Την ανάγκη να περιοριστεί η σπατάλη, αλλά όχι η κανονική κατανάλωση νερού, υπογραμμίζει ο Παναγιώτης Σαμπατακάκης, διδάκτορας Υδρογεωλόγος στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, καθώς όπως επισημαίνει, η Αθήνα δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα το τρέχον καλοκαίρι, όπως και οι περιοχές που διασυνδέονται με την ΕΥΔΑΠ.

Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Σαμπατακάκης, που είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Υδρογεωλόγων και  δ/ντής Υδατικών Πόρων και Γεωθερμίας στην Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, υπογραμμίζει ότι «η σπατάλη είναι μεγάλη και, δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις, ακοστολόγητη και λαθραία.

«Από ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να εξοικονομηθεί μεγάλη ποσότητα νερού, η οποία δεν θα “αφαιρεθεί” από τους ταμιευτήρες και θα μας “περιμένει” την επόμενη χρονιά», σημειώνει και προσθέτει πως «οι βροχοπτώσεις δεν πρόκειται να σταματήσουν ξαφνικά και εντελώς στην χώρα μας, όπως και στα υπόλοιπα μέρη του πλανήτη. Επομένως, μάς δίνεται χρόνος να γίνει ένας καλός σχεδιασμός νέων εύστοχων έργων, αξιοποιώντας και τις νέες τεχνολογίες».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Παναγιώτη Σαμπατακάκη στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στον Γιώργο Ψύλλια:

ΕΡ: Πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετωπίζει η Αθήνα φέτος το καλοκαίρι αλλά και τα επόμενα δύο χρόνια; Είναι ανάγκη να υπάρξουν επείγοντα μέτρα;

ΑΠ: Δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα το τρέχον καλοκαίρι η Αθήνα, καθώς και οι περιοχές που διασυνδέονται με την ΕΥΔΑΠ. Εξάλλου, ο εν λόγω Οργανισμός παρακολουθεί επισταμένα και καθημερινά την μεταβολή των υδροαποθεμάτων. Όμως και στους τρεις μεγάλους ταμιευτήρες τα υδροαποθέματα βαίνουν μειούμενα τα τελευταία δύο χρόνια και δεν αναπληρώνεται η κατανάλωση από τις βροχοπτώσεις / χιονοπτώσεις που τροφοδοτούν τις λεκάνες Μόρνου, Εύηνου και Υλίκης.

Η βασική αιτία συνδέεται κύρια με τη μείωση κύρια των χιονοπτώσεων, όχι μόνο στις εν λόγω περιοχές, αλλά και καθολικά σε όλη την ελληνική επικράτεια. Η δραστική  μείωση του αριθμού των χιονοσκεπών ημερών αλλά και του συνολικού ετήσιου πάχους των χιονοπτώσεων στην ηπειρωτική Ελλάδα, αποτελεί το βασικότερο  παράγοντα μείωσης της τροφοδοσίας πρωτίστως των υπόγειων νερών αλλά και των επιφανειακών. Επίσης, η αύξηση της ραγδαιότητας των βροχοπτώσεων επιδρά άκρως αρνητικά στην τροφοδοσία των υπόγειων νερών. Αντιθέτως, προκαλεί πλημμυρικά φαινόμενα και διαβρώσεις στα εδάφη.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να περιοριστεί η σπατάλη και όχι η κανονική κατανάλωση που αφορά τις βιοτικές ανάγκες μας. Η σπατάλη είναι μεγάλη και δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις ακοστολόγητη και λαθραία. Από ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να εξοικονομηθεί μεγάλη ποσότητα νερού, η οποία δεν θα “αφαιρεθεί” από τους ταμιευτήρες και θα μας “περιμένει” την επόμενη χρονιά.

Οι βροχοπτώσεις δεν πρόκειται να σταματήσουν ξαφνικά και εντελώς στην χώρα μας, όπως και στα υπόλοιπα μέρη του πλανήτη. Επομένως, μάς δίνεται χρόνος να γίνει ένας καλός σχεδιασμός νέων εύστοχων έργων, αξιοποιώντας και τις νέες τεχνολογίες.

ΕΡ: Ποιες περιοχές της χώρας εκτιμάτε ότι θα αντιμετωπίζουν πρόβλημα το καλοκαίρι και τι πρέπει να γίνει;

ΑΠ: Οι περιοχές που και εφέτος θα παρουσιάσουν προβλήματα έλλειψης νερού είναι γνωστές εκ των προτέρων εδώ και χρόνια. Είναι οι περιοχές με τη μεγάλη κατανάλωση νερού για την άρδευση που σε κάθε ξηρασία επανέρχεται το πρόβλημα. Σε αυτή την περίπτωση η εξοικονόμηση νερού μέσω της βελτίωσης των αρδευτικών συστημάτων είναι μονόδρομος αλλά και ζητούμενο εδώ και χρόνια δυστυχώς. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν γίνει βελτιώσεις. Υπάρχουν πολλοί αγρότες που έχουν ενσωματώσει στην άρδευση άριστες νέες τεχνολογίες επιτυγχάνοντας για τους ίδιους μικρότερο κόστος ενέργειας αλλά και συμβάλλοντας στη γενικότερη προσπάθεια εξοικονόμησης νερού.

ΕΡ: Θεωρείτε ότι η χώρα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει δύσκολες καταστάσεις με τη λειψυδρία δεδομένης της επιδείνωσης της κλιματικής κρίσης; Υπάρχουν δυνατότητες μιας συνολικής διαχείρισης των υδάτινων πόρων σε πανελλαδική κλίμακα;  Π.χ. μια ενοποίηση των δημοτικών επιχειρήσεων σε έναν ενιαίο φορέα; Θα έχει κάποιο αποτέλεσμα;

ΑΠ: Η χώρα μας δεν βρίσκεται όπως ήταν πριν 30-40 χρόνια από πλευράς υποδομών αλλά γνώσης ως προς τη διαχείριση ανάλογων κρίσεων. Δεν βρίσκεται όμως και στο απαιτούμενο επίπεδο. Έχει ακόμα δρόμο να διανύσει. Πάνω απ’ όλα όμως απαιτείται να ουσιαστικοποιηθεί η Οδηγία 2000/60 ως προς το βασικό ζητούμενο που θέτει για όλα τα κράτη-μέλη φυσικά και που είναι η ορθολογική διαχείριση και προστασία των υδατικών πόρων τόσο στο ποιοτικό σκέλος όσο και στο ποσοτικό, δηλ. της μη εξάντλησής τους.

Το θέμα αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση τόσο για τη χώρα μας όσο και τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Επιβάλλεται με λίγα λόγια να μην μείνουμε σε μια τυπική διαχείριση αλλά κατευθυνθούμε σε μια ουσιαστική. Από μόνη της αυτή η Οδηγία και κάθε Οδηγία δεν λύνει το πρόβλημα της ορθολογικής χρήσης. Χρειαζόμαστε εξειδικευμένη και μεγαλύτερη στελέχωση των φορέων που εμπλέκονται τόσο με την έρευνα των υδατικών πόρων όσο και με την αδειοδότηση των αδειών χρήσης νερού.

Ως προς τη διαχείριση των φορέων ύδρευσης το ιστορικό συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από συστάσεως Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) είναι διττό: έχουμε ΔΕΥΑ πρότυπα διαχείρισης, έχουμε όμως και ΔΕΥΑ που μόνο κατ΄όνομα αποτελούν φορείς ύδρευσης. Οι οποιεσδήποτε ενοποιήσεις ή συμπτύξεις για να πετύχουν θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους και τις υδρολογικές συνθήκες. Εάν γίνουν με την λογική των “συγκολλήσεων”, χωρίς και επιστημονικό   κριτήριο μοραία θα έρθουν σε σύγκρουση με τον μεγάλο καταναλωτή που λέγεται πρωτογενής τομέας.

Επίσης, εάν οι καινούργιοι αυτοί Οργανισμοί -χρήστες δεν στελεχωθούν “εσωτερικά” με το κατάλληλο επιστημονικό-τεχνικό προσωπικό, έτσι ώστε να είναι σε θέση να συνεργάζονται με τους φορείς έρευνας και παρακολούθησης της κατάστασης των υδάτων και να επιτυγχάνεται η βέλτιστη χρήση τόσο των υφιστάμενων έργων ύδρευσης όσο και των νέων σχεδιαζόμενων, τότε θα συνεχίζουμε να κατασκευάζουμε συνεχώς βραχύβια έργα. Με άλλα λόγια να τρέχουμε πίσω από τις ανάγκες.

Χρειάζεται φυσικά και η επιστημονική κοινότητα να συνεισφέρει περισσότερα σε ότι αφορά τη σύνθεση των νομολογιών που διέπουν τη διαχείριση:  νόμους και κανόνες με λιγότερα “παραθυράκια” και λιγότερη γραφειοκρατία σε ότι αφορά την προστασία και τη χρήση των υδατικών πόρων. Ο αντίπαλος του υδρευτικού νερού και των φορέων που προσφέρουν αυτές τις υπηρεσίες δεν είναι ο αγρότης. Είναι η απουσία συνεργασίας αλλά και ενσωμάτωσης της σύγχρονης γνώσης και των εργαλείων διαχείρισης που σήμερα διατίθενται. Τα περισσότερα υδροληπτικά έργα ύδρευσης των ΔΕΥΑ της χώρας, πλην της ΕΥΔΑΠ, μοιράζονται τα ίδια υδροσυστήματα στα οποία έχουν δοθεί αφειδώς άδειες για διάφορες χρήσεις και κυρίως για άρδευση εδώ και δεκαετίες. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι δήμοι στερούνται το υδρευτικό νερό την περίοδο αιχμής αλλά την ίδια περίοδο από το ίδιο υδροσύστημα αντλούνται άγνωστες ποσότητες για την άρδευση. Αυτά δυστυχώς συμβαίνουν κατά κόρον εδώ και χρόνια στην χώρα μας και δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί. Επομένως, το ερώτημα εαν θα διψάσουμε είναι έωλο: θα διψάσουμε εάν δεν κάνουμε τα αυτονόητα.

ΕΡ: Σήμερα πόσες μονάδες αφαλάτωσης λειτουργούν στη χώρα; Πιστεύετε ότι πρέπει να δημιουργηθούν και για την Αττική; Είναι ανάγκη;

ΑΠ: Η αφαλάτωση είναι μιά τεχνολογία επεξεργασίας νερού που διαρκώς εδώ και δεκαετίες βελτιώνεται και εφαρμόζεται όλο και περισσότερο. Βασικό εμπόδιο στην χρήση της είναι το ενεργειακό κόστος που και αυτό με τη χρήση των ΑΠΕ αρχίζει και κάμπτεται. Ένα δεύτερο εμπόδιο είναι η διαχείριση του αλμόλοιπου. Όμως και εδώ η επιστήμη δίνει λύσεις φτάνει να τις αναζητούμε, αλλά και να αποφεύγουμε κάποιες υπερβολικές περιβαλλοντικές αγκυλώσεις που δεν έχουν βάση. Είναι μια άλλη μεγάλη συζήτηση. Το ερώτημα εάν το νερό που παράγεται είναι για αστική χρήση, η απάντηση είναι καταφατική εφόσον φυσικά τηρούνται οι κανόνες της διύλισης. Το εάν είναι πόσιμο θα μπορούσε να είναι το δεύτερο ερώτημα. Η απάντηση είναι ναι, εφόσον τύχει της κατάλληλης επεξεργασίας και προσωρινής “αποθήκευσης” σε φυσικό γεωλογικό υλικό. Σε αρκετές εξέχουσες τουριστικές περιοχές της χώρας μας, τουλάχιστον για αστική χρήση, θα έπρεπε εδώ και χρόνια να είναι η απάντηση στην έλλειψη νερού για την περίοδο αιχμής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ενσωμάτωση της έννοιας της ευτυχίας στην πολιτική ατζέντα έχει κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και περιβαλλοντικές πτυχές, συνδυάζοντας την ανάλυση δεδομένων, την τεχνολογία, τη συμμετοχή των πολιτών και τη διαφάνεια, ανέφερε ο Χρήστος Ταραντίλης στην εκδήλωση των αποφοίτων του London School of Economics (LSE).

Ο κ. Ταραντίλης, καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εταίρος στην EY Ελλάδος, πρώην Υπουργός και Βουλευτής Επικρατείας, τόνισε τη σημασία της ενσωμάτωσης της έννοιας της ευτυχίας στις δημόσιες πολιτικές της Ελλάδας στην εκδήλωση των αποφοίτων του LSE με τίτλο «The Concept of Happiness and Insights to Inform Public Policies in Greece». Επεσήμανε ότι η ευτυχία είναι ένα πολυδιάστατο ζήτημα που περιλαμβάνει κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και περιβαλλοντικές πτυχές. Πρότεινε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση πολιτικών που θα διασφαλίζουν τη δικαιοσύνη, την ισότητα και την ευημερία, δημιουργώντας ένα πλαίσιο όπου η ευτυχία θα μετριέται με εξειδικευμένους δείκτες και θα αξιοποιείται στη χάραξη πολιτικών.

Ένας βασικός άξονας της ομιλίας του ήταν η ανάγκη για κοινωνική δικαιοσύνη, η μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και η ίση πρόσβαση σε βασικούς πόρους, όπως η εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη, που είναι κρίσιμα για την ευημερία των πολιτών. Υπογράμμισε τη σημασία της οικονομικής ευημερίας, σημειώνοντας ότι πολιτικές που υποστηρίζουν τη σταθερότητα του εισοδήματος και την υποστήριξη των ανέργων μπορούν να μειώσουν το στρες και να ενισχύσουν την ευημερία. Ταυτόχρονα, τόνισε την ανάγκη για υπεύθυνη και βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων. Συνέδεσε άρρηκτα την περιβαλλοντική πολιτική με την ευτυχία των πολιτών, υπογραμμίζοντας ότι οι κοινωνίες που σέβονται και προστατεύουν το περιβάλλον είναι πιθανότερο να ευημερούν.

Ο κ. Ταραντίλης υπογράμμισε ότι η τεχνολογία και η καινοτομία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της ευημερίας. Ανέφερε ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να συμβάλλουν στην παροχή εξατομικευμένων υπηρεσιών, στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην ενδυνάμωση της συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. «Οι πολίτες μπορούν να εκφράζουν τις απόψεις τους για τις δημόσιες υπηρεσίες σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που συμβάλλει στην καλύτερη και πιο προσαρμοσμένη διαμόρφωση πολιτικών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στη συνέχεια, εστίασε στην ανάγκη καλλιέργειας εμπιστοσύνης στους θεσμούς και ενίσχυσης της συμμετοχικής δημοκρατίας. Τόνισε ότι αυτές οι πτυχές είναι θεμελιώδεις για τη διασφάλιση της πολιτικής σταθερότητας και της κοινωνικής ειρήνης, οι οποίες είναι απαραίτητοι παράγοντες για την ευτυχία των πολιτών.

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτηση του, ο κ. Ταραντίλης υποστήριξε ότι η ευτυχία δεν είναι απλώς ένα αφηρημένο ιδανικό, αλλά ένας ρεαλιστικός στόχος που μπορεί να επιτευχθεί μέσω συντονισμένων προσπαθειών, ύπαρξη κατάλληλης στρατηγικής και δράσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η εσχάτη ημέρα, όχι ένδοξο επιστέγασμα αλλά η τελική εξουθένωση, φέρει το βάρος μιας κούρασης όχι απλώς ανθρώπινης αλλά ιερουργικής, σαν λιβάνι που πνίγει μάλλον παρά ευφραίνει.

Πάνω στην Ιερουσαλήμ αιωρείται η βαριά κόπωση των αιώνων, μια σκόνη από δέρματα θυμάτων και στεναγμούς αργόσυρτων ψαλμών· κι η οσμή της δεν πείθει πια για θυσία, περισσότερο μοιάζει με την αφόρητη οικειότητα της συνήθειας. Μέσα σ’ αυτό το τοπίο της τελετουργικής αφλογιστίας, όπου η πείνα του πνεύματος συγχέεται με τον ιδρώτα του δέρματος, Εκείνος στέκεται. Κι η φωνή του δεν είναι ούτε ψίθυρος απόκρυφος, ούτε ιαχή μανίας· είναι κραυγή, σαν λεπίδα από γυαλί, που διαρρηγνύει την αποχαυνωτική ευλάβεια. «Ἐάν τις διψᾷ ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω». Η πρόσκληση δεν ζητά ευσέβεια, δεν προϋποθέτει πίστη. Στρέφεται προς την ξερή ανάγκη, την άναρθρη κραυγή της σάρκας. Είναι ένα κάλεσμα που προσβάλλει τους ασκημένους στη διαχείριση του Θείου, τους εκπαιδευμένους στη δίαιτα των εντολών, όσους έχουν μεταβολίσει τον Θεό σε επιτρεπόμενη θερμιδική αναλογία.

Και το σχίσμα, σαν φυσική αντίδραση του σώματος, έρχεται ακαριαία· όχι ως φιλολογική ή θεολογική διαφωνία, αλλά σαν σπασμός. Ο όχλος, σώμα ακατέργαστο, διψασμένο, νιώθει κάτι· δεν ξέρει τι είναι, μα η αλήθεια ποτέ δεν προϋποθέτει γνωσιολογία· «Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης». Οι άλλοι, οι εκπρόσωποι της πιστοποιημένης κατανόησης, κλείνουν το αυτί. Η φωνή του δεν είναι για εκείνους νερό, αλλά ένα ξινισμένο κρασί που απειλεί να διαβρώσει το ατσάλι της εξουσίας τους. Ο λόγος τους, η αντίδρασή τους, δεν έρχεται με απορία αλλά με σιωπηλό πανικό· τείχος η Γραφή, όχι άνοιγμα, «Μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ Χριστὸς ἔρχεται;». Τοπικισμός ως θεολογικό επιχείρημα, γεωγραφία ως φίμωτρο του Θεού. Ο Χριστός δεν τους χωρά στις προφητείες τους, άρα δεν υπάρχει.

Οι υπηρέτες που είχαν σταλεί επιστρέφουν με μια κουβέντα που δεν χωράει στο οικοδόμημα των αρχόντων· «Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος». Δεν φέρνουν αναφορά, φέρνουν ταραχή. Η φωνή του έχει κάτι που διαλύει την κατηγορία του ανθρώπινου. Και οι εξουσιαστές, γυμνοί μπροστά στην ανεπάρκειά τους, απαντούν όπως μόνο η εξουσία ξέρει: με περιφρόνηση· «Μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε;». Η αμφισβήτηση είναι ασθένεια. Ο όχλος, μη γνώστης, καταδικασμένος: «ἀλλὰ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπάρατοί εἰσιν». Η άγνοια γίνεται αμαρτία, η ανάγκη τους, αιτία κατάρας. Ο Νόμος εργαλείο περιχαράκωσης, ο Θεός ένα συμπλήρωμα της σχολαστικής τους επάρκειας.

Κι ανάμεσά τους, με τη συστολή της νύχτας, η φωνή του Νικόδημου. Δεν ομολογεί, δεν μάχεται. Μόνο υπενθυμίζει, με νομικό τακτ και υποδόρια ειρωνεία, πως ακόμα και οι κανόνες τους έχουν όρια: «Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον ἐὰν μὴ ἀκούσῃ πρῶτον παρ΄ αὐτοῦ καὶ γνῷ τί ποιεῖ;». Όπως παρατηρεί ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος,[1] ο Νικόδημος τούς ξεγυμνώνει: αυτοί είναι οι αληθινοί παραβάτες, καταπατούν τον Νόμο τους χωρίς ν’ ακούσουν. Η απάντηση, μια προσβολή χωρίς ντροπή, «Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ;». Το επιχείρημα έχει πεθάνει· η ταυτότητα αρκεί για την απόρριψη. Τον καλούν να ερευνήσει, την ώρα που η ίδια η έρευνα έχει υποκατασταθεί από προκαταλήψεις ντυμένες σε θεολογική στολή.

Κι Εκείνος, αποδεσμευμένος από γεωγραφίες, αναιρεί τη στενότητα του χώρου με μια φράση που δεν επιδέχεται σύνορα: «Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου». Όχι της Σιών, ούτε των αγίων εορτών, αλλά του κόσμου. Η φράση, όπως σημειώνει ο Στέργιος Σάκκος,[2] αντανακλά την ανάμνηση των μεγάλων λυχνιών της Σκηνοπηγίας που είχαν μόλις σβήσει. Δεν πρόκειται πια για τόπο αλλά για πρόσωπο. Το φως δεν εξηγείται, δεν τεκμηριώνεται· απλώς φωτίζει. «ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ οὐ μὴ περιπατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ΄ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς». Το φως γίνεται συνθήκη ύπαρξης, η σιωπηλή υπόσχεση όρασης που δεν προσφέρεται στους στατικούς.

Και τότε έρχεται το επιστέγασμα της αμηχανίας τους, το γέλιο του σκοταδιού: «Σὺ περὶ σεαυτοῦ μαρτυρεῖς· ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής» (Ιω. η΄ 13). Ζητούν αποδείξεις από το ίδιο το φως ότι φωτίζει. Η αφασία του πνεύματος, η αυτόματη καχυποψία των νεκρών απέναντι σε κάθε παρουσία που δεν χωρά στο πρωτόκολλό τους.

Έτσι μένει το σχίσμα· άβυσσος ανάμεσα στη δίψα και στον τύπο, στη ροή και στην ανάλυση. Οι διψασμένοι «επάρατοι» μυρίζουν τη βροχή, ενώ οι γνώστες της πρόγνωσης πεθαίνουν από δίψα, σφίγγοντας στα χέρια τον πιο ακριβή χάρτη ξηρασίας. Το φως, αδιάφορο προς τις επάρκειές τους, εξακολουθεί να λάμπει. Και το ύδωρ, δεν θα ξεπηδήσει από την καλώς καταχωρημένη ερμηνεία αλλά από πλευρά ανοιχτή, με αίμα και νερό· για να ποτίσει τη γη που οι γραμματείς είχαν από καιρό κηρύξει άγονο κοιμητήριο.

Μάξιμος Παφίλης, Επίσκοπος Μελιτηνής

—- — — —- —- —- —- —- —- —- —- —- —- —- —- —- —- —- —-

Sunday of Holy Pentecost – Maximos Pafilis, Bishop of Melitene

The ultimate day, no glorious consummation but the final prostration, bears the weight of a weariness not merely human but liturgical, like incense that suffocates rather than delights. Over Jerusalem hovers the heavy fatigue of the ages, a dust of victims’ skins and the sighs of slow-moving psalms; and its odour no longer persuades of sacrifice, it resembles more the insufferable intimacy of habit. Within this landscape of ritualistic flamelessness, where the spirit’s hunger is confounded with the skin’s perspiration, He stands. And His voice is neither an arcane whisper, nor a maniacal cry; it is a shriek, like a blade of glass, which ruptures the stuporous piety. “If any man thirst, let him come unto me, and drink.” The invitation does not ask for piety, it does not presuppose faith. It turns towards the dry necessity, the inarticulate cry of the flesh. It is a summons that offends those practiced in the management of the Divine, those trained in the diet of the commandments, those who have metabolised God into a permissible caloric allowance.

And the schism, like a natural reaction of the body, comes instantaneously; not as a philological or theological disagreement, but as a spasm. The multitude, an unrefined, thirsty body, feels something; it knows not what it is, but the truth has never presupposed epistemology: “This is in truth the Prophet.” The others, the representatives of certified understanding, close their ears. His voice, for them, is not water, but a soured wine that threatens to corrode the steel of their authority. Their word, their reaction, comes not with enquiry but with a silent panic; Scripture as a wall, not an opening: “For doth the Christ come out of Galilee?” Localism as a theological argument, geography as a muzzle for God. Christ does not fit within their prophecies, therefore He does not exist.

The attendants who had been dispatched return with a phrase that the edifice of the rulers cannot contain: “Never man spake thus.” They do not bring a report, they bring disquiet. His voice possesses something that dissolves the category of the human. And the authorities, naked before their own inadequacy, respond as only authority knows how: with contempt. “Are ye also deceived?” To question is a sickness. The multitude, being ignorant, is condemned: “but this multitude which knoweth not the law are accursed.” Their ignorance becomes sin; their need, the cause of a curse. The Law, a tool of demarcation; God, a supplement to their own scholastic sufficiency.

And amidst them, with the diffidence of the night, the voice of Nicodemus. He does not confess, he does not contend. He only reminds, with legal tact and subterranean irony, that even their own rules have limits: “Doth our law judge the man, except it first hear from him, and know what he doeth?” As Saint John Chrysostom observes,[3] Nicodemus strips them bare: they are the true transgressors, they trample upon their Law without a hearing. The response, a shameless insult: “Art thou also of Galilee?” Argument has perished; identity suffices for refutation. They bid him to investigate, at the very moment when investigation itself has been supplanted by prejudices attired in theological vestments.

And He, unbound by geographies, annuls the narrowness of place with a phrase that admits no borders: “I am the light of the world.” Not of Zion, nor of the holy feasts, but of the world. The phrase, as Stergios Sakkos notes,[4] reflects the memory of the great lamps of the Feast of Tabernacles which had just been extinguished. It is no longer a matter of place but of person. The light is not explained, it is not substantiated; it simply illuminates. “he that followeth me shall not walk in the darkness, but shall have the light of life.” The light becomes a condition of being, the silent promise of a vision not offered to the static.

And then comes the consummation of their bewilderment, the laughter of the darkness: “Thou bearest witness of thyself; thy witness is not true” (John 8:13). They demand proof from the light itself that it gives light. The aphasia of the spirit, the automatic suspicion of the dead towards any presence that does not fit their protocol.

Thus the schism remains; an abyss between thirst and formula, between flux and analysis. The thirsty “accursed” can smell the rain, whilst the masters of prognosis die of thirst, clutching in their hands the most precise map of the drought. The light, indifferent to their proficiencies, continues to shine. And the water, it shall not spring from the well-catalogued interpretation, but from a side opened, with blood and water; to irrigate the earth that the scribes had long since declared a barren cemetery.

Republication is permitted provided that the author’s name, Maximos Pafilis, Bishop of Melitene, is cited.

Maximos Pafilis, Bishop of Melitene

________________________________________

[1] Ιωάννης Χρυσόστομος, Τα Εὑρισκόμενα Πάντα, ἐν Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. Jacques-Paul Migne, τ. 59 (Paris: J.-P. Migne, 1862), στ. 288.

[2] Στέργιος Ν. Σάκκος, Ερμηνεία Ευαγγελικών Περικοπών, 3η έκδ. (Θεσσαλονίκη: 1999), 93-94.

[3] John Chrysostom, “Ta Heuriskomena Panta” [The Complete Works], in Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, ed. Jacques-Paul Migne, vol. 59 (Paris: J.-P. Migne, 1862), col. 288.

[4] Stergios N. Sakkos, Ermeneia Euaggelikon Perikopon [Interpretation of Gospel Passages], 3rd ed. (Thessaloniki: 1999), 93-94.