Αρχική Blog Σελίδα 1702

Μπαράζ μεταρρυθμίσεων με τρία νομοσχέδια προ των πυλών

Λειτουργία των τελωνείων, δημοσιονομικοί κανόνες και το καθεστώς των κληροδοτημάτων και των σχολαζουσών κληρονομιών

Πακέτο μεταρρυθμίσεων με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την απλοποίηση βασικών διαδικασιών στη λειτουργία τομέων της οικονομικής δραστηριότητας που βρίσκονται υπό την εποπτεία του Δημοσίου προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Πρόκειται για τρία νομοσχέδια που θα κατατεθούν από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη στη Βουλή μέσα στο καλοκαίρι και θα αφορούν τη λειτουργία των τελωνείων, την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού κανονισμού καθώς και το καθεστώς των κληροδοτημάτων και των σχολαζουσών κληρονομικών.

Το πρώτο νομοσχέδιο θα αφορά την πλήρη αναθεώρηση του τελωνειακού κώδικα με βασικό στόχο τον εκσυγχρονισμό μέσω της ψηφιοποίησης όλων των διαδικασιών για την αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας.  Οι προωθούμενες αλλαγές θα απλοποιούν τις διαδικασίες διεκπεραίωσης των συναλλαγών τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις. Βασικός άξονας των παρεμβάσεων θα είναι η καθιέρωση ψηφιακής πλατφόρμας και η κατάργηση των χειρόγραφων εγγράφων σε όλες τις συναλλαγές. Οι νέες διατάξεις θα ενσωματώνουν στο εθνικό σύστημα όλες τις ευρωπαϊκές οδηγίες και εκτιμάται ότι θα περιορίσουν δραστικά τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση των συναλλαγών μεταξύ των δημοσίου και των συναλλασσόμενων.

Το δεύτερο νομοσχέδιο θα αφορά την ενσωμάτωση των νέων δημοσιονομικών κανόνων στο εθνικό δίκαιο. Σύμφωνα με τους νέους ευρωπαικούς κανονισμούς, η δημοσιονομική εποπτεία των χωρών μελών επικεντρώνεται πλέον στον ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών και όχι στα πρωτογενή πλεονάσματα. Εφόσον η αύξηση αυτή σε ετήσια βάση είναι χαμηλότερη από το όριο που έχει τεθεί από την Κομισιόν για κάθε χώρα, θα απελευθερώνεται δημοσιονομικός χώρος για παρεμβάσεις με θετικό πρόσημο. Για την Ελλάδα το όριο αύξησης των πρωτογενών δαπανων για το 2026 έχει τεθεί στο 3,6%. Στο νομοσχέδιο θα ενσωματώνεται και η ρήτρα διαφυγής για τις εξοπλιστικές δαπάνες η οποία για τη χώρα μας δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο 600 εκατ ευρώ που θα μπορεί να αξιοποιηθεί το 2026.  Με βάση τους νέους κανόνες και τα ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα του 2024 και του 2025 θα γίνουν οι εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου για τον συνολικό δημοσιονομικό χώρο που θα αξιοποιηθεί για τις νέες θετικές δημοσιονομικές παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν το Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ από τον Πρωθυπουργό.

Το τρίτο νομοσχέδιο θα αφορά την αναμόρφωση των κανόνων που αφορούν τις δωρεές προς το δημόσιο, τα κληροδοτήματα και τις σχολάζουσες κληρονομιές. Κεντρική στόχευση του νέου νομοσχεδίου θα είναι να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αποδοχής και εκκαθάρισης των κληρονομιών και να αξιοποιηθούν οι ανενεργές περιουσίες που υπάρχουν σήμερα ώς ένα ακόμη πρόσθετο μέσο επίλυσης του προβλήματος στέγασης. Για το σκοπό αυτό θα προβλέπεται η δημιουργία Εθνικού Μητρώου Ευεργετών και Δωρητών στο πλαίσιο λειτουργίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας ώστε να εξασφαλίζεται η διαφάνεια, ο καθορισμός ενιαίων και ταχύτερων διαδικασιών και η μείωση της γραφειοκρατίας.  Εκτιμάται ότι σήμερα υπάρχουν 4.500 ενεργές σχολάζουσες κληρονομιές οι οποίες θα παρακολουθούνται μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας. Στο νομοσχέδιο θα προβλέπονται επίσης κίνητρα φορολογικού χαρακτήρα με στόχο την ενίσχυση των ιδρυμάτων και των κοινωφελών δωρεών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Πρόπτωση πυελικών οργάνων, μια «σιωπηλή επιδημία» που επηρεάζει αναρίθμητες γυναίκες – Σύγχρονοι τρόποι αντιμετώπισης

Μια «σιωπηλή επιδημία», που υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής αναρίθμητων γυναικών αποτελεί η πρόπτωση των πυελικών οργάνων. Οι βλάβες του πυελικού εδάφους αναφέρονται σε εξασθένηση ή χαλάρωση των μυών και των συνδέσμων που στηρίζουν τα όργανα της πυέλου, όπως η μήτρα, η ουροδόχος κύστη και το ορθό. Όταν αυτό το σύστημα υποστήριξης εξασθενεί, μπορεί να οδηγήσει σε πρόπτωση — δηλαδή την κάθοδο ή μετατόπιση αυτών των οργάνων προς τον κόλπο. Η πρόπτωση μπορεί να αφορά ένα ή περισσότερα πυελικά όργανα ταυτόχρονα, επηρεάζοντας τη φυσιολογική τους λειτουργία.

Τα παραπάνω επισημαίνει ο χειρουργός γυναικολόγος και πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του 1ου Γυναικολογικού Σεμιναρίου. με θέμα «Πρόπτωση Πυελικών Οργάνων» Ηλίας Τσάκος. Ωστόσο, το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί. Οι τελευταίες εξελίξεις και οι καλύτερες πρακτικές, με στόχο τη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών, καθώς και οι πιο σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες για την πρόπτωση πυελικών οργάνων, με ιδιαίτερη έμφαση στον πρωτοποριακό ρόλο της ρομποτικής χειρουργικής, παρουσιάζονται στο πλαίσιο του Σεμιναρίου, που διεξάγεται σήμερα στη Θεσσαλονίκη.

Στα αίτια των βλαβών του πυελικού εδάφους, τους τύπους της πρόπτωσης, τις πιθανές επιπλοκές, τις επιπτώσεις, για την αναγκαιότητα αντιμετώπισής τους, τους τρόπους αποκατάστασης και τις βασικές αρχές φροντίδας, αναφέρθηκε, σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Τσάκος.

Ποια είναι τα αίτια των βλαβών του πυελικού εδάφους;

Οι βλάβες του πυελικού εδάφους συχνά συνδέονται με δύσκολους ή πολύωρους τοκετούς, ιδιαίτερα όταν έχει χρησιμοποιηθεί εμβρυουλκία ή έχει χρειαστεί επισιοτομή. Επίσης, πολύπλοκες ή επανειλημμένες κολπικές χειρουργικές επεμβάσεις, όπως και η υστερεκτομή, μπορούν να συμβάλουν στην εξασθένιση του πυελικού εδάφους. Μετά την εμμηνόπαυση, η έλλειψη οιστρογόνων μειώνει την ελαστικότητα των ιστών και ενισχύει την πιθανότητα εμφάνισης πρόπτωσης.

Η πρόπτωση πυελικών οργάνων είναι μια συχνή πάθηση στις γυναίκες, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 50 ετών και σε όσες έχουν υποβληθεί σε κολπικό τοκετό.

Σύμφωνα με μελέτες από τη Σουηδία, η συχνότητα εμφάνισης συμπτωματικής πρόπτωσης αυξάνεται με την ηλικία, φτάνοντας το 13,4% στις γυναίκες 64 ετών που είχαν γεννήσει κολπικά, ενώ παρέμεινε κάτω από 5% σε γυναίκες που είχαν γεννήσει με καισαρική ή δεν είχαν γεννήσει καθόλου. Άλλες μελέτες αναφέρουν ότι το 8,3% των γυναικών, ηλικίας 30–79 ετών, στη Σουηδία ανέφεραν συμπτώματα πρόπτωσης, με την επίπτωση να αυξάνεται με την ηλικία αλλά να σταθεροποιείται μετά τα 60 έτη.

Η συχνότητα της πρόπτωσης είναι σημαντικά υψηλότερη σε γυναίκες με ιστορικό κολπικού τοκετού. Μελέτη από τη Σουηδία έδειξε ότι το 97,8% των γυναικών που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση για πρόπτωση είχαν τουλάχιστον έναν κολπικό τοκετό, ενώ μόνο το 0,4% είχαν γεννήσει αποκλειστικά με καισαρική. Επιπλέον, η πιθανότητα εμφάνισης πρόπτωσης αυξάνεται με τον αριθμό των τοκετών, ιδιαίτερα μετά τον πρώτο κολπικό τοκετό.

Ποιοι τύποι πρόπτωσης υπάρχουν;

Η πρόπτωση μπορεί να αφορά τη μήτρα (πρόπτωση μήτρας), την ουροδόχο κύστη (κυστεοκήλη), το ορθό (ορθοκήλη) ή ακόμη και τον κόλπο μετά από υστερεκτομή (κολπική πρόπτωση). Συχνά, η πρόπτωση συνοδεύεται από αίσθημα βάρους ή πίεσης στην πύελο, δυσκολία στην ούρηση ή στην αφόδευση, αλλά και ενοχλήσεις κατά τη σεξουαλική επαφή.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές;

Πέρα από τη σημαντική επιβάρυνση της ποιότητας ζωής, οι βλάβες του πυελικού εδάφους και η πρόπτωση μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ιατρικές επιπλοκές. Η πρόπτωση της μήτρας και των παρακείμενων οργάνων μπορεί να δημιουργήσει έλξεις (τραβήγματα) που επηρεάζουν την ουροδόχο κύστη και τους ουρητήρες, οδηγώντας σε διαταραχές ούρησης, ουρολοιμώξεις ή ακόμα και επηρεασμένη νεφρική λειτουργία. Η χρόνια κατακράτηση ούρων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ουρολοίμωξης και νεφροπάθειας, και να απαιτήσει περαιτέρω ιατρική παρέμβαση.

Τι επιπτώσεις έχουν οι βλάβες του πυελικού εδάφους;

Η πρόπτωση και οι βλάβες του πυελικού εδάφους επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής πολλών γυναικών, προκαλώντας σωματική δυσφορία αλλά και ψυχολογική επιβάρυνση. Πρόκειται για καταστάσεις που συχνά παραμένουν αδιάγνωστες ή δεν συζητούνται εύκολα, παρότι υπάρχουν πλέον εξειδικευμένες διαγνωστικές και θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να αποκαταστήσουν την ανατομία και τη λειτουργικότητα του πυελικού εδάφους με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

Η επίπτωση της πρόπτωσης αυξάνεται με την ηλικία, με το 26,5% των γυναικών ηλικίας 40–59 ετών και το 36,8% των γυναικών ηλικίας 60–79 ετών να εμφανίζουν διαταραχές του πυελικού εδάφους.

Οι γυναίκες που πάσχουν από πρόπτωση ή δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους συχνά αντιμετωπίζουν αίσθημα ντροπής, μείωση της αυτοεκτίμησης και αποφυγή κοινωνικών και σεξουαλικών επαφών. Η δυσκολία στην καθημερινότητα, η διαρροή ούρων ή η δυσφορία στην επαφή μπορεί να οδηγήσουν σε κατάθλιψη, κοινωνική απομόνωση, ακόμα και στην αδυναμία να βγουν από το σπίτι. Η κατάσταση αυτή μπορεί να συνδυαστεί με καθιστική ζωή και να αυξήσει τον κίνδυνο για φλεβοθρόμβωση ή άλλες επιπλοκές που σχετίζονται με την ακινησία.

Η ψυχική και σωματική επιβάρυνση που προκαλούν αυτές οι καταστάσεις επηρεάζει όχι μόνο την ίδια τη γυναίκα αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό και κοινωνικό της περιβάλλον. Οι οικείοι συχνά καλούνται να αναλάβουν φροντίδα ή να προσαρμόσουν την καθημερινότητά τους, ενώ η μειωμένη λειτουργικότητα της γυναίκας μπορεί να περιορίσει τη συμμετοχή της στην εργασία, την κοινωνική ζωή και την οικονομική δραστηριότητα. Πρόκειται για μια «σιωπηλή επιδημία», που πλήττει την κοινωνική συνοχή και επηρεάζει τους πόρους του συστήματος υγείας.

Γιατί είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί άμεσα;

Με το προσδόκιμο ζωής να ξεπερνά τα 80 έτη, η πρόπτωση πυελικών οργάνων αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας. Η μη έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των βλαβών του πυελικού εδάφους έχει επιπτώσεις σε πολλαπλά επίπεδα — προσωπικό, οικογενειακό, κοινωνικό και οικονομικό. Η πρόληψη, η ενημέρωση και η πρόσβαση σε εξειδικευμένες θεραπείες δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαία προτεραιότητα για ένα σύστημα υγείας που σέβεται την αξιοπρέπεια και τις ανάγκες του πληθυσμού του. Η ενημέρωση των γυναικών για τους παράγοντες κινδύνου και τα συμπτώματα της πρόπτωσης είναι κρίσιμη για την έγκαιρη παρέμβαση και την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών.

Τι τρόποι αποκατάστασης υπάρχουν;

Η χειρουργική αποκατάσταση των βλαβών του πυελικού εδάφους περιλαμβάνει διαφορετικές τεχνικές ανάλογα με το είδος και τη σοβαρότητα της πρόπτωσης. Οι παρεμβάσεις μπορεί να γίνουν διακολπικά, λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά, με στόχο την αποκατάσταση της ανατομίας και της λειτουργικότητας των οργάνων. Συχνά συνδυάζονται τεχνικές για την ανόρθωση της μήτρας ή του κολπικού θόλου (π.χ. ιεροκολποπηξία), την ενίσχυση του πυελικού εδάφους και τη σταθερότητα του πυελικού διαφράγματος. Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από την ηλικία, τη γενική υγεία, τη σεξουαλική δραστηριότητα και τις επιθυμίες της ασθενούς.

Στις βασικές αρχές φροντίδας -μεταξύ άλλων- περιλαμβάνονται η εξατομικευμένη υποστήριξη για κάθε ασθενή, με σεβασμό στις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες και τις προσδοκίες της, σε όλα τα στάδια της θεραπείας και οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, οι οποίες εφαρμόζονται στη μεγάλη πλειονότητα των  περιστατικών, χωρίς την ανάγκη αφαίρεσης της μήτρας ή τη χρήση πλεγμάτων (mesh) ή άλλου ξένου υλικού.

Η σωστή διάγνωση είναι καθοριστική και απαιτεί λεπτομερή λήψη ιστορικού, κλινική εξέταση και συνδυασμό λειτουργικών και ανατομικών μεθόδων απεικόνισης. Η λειτουργική αξιολόγηση περιλαμβάνει μελέτες ουροδυναμικής, ενώ η ανατομική αξιολόγηση γίνεται με διορθικό ή διακολπικό υπερηχογράφημα, τρισδιάστατη υπερηχογραφία πυέλου και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μαγνητική τομογραφία. Η εξατομικευμένη προσέγγιση βασίζεται στη σωστή κατηγοριοποίηση της πρόπτωσης και στη συνολική εκτίμηση της λειτουργικής κατάστασης του πυελικού εδάφους.

Το σεμινάριο

Το σεμινάριο τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Ρομποτικής Γυναικολογίας (HERGS) και διοργανώνεται από την EmbryoClinic στις εγκαταστάσεις της Κλινικής «Άγιος Λουκάς», με την υποστήριξη της Ελληνικής Αντιπροσωπείας του Royal College of Obstetricians & Gynaecologists UK, της SofMedica και με την έγκριση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων.

*Η συνημμένη φωτογραφία απεστάλη προς δημοσίευση από την Ελληνική Εταιρείας Ρομποτικής Γυναικολογίας
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πανελλήνιες εξετάσεις: Διαχείριση του άγχους και μετατροπή του σε κινητήριο δύναμη – Συμβουλές προς μαθητές και γονείς

Στις 30 Μαΐου ξεκινούν οι πανελλαδικές εξετάσεις, οι οποίες αποτελούν μία από τις πιο κρίσιμες και καθοριστικές στιγμές στην μαθητική πορεία των παιδιών. Η προετοιμασία για αυτές τις εξετάσεις συνοδεύεται συχνά από έντονο άγχος, όχι μόνο για τους μαθητές, αλλά και τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς. 

«Η πίεση γίνεται πολυπρόσωπη και το άγχος, αν δεν το αναγνωρίσουμε και δεν το διαχειριστούμε, κινδυνεύει να μας παραλύσει».

Ο Ψυχολόγος Ακης Μακρυγιάννης, συνεργάτης του Φορέα ΚΛΙΜΑΚΑ,  δίνει χρήσιμες συμβουλές για τη διαχείριση του άγχους, την αναγνώριση των συμπτωμάτων και την μετατροπή του σε κινητήριο δύναμη.

«Προσδοκίες, άγχος, κόπωση, αγωνία, συγκίνηση. Η περίοδος των πανελληνίων κουβαλάει αρκετά φορτία. Πολλές φορές η φράση «δίνει πανελλήνιες» λειτουργεί σαν φράση-κλειδί ώστε αυτόματα, χωρίς παραπάνω λόγια, ο συνομιλητής μπαίνει νοερά σε ένα σπίτι όπου όλα περιστρέφονται γύρω από τις εξετάσεις και συν-αισθάνεται την ένταση αυτής της διαδικασίας», αναφέρει ο κ. Μακρυγιάννης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Η πίεση των πανελλαδικών εξετάσεων είναι πολυπρόσωπη, σημειώνει. «Στο επίκεντρο βρίσκονται φυσικά οι μαθητές, οι οποίοι κουβαλούν την πίεση της επίδοσης και την εξαντλητική προετοιμασία. Τις δικές τους «εξετάσεις» όμως δίνουν και οι γονείς, με την ανάγκη να φανούν όσο πιο υποστηρικτικοί δίπλα στο παιδί τους».

Το πολυπαραγοντικό άγχος των εξετάσεων και τα συμπτώματα

Το άγχος πριν και κατά τη διάρκεια των εξετάσεων μπορεί να εμφανίζεται με ποικίλους τρόπους: αϋπνία, μειωμένη ή αυξημένη όρεξη για φαγητό, εκνευρισμός, ξεσπάσματα, κρίσεις άγχους ή πανικού, φόβος αποτυχίας.

«Η παγίδα των πανελληνίων είναι πως τοποθετούν τον υποψήφιο μπροστά σε ένα παραπλανητικό δίλημμα «άσπρου – μαύρου»: «ή θα τα καταφέρω ή θα έρθει το τέλος του κόσμου». Το δίπολο αυτό δημιουργεί μια άδικη πίεση, η οποία πολλές φορές ενισχύεται από τη σύγκριση με συνομηλίκους, από την πίεση της οικογένειας, και από την θέσπιση της «επιτυχίας» ως αυτοσκοπό», εξηγεί ο κ. Μακρυγιάννης.

Η μετουσίωση / διαχείριση του άγχους

Και όμως, το άγχος αυτό, μπορεί να μετατραπεί σε κινητήριο δύναμη, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ψυχολόγος Ακης Μακρυγιάννης. «Εάν αναγνωριστεί και αντιμετωπιστεί, μπορεί να μετουσιωθεί σε δημιουργικότητα, σε όρεξη. Μπορεί να μετατοπιστεί από αποδιοργανωτικό σε λειτουργικό.

Το άγχος φέρει μια ψυχική ενέργεια, η οποία έχει την ικανότητα να μας παραλύσει. Αν όμως το διαχειριστούμε καταλλήλως, μπορούμε να «στρέψουμε» αυτή την ενέργεια προς κάτι ωφέλιμο και να την διοχετεύσουμε εκεί που θέλουμε εμείς».

Συμβουλές για τους μαθητές:

– Οργάνωση με γνώμονα την πραγματικότητα: Όλοι οι μαθητές θα θέλανε να διαβάσουν «λίγο παραπάνω». Να κάνουν «λίγο καλύτερη» την προετοιμασία τους. Η αποδοχή ότι δεν είναι ρομπότ, αλλά άνθρωποι, είναι καθοριστική. Ένα ευέλικτο πρόγραμμα, με ρεαλιστικούς στόχους, με παύσεις και διαλείμματα, βοηθά στη σταθερότητα και μειώνει την αίσθηση χαοτικής προετοιμασίας.

– Διαλείμματα που ξεκουράζουν στα αλήθεια: Είναι προτιμότερο να διαβάσει κανείς για λίγες ώρες αλλά συγκεντρωμένος, παρά να κάθεται πάνω από τα βιβλία για ώρες, χωρίς να εστιάζει σε αυτά που διαβάζει. Όσο πιο ποιοτικά είναι τα διαλείμματα τόσες περισσότερες οι πιθανότητες να είναι ποιοτικό το διάβασμα. Βόλτες σε ευχάριστο περιβάλλον, φυσική δραστηριότητα, σύντομες επαφές με φίλους, λειτουργούν προς αυτή την κατεύθυνση.

– Εξατομικευμένη προσέγγιση: Κάθε άνθρωπος έχει την δική του προσωπικότητα και τα δικά του «κουμπιά». Μπορεί ένας μαθητής να διαβάζει καλύτερα ακούγοντας παράλληλα μια ήπια μελωδία, ενώ το ίδιο σενάριο για άλλον μαθητή μπορεί να είναι καταστροφικό. Κάποιος μπορεί να συγκεντρώνεται καλύτερα τα απογεύματα, άλλος τα βράδια. Το να ξέρουμε τον εαυτό μας, και να σέβεται – προσαρμόζεται και το περιβάλλον μας στις «ρουτίνες» μας, είναι σημαντικό.

– Αυτό-φροντίδα: Όπως ένα αμάξι δεν μπορεί να κινηθεί χωρίς βενζίνη, έτσι και κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά -ειδικά σε περιόδους πίεσης- χωρίς καλό ύπνο, σωστή διατροφή, επαρκή ενυδάτωση.

– Έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων: Είτε σε γονείς, είτε σε φίλους, είτε σε κάποιον ειδικό, είτε ακόμα και στον ίδιο τους τον εαυτό με ένα προσωπικό ημερολόγιο, μπορεί να λειτουργήσει ως αποφόρτιση.

– Εστίαση στο παρόν: Έχω στο μυαλό μου τον στόχο μου, αλλά ταυτόχρονα εστιάζω στο εδώ και τώρα. Στο επόμενο διάβασμα, στο επόμενο ιδιαίτερο που έχω, στην επόμενη μέρα.

– Αντικατάσταση του δίπολου επιτυχία – αποτυχία: Ας επιχειρήσουμε όσο γίνεται να αλλάξουμε την λογική «θα πετύχω / θα αποτύχω» με το «θα δώσω τον καλύτερο μου εαυτό». Αυτή είναι η πραγματική επιτυχία. Και σε αυτό οφείλει να συνδράμει το οικογενειακό περιβάλλον.

Συμβουλές για του τους γονείς:

– Υποστηρικτικοί και διαθέσιμοι: Η ερώτηση «πώς είσαι;» ή η δήλωση «αν θελήσεις να εκφράσεις συναισθήματα ή σκέψεις, είμαστε διαθέσιμοι», έχουν μεγάλη αξία και δίνουν χώρο στον μαθητή να εκφραστεί όποτε το θελήσει, χωρίς να φέρνουν πίεση. Οι γονείς επίσης μπορούν αυτή την περίοδο να γίνουν πιο ευέλικτοι με τους κανόνες και τις εξαιρέσεις τους: «ναι, μπορείς να το κάνεις αυτό σήμερα κατ’ εξαίρεση, αλλά δεν είναι ο κανόνας». Έτσι διατηρείται η οριοθέτηση, ενώ ταυτόχρονα δίνεται χώρος στην αποφόρτιση.

– Αποδοχή ανεξαρτήτως αποτελέσματος: Το παιδί έχει ανάγκη να ξέρει ότι είναι αγαπητό και αποδεκτό όπως και να έχει. Δεν δίνει εξετάσεις για κανέναν άλλον πέρα από τον εαυτό του και η επίδοση του δεν θα αλλάξει κάτι στη σχέση που έχει με τους γονείς, ούτε προς το καλύτερο, ούτε προς το χειρότερο.

«Το σημαντικότερο μήνυμα αυτής της περιόδου είναι πως η ζωή δεν τελειώνει στις πανελλήνιες και η αξία ενός εφήβου δεν καθορίζεται από μια βαθμολογία. Οι εξετάσεις αυτές δεν είναι ο τερματικός σταθμός διότι η επαγγελματική σταδιοδρομία δεν καθορίζεται μόνο από μία επιτυχία ή από μία αποτυχία.

Πίσω από το γραπτό υπάρχει ένας νέος με όνειρα. Τα όνειρα έχουν γερά θεμέλια, δεν γκρεμίζονται. Και ούτε πρόκειται να γκρεμιστούν, ό,τι και αν γίνει στις εξετάσεις», καταλήγει ο Ψυχολόγος Ακης Μακρυγιάννης.

Καλή επιτυχία στους υποψηφίους. Καλή δύναμη σε όσους θα στέκονται έξω από τις αίθουσες περιμένοντάς τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυριακή του Τυφλού – Γράφει ο Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

Η ψυχή παρεκκλίνει ενίοτε, όργανο της όρασης αόμματο από καταβολής πνευματικής, όχι απλώς σωματικής. Περιπλανιέται σε αυτόν τον κόσμο, ένα θέατρο σκιών και ονειρικών μορφών, εξερευνώντας διά της αφής τους ψυχρούς τοίχους της ίδιας της απελπισίας, ενώ το αληθινό φως φλέγεται ολόγυρα. Όμως εκείνη, σαν νυχτερίδα μέρα μεσημέρι, εναντιώνεται στην αυγή.

Η υποκρισία, ένα ασφυκτικό σάβανο που περιβάλλει τις ματαιοδοξίες των πολλών, μετατρέπεται στον αέρα που εισπνέουν, μια δηλητηριώδης ατμόσφαιρα όπου η αλήθεια αργοπεθαίνει, σαν τρυφερό άνθος κάτω από αιφνίδιο παγετό. Και οι στερημένοι οράσεως καθοδηγούν άλλους στερημένους οράσεως, σε έναν χορό παράφρονα, προς το χάος το οποίο εκλαμβάνουν ως τάξη θεόσταλτη. Οι οφθαλμοί τους, υάλινες σφαίρες κενού, αντικατοπτρίζουν μονάχα το είδωλο της ψευδαίσθησής τους.

Διερχόμενος ο Ιησούς, αυτός ο αλλόκοτος ξένος στην έρημο των ανθρώπινων καρδιών, είδε έναν άνθρωπο, όχι απλώς μια σάρκα στερημένη φωτός, αλλά ένα σύμβολο της παγκόσμιας αβλεψίας. Η ερώτηση των μαθητών, «Ῥαββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ;» (Ἰωάν. θ´ 2), αντηχεί την πανάρχαια, φθαρμένη αντίληψη της ανταπόδοσης, εκείνη την αράχνη που υφαίνει τους ιστούς της ευλάβειας πάνω σε σαθρά θεμέλια. Αλλά η απόκριση του Κυρίου, δίστομο μαχαίρι, διαρρηγνύει το περίβλημα μιας τέτοιας θεολογίας αριθμών και κανόνων: «Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ᾿ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ» (Ἰωάν. θ´ 3). Τα έργα του Θεού. Όχι οι ανθρώπινες ερμηνείες, οι στιλπνές πέτρες της φλυαρίας, που αναδίδουν την ψυχρότητα του τάφου. Ο Χριστός, ο ίδιος φως του κόσμου, πτύει κατά γης, πράξη ακατανόητη, σχεδόν βλάσφημη για τους σχολαστικούς, και δημιουργεί πηλό. Πηλός. Η πρωτόπλαστη γη, η ταπεινή ύλη από την οποία πλάστηκε ο Αδάμ, γίνεται όργανο θεραπείας. Αλείφει τους οφθαλμούς του τυφλού. Μια επαφή αποτρόπαια, ίσως, για τον καθωσπρεπισμό. Μια χειρονομία ανεπεξέργαστη, άξεστη, σαν κραυγή από έναν αρχέγονο κόσμο.

«Ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ» (Ἰωάν. θ´ 7). Η εντολή δίδεται, και ο τυφλός υπακούει. Δεν ερωτά, δεν αμφιβάλλει, δεν ζητά εγγυήσεις. Ίσως η μακροχρόνια απόγνωση είχε διαβρώσει κάθε ίχνος αντίστασης, αφήνοντας μόνο την γυμνή ελπίδα, την ελπίδα του απεγνωσμένου. Και στο ύδωρ της κολυμβήθρας, σύμβολο του μελλοντικού βαπτίσματος, του θανάτου του παλαιού ανθρώπου και της αναγέννησης, ο πηλός ξεπλένεται, και το φως εισρέει, όχι σταδιακά, αλλά σαν καταρράκτης, πνίγοντας τις παλαιές σκιές στην απροσδόκητη λαμπρότητά του. Ήλθε βλέπων. Δύο λέξεις, απλές, αλλά που περικλείουν το θαύμα, την ανατροπή της φύσης, την εισβολή του υπερβατικού στην πεζή καθημερινότητα.

Οι γείτονες, οι θεατές της χρόνιας δυστυχίας του, περιέρχονται σε σύγχυση. «Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καὶ προσαιτῶν;» (Ἰωάν. θ´ 8). Η αμφισβήτηση, η δυσπιστία, ο φόβος του αγνώστου. Η ανθρώπινη φύση, πάντοτε έτοιμη να αρνηθεί το θαυμαστό, εάν δεν χωρά στα στενά καλούπια της λογικής της. Εκείνος όμως, ο πρώην τυφλός, ο νυν βλέπων, διακηρύσσει την ταυτότητά του με ακλόνητη βεβαιότητα: «Ἐγώ εἰμι» (Ἰωάν. θ´ 9). Μια δήλωση νέας, ανακαινισμένης ύπαρξης. Και όταν ερωτάται για τον τρόπο της θεραπείας, η αφήγησή του είναι λιτή, απογυμνωμένη από θεολογικές περιπλοκές: «Ἄνθρωπος λεγόμενος Ἰησοῦς πηλὸν ἐποίησε καὶ ἐπέχρισέ μου τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ εἶπέ μοι· ὕπαγε εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωὰμ καὶ νίψαι· ἀπελθὼν δὲ καὶ νιψάμενος ἀνέβλεψα» (Ἰωάν. θ´ 11). Καμία προσπάθεια ερμηνείας. Καμία απόπειρα να εξηγήσει το ανεξήγητο. Μόνο η ωμή πραγματικότητα της εμπειρίας. Το γεγονός αυτό καθαυτό.

Οι Φαρισαίοι, οι φρουροί του Νόμου, οι αρχιτέκτονες του λαβυρίνθου των θρησκευτικών διατάξεων, εισέρχονται στη σκηνή. Η καρδιά τους, λίθος σκληρός και ψυχρός, σαν τα μάρμαρα φθαρμένων μνημείων, αδυνατεί να αισθανθεί τη θέρμη του θαύματος. Το Σάββατο. Αυτή είναι η μόνη τους έγνοια. Ο τύπος, όχι η ουσία. Η τήρηση του γράμματος, ακόμη κι όταν αυτό φονεύει το πνεύμα. «Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ» (Ἰωάν. θ´ 16). Η λογική τους, αποστεωμένη, δεν μπορεί να συλλάβει ότι ο Κύριος του Σαββάτου δύναται να ενεργεί και κατά το Σάββατο. Η ακαμψία τους είναι η φυλακή τους, μια φυλακή όπου το ανίερο της τυπολατρίας μεταμφιέζεται σε αγιότητα. Σχίσμα γεννιέται ανάμεσά τους, διότι η αλήθεια, ακόμη κι όταν απορρίπτεται, αφήνει ρωγμές στα τείχη του ψεύδους. Ερωτούν πάλι τον πρώην τυφλό, εσύ τι λες; Κι εκείνος, με την απλότητα του παιδιού και τη σοφία του φωτισμένου, αποκρίνεται: «Προφήτης ἐστίν» (Ἰωάν. θ´ 17). Μια λέξη, αλλά που φέρει το βάρος αιώνων μαρτυρίας.

Η άρνηση των Ιουδαίων εντείνεται. Κυνηγούν τους γονείς, αναζητώντας μια απόδειξη της απάτης, μια δικαιολογία για την απιστία τους. Οι γονείς, φοβούμενοι την αποσυναγωγή, τον κοινωνικό θάνατο, την εξορία από το σώμα της κοινότητας, ομολογούν μεν την ταυτότητα του υιού τους και την εκ γενετής τύφλωσή του, αλλά μεταθέτουν την ευθύνη της μαρτυρίας σε αυτόν: «Αὐτὸς ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε, αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ λαλήσει» (Ἰωάν. θ´ 21, 23). Ο φόβος, σκιά παγερή, σκεπάζει την αλήθεια. Και οι Φαρισαίοι, στο αδιέξοδό τους, επιστρέφουν στον άνθρωπο, επιχειρώντας να τον εκφοβίσουν ή να τον παραπλανήσουν: «Δὸς δόξαν τῷ Θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἁμαρτωλός ἐστιν» (Ἰωάν. θ´ 24). Η απάντηση του πρώην αόμματου είναι αριστούργημα αφοπλιστικής ειλικρίνειας και ακαταμάχητης λογικής, ο απόλυτος ρυθμός της ψυχής που βρήκε φωνή: «Εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν οὐκ οἶδα· ἓν οἶδα, ὅτι τυφλὸς ὢν ἄρτι βλέπω» (Ἰωάν. θ´ 25). Ένα γνωρίζω. Αυτό το ένα, η προσωπική βεβαιότητα, συντρίβει κάθε θεωρητικό κατασκεύασμα. Η εμπειρία του φωτός υπερβαίνει κάθε συζήτηση περί του σκότους.

Οι Φαρισαίοι, εξοργισμένοι από την ανικανότητά τους να διαψεύσουν το γεγονός ή να κάμψουν τον μάρτυρα, καταφεύγουν στον χλευασμό και την αυθεντία του Μωυσέως, τον οποίο επικαλούνται ως ασπίδα κατά του ανεπιθύμητου φωτός. «Ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι Μωϋσεῖ λελάληκεν ὁ Θεός· τοῦτον δὲ οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν» (Ἰωάν. θ´ 29). Η τύφλωσή τους είναι πλέον ολοφάνερη, αγνοούν την πηγή του φωτός που έλαμψε ενώπιόν τους. Και ο πρώην τυφλός, νυν διδάσκαλος διά της αθωότητάς του, εκφράζει την έκπληξή του για την άγνοια των σοφών: «Ἐν γὰρ τούτῳ θαυμαστόν ἐστιν, ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἴδατε πόθεν ἐστί, καὶ ἀνέῳξέ μου τοὺς ὀφθαλμούς» (Ἰωάν. θ´ 30). Πράγματι, όπως παρατηρεί ο Ιωάννης ο Καντακουζηνός, «Ταῦτα γὰρ πάντα Θεοῦ ἔργα προδήλως ὑπάρχουσι».[1] Η νέα θεολογία, η θεουργία του Χριστού, ξεπερνά τους παλαιούς λόγους, διότι εδώ ο Θεός ενεργεί, πληροί, ενώνει τα ταπεινά με τα θεία. Η απόρριψη του Χριστού από μέρους των Φαρισαίων φανερώνει την ανικανότητά τους να διακρίνουν τη θεία ενέργεια, εγκλωβισμένοι καθώς ήταν σε μια γνώση νεκρή, ένα σύστημα ερμητικά σφραγισμένο. Τον έδιωξαν. Η πράξη της αποκοπής, η βιαιότητα της εξουσίας που αισθάνεται να κινδυνεύει.

Αλλά ο εκδιωχθείς ευρίσκεται από τον Χριστό. Η συνάντηση αυτή, μακριά από τον θόρυβο των αντιλογιών, στην ησυχία της προσωπικής σχέσης, οδηγεί στην κορύφωση της πίστης. «Σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ;» (Ἰωάν. θ´ 35). Η ερώτηση απευθύνεται όχι μόνο στον νου, αλλά σε ολόκληρη την ύπαρξη. Και η απάντηση, «Καὶ τίς ἐστι, Κύριε, ἵνα πιστεύσω εἰς αὐτόν;» (Ἰωάν. θ´ 36), φανερώνει ψυχή διψασμένη, έτοιμη να δεχθεί. Όταν δε ο Ιησούς αποκαλύπτεται, «Καὶ ἑώρακας αὐτὸν καὶ ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν» (Ἰωάν. θ´ 37), ο πρώην τυφλός αναφωνεί: «Πιστεύω, Κύριε» (Ἰωάν. θ´ 38). Και τον προσκύνησε. Η προσκύνηση. Η τελική αναγνώριση της θεότητας, η παράδοση ολόκληρου του είναι στον Δημιουργό.

Το φως, όταν αποκαλύπτεται, δεν είναι πάντοτε γλυκό, ούτε παρήγορο σαν απαλή μελωδία. Δύναται να είναι αστραφτερό σαν λεπίδα ξυραφιού, αποκαλύπτοντας τις φρικαλεότητες του σκότους που προηγήθηκε. Η αλήθεια φέρει μάχαιρα, όχι πάντοτε ειρήνη, διχάζοντας την ψυχή από τα δεσμά του ψεύδους. Η όραση η αληθινή, η πνευματική θέαση, δεν είναι κατάσταση στατική, αλλά διαρκής αγώνας, μια ανάβαση σε κλίμακα τραχιά, όπου κάθε βήμα είναι μια μικρή νίκη κατά της εντός μας τύφλωσης. Διότι η γνώση του Θεού υπερβαίνει την ανθρώπινη κατανόηση· «Ἡ γὰρ τοῦ Θεοῦ ἀγνωσία οὐ λέγεται κατὰ στέρησιν, ἀλλὰ καθ’ ὑπεροχήν.» Τούτο το υπερβάλλον φως, για τους αδύναμους οφθαλμούς της πεπτωκυίας φύσης, δύναται να φαντάζει ως σκότος. Μόνο διά της πίστης, εκείνου του ταπεινού πηλού της καρδιάς, αναμεμειγμένου με το πτύσμα της θείας χάριτος, δύναται ο άνθρωπος να ατενίσει, έστω και αμυδρά, το πρόσωπο του Θεού, όχι ως κριτή ανελέητο σε ένα ψυχρό και αδιάφορο σύμπαν, αλλά ως πατέρα στοργικό, που αναμένει την επιστροφή μας στην οικία του φωτός. Η καρδιά, σαν παράθυρο ραγισμένο μεν από την καταιγίδα του κόσμου, αλλά ακόμη ικανό να αφουγκραστεί τον ψίθυρο του απείρου, τον απόηχο εκείνου του «ἓν οἶδα», που αντηχεί διά των αιώνων ως μαρτυρία του ακατάλυτου φωτός. Και το βλέμμα, καθαρισμένο στα δάκρυα της μετάνοιας, γίνεται κάτοπτρο, όπου το άκτιστο φως χορεύει τον αιώνιο χορό του. Το σκοτάδι, η απουσία, ο κενός θρόνος της απιστίας, μετασχηματίζεται με την παρουσία του Χριστού σε πληρότητα φωτός, μια σιωπή γεμάτη λόγο.

Μάξιμος Παφίλης, Επίσκοπος Μελιτηνής

________________________________________

[1] Ιωάννης ο Καντακουζηνός, Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, ἐν Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, ἐπιμ. Jacques-Paul Migne, τ. 154 (Paris: J.-P. Migne, 1866), στήλη 665.

Υγεία: Το ποσοστό των ασθενών με άνοια μπορεί να μειωθεί κατά 45% αν τεθούν υπό έλεγχο 12+2 παράγοντες

Κατά 45% μπορεί να μειωθεί το ποσοστό των ασθενών με άνοια, εάν τεθούν υπό έλεγχο 12+2 παράγοντες που σχετίζονται με την εκδήλωσή της. Στους παράγοντες αυτούς αναφέρθηκε η ομότιμη καθηγήτρια του ΑΠΘ και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών, Μάγδα Τσολάκη, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ με αφορμή ομιλία της με θέμα «Έξυπνες ιδέες για την πρόληψη της άνοιας» στο πλαίσιο του Μακεδονικού Φαρμακευτικού Συνεδρίου που διεξάγεται 24-25 Μαΐου στο Διοικητήριο της Π.Ε. Κιλκίς.

 «Από το 2020 και μετά, είμαστε πια σε θέση να πούμε με σιγουριά πως υπάρχουν δώδεκα – και πλέον δεκατέσσερις – παράγοντες, που αν ελεγχθούν σωστά, μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Αν αντιμετωπίσουμε σωστά όλους αυτούς τους παράγοντες, θα ελαττωθεί το ποσοστό της άνοιας κατά 45%. Έτσι, αντί να περιμένουμε στην Ελλάδα 300.000 ασθενείς με άνοια το 2050, θα παραμείνουμε στους 150.000 που είμαστε τώρα», επισήμανε η κ. Τσολάκη.

Οι 12+2 παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο άνοιας

Η κ. Τσολάκη ανέφερε ότι οι παράγοντες που συνδέονται με την εμφάνιση της άνοιας είναι:

 1. Η υπέρταση: Η αντιμετώπιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι κρίσιμη. Πολλοί ηλικιωμένοι αποφεύγουν τη φαρμακευτική αγωγή λόγω κόστους ή φόβου για χημικές ουσίες. Ωστόσο, υπάρχουν και φυτικά προϊόντα που μπορούν να βοηθήσουν.

 2. Η παχυσαρκία: Η διατήρηση υγιούς βάρους είναι σημαντική. Μελέτες σε ποντίκια έδειξαν ότι η μείωση της πρόσληψης τροφής μπορεί να διπλασιάσει το προσδόκιμο ζωής.

 3. Ο σακχαρώδης διαβήτης: Η τακτική παρακολούθηση και διαχείριση του σακχάρου στο αίμα είναι απαραίτητη, με τη βοήθεια σύγχρονων φαρμάκων.

 4. Η σωματική δραστηριότητα: Η άσκηση, όπως το περπάτημα και η κηπουρική, βοηθά στη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας.

 5. Η ατμοσφαιρική ρύπανση : Η έκθεση σε μικροσωματίδια μπορεί να προκαλέσει φλεγμονές στον εγκέφαλο. Συνιστάται η αποφυγή περιοχών με έντονη κυκλοφορία.

 6. Η κατάχρηση αλκοόλ: Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζει αρνητικά την εγκεφαλική λειτουργία. Μετά τα 65, οι απόψεις διίστανται, αλλά γενικά συνιστάται μέτρο.

 7. Το κάπνισμα: Το κάπνισμα επηρεάζει τα αγγεία και, κατά συνέπεια, την τροφοδοσία του εγκεφάλου.

 8. Οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις: Η προστασία του κεφαλιού από τραυματισμούς είναι σημαντική, καθώς ένα δυνατό χτύπημα μπορεί να προκαλέσει απώλεια εκατομμυρίων εγκεφαλικών κυττάρων.

 9. Η κατάθλιψη: Η έγκαιρη αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι κρίσιμη, καθώς η απομόνωση και η έλλειψη ερεθισμάτων μπορούν να οδηγήσουν σε ατροφία των νευρώνων.

 10. Η απώλεια ακοής: Η απώλεια ακοής απομονώνει τον εγκέφαλο από τα ερεθίσματα, επηρεάζοντας την εγκεφαλική λειτουργία.

 11. Η χαμηλή εκπαίδευση: Η εκπαίδευση κατά την παιδική και εφηβική ηλικία συμβάλλει στην ενίσχυση της γνωστικής εφεδρείας.

 12. Η κοινωνική απομόνωση: Η διατήρηση κοινωνικών σχέσεων και η συμμετοχή σε δραστηριότητες βοηθούν στη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας.

Το 2024, προστέθηκαν δύο ακόμη παράγοντες:

13. Η παθολογική LDL χοληστερίνη: Η παρακολούθηση και διαχείριση της “κακής” χοληστερίνης είναι σημαντική.

14. Η απώλεια όρασης: Η απώλεια όρασης απομονώνει τον εγκέφαλο από τα οπτικά ερεθίσματα. Επιπλέον, τρεις ακόμη παράγοντες βρίσκονται υπό μελέτη και ενδέχεται να προστεθούν το 2028.

Οι παράγοντες αυτοί είναι:

Το χρόνιο στρες: Η συνεχής ψυχολογική πίεση μπορεί να επηρεάσει την εγκεφαλική λειτουργία.

Οι διαταραχές ύπνου: Η κακή ποιότητα ύπνου συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Η επίδραση αναισθητικών: Η επίδραση των αναισθητικών στον εγκέφαλο βρίσκεται υπό διερεύνηση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διπλασιάζονται κάθε χρόνο τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα στην Ελλάδα

Εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μονοψήφιο ποσοστό των νέων πωλήσεων

Διπλασιάζεται κάθε χρόνο ο στόλος των αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων στην Ελλάδα, ωστόσο αυτά εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μονοψήφιο ποσοστό του συνολικού αριθμού των νέων αυτοκινήτων, που βγαίνουν για πρώτη φορά στους ελληνικούς δρόμους. Αυτό επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Γιώργος Γκόλιαρας, συνδιαχειριστής της «Ομάδας Ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα», η οποία αριθμεί πάνω από 27.000 μέλη.

Όπως λέει, ενόψει και του 1ου συνεδρίου ηλεκτροκίνησης «Mobility Next», που θα πραγματοποιηθεί στις 30/5-1/6 στη Θεσσαλονίκη, η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντική πρόοδο στη δημιουργία σταθμών φόρτισης, τουλάχιστον στο ηπειρωτικό της κομμάτι, με επιδόσεις που σε κάποιες περιπτώσεις ξεπερνούν τις αντίστοιχες άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Γενικά, η ιδιοκτησία ηλεκτρικού αυτοκινήτου (EV) στην Ελλάδα έχει σημαντικά οφέλη: ένα τέτοιο αυτοκίνητο απαιτεί σχεδόν μηδενική συντήρηση και έχει μηδενικά τέλη κυκλοφορίας, ενώ προβλέπεται δωρεάν στάθμευσή του σε δημοτικούς χώρους σε όλη την Ελλάδα και σημαντικές φοροαπαλλαγές για τα εταιρικά οχήματα, πέραν του σημαντικού περιβαλλοντικού οφέλους. Υπάρχουν όμως και αντικίνητρα. Για παράδειγμα, όπως τονίζει ο κ. Γκόλιαρας, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν μπορεί να επιβιβαστεί σε ένα πλοίο προς ένα νησί, αν η μπαταρία του είναι φορτισμένη σε ποσοστό άνω του 40%, με αποτέλεσμα το καλοκαίρι να παρατηρείται το φαινόμενο οχημάτων, που κάνουν  κύκλους γύρω από την προβλήτα, προκειμένου να …αδειάσει η μπαταρία τους!

Επιπλέον, σύμφωνα με στοιχεία της Ομάδας, όπως υποστηρίζει ο κ. Γκόλιαρας, περίπου 1.000 ιδιοκτήτες, δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση για την επιδότηση που δικαιούνταν από το πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3 (ΚΗ3)», παρότι κατέβαλαν το σύνολο του ποσού για την αγορά του αυτοκινήτου τους.

Περισσότεροι ηλεκτρικοί φορτιστές απ’ ό,τι βενζινάδικα

Αναλυτικότερα, όπως επισημαίνει ο κ. Γκόλιαρας, βάσει στοιχείων της evstats.gr, μόλις 190 αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα το 2019. Το 2022, όμως, ο αριθμός τους έφτασε στα 6.130, το 2024 αυξήθηκαν στα 21.216 και φέτος, μέχρι στιγμής, στα 24.274, με την αγορά να έχει δεχτεί μεγάλη ώθηση όταν ενεργοποιήθηκε το πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά».

Κατά τον κ. Γκολιάρα, το 2019 υπολογίζεται πως ένα ηλεκτρικό όχημα αντιστοιχούσε σε 4.874 θερμικά (όσα καίνε βενζίνη, αέριο, πετρέλαιο ή μικτό καύσιμο), αναλογία που έπεσε σε ένα προς 249 πέρυσι. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί, περίπου στο 0,4% του συνολικού στόλου οχημάτων στην Ελλάδα, κάτω από το όριο – κλειδί του 1% (σ.σ. όταν η διείσδυση μιας τεχνολογίας προσεγγίσει το 1%, αυτό θεωρείται ένδειξη ότι αρχίζει να φεύγει από το στάδιο των early adopters -πρώιμων αποδεκτών της- και να προσεγγίζει αυτό που αποκαλείται πρώιμη πλειοψηφία του πληθυσμού).

Υπάρχουν επαρκείς υποδομές φόρτισης, ώστε ένα αμιγώς ηλεκτρικό αυτοκίνητο να φτάσει σήμερα οπουδήποτε στην Ελλάδα; «Στην Ελλάδα έχουμε περισσότερα σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων από ό,τι βενζινάδικα. Υπάρχουν 7.950 σημεία φόρτισης έναντι 4.685 βενζινάδικων. Ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο μπορεί να φτάσει σε μέρη πιο απομακρυσμένα από ένα θερμικό, γιατί μπορεί να φορτίσει οπουδήποτε, αρκεί να υπάρχει πρίζα τύπου σούκου. Βέβαια, σε μια πρίζα σούκου, για κάθε ώρα φόρτισης έχουμε αυτονομία μόλις 15 χιλιομέτρων. Σε AC φόρτιση (περίπου 6500 σημεία), με μία ώρα φόρτισης, έχεις αυτονομία 75 έως και άνω των 140 χιλιομέτρων, ανάλογα με την ισχύ του σταθμού φόρτισης. Υπάρχει, τέλος, η DC φόρτιση, οι ταχυφορτιστές, κυρίως σε εθνικές οδούς, στους οποίους μέχρι να πας τουαλέτα και να γυρίσεις, το αυτοκίνητο έχει φορτίσει. Το τελευταίο εξάμηνο μπήκαν σε όλους τους ΣΕΑ ταχυφορτιστές και μάλιστα περισσότεροι από ένας στον καθένα», εξηγεί. Σημαντικό πρόβλημα με τους φορτιστές, διευκρινίζει, υπάρχει στα νησιά, όπου το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ δεν επαρκεί για να «σηκώσει» τη σύνδεσή τους.

Υπάρχουν αρκετά συνεργεία ειδικά για ηλεκτρικά αυτοκίνητα;

Μπορεί ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο να απευθυνθεί σε οποιοδήποτε συνεργείο, για να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα; Κι αν όχι, υπάρχουν αρκετοί εξειδικευμένοι τεχνίτες; «Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα χρειάζονται εξειδικευμένους τεχνίτες οπωσδήποτε, γιατί είναι νέα τεχνολογία. Όμως, οι ανάγκες συντήρησής τους δεν είναι μεγάλες. Σκεφτείτε πως αν σε ένα θερμικό ΙΧ υπάρχουν περίπου 1.200 κινούμενα μέρη, στο ηλεκτρικό δεν ξεπερνούν τα 200, άρα τα σημεία τριβής είναι πολύ λιγότερα. Για παράδειγμα, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο θα χρειαστεί να αλλάξει τακάκια φρένων κάθε 130.000 χλμ, χάρη στην ανάκτηση (σ.σ.τεχνολογία που μετατρέπει την κινητική ενέργεια του αυτοκινήτου σε ηλεκτρική κατά την πέδηση, αυξάνοντας την αυτονομία του αυτοκινήτου και μειώνοντας την φθορά των φρένων). Το μοτέρ του ηλεκτρικού αυτοκινήτου αντέχει 350.000-400.000 χλμ, ενώ ο κατασκευαστής του οχήματος δίνει συνήθως εγγύηση οκτώ ετών ή 180.000 χλμ για τη μπαταρία, η οποία ακόμα και μετά την πάροδο της οκταετίας, διατηρεί το 80% της απόδοσής της» σημειώνει ο κ.Γκόλαρας, που είναι πιστοποιημένος φοροτεχνικός λογιστής και τεχνικός ηλεκτρικών οχημάτων Κ2.

Ο εξειδικευμένος τεχνίτης, εξηγεί, χρειάζεται λόγω της υψηλής τάσης που υπάρχει σε αυτά. «Η Πολιτεία έχει μεριμνήσει για πιστοποίηση των τεχνικών ηλεκτροκίνητων, καθώς δεν μπορεί ο οποιοσδήποτε να βάλει χέρι σε ένα τέτοιο όχημα. Είναι θέμα ασφάλειας, λόγω της υψηλής τάσης, εδώ κάθε λάθος χειρισμός μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ζωής. Πέρα από τις επίσημες αντιπροσωπείες των αυτοκινήτων, δεν είναι εύκολο να βρει κάποιος τεχνικό, παρότι έχουν πιστοποιηθεί πάνω από 800 άτομα σε όλη την Ελλάδα» λέει ο κ. Γκόλιαρας.

Ο λόγος είναι ότι για μπορεί ένα συνεργείο να επισκευάζει ηλεκτρικά οχήματα, χρειάζεται αφενός να έχει τους δικούς του εξειδικευμένους και πιστοποιημένους εργαζομένους και αφετέρου να επενδύσει σε ακριβό εξοπλισμό. «Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω, σε μια περίοδο που δεν υπάρχει ακόμα δευτερογενής αγορά για τα ηλεκτρικά οχήματα, τα οποία εξακολουθούν να είναι σχετικά καινούργια και δεν χρειάζονται επισκευές, δεν υπάρχει σημαντικό οικονομικό κίνητρο, για ν’ ανοίξει κάποιος εξειδικευμένο συνεργείο και όλοι προτείνουν αυτά των αντιπροσωπειών», προσθέτει.

Τα αφόρτιστα ΙΧ στα πλοία

Σε ό,τι αφορά την απαγόρευση φόρτωσης στα πλοία ηλεκτρικών οχημάτων με μπαταρία φορτισμένη σε ποσοστό άνω του 40%, ο κ. Γκόλιαρας διευκρινίζει ότι αυτή δεν απορρέει από νόμο του κράτους, αλλά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο αποτελεί σύσταση προς τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, πολλές από τις οποίες την εφαρμόζουν. «Αυτό γίνεται για λόγους ασφαλείας, αλλά δεν υφίσταται τέτοιο θέμα. Στη Σκανδιναβία για παράδειγμα, όπου η ηλεκτροκίνηση είναι ευρέως διαδεδομένη, επιτρέπεται η φόρτιση πάνω στο πλοίο. Κάναμε την κίνηση ως μεμονωμένοι ιδιοκτήτες να απευθυνθούμε στον Συνήγορο του Καταναλωτή, ο οποίος μας δικαίωσε και έβγαλε σύσταση προς το υπουργείο. Τώρα αναμένουμε».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μια ανάσα πριν την έναρξη του προγράμματος για τις θερμοκηπιακές καλλιέργειες

Κώστας Τσιάρας: Είναι το σύμβολο μιας νέας αντίληψης για την παραγωγή

Το πρώτο βήμα για τον εκσυγχρονισμό του πρωτογενούς τομέα, ιδιαιτέρως της φυτικής παραγωγής, αποτελεί το νέο πρόγραμμα ενίσχυσης των θερμοκηπιακών καλλιεργειών το οποίο ξεκινάει το ερχόμενο καλοκαίρι και συγκεκριμένα στις 23 Ιουνίου.

Η ανθεκτικότητα της αγροτικής παραγωγής συνδέεται άρρηκτα με την ανάπτυξη σύγχρονων αυτόνομων παραγωγικών μονάδων υπό κάλυψη, όπως τα θερμοκήπια, τα οποία ευνοούνται ιδιαίτερα στη χώρα μας λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του εύκρατου μεσογειακού κλίματος.

Η διασφάλιση της βιωσιμότητας των φυσικών πόρων καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική, δεδομένων των αυξανόμενων κινδύνων που προκαλούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα της κλιματικής κρίσης.

Παράλληλα, η εξασφάλιση των αναγκαίων κεφαλαίων στον αγροτικό τομέα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας.

Ο εκσυγχρονισμός της αγροτικής παραγωγής έχει ως βασικούς στόχους την αύξηση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, προκειμένου να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις των καταναλωτών για ασφαλή, υψηλής ποιότητας και διατροφικής αξίας τρόφιμα.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση, με δημόσια δαπάνη 150 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία αναμένεται – με την ιδιωτική συμμετοχή και την υπερδέσμευση – να κινητοποιήσει συνολικούς πόρους ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ, σε όλη τη χώρα.

“Η ελληνική γεωργία βρίσκεται σε ένα ιστορικό μεταίχμιο. Από τη μια, οι προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, του αυξημένου κόστους παραγωγής και της παγκόσμιας αβεβαιότητας. Από την άλλη, οι τεράστιες δυνατότητες του τόπου μας για παραγωγή μοναδικών σε ποιότητα προϊόντων και η δύναμη της ψυχής των ανθρώπων της γης. Το μέλλον ανήκει σε ένα νέο, βιώσιμο και καινοτόμο μοντέλο παραγωγής, το οποίο θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Και γι’ αυτό το μέλλον απαιτούνται αποφάσεις, πολιτική βούληση και συγκεκριμένες επιλογές” είπε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας και συμπλήρωσε “πρόσφατα υπογράψαμε το πρόγραμμα για τις θερμοκηπιακές καλλιέργειες, το οποίο αποτελεί μια εθνική επιλογή. Είναι το σύμβολο μιας νέας αντίληψης για την παραγωγή: που σέβεται το περιβάλλον, ενσωματώνει την τεχνολογία, στηρίζει τον παραγωγό, χτίζει προοπτική στην ύπαιθρο. Δεν αρκεί να λέμε ότι θέλουμε μια Ελλάδα που παράγει. Πρέπει να την οικοδομήσουμε, βήμα-βήμα. Η κυβέρνησή του Κυριάκου Μητσοτάκη αποδεικνύει στην πράξη ότι διαθέτει σχέδιο, πυξίδα και αποφασιστικότητα. Με πράξεις, όχι με λόγια. Για έναν πρωτογενή τομέα που δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις – τις διαμορφώνει. Για μια Ελλάδα που δεν φοβάται το αύριο. Το σχεδιάζει, το τολμά και το διεκδικεί”.

“Στρατηγική επιλογή μας αποτελεί εδώ και χρόνια η στήριξη του αγροδιατροφικού τομέα, καθώς στην Πειραιώς οραματιζόμαστε έναν πρωτογενή τομέα, που θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητα των φυσικών πόρων και θα μας προσφέρει υψηλής ποιότητας και ασφάλειας προϊόντα. Δεδομένης της κλιματικής κρίσης πιστεύουμε ότι ο εκσυγχρονισμός του αγροδιατροφικού τομέα αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ. Στο πλαίσιο αυτό, η Πειραιώς δημιούργησε προ τριετίας το Κέντρο Αριστείας, που εξειδικεύεται στη μελέτη και την υλοποίηση νευραλγικών έργων του κλάδου της Αγροδιατροφής, και το οποίο έφερε στην επιφάνεια την αναγκαιότητα της χώρας μας να πολλαπλασιάσει, και βέβαια να αναβαθμίσει, τα περίπου 8.500 θερμοκήπια που παράγουν γεωργικά προϊόντα” δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γενικός Διευθυντής Αγροτικής Τραπεζικής, της Τράπεζας Πειραιώς, Αλκιβιάδης Αλεξάνδρου.

Συνέχισε λέγοντας ότι “ανταποκρινόμαστε στην πρόσκληση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για επενδύσεις συνολικού προϋπολογισμού 300 εκατ. ευρώ σε σύγχρονα θερμοκήπια, ποσό που αποτελεί μέρος των αναγγελθέντων από την κυβέρνηση 600 εκατ. ευρώ. Κι ερχόμαστε να στηρίξουμε τους παραγωγούς, τα συλλογικά σχήματα και τα νομικά πρόσωπα τόσο με την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών όσο και με τη χρηματοδοτική στήριξη της επένδυσής τους. Υλοποιούμε ένα ολιστικό σχέδιο στήριξης των θερμοκηπιακών καλλιεργειών, μέσα σε ένα προστατευμένο και ελεγχόμενο περιβάλλον, που δημιουργεί μειωμένο κόστος παραγωγής και υψηλότερη παραγωγικότητα”.

Σύμφωνα με τον κ. Αλεξάνδρου “η Πειραιώς παρέχει διπλή στήριξη: με δάνειο προεξόφλησης του 100% της επιχορήγησης που αποπληρώνεται με την καταβολή της και με μακροπρόθεσμο δανεισμό ανάλογα με τη φύση της επένδυσης. Στόχος μας είναι η άμεση έναρξη και ολοκλήρωση του έργου, προκειμένου ο αγρότης-επενδυτής να αποκομίσει όσο το δυνατόν πιο σύντομα τα οφέλη της επένδυσής του και να διασφαλιστεί η επισιτιστική επάρκεια της χώρας. Τα οφέλη είναι σημαντικά για την τοπική και την εθνική οικονομία, και συμβάλλουν στην αύξηση του ΑΕΠ της χώρας”.

Το πρόγραμμα

Οι αιτήσεις θα γίνονται δεκτές έως και τις 26 Αυγούστου με τον προϋπολογισμό του κάθε επενδυτικού σχεδίου να ανέρχεται μεταξύ 30.000-1.000.000 ευρώ.

Το ποσοστό της Επιχορήγησης ορίζεται ως:

60% –  Εξοπλισμός τεχνολογίας αιχμής εντός των επιλέξιμων κατασκευών, Συστήματα υδροπονίας, αεροπονίας, Αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκινούμενα μηχανήματα (ελκυστήρες, μηχανές συλλογής κ.λπ.)

50% – σε όλες τις επιλέξιμες δαπάνες εκτός των παραπάνω

Επιπλέον των ανωτέρω

+10% μέγιστο 70% – Γεωργοί νεαρής ηλικίας ανεξαρτήτως χωροθέτησης έδρας εκμετάλλευσης

+10% μέγιστο 70% – Δικαιούχοι με έδρα στα νησιά του Αιγαίου Πελάγους

+10% μέγιστο 65% – Δικαιούχοι με έδρα σε Θεσσαλία, ΠΕ Έβρου και Δήμο Δομοκού

+10% μέγιστο 65% – Δικαιούχοι με έδρα σε ηπειρωτικές περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αφορά ΠΕ Δυτικής Μακεδονίας, δηλαδή Κοζάνη και Φλώρινα,

καθώς και Αρκαδία, όπου προβλέπεται απόσυρση λιγνιτικών μονάδων.

Δικαιούχοι είναι: 

* Φυσικά πρόσωπα: έως 63 ετών, έχουν υποβάλλει ΟΣΔΕ 2024 και είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών ως επαγγελματίες αγρότες, ως νεοεισερχόμενοι επαγγελματίες αγρότες ή ως κάτοχοι αγροτικής εκμετάλλευσης.

* Νομικά πρόσωπα: έχουν στο καταστατικό τους ως δραστηριότητα την άσκηση της γεωργίας, έχουν διάρκεια έως 31.12.2035 & 5 έτη μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου και είναι επιλέξιμοι όσοι συστήσουν ΝΠ που πληροί τις προϋποθέσεις πριν την υποβολή της αίτησης.

* Συλλογικά σχήματα: εγγεγραμμένα και ενήμερα στο μητρώο, διακριτή λογιστική διαχείριση και κατά τις 3 προηγούμενες χρήσεις με κερδοφόρο μέσο όρο αποτελεσμάτων προ φόρων και αποσβέσεων και μέσο κύκλο εργασιών και Euro60.000 (εξαιρουμένων των νεοσύστατων).

Επιλέξιμες είναι οι εξής δαπάνες:

*Θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις με συστήματα υδροπονίας/αεροπονίας

* Συμβατικές θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις

* Δικτυοκήπια

* Εγκαταστάσεις τύπου ΤΟΛ για κάλυψη καλλιεργειών

* Θάλαμοι καλλιέργειας κλειστού τύπου κιβωτίου ISO 668

* Κλειστοί θάλαμοι μανιταριών.

Μερικές ενδεικτικές επιλέξιμες επενδύσεις είναι:

* Ανέγερση, επέκταση και εκσυγχρονισμός γεωργικών κατασκευών (κλασικά θερμοκήπια στο έδαφος, υδροπονικά θερμοκήπια, δικτυοκήπια, εγκαταστάσεις τύπου υψηλού ΤΟΛ για κάλυψη καλλιεργειών, κλειστοί θάλαμοι καλλιέργειας μανιταριών, θάλαμοι καλλιέργειας κλειστού τύπου κιβωτίου ISO 668) με εφαρμογή της ΥΑ 2243

* Επενδύσεις που συμβάλλουν στην αξιοποίηση ΑΠΕ (αγροβολταϊκά, φωτοβολταϊκά, κ.λπ.)

* Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση πολυετών φυτειών

* Αγορά καινούργιου αυτοκινήτου με ψυκτικό θάλαμο για την εξυπηρέτηση εκμετάλλευσης παραγωγής ανθέων

* Γενικές δαπάνες, στις οποίες περιλαμβάνεται κάθε δαπάνη λήψης υπηρεσιών που συνδέονται με το σχέδιο

* Μηχανολογικός εξοπλισμός

– υδροπονικά συστήματα, εξοπλισμός θέρμανσης, κουρτίνες, συστήματα θέρμανσης και ψύξης, κ.λπ.

– γεωργικοί ελκυστήρες των κατηγοριών Τ2 και Τ4.1 (<70hp)

– φυτικής παραγωγής που χρησιμοποιείται αποκλειστικά εντός των θερμοκηπίων όπως μηχανήματα κατεργασίας εδάφους, λιπασματοδιανομείς, ψεκαστικά μηχανήματα, συλλεκτικές μηχανές και εξοπλισμός συλλογής, κλαδευτικά αναρτώμενα και συρόμενα, εξαρτήματα ελκυστήρων αναρτώμενα

* Αγορά γης (μέχρι 10% των συνολικών επιλέξιμων δαπανών) και κατασκευές για την εξυπηρέτηση των θερμοκηπίων ([αποθήκες, ψυγεία, διαλογητήρια] <800 τμ, ομβροδεξαμενές, οικίσκοι φιλοξενίας <60 τμ).

Στην έκτη θέση η Ελλάδα σε θερμοκηπιακές εκμεταλλεύσεις

Σε σύνολο Ευρωπαϊκής Ένωσης οι εκμεταλλεύσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας ανέρχονται σε 167.570 και αναπτύσσονται σε 1,4 εκατ. στρέμματα. Η χώρα μας καταλαμβάνει την έκτη θέση στη σχετική λίστα με 8.319 εκμεταλλεύσεις σε 48.720 στρέμματα.

Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Ιταλία με συνολικά 28.720 εκμεταλλεύσεις και εκτάσεις που φτάνουν τα 389.100 στρέμματα, ακολουθεί η Ισπανία με 21.860 εκμεταλλεύσεις και 452.000 στρέμματα. Την πρώτη τριάδα ολοκληρώνει η Ρουμανία με 19.570 εκμεταλλεύσεις σε 33.000 στρέμματα. Αξίζει να σημειωθεί πάντως, ότι η γειτονική Τουρκία έχει θερμοκηπιακές εκμεταλλεύσεις οι οποίες επεκτείνονται σε μια έκταση 750.000 στρεμμάτων, περισσότερο από το ½ της συνολικής ευρωπαϊκής έκτασης θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων.

Σημειώνεται τέλος ότι στην ελληνική επικράτεια, τη μερίδα του λέοντος κατέχει το νησί της Κρήτης με συνολικά 2.932 εκμεταλλεύσεις σε 15.509 στρέμματα. Ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 1.470 εκμεταλλεύσεις σε 5.333 στρέμματα και η Δυτική Ελλάδα με 774 εκμεταλλεύσεις σε 15.627 στρέμματα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Τραμπ ροκανίζει την αμερικανική «soft power»

Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να απαγορεύσει την εισδοχή ξένων φοιτητών στο πανεπιστήμιο του Harvard, σύμβολο της ακτινοβολίας των Ηνωμένων Πολιτειών στον κόσμο, ροκανίζει την αμερικανική «soft power».

Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποδοθεί σε έναν ιδεολογικό πόλεμο που θέλει να εξαφανίσει τα προγράμματα που προάγουν την διαφορετικά στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον κόσμο.

Παράλληλα, έχει περικόψει δραματικά την αμερικανική εξωτερική βοήθεια, επιτίθεται κατά της πανεπιστημιακής έρευνας, δημιουργώντας λαμπρές προϋποθέσεις για μαζική έξοδο επιστημονικού και ερευνητικού προσωπικού, και κατά των μέσων ενημέρωσης, επιβάλλοντας σίγαση φωνών όπως η ιστορική Voice of America (VOA).

Στις αρχές του Μαΐου, ο Τραμπ απείλησε με επιβολή δασμών 100% στις κινηματογραφικές ταινίες που διανέμονται στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά η παραγωγή τους έχει γίνει στο εξωτερικό, μία απόφαση που απειλεί με σοβαρές συνέπειες ταινίες όπως το «Mission: Impossible – The Final Reckoning» με τον Tom Cruise, την σημαντικότερη αμερικανική ταινία που προβλήθηκε στις Κάννες και γυρίστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Νότια Αφρική.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έβαλε στο στόχαστρο τα Smithsonian Museums της Ουάσινγκτον, πολιτιστικά ιδρύματα τα οποία κατηγορεί ότι επιδίδονται σε ρατσιστική «ιδεολογική κατήχηση» ή ακόμη το εμβληματικό Kennedy Center της αμερικανικής πρωτεύουσας.

Το σύνολο των αποφάσεων αυτών, με δεδομένο και τον εμπορικό πόλεμο που αποφάσισε να κηρύξει ο Ντόναλντ Τραμπ, αμαυρώνουν την εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών στο κόσμο και υπονομεύουν σοβαρά την ελκυστικότητα της χώρας, επηρεάζοντας ακόμη και την ικανότητα προσέλκυσης τουριστών.

Καταγγέλλοντας την απόφαση για το Harvard, η δημοκρατική γερουσιαστής Τζιν Σαχίν δήλωσε:  «οι ξένοι φοιτητές συμβάλλουν στην οικονομία μας, στηρίζουν την απασχόληση στις ΗΠΑ και εντάσσονται στα ισχυρότερα εργαλεία που διαθέτουμε από άποψη διπλωματίας και “soft power”…Η απερίσκεπτη αυτή ενέργεια  βλάπτει μακροπρόθεσμα την παγκόσμια επιρροή μας».

Το πανεπιστήμιο του Harvard πέρασε στην αντεπίθεση και πήρε χθες αναστολή όταν δικαστής μπλόκαρε προσωρινά την απόφαση απαγόρευσης εγγραφής ξένων φοιτητών.

Αλλά η επίθεση έχει ξεκινήσει να προκαλεί ρίγη κατά κύματα παγκοσμίως.

Τα αμερικανικά πανεπιστήμια προσελκύουν κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες ξένους φοιτητές, κυρίως από τις χώρες της Ασίας.

Το ακαδημαϊκό έτος 2023/24, περί τους 1.126.690 ξένοι φοιτητές εγγράφηκαν στα πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών, αριθμός ρεκόρ, σύμφωνα με τα στοιχεία του Institute of International Education.

Η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Κορέα προσφέρουν , κατά σειρά, τον μεγαλύτερο αριθμό ξένων φοιτητών στις ΗΠΑ, κυρίως στους τομείς των Μαθηματικών, της Πληροφορικής και της Μηχανικής.

Οι αντιδράσεις από το εξωτερικό, και κυρίως από το Πεκίνο, δεν άργησαν να έρθουν, την ώρα μάλιστα που ΗΠΑ και Κίνα ανταγωνίζονται σκληρά για την επιρροή τους στον κόσμο.

«Η Κίνα υπήρξε πάντοτε αντίθετη στην πολιτικοποίηση της εκπαιδευτικής συνεργασίας», ήταν η απάντηση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών που θεωρεί ότι η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ «το μόνο που θα επιτύχει είναι να βλάψει την διεθνή φήμη των Ηνωμένων Πολιτειών».

Οι αρχές του Χονγκ Κονγκ ζήτησαν από τα πανεπιστήμια της πόλης να υποδεχθούν «εξαιρετικούς φοιτητές από παντού στον κόσμο», και υποσχέθηκαν μέτρα για την διευκόλυνση της έλευσής τους.

Η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί ότι τα αμερικανικά πανεπιστήμια όπως το Harvard έχουν μετατραπεί σε εστίες ακροαριστερών ή προοδευτικών  ιδεών, όπου γίνεται μαζική κατασπατάληση πόρων σε άχρηστα προγράμματα προώθησης της διαφορετικότητας.

«Εχετε ένα καταπληκτικό παιδί, με πολύ καλές επιδόσεις, το στέλνετε στο  Harvard και το παιδί επιστρέφει σπίτι και είναι βέβαιο ότι μπορεί να γίνει ένας καταπληκτικός ακτιβιστής της αριστεράς, αλλά ίσως να μην είναι σε θέση να βρει δουλειά», δήλωσε πριν από λίγες μέρες η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τάμι Μπρους.

Ερωτηθείς από το AFP τον Φεβρουάριο, ο θεωρητικός της «soft power», ο Joseph Nye, ήταν δριμύς με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Τραμπ «δεν σκέφτεται παρά με όρους εξαναγκασμού και πληρωμής», έγραφε σε email του προς το Γαλλικό Πρακτορείο. Ομως, «η επιτυχία μας κατά την διάρκεια των οκτώ τελευταίων δεκαετιών βασίστηκε επίσης στην ελκυστικότητα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άκης Σκέρτσος: Το δημογραφικό ζήτημα και το παράδοξο της ευημερίας

Για το δημογραφικό πρόβλημα αρθρογραφεί στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ο υπουργός Επικρατείας ‘Ακης Σκέρτσος (σε συνέχεια πρόσφατης, σχετικής παρέμβασής του στο συνέδριο «Ελλάδα 2025-2030») και, όπως αναφέρει, «βρισκόμαστε ενώπιον ενός παράδοξου που επαναλαμβάνεται σε κάθε αναπτυγμένη χώρα» και το οποίο ονομάζεται «το δημογραφικό παράδοξο της ευημερίας». Αυτό πρακτικά σημαίνει «πως όσο αυξάνονται το εισόδημα, η οικονομική σταθερότητα και το προσδόκιμο ζωής, τόσο μειώνεται η επιθυμία – ή η δυνατότητα – των ανθρώπων να φέρουν παιδιά στον κόσμο.

Κι αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Είναι παγκόσμιο με ιδιαίτερη ένταση στον επονομαζόμενο αναπτυγμένο κόσμο. Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι πέντε πλουσιότερες χώρες στον κόσμο με βάση το κατά κεφαλήν εισόδημα – το Λουξεμβούργο, η Ελβετία, η Ιρλανδία, η Νορβηγία και η Σιγκαπούρη – έχουν όλες καταγράψει συνεχή πτώση στις γεννήσεις. Τι κοινό έχουν αυτές οι χώρες; Υψηλό βιοτικό επίπεδο, τεχνολογική πρόοδο, σταθερή οικονομία, εύρωστο κράτος πρόνοιας με γενναίες πολιτικές στήριξης της οικογένειας, αλλά και εξισορρόπησης της οικογένειας με την εργασία. Κι όμως, η ζωή στις πέντε πλουσιότερες χώρες του κόσμου αδειάζει από το μέλλον – από τα παιδιά», παρατηρεί ο υπουργός Επικρατείας.

«Η απουσία νοήματος, η αποσύνδεση από την κοινότητα, ο πανταχού παρών φόβος της κλιματικής αλλαγής που μετατρέπεται σε κλιματική κρίση απειλώντας τις επόμενες γενιές, ο ναρκισσιστικός ατομισμός, όλα αυτά συνθέτουν ένα τοπίο στο οποίο η τεκνοποίηση αντιμετωπίζεται ως ένα πρόσθετο άγχος, όχι ως ελπίδα. Η Ελλάδα, λοιπόν, δεν είναι εξαίρεση, αλλά μέρος ενός μεγαλύτερου φαινομένου. Και πρέπει να αντιδράσουμε όχι μόνο με οικονομικά μέτρα, αλλά με μια νέα πολιτισμική αφήγηση που να ξαναδίνει αξία στη ζωή, στη φροντίδα, στη δημιουργία δεσμών», προτείνει.

Στο ερώτημα δε, «τι μπορούμε να κάνουμε περισσότερο και τι κάνουμε ήδη ως πολιτεία;», ο ‘Α. Σκέρτσος απαντά:

«1) Για πρώτη φορά στην ιστορία της η χώρα μας διαθέτει αρμόδια υπουργική δομή για τη στήριξη της οικογένειας αλλά και μακροπρόθεσμο εθνικό σχέδιο που εκπονήθηκε και εγκρίθηκε το 2024 για την αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος. 20 δισ. ευρώ, περίπου δύο δισ. ετησίως, έχουν δεσμευθεί για τη στήριξη των οικογενειών για την επόμενη δεκαετία.

2) Εθνική στρατηγική για το μείζον στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε. Περισσότερα από 40 μέτρα που αγγίζουν τα 7 δισ. ευρώ και στοχεύουν τόσο στην τόνωση της προσφοράς ακινήτων όσο και στη στήριξη των εισοδημάτων τόσο των ενοικιαστών όσο και των ιδιοκτητών παλιών ακινήτων.

3) Ειδικά φορολογικά κίνητρα για τον επαναπατρισμό των χιλιάδων Ελλήνων και Ελληνίδων που άφησαν τη χώρα στα χρόνια της κρίσης.

4) Ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης για την εξισορρόπηση της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή και τη δικαιότερη κατανομή των βαρών μεταξύ πατέρα και μητέρας. Με ειδικές άδειες, επιδόματα στήριξης της μητρότητας που υπερβαίνουν τα 10 χιλιάδες ευρώ για τους πρώτους 9 μήνες.

5) Έμφαση για πρώτη φορά στη δημόσια υγεία, την πρωτοβάθμια φροντίδα, την πρόληψη και την αντιμετώπιση μακροχρόνιων παθήσεων. Η ποιότητα ζωής κάθε ηλικίας μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά με τα προγράμματα δωρεάν διαγνωστικών εξετάσεων που υλοποιεί η κυβέρνηση για πρώτη φορά.

6) Νέες πολιτικές φροντίδας και στήριξης των ευάλωτων από νέες προκλήσεις και απειλές. Όπως η στρατηγική για τη βία ανηλίκων ή τον ψηφιακό εθισμό αλλά και το εθνικό δίκτυο δομών για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας.

7) Προτεραιότητα στην αύξηση της απασχόλησης των νέων, των γυναικών, των ΑμεΑ και των συνταξιούχων για την κάλυψη των κενών στην αγορά εργασίας, αλλά και τη χρηματοδότηση των αυξανόμενων αναγκών στο σύστημα υγείας από έναν πληθυσμό που γερνάει.

8) Εστίαση στην ελεγχόμενη μετανάστευση ώστε η Ελλάδα να γίνει επιτέλους χώρα που επιλέγουμε εμείς ποιους και πόσους μετανάστες χρειαζόμαστε, με δεξιότητες και σε ποιες δραστηριότητες και περιοχές της χώρας.

9) Πολιτικές για το κοινό μας σπίτι, το περιβάλλον, αλλά και για την περιφερειακή συνοχή. Η οικονομική μας πολιτική στηρίζεται στις αρχές της βιωσιμότητας, της κυκλικής οικονομίας, του σεβασμού στο πολύτιμο και μοναδικό φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της χώρας μας. Στηρίζουμε την ανάπτυξη με έργα άνω των 60 δισ. ευρώ σε όλη τη χώρα ώστε Ελλάδα να μην είναι μόνο η Αθήνα και να ξεφύγουμε από το αθηνοκεντρικό μοντέλο ανάπτυξης.

10) Σύγκρουση με το βαθύ κράτος της αναξιοκρατίας και της απουσίας της αξιολόγησης δομών, υπηρεσιών και υπαλλήλων. Το κράτος πρέπει επιτέλους να υπηρετεί τους πολίτες αντί για τους υπαλλήλους του. Και αυτό κάνουμε με σταθερά και τολμηρά βήματα μπροστά.

11) Και τέλος, συνέχιση της οικονομικής πολιτικής που πατάει γερά επάνω στη δημοσιονομική υπευθυνότητα, παράγει ασφαλή πλεονάσματα, δυναμικούς ρυθμούς ανάπτυξης και προσέλκυση περισσότερων και καλύτερων επενδύσεων. Η χώρα μας δεν πρέπει να ζήσει ποτέ ξανά μια οδυνηρή και εξευτελιστική χρεοκοπία σαν αυτή της περασμένης δεκαετίας που στέρησε το όνειρο από τις νεότερες γενιές Ελλήνων», διαμηνύει εν κατακλείδι.

Σύμφωνα, πάντως, με την προσέγγιση του υπουργού Επικρατείας, «χρειαζόμαστε μια νέα νοοτροπία: όπου η δημιουργία οικογένειας δεν θεωρείται “καθυστέρηση στα σχέδια ζωής”, αλλά εκπλήρωση του νοήματος της ζωής. Όπου η γονιμότητα δεν είναι μόνο δημογραφικός δείκτης, αλλά κοινωνική ελπίδα. Χρειαζόμαστε πολιτικές που στηρίζουν τις οικογένειες, ναι – αλλά και ένα νέο πολιτισμικό αφήγημα, όπου η μητρότητα και η πατρότητα, η θετική γονεϊκότητα, η δημιουργικότητα, η φροντίδα και η οικολογική ισορροπία να είναι πράξεις ηθικού πλούτου και νοήματος για τη ζωή».

Και, κλείνοντας, «ίσως, πρωτίστως στο δημογραφικό ζήτημα, η μεγαλύτερη ευθύνη μας είναι να χτίσουμε έναν κόσμο όπου η ελπίδα επιστρέφει – όπου οι νέοι δεν θα νιώθουν ότι μεγαλώνουν για να επιβιώσουν, αλλά για να δημιουργήσουν. Ο Καρλ Πόπερ είχε πει πως “η αισιοδοξία είναι ηθικό καθήκον”. Η ελπίδα δεν είναι συναίσθημα – είναι στάση. Όχι γιατί είμαστε σίγουροι ότι θα τα καταφέρουμε, αλλά γιατί μόνο αν πιστέψουμε ότι μπορούμε, θα έχουμε την παραμικρή πιθανότητα να το πετύχουμε», καταλήγει ο ‘Α. Σκέρτσος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δυο ναυάγια στην έρημο, ο αμετροεπής σκακιστής κι ο υπερτιμημένος Τούρκος – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά που έγιναν στο Αμπού Ντάμπι.

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Α. Φενέρ – Παναθηναϊκός, όπου ο Σάρας πήρε την ταυτότητα του Άταμαν, που για μια ακόμη φορά στηρίχτηκε στο ταλέντο των παικτών κι όχι στις δικές του ικανότητες. Δίκαιη, πέρα ως πέρα νίκη της Φενέρ, απέναντι στον Παναθηναϊκό που δεν είχε αρχή, μέση και τέλος. Οι «πράσινοι» εμφανίστηκαν απροετοίμαστοι, δεν έδειξαν ούτε ένα λεπτό του παιγνιδιού ότι έχουν κάποιο σχέδιο, ώστε να ράψουν στη φανέλα τους το 8ο αστέρι. Άμυνα με τα μάτια, κάκιστες επιθετικές επιλογές, όπου όλοι τα περίμεναν από τον μετρίως μέτριο το τελευταίο διάστημα Ναν. Βοήθησε επιθετικά κι ο Όσμαν με τον βιονικό Γκραντ, αλλά έτερος ουδείς. Ο Σάρας είχε εξαφανίσει τους πάντες, με απίστευτη αμυντική αλληλοκάλυψη, πάρτι στους ουρανούς, ενώ στον τομέα  επιθετικό ταλέντο οι Τούρκοι έκαναν παρέδιδαν μαθήματα. 59% εντός παιδιάς και χωρίς Ουίλμπεκιν! Από την άλλη ο Άταμαν, έπαιζε όλη τη χρονιά  με 6-7 παίκτες, δεν αντικατέστησε τον μοναδικό αξιόπιστο σουτέρ του, τον Γκριγκόνις, ενώ όταν προέκυψε το πρόβλημα με τον Λεσόρ, έφερε έναν αναπληρωματικό της Μακάμπι που στα δύσκολα «πνίγηκε» και τον …γέρο Πλάις!!! Πρέπει κάποια στιγμή να τεθεί επί τάπητος η ιστορία Άταμαν. Ναι, έχει τίτλους, έχει διακρίσεις, αλλά πάντα με ρόστερ που δεν χρειαζόταν προπονητή.

Στον Παναθηναϊκό έφερε τον άνευρο Γιουρτσεβεν, εξαφάνισε από τον ημιτελικό προχθές τον Σλούκα, ενώ τον ρολίστα Παπαπέτρου τον έβαλε και μετά σε δευτερόλεπτα τον έβγαλε… Καψόνι λέγεται αυτό, έστω κι αν ο παίκτης είναι σαφές ότι δεν έχει θέση σ’ αυτή την ομάδα. Χώρια που εμμονικά δεν κοιτούσε ποτέ τον πάγκο και το βάθος του…

Ο Άταμαν, έχει την κορυφαία ευθύνη για το «πράσινο» ναυάγιο στην έρημο, ειδικά σε μια περίοδο που ο Γιαννακόπουλος δεν φείδεται εξόδων… Δεν είναι ότι του κάνει οικονομία, απλά κάτι άλλο συμβαίνει που πρέπει να βρεθεί και αξιολογηθεί… Με υπεροψία, αλαζονεία και μαγκιές, δεν κτίζονται ομάδες. Ούτε με γούρια έρχονται οι τίτλοι.

Πάντως, με το διάβα του χρόνου, αποδεικνύεται ότι το μπλοκάκι σχεδιασμού και plays του Άταμαν είναι μονίμως κενό κι ότι είναι προπονητής ενστίκτου που δεν μπορεί κανένας κι εσαεί να του εμπιστεύεται εκατομμύρια. Χώρια που με τέτοιο έμψυχο υλικό που του παρέχουν οι ομάδες που δουλεύει, θα μπορούσε να έχει περισσότερους τίτλους ο μέγιστος κόουτς Μάκης Ποτόσογλου της εφηβείας μου στον Πειραιά.

Λίγο μετά, είδαμε το ναυάγιο του Ολυμπιακού και κυρίως για άλλη μια φορά του Μπαρτζώκα. Είδαμε έναν μίζερο Ολυμπιακό, δεμένο κόμπο από τον Σπανούλη, που απενεργοποίησε τον Βεζένκοφ κι άρχισε η ταλαιπωρία των ερυθρόλευκων στο παρκέ. Κι ενώ ήταν απενεργοποιημένος ο Βεζένκοφ, ο Μπαρτζώκας …απενεργοποίησε και τον Πήτερς! Είναι η σκέψη μου θολή, τραγουδούσε κάποτε ο Στέλιος. Ούτε καν το κλασσικό και παραδοσιακό ξύλο μπόρεσε να ρίξει ο Ολυμπιακός, ούτε καν να νικήσει στον αέρα που υπερτερούσε, καθώς για άλλη μια φορά ο εμμονικός Σπανούλης παρκάρισε τον κορυφαίο σέντερ του, τον Παπαγιάννη. Ο Ολυμπιακός στο Άμπου Ντάμπι, είχε μόνο τον Φουρνιέ. Όλοι οι άλλοι παρακολουθούσαν τον παικταρά Ντιαλό (μέγα έγκλημα του Πρίφτη και του Παναθηναϊκού που τον έδιωξαν), να τους παίρνει τα διαβατήρια.

Πρέπει να πούμε και κάτι ακόμη. Το final four στα Εμιράτα φέρνει την έναρξη της μεγάλης αλλαγής για την επόμενη ημέρα του ευρωπαϊκού προπονητικού γίγνεσθαι. Σάρας και Σπανούλης μαζί με τον εξαιρετικό Τιάγκο Σπλίτερ, αποτελούν το μέλλον, την ώρα που είναι σαφές ότι δύει το όποιο άστρο των Μπαρτζώκα και Άταμαν.

Κι αυτό: Μοιάζει θεία δίκη για τον Σπανούλη και τον Μπαρτζώκα, το Άμπου Ντάμπι. Ο τρόπος που ο Μπαρτζώκας άδειασε τον κορυφαίο του παίκτη στο τέλος της καριέρας του δεν ξεχνιέται εύκολα. Και δεν είναι μόνο ο Σπανούλης, είναι κι ο Πρίντεζης, ο Σλούκας, ακόμη κι ο γίγαντας Ναβάρο στην Μπαρτσελόνα.

Για την ιστορία να θυμίσω ότι όλοι γνωρίζουν -αλλά δεν μιλούν ούτε καν οι δημοσιογράφοι του μπάσκετ- ότι ο Μπαρτζώκας δεν σεβάστηκε τον Σπανούλη, παρ’ ότι είναι ο παίκτης που του έδωσε την Ευρωλίγκα! Ο τρόπος που σταμάτησε το μπάσκετ και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα που είχε δημιουργηθεί, έσπρωξαν τον Σπανούλη στο τέλος. Κι ας μην έχει μιλήσει γι’ αυτό ποτέ δημοσίως.

Να τονίσω ότι το 2021, πριν ακόμη ο Σπανούλης ανακοινώσει οτιδήποτε για το τέλος ή όχι της καριέρας του, ο Μπαρτζώκας ρωτήθηκε για το αν είναι κρίμα να τελειώσει μια τέτοια καριέρα, παίζοντας σε άδεια γήπεδα, λόγω της κόβιτ. Κι ο προπονητής του Ολυμπιακού, είχε απαντήσει ότι, ναι θα είναι κρίμα, αλλά αν υπάρχει πανδημία πέντε χρόνια ακόμη, θα σταματήσει στα 45;;; Μέγα ατόπημα, που έδειξε στον Σπανούλη την πόρτα του ΣΕΦ.

Τα  ίδια περίπου και με τον Πρίντεζη, δυο χρόνια μετά, το 2023. Ρωτήθηκε σε συνέντευξη αν στο τέλος της καριέρας τους ήταν βάρος ο Σπανούλης κι ο Πρίντεζης κι εκείνος απάντησε… ««Ξεκάθαρα. Και αυτό δεν έχει να κάνει με την κλάση τους. Το ίδιο πρόβλημα είχα και με τον Ναβάρο στην Μπαρτσελόνα».

Την αλαζονεία και την αμετροέπεια την πλήρωσε. Πέρυσι από τον Σλούκα στο Βερολίνο και στο ελληνικό πρωτάθλημα κι εφέτος από τον Σπανούλη στα Εμιράτα. Προηγουμένως τον είχε απαξιώσει όταν ανέλαβε τη Μονακό. Με δυο χρόνια εμπειρία, πήγε στη Μονακό, στην οποία ο Σάσα Ομπράντοβιτς έχει κάνει σπουδαία δουλειά κι  έχει τον σεβασμό μου, είχε πει. Σεβασμό στον Σάσα Ομπράντοβιτς αλλά απαξίωση του Σπανούλη:

Χώρια η γεμάτη αλαζονεία απάντηση που έδωσε στη συνέντευξη τύπου του final four, όταν ρωτήθηκε για τον Σπανούλη, που τον απαξίωσε πάλι:  «Είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπίζω τον Σπανούλη ως παίκτη». Τελικά, έχει μηδέν στα τέσσερα!

Η μοίρα, έδωσε την απάντηση… Κι η ζωή θα δώσει την επόμενη όταν στον Πειραιά τεθούν τα διλήμματα και μάλιστα πολύ γρήγορα.

Κάτι τελευταίο: Η ήττα καθενός, έδωσε ανάσα στον άλλο…

Υστρ 1: Κάποτε θα πρέπει να αναρωτηθούν οι Έλληνες δημοσιογράφοι που ασχολούνται με το μπάσκετ, αν αυτή η υπερπροστασία σε ομάδες, προπονητές και παίκτες, ωφελούν το άθλημα. Είναι εκείνοι που είχαν καλλιεργήσει τον ελληνικό τελικό, ως οι άλλοι να ήταν ανύπαρκτοι. Και δεν είναι η πρώτη φορά…