί οι δημοσιογράφοι που κάνουν πορεία τόσο στο «μαγικό» ραδιόφωνο, όσο και στην «αδηφάγα» τηλεόραση. Που είναι σαν τη σκηνή του θεάτρου που «καταπίνει» τους ατάλαντους ή τους ανεπαρκείς.
Ανάμεσα στο ραδιόφωνο που μιλά στην ανθρώπινη φαντασία και στην τηλεόραση που διεκδικεί αδιάκοπα το βλέμμα, η δημοσιογράφος καλείται να ισορροπήσει σε δύο διαφορετικούς κόσμους. Και αυτή η διπλή εμπειρία είναι ένα πολύτιμο εφόδιο: της επιτρέπει να γνωρίζει τόσο τη δύναμη της λέξης όσο και την ευθύνη της εικόνας.
Αθλητισμός, βόλεϊ, Παναθηναϊκός
Η Ντόνα Δρούτσα έχει και μια ιδιαίτερη ξεχωριστή σχέση με τον αθλητισμό, έναν χώρο που συνδυάζει το πάθος, την προσπάθεια, την πειθαρχία και τη συγκίνηση. Ισχυρίζεται ότι ο αθλητισμός δεν είναι απλώς ένα θέαμα ή ένα αποτέλεσμα στον πίνακα του σκορ, αλλά ένας κόσμος γεμάτος ανθρώπινες ιστορίες, δυνατές στιγμές και συναισθήματα που ενώνουν τους ανθρώπους.
Ιδιαίτερη θέση στην καρδιά της έχει το βόλεϊ, το οποίο υπηρέτησε με συνέπεια. Ταίριαζε άλλωστε με την προσωπικότητα της, αφού είναι ένα άθλημα που απαιτεί αρμονία, συνεργασία, γρήγορα αντανακλαστικά και σκέψη, αλλά κι απόλυτη εμπιστοσύνη/συνεργασία μεταξύ των συμπαικτών.
Είναι και κάτι ακόμη: Απ’ όλη την ενασχόλησή της με τον αθλητισμό, σημαντικό μέρος καταλαμβάνει ο Παναθηναϊκός! Έρως ζωής! Το «τριφύλλι» αποτελεί για εκείνη κάτι περισσότερο από ένα σύμβολο μιας ομάδας: είναι η χαρά της νίκης, η αγωνία της αναμέτρησης, η πίστη στις δύσκολες στιγμές κι η περηφάνια μιας διαχρονικής οπαδικής ταυτότητας. Κι η αγάπη για την… Πανάθα της, δεν μετριέται μόνο στις επιτυχίες, αλλά κυρίως στην αφοσίωση που παραμένει ζωντανή ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
Μια φωνή που συνεχίζει να αναζητά την είδηση
Από εκείνο το πρώτο πάτημα ενός κουμπιού σε μια κονσόλα, μέχρι τα σημερινά μικρόφωνα και τις τηλεοπτικές κάμερες, η διαδρομή της Ντόνας Δρούτσα μοιάζει με έναν κύκλο που διαρκώς ανοίγει σε νέους ορίζοντες.
Το ραδιόφωνο τής έμαθε τη δύναμη της φωνής και της αμεσότητας. Η τηλεόραση πρόσθεσε τη δύναμη της εικόνας και της δημόσιας παρουσίας. Και η εμπειρία, συσσωρευμένη μέσα από διαφορετικούς σταθμούς και απαιτητικές συνθήκες, έδωσε βάθος στην επαγγελματική της ταυτότητα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι κάθε διαδρομή στη ζωή, αφήνει πίσω της σταθμούς, συνεργασίες και στιγμές. Πόσο μάλλον αν αυτή η διαδρομή είναι και επαγγελματική. Κι ‘όπως κι η ίδια λέει, «εκείνο, που μένει βαθύτερα είναι το αποτύπωμα της συνέπειας, η σχέση εμπιστοσύνης που χτίζεται με τον χρόνο και η διάθεση να συνεχίζεις να μαθαίνεις, ακόμη κι όταν η εμπειρία έχει ήδη γίνει πολύτιμος οδηγός».
Και ίσως εκεί να βρίσκεται η ουσία της διαδρομής της: στην επιμονή να παραμένει κοντά στην είδηση, ν’ αναζητά το επόμενο ερώτημα και να συνεχίζει, με τη γνώση της εμπειρίας και τη ζωντάνια της επαγγελματικής αναζήτησης, ένα ταξίδι που ξεκίνησε πολύ πριν από το σχολείο, το Πανεπιστήμιο και την πρώτη επίσημη εκπομπή της…
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: «ΣΑΡΩΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΕΣ Άνοιγμα «κλειστών» διαμερισμάτων με δικαστική απόφαση ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΩΑΝΝΗ ΜΠΟΥΓΑ, ΥΦΥΠ. ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ – ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ «Ε.Τ.» Πώς ξεπλένουν «μαύρο» χρήμα ΤΑ 5 ΚΟΛΠΑ ΣΤΙΣ ΚΟΜΠΙΝΕΣ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ – Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ «ABEILLE MARENGO», Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΣΤΟΝ ΟΗΕ, Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΚΡΟΝ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ «Ώρα μηδέν» για το καλώδιο»
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ: «Plata o plomo στην Αθήνα για το «Χωριάτικο» «Θα μου γυαλίζετε τα παπούτσια όταν φύγει ο Χρυσοχοΐδης» Το ιδιόγραφο σημείωμα που μοίρασε στο σπίτι του ο Γιαννακόπουλος γνωρίζοντας ότι το ελληνικό FBI τον κυνηγούσε για να τον συλλάβει – ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΙΣ ΗΠΑ Εμείς, η Ευρώπη και η επόμενη μέρα για τον πρόεδρο Τραμπ ΤΙ ΘΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΑΝ ΟΙ ΡΕΠΟΥΜΠΛΙΚΑΝΟΙ ΧΑΣΟΥΝ ΤΟ ΕΝΑ Ή ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΣΩΜΑΤΑ – ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Σπίτια με €10.000 το τ.μ. ψάχνουν στην Ελλάδα Βρετανοί και Αμερικανοί ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΙ, ΤΟΥΡΚΟΙ ΚΑΙ ΚΙΝΕΖΟΙ ΜΟΙΡΑΖΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ»
REAL NEWS: «ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΟ «ΡΙΦΙΦΙ» ΣΤΗΝ ΕΣΤΙΑΣΗ Ψάχνουν δέκα νέες υποθέσεις ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ, ΜΙΧΑΛΗ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗ, ΣΤΗΝ «R»: «Με ευθύνη απέναντι στους πολίτες και στο δημόσιο συμφέρον προχωράμε στην αποδόμηση των εγκληματικών οργανώσεων» – ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΤΗΚΕ Η ΑΓΚΥΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΚΡΑΥΓΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ Σε ασφυκτικό κλοιό ο Ερντογάν – ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΣΤΗΝ ΠΛΑΚΑ Οι κλέφτες του χαλκού έσπειραν τον θάνατο ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ με ενδεχόμενο δόλο κατηγορούνται οι τρεις συλληφθέντες για την έκρηξη με τους έξι νεκρούς»
ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΕ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΗΠΑ ΚΑΙ ΤΟ «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ» Η Αθήνα και οι κάλπες των άλλων – Η ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ Αχυράνθρωποι, χαρτζιλίκια σε προστάτες και μαύρα ταμεία»
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: «Η «ΑΜΑΡΤΩΛΗ» ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ο Μητσοτάκης αγκαλιά με όλα τα… μπουμπούκια – ΣΑΡΩΤΙΚΗ πατριωτική «εντολή» των Ελλήνων πολιτών 73,9% «ΠΟΝΤΙΣΤΕ ΤΩΡΑ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ακόμη κι αν αντιδράσει η Τουρκία!» – ΑΠΟΦΑΣΗ-ΚΟΛΑΦΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΝΔΩΝΗ Ακυρώθηκαν οι συμβάσεις με τις απευθείας αναθέσεις στη Singular Logic του Μανωλόπουλου»
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: «Η ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΕΝΟΣ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ Φάκελος «βρώμικο ψωμί» Πώς ο Mr Χωριάτικο έστησε ένα δίκτυο από τους φούρνους στα μπιτς μπαρ, με πλοκάμια μέσα στην αστυνομία – Η ΚΑΛΠΗ ΤΩΝ 11,6 ΔΙΣ. Οι δοκιμασίες της μεγάλης Τρίτης για τον Τραμπ και τις ΗΠΑ – ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ Το Ηράκλειο περιμένει, ενώ η Βεγγάζη βράζει»
DOCUMENTO: «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΦΑΣΟΥΛΑΣ «Εμείς είμαστε το μπάσκετ, όχι ο Λιόλιος» – ΕΚΘΕΤΟΣ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ ΜΕ ΟΣΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΕΣΠΑΝΙ στη μαφία της ΑΑΔΕ από τον Mr Χωριάτικο 25 στελέχη της ΑΑΔΕ εντοπίζονται στη λίστα της λογίστριας για χρηματισμό– ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ «Οι καταναλωτές πληρώνουν το κενό αποθήκευσης στην ενέργεια»»
ΤΟ ΠΑΡΟΝ: «ΘΑΡΡΑΛΕΑ Υπάρχει κανένας καθαρός σε αυτόν τον τοπο; – Σχέδιο συνεκμετάλλευσης της Ανατολικής Μεσογείου προωθεί η Άγκυρα ΦΑΡΣΟΚΩΜΩΔΙΑ με τις NAVTEX • Ενα βήμα πίσω η Αθήνα στις απαιτήσεις του Γ. Ερντογάν • Χωρίς αντίκρισμα οι «λεονταρισμοί» Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη – Τώρα κατάλαβαν ότι οι μεγάλες αλυσίδες φούρνων υπήρχε πιθανότητα να λειτουργούν ως… πλυντήρια; – Πού πραγματικά το πάνε οι Γάλλοι με την Τουρκία;»
ΜΠΑΜ ΣΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ: «BASKET-GATE Η ΒΙΑΣΥΝΗ ΤΟΥ ΒΡΟΥΤΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ… ΚΑΘΑΡΣΗΣ ΚΑΙ Ο «ΛΑΛΙΣΤΑΤΟΣ» ΤΣΑΠΑΣ – ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΛΙΑΚΑΚΟΣ «ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΙΣΧΥ» – ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: ΤΟ ΠΟΛΥΔΑΙΔΑΛΟ ΚΑΙ ΣΚΟΤΕΙΝΟ MODUS OPERANDI ΤΟΥ «MR. ΧΩΡΙΑΤΙΚΟ» ΤΑ ΠΛΟΚΑΜΙΑ ΤΗΣ ΜΑΦΙΑΣ σε Αθήνα – Ρόδο – Μύκονο»
KONTRA NEWS: «ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ KONTRA Τσάφος: Τα ομόλογα της ExxonMobil και τα ερωτήματα για το Μαξίμου Το Πόθεν Έσχες αποκαλύπτει επενδύσεις σε ενεργειακές εταιρείες λίγο πριν αναλάβει υφυπουργός Ενέργειας • Είχε αγοράσει ομόλογα της ExxonMobil • Η εμπλοκή του σε ενεργειακή εταιρεία και οι έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο • Το αναπάντητο ερώτημα: Διατήρησε τις επενδύσεις μετά τον διορισμό του; – PIZZA FAN – ΧΩΡΙΑΤΙΚΟ • Στήριξη μόνο στα λόγια από την κυβέρνηση στους εργαζόμενους • Οι απάτες, οι αχυράνθρωποι και οι εταιρείες φαντάσματα – ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΣΤΟ ΜΠΑΣΚΕΤ • Πώς γλίτωσαν τη φυλακή Τσαρούχα και Πηλιόπουλος • Έρχονται και άλλες συλλήψεις • Γιαννάκης ή Φασούλας για την επόμενη μέρα στην ΕΟΚ»
ΛΟΓΟΣ: «ΠΟΤΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ Η ΠΛΗΡΩΜΗ ΤΟΥ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Πότε ανοίγει η πλατφόρμα, ποιοι το δικαιούνται – ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΧΩΡΙΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗ Χτυπάει και πάλι το κουδούνι στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας – ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΣΤΑΘΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟ Με ισχυρές βροχές και καταιγίδες κάνει «ποδαρικό» ο Νοέμβριος»
ΑΥΓΗ: «Διαφθορά στη Δικαιοσύνη Βασίλης εναντίον Γιώργου Φλωρίδη • Ο αντεισαγγελέας επιμένει στις καταγγελίες του • Οι ευθύνες για τη μη αποκάλυψη των σκανδάλων – Πρόταση ΣΥΡΙΖΑ για Εξεταστική στη Βουλή Στο «σκαμνί» τα funds και οι servicers Συγκεντρώνοναι οι 120 ψήφοι από τα κόμματα της αντιπολίτευσης Ήττα Μαξίμου, αποσύρθηκε η διάταξη υπέρ της αυτόματης κατάσχεσης Ν. Παππάς: «Ανοίγουν τις θύρες για να γίνουμε Άγρια Δύση»»
FINANCE AND MARKETS VOICE: «ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ-ΦΩΤΙΑ «Ο 4πλασιασμός του περιθωρίου διύλισης εκτόξευσε τις τιμές των καυσίμων» – ΔΥΣΤΥΧΩΣ, Η ONE VOICE ΔΙΚΑΙΩΝΕΤΑΙ ΤΟΝ ΡΕΖΙΛΕΨΕ ΤΟ «ΒΑΘΥ ΛΑΡΥΓΓΙ» Ο ίδιος ο Πιτσιλής ομολογεί την ύπαρξη «ποντικών» στην ΑΑΔΕ • Τον αδειάζει και ο Χρυσοχοΐδης που μίλησε για «ανοργάνωτο κράτος» – ΕΝΑ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΖΗΤΗΘΕΙ Κύριε Γιαννακόπουλε, βρήκαμε τα… κλεμμένα»
ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: «Σε πλήρη εξέλιξη κύμα εντατικών ελέγχων Στην κοινωνία τα… έσοδα από τις απάτες – ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ Διπλό «μπλόκο» στην Άγκυρα από Αθήνα και Κάιρο Διπλωματικό γαϊτανάκι και με τη σύνδεση Κρήτης – Κύπρου – Το «κλειδί» που άλλαξε τα πάντα στη Σερβία Η ανατομία μιας φοιτητικής συνέλευσης που έγινε εξουσία»
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: «ΤΙ ΘΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΕΙ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΚΕΔΕ Οι Δήμοι ζητούν αρμοδιότητες αλλά και πόρους – Κόκκινα δάνεια Νέο πλαίσιο «ασπίδα» στους οφειλέτες – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ Προσωπικό πολιτικό στοίχημα η Θεσσαλονίκη και η Κεντρική Μακεδονία»
