«Δεν είναι μόνο η χώρα μας που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτό συμβαίνει παντού.

Η εικόνα της Ελλάδας ως μίας ανοργάνωτης χώρας που ένα ακραίο φαινόμενο έχει εκ προοιμίου ανυπολόγιστες συνέπειες και θύματα την αδικεί ως χώρα. Πρόσφατα σε μία οργανωμένη χώρα όπως η Ιαπωνία είχαμε πάνω από 80 νεκρούς λόγω θερμοπληξιών, ως απόρροια του παρατεταμένου καύσωνα. Όταν ένα καιρικό φαινόμενο είναι ακραίο τότε απαιτούνται εκπληκτικά ανακλαστικά και συντονισμός στην αντιμετώπισή του. Όταν όμως είναι και πολυπαραγοντικό, τότε απαιτείται η ανάπτυξη κουλτούρας αντιμετώπισης από την πολιτεία». Αυτά μεταξύ άλλων τονίζει σήμερα στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Μιχάλης Βραχνάκης αντιπρύτανης ΤΕΙ Θεσσαλίας, καθηγητής Τμήματος Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος.

 Ακολουθεί η συνέντευξη του καθηγητή Μιχάλη Βραχνάκη στον Αποστόλη Ζώη για το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

 -Μπορούμε να πούμε ότι η ένταση και η ταχύτητα της πυρκαγιάς ήταν ένα από τα βασικά αίτια της μεγάλης καταστροφής που σημειώθηκε με τον μεγάλο αριθμό των νεκρών;

 “Η κάθε πυρκαγιά έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Αυτό έχει να κάνει μεταξύ άλλων και με την περιεχόμενη υγρασία στην καύσιμη ύλη, αλλά και με την υγρασία του αέρα (σχετική υγρασία). Η δε υγρασία της καύσιμης ύλης εξαρτάται από το αν η ύλη είναι ζωντανή ή νεκρά. Σύμφωνα με στοιχεία των δασολόγων ερευνητών του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ η ζωντανή δασική ύλη μπορεί να έχει περιεχόμενη υγρασία 50-300%, δηλ. κάθε γραμμάριο ύλης μπορεί να έχει 0,5-3 γραμμάριο νερού. Αντίστοιχα στη νεκρά είναι μόλις 2-30% και εξαρτάται από την υγροσκοπικότητα της ύλης, δηλαδή την ικανότητα να απορροφά νερό από το περιβάλλον. Εξυπακούεται όσο πιο μεγάλη είναι η υγρασία τόσο αργότερα φλέγεται η ύλη. Επιπλέον, όσο πιο μεγάλη είναι η υγρασία του αέρα τόσο αργότερα καίγεται η ύλη. Στην περίπτωση της πυρκαγιάς στο Μάτι η ένταση και η ταχύτητα ήταν πολύ μεγάλες και ο καθοριστικός παράγοντας στην αύξησή τους ήταν η υψηλή ευφλεξιμότητα της ύλης λόγω των ισχυρών ανέμων. Ο άνεμος έχει την ιδιότητα να μειώνει ταχύτατα την υγρασία της ατμόσφαιρας και κατ’ επέκταση να περιορίζει την υγρασία της ύλης (ζωντανή και νεκρή) στα χαμηλότατα, αν όχι μηδενικά, κατώτερα όριά της. Ο άνεμος απομακρύνει το περιοριστικό διαπνευστικό στρώμα που βρίσκεται πάνω από τη ζωντανή ύλη (φυτά) με αποτέλεσμα να αυξάνεται η μεταφορά του νερού από τους φυτικούς ιστούς προς την ατμόσφαιρα. Όταν και το έδαφος είναι ξερό τότε δεν υπάρχει αναπλήρωση και μεταφορά μέσω των ριζών και αντιλαμβάνεστε ότι πολύ γρήγορα δημιουργείται ύλη εύκολα να καεί”.

 -Εσείς μπορείτε να εντοπίσετε και άλλες αιτίες;

  “Το σύστημα που προσδιορίζει την καταστροφικότατα μίας πυρκαγιάς είναι πολυπαραγοντικό και δεν συνδέεται μόνο με την ένταση και ταχύτητα του ανέμου. Μία ομάδα παραγόντων έχει να κάνει με της επικρατούσες φυσικές συνθήκες, όπως το είδος και η ποσότητα της νεκρής και ζωντανής βιομάζας, η υπέργεια αρχιτεκτονική της (π.χ. ύψος κόμης δένδρων), οι επικρατούσες κλιματικές συνθήκες μικρής και μεγάλης κλίμακας, το ανάγλυφο και υγρασία εδάφους. Μία άλλη ομάδα αναφέρεται στις κοινωνικές και οργανωτικές συνθήκες, όπως έγκαιρη ενημέρωση του πληθυσμού, σύστημα πρόληψης, ύπαρξη σχεδίων διαφυγής, ταχύτητα ειδοποίησης και άμεσης απόκρισης, ανθρώπινο λάθος, και άλλα. Τέλος μία άλλη ομάδα αναφέρεται στις οικονομικές συνθήκες οι οποίες ευρύτερα μπορούν να επηρεάσουν την καταστροφικότητα μίας πυρκαγιάς, όπως η εγκατάλειψη παραδοσιακών χρήσεων γης που βρίσκονταν σε άμεση συνάφεια με τη διατήρηση και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, οι εμπρησμοί για οικονομικούς λόγους, η αξία της γης και άλλοι”.

 -Γιατί η χώρα μας φαίνεται πως δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ακραία καιρικά φαινόμενα;

   “Δεν είναι μόνο η χώρα μας που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτό συμβαίνει παντού. Η εικόνα της Ελλάδας ως μίας ανοργάνωτης χώρας που ένα ακραίο φαινόμενο έχει εκ προοιμίου ανυπολόγιστες συνέπειες και θύματα την αδικεί ως χώρα. Πρόσφατα σε μία οργανωμένη χώρα όπως η Ιαπωνία είχαμε πάνω από 80 νεκρούς λόγω θερμοπληξιών, ως απόρροια του παρατεταμένου καύσωνα. Όταν ένα καιρικό φαινόμενο είναι ακραίο τότε απαιτούνται εκπληκτικά ανακλαστικά και συντονισμός στην αντιμετώπισή του. Όταν όμως είναι και πολυπαραγοντικό, τότε απαιτείται η ανάπτυξη κουλτούρας αντιμετώπισης από την πολιτεία. Για παράδειγμα, όταν ο αστικός ιστός εξαπλώνεται (νομίμως ή παρανόμως) εντός ενός πυρόφιλου περιβάλλοντος, όπως αυτό της ξηροθερμικής ζώνης των αείφυλλων πλατύφυλλων και της χαλεπίου και τραχείας πεύκης των ανατολικών περιοχών της Αττικής, απαιτείται εκπαίδευση των μονίμων κατοίκων πάνω στη συμπεριφορά τους πριν, κατά και μετά την πυρκαγιά. Είναι σίγουρο ότι σε ένα κύκλο 30 ετών ο κάθε κάτοικος της ανατολικής Αττικής καθώς και η περιουσία του θα έρθουν τουλάχιστον μία φορά αντιμέτωποι με ένα ακραίο φαινόμενο, όπως μία επικίνδυνη πυρκαγιά. Εδώ θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η κλιματική αλλαγή είναι πια ο κανόνας στα φυσικά πλαίσια που ζούμε. Οι υποδομές που έχουν δημιουργηθεί στα αστικά τοπία δεν είναι απολύτως συμβατές με τα ακραία καιρικά φαινόμενα καθώς φτιάχτηκαν για να αντιμετωπίζουν ήπιες κλιματικές συνθήκες. Χρειάζεται νέα σκέψη στον σχεδιασμό και εφαρμογή που θα λαμβάνει υπόψη την κλιματική αλλαγή, που πια χτυπάει την πόρτα μας”.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σαράντα οκτώ χιλιάδες παραγωγοί γάλακτος από 27 χώρες, ποσοστό που αναλογεί στο 3% του συνόλου των κτηνοτροφικών μονάδων της Ευρώπης, συμμετείχαν στο πρόγραμμα εθελούσιας μείωσης παραγωγής γάλακτος. Η European Milk Board (EMB) υποστηρίζει, ότι η μικρή έστω μείωση παραγωγής επέδρασε στην  τιμή του γάλακτος. Εκτίμησή της είναι ότι το πρόγραμμα θα βοηθήσει στην αύξηση της τιμής γάλακτος, κατά 34% με ρυθμό ανάπτυξης 2,9%.

Αποτέλεσμα του προγράμματος που εφαρμόστηκε για 4 μήνες ήταν να μειωθεί η προσφορά γάλακτος κατά 833.550 τόνους από τους οποίους 230.300 τόνοι αφορούν γερμανικό γάλα, 152.730 γαλλικό , 90.814 Ηνωμένου Βασιλείου και 56.120 ολλανδικό. Το ποσοστό των 4 χωρών αντιστοιχεί στο 60% της εθελούσιας μείωσης της παραγωγής στην ΕΕ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ιρλανδία κατάφερε να μειώσει κατά 4% την παραγωγή της.

Υπενθυμίζουμε ότι το καλοκαίρι του 2016, η ΕΕ ανακοίνωσε μέτρα μείωσης της παραγωγής γάλακτος, ώστε να αντιμετωπιστεί η κρίση, εξασφαλίζοντας μάλιστα κονδύλι 150 εκ. ευρώ για τα μέλη που εθελοντικά θα λάμβαναν μέρος. Έτσι ανταλλακτικά οι κτηνοτρόφοι από τη μείωση της παραγωγής του τελευταίου τετραμήνου του 2016, θα λάμβαναν σαν ενίσχυση 14 λεπτά για κάθε λίτρο γάλα που δεν θα παρέδιδαν.

Η European Milk Board κατέληξε στο συμπέρασμα πως το όργανο ρύθμισης παραγωγής, ζήτησης και διάθεσης θα πρέπει να ενσωματωθεί στο ΚΑΠ, ώστε να ενεργοποιείται άμεσα όταν απαιτείται. Η επιτυχία είναι ότι η Κομισιόν εξασφαλίζει έτσι στους  κτηνοτρόφους ένα αξιόπιστο λειτουργικό εργαλείο, που ρυθμίζει την παραγωγή σε περιόδους κρίσης.

Κάποια γαλακτοκομικά προϊόντα ευνοήθηκαν πολύ. Το βούτυρο είναι ο μεγάλος κερδισμένος, αφού εντυπωσιακή ήταν η άνοδος της τιμής του . Από την άνοιξη του 2016 που η τιμή ήταν 254 ευρώ / 100 κιλά, έφτασε τα 645 ευρώ/100 κιλά και βέβαια η αύξηση εξαγωγών μεγάλη. Επίσης το τυρί Edam από τα 215ευρώ / 100 κιλά έφθασε τα 326 ευρώ/ 100 κιλά.

Καταπέλτης η έκθεση του Ινστιτούτου Γεωργίας και εμπορικής πολιτικής ΙΑΤΡ καθώς και την μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Grain, αφού προειδοποιεί ότι οι 5 μεγαλύτερες βιομηχανίες κρέατος και γαλακτοκομικών προιόντων στον κόσμο έχουν μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις μεγαλύτερες εταιρίες πετρελαίου όπως η Exxon Mobil, η BP, η Shell.

Έτσι μονόδρομος φαίνεται η μείωση της παραγωγής αφού δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Οι 35 κορυφαίες εταιρίες του δραστηριοποιούνται στον κλάδο κρέατος και γάλακτος θα πρέπει να μειώσουν δραστικά την παραγωγή τους αφού η αύξηση των εξαγωγών και των εμπορικών τους συμφωνιών με άλλα κράτη θα δημιουργήσει εκπομπές αερίων υπονομεύοντας τις κλιματικές αλλαγές του πλανήτη. Η αγροοικολογία ίσως είναι η λύση που θα ωφελήσει καταναλωτές αλλά και τους ίδιους τους κτηνοτρόφους και αγρότες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις 4 από τις 35 μεγαλύτερες εταιρίες του κλάδου κρέατος και γάλακτος κάνουν εκτιμήσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι υπόλοιπες είτε δεν κάνουν, είτε παραλείπουν να υπολογίσουν το ανθρακικό αποτύπωμά τους, που σε κάποιες περιπτώσεις και χρονικές στιγμές φθάνει και στο 90% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Λόγω του αυξανόμενου ρυθμού ανάπτυξης του συγκεκριμένου κλάδου αναμένεται μέχρι το 2050, ο κλάδος κτηνοτροφίας να ξεπεράσει τα 4/5 της εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου που θα έχει σαν αποτέλεσμα την υπερθέρμανση της γης.

Οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Ν. Ζηλανδία, η Βραζιλία, η Αργεντινή και κάποιες χώρες μέλη της ΕΕ ευθύνονται τελικά για το 60% της ρύπανσης του πλανήτη ποσοστό διπλάσιο από τον υπόλοιπο κόσμο ανά κεφαλή και βάση.

Ο κεντρικός ομιλητής στο Συλλαλητήριο της Αλεξάνδρειας , που θα διεξαχθεί στις 30 Ιουλίου 2018 στις 19:30 ,θα είναι ο κ. Νίκος Λυγερός.

Είναι τιμή μας που θα τον έχουμε κοντά μας .

Ένα σύντομο Βιογραφικό του Σημείωμα είναι το παρακάτω:

Ο κ. Νίκος Λυγερός είναι Στρατηγικός Σύμβουλος και καθηγητής Γεωστρατηγικής, Τοποστρατηγικής  και Χρονοστρατηγικής στην Αστυνομική Ακαδημία, στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας, στην  Ανωτάτη Διακλαδική Σχολή Πολέμου, στη Σχολή Στρατολογικού, στη Σχολή Πολεμικής Αεροπορίας και στη Σχολή Εθνικής Άμυνας, στο Τμήμα Επαγγελματικής Μετεκπαίδευσης Επιτελών – Στελεχών στην Ελλάδα, καθώς και στο Κέντρο Διπλωματικών και Στρατηγικών Μελετών (CEDS).

Ως καθηγητής μαθηματικών, πληροφορικής, κυβερνητικής, επιστημολογίας, γλωσσολογίας, βιοηθικής, στρατηγικής και παιδαγωγικών  έχει διδάξει και διδάσκει στα Πανεπιστήμια της Λυών, της Αθήνας, της Θράκης, στην Πολυτεχνική Σχολή Ξάνθης, στο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης στο τμήμα Μηχανικών Τεχνολογίας Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου και  στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.

Έχει υπάρξει ειδικός απεσταλμένος στα Ηνωμένα Έθνη για το ζήτημα της Δυτικής Σαχάρας. Ως ερευνητής έχει ασχοληθεί με τους τομείς της άλγεβρας, της θεωρίας αριθμών και της συνδυαστικής.

Δείτε το σποτ για το συλλαλητήριο της Δευτέρας για την Μακεδονία μας στην Αλεξάνδρεια: