Ουδέποτε μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης οι Ρώσοι δεν είχαν καταναλώσει λιγότερο αλκοόλ: η διαπίστωση αυτή είναι το αποτέλεσμα δέκα και πλέον χρόνων καταπολέμησης του αλκοολισμού και του καπνίσματος με τις δραματικές τους συνέπειες στην υγεία αλλά και μια τάση για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής.

Αν και η βότκα παραμένει το εθνικό ποτό, οι Ρώσοι που είχαν μια μέση κατανάλωση 12,2 λίτρων καθαρής αλκοόλης ετησίως και κατά κεφαλήν, πίνουν λιγότερο σε σχέση με τους Γάλλους (13,3 λίτρα), τους Πορτογάλους (12,6 λίτρα) ή τους Γερμανούς (13,4 λίτρα), σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Αυτό αντιπροσωπεύει μια πτώση περίπου 20% από το 2012. Όσον αφορά την κατανάλωση αλκοόλ και τσιγάρων, “η ετήσια πτώση είναι πράγματι απότομη, κυρίως αν δείτε από που ξεκινήσαμε”, σχολιάζει η Μελίτα Βουίνοβιτς, αντιπρόσωπος του ΠΟΥ στη Ρωσία.

Η δρ Βουίνοβιτς αποδίδει αυτή την τάση στην όλο και πιο αυστηρή πολιτική, που εφαρμόζεται από τους δημόσιους φορείς τα τελευταία δέκα και πλέον χρόνια: απαγόρευση πώλησης αλκοόλ μετά τις 23.00, εισαγωγή μιας ελάχιστης τιμής, απαγόρευση διαφήμισης…  “Αυτό που λειτουργεί αλλού, λειτουργεί και εδώ. Ακούτε τα ίδια επιχειρήματα σε πολλές χώρες, όπως το γεγονός ότι η κατανάλωση αλκοόλ είναι κομμάτι της εθνικής μας ταυτότητας, αλλά αυτό είναι μύθος”.

Οι αρχές προσπαθούν να γυρίσουν σελίδα, αφήνοντας πίσω τη δραματική υγειονομική κρίση των χρόνων που ακολούθησαν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, οι οποίες σηματοδοτήθηκαν από την πτώση του προσδόκιμου ζωής και τη μείωση του πληθυσμού.

Το 1990, η κατά κεφαλήν κατανάλωση αλκοόλ ήταν κατώτερη των 12 λίτρων, έπειτα από χρόνια πολύ περιοριστικών μέτρων που είχαν επιβληθεί επί προεδρίας Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Η κατανάλωση αυξήθηκε στη μετά-σοβιετική εποχή έως το 2007, όταν η καμπύλη αντιστράφηκε, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Η κατανάλωση του καπνού επίσης ελαττώθηκε, με μείωση κατά 20% του αριθμού των καπνιστών μεταξύ 2009 και 2016. Πλέον, “μόνο” το 30% των Ρώσων καπνίζει, σύμφωνα με στοιχεία του ΠΟΥ στην Global Adult Tobacco Survey.

Η τιμή των τσιγάρων, κοντά στα δύο ευρώ το πακέτο, παραμένει αρκετά χαμηλότερη σε σχέση με την τιμή των τσιγάρων την Ευρώπη. Ωστόσο η Μελίτα Βουίνοβιτς χαιρετίζει το αντικαπνιστικό πρόγραμμα που εφαρμόζεται στη Ρωσία ως “ένα από τα καλύτερα παγκοσμίως”, με αυστηρούς περιορισμούς στους δημόσιους χώρους.

Η Έλενα Ντμιτρίεβα, διευθύντρια της ρωσικής μη κυβερνητικής οργάνωσης Ίδρυμα για την Ανάπτυξη και την Υγεία, εκτιμά ότι τα μέτρα αυτά είναι  καθοριστικά όπως και η γενική τάση για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, κυρίως στις μεγάλες πόλεις. “Υπάρχει η μόδα των αθλητικών συλλόγων, των λεσχών υγείας και ευζωίας. Οι τάσεις στην κουζίνα, στον υγιεινό τρόπο ζωής, αλλάζουν σε όλο τον κόσμο και οι Ρώσοι θέλουν να ακολουθούν τις δυτικές τάσεις”.

Στη χώρα πάντως υπάρχει και μια όλο και πιο δημοφιλής τάση του κινήματος “Straight Edge”, που εμφανίστηκε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1980, και που απορρίπτει τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, το κάπνισμα, το σεξ χωρίς συναίσθημα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Σερβία και το Μαυροβούνιο είναι πιθανό να είναι οι επόμενες χώρες που θα ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενδεχομένως από το 2025, δήλωσε σε συνέντευξή του ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γιοχάνες Χαν, αρμόδιος για τα θέματα διεύρυνσης.

Η Ε.Ε. έχει ξεκινήσει μια διπλωματική προσπάθεια επιτάχυνσης των βημάτων ένταξης έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων μετά από χρόνια διακεκομμένης προόδου. «Ήρθε η ώρα να τελειώσει το έργο του 1989», δήλωσε ο κ. Χαν στο Reuters, αναφερόμενος στην προς ανατολάς διεύρυνση της ΕΕ μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και πρόσθεσε: «Έχουμε θέσει το 2025 ως ενδεικτική ημερομηνία για τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, η οποία είναι ρεαλιστική αλλά και πολύ φιλόδοξή».

Η Αλβανία, τη Βοσνία, το Κοσσυφοπέδιο, πΓΔΜ, το Μαυροβούνιο και η Σερβία ελπίζουν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά έχουμε δει τις πιθανότητες τους να σβήνουν τα τελευταία χρόνια, καθώς οι πολιτικοί της Ένωσης, αντιμέτωποι με την αύξηση του ευρωσκεπτικισμό στο εσωτερικό, την κρίση 2009-2013 στην ευρωζώνη και το Brexit, φαίνεται να χάνουν το ενδιαφέρον τους. Ωστόσο, η αυξανόμενη ρωσική επιρροή, η κρίση μετανάστευσης που επικαλύπτει την περιοχή, η εκτροπή της Τουρκίας προς την απολυταρχική διακυβέρνηση και η επιθυμία για ενίσχυση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μετά από το Brexit το 2019, παρουσιάζουν μια νέα ευκαιρία για τα Βαλκάνια. «Είτε θα εξάγουμε τη σταθερότητα στην περιοχή, είτε θα εισάγουμε την αστάθεια», δήλωσε ο Χαν, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία ένταξης της ΕΕ είναι ο καλύτερος τρόπος για την καταπολέμηση της διαφθοράς, του οργανωμένου εγκλήματος και της απειλής του αυταρχισμού στην περιοχή.

Η Σερβία θεωρείται ως ο συνδετικός κρίκος και η ΕΕ ελπίζει ότι η επιρροή του Βελιγραδίου στα Βαλκάνια θα μπορούσε να βοηθήσει και τις άλλες χώρες να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις. Ο Χαν έχει προγραμματίσει να επισκεφθεί τη Σερβία το Φεβρουάριο, μετά τη δημοσίευση της επίσημης στρατηγικής της Επιτροπής για τα Βαλκάνια στις 6 Φεβρουαρίου και θα ακολουθήσει ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ , ο οποίος αναμένεται να επισκεφθεί και τις έξι υποψήφιες χώρες σε μια χειρονομία υποστήριξης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα 13 παιδιά, τα οποία οι γονείς τους κρατούσαν αιχμάλωτα επί χρόνια σε άθλιες συνθήκες στο σπίτι τους στην Καλιφόρνια, ζούσαν δεμένα, πεινασμένα, ενώ συχνά οι γονείς τους έτρωγαν μπροστά τους φαγητά που δεν τους επέτρεπαν να δοκιμάσουν, δήλωσε χθες Πέμπτη ο εισαγγελέας της περιοχής.

Τα θύματα, ηλικίας 2 έως 29 ετών, είναι σοβαρά υποσιτισμένα και πάσχουν από μυϊκή ατροφία και ελλιπή ανάπτυξη. Κάποια από τα παιδιά έπασχαν από νοητική στέρηση και είχαν υποστεί βλάβες στο νευρικό τους σύστημα εξαιτίας της ακραίας και παρατεταμένης κακοποίησης που έχουν υποστεί, επεσήμανε ο Μάικ Χέστριν εισαγγελέας της κομητείας Ρίβερσαϊντ.

«Αυτό που ξεκίνησε ως παραμέληση κατέληξε σε βίαιη κακοποίηση», εξήγησε ο ίδιος.

Οι γονείς των παιδιών, ο Ντέιβιντ και η Λουίζ Τέρπιν, αντιμετωπίζουν 12 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βασανιστήρια, κακοποίηση ανηλίκων και παράνομη κράτηση, ενώ αν κριθούν ένοχοι, κινδυνεύουν με έως και 94 χρόνια κάθειρξη ο καθένας.

Ο 57χρονος Ντέιβιντ κατηγορείται επίσης για ανάρμοστες πράξεις εις βάρος ενός παιδιού μικρότερου των 14 ετών με τη χρήση βίας, απειλών ή εξαναγκασμού. Ο εισαγγελέας διευκρίνισε ότι με αυτό τον τρόπο ο πατέρας τιμωρούσε μία από τις κόρες του, αν και δεν φαίνεται να έχει υποστεί σεξουαλική κακοποίηση.

Μόνο το δίχρονο μωρό φαίνεται να μην έχει υποστεί βασανιστήρια και να έχει τραφεί σωστά.

Ο ίδιος και η 49χρονη σύζυγός του ήταν αμίλητοι κατά τη χθεσινή πρώτη εμφάνισή τους ενώπιον δικαστηρίου, ενώ μέσω των δικηγόρων τους δήλωσαν αθώοι. Η επόμενη δικάσιμος ορίστηκε για τις 23 Φεβρουαρίου.

Ο Χέστριν τόνισε ότι τα παιδιά έχουν υποστεί «σοβαρή κακοποίηση σωματική και συναισθηματική (…) μια διεστραμμένη συμπεριφορά». «Διεξάγεται έρευνα», πρόσθεσε, εξηγώντας ότι ενδέχεται να απαγγελθούν και άλλες κατηγορίες εναντίον των γονιών.

«Τα παιδιά στερούνταν τροφής, βασική υγιεινής και ιατρικής φροντίδας και τιμωρούνταν για “αδικήματα”, όπως το να πλένουν τα χέρια τους πάνω από τον καρπό», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον εισαγγελέα, στα παιδιά επιτρεπόταν να κάνουν μπάνιο μία φορά τον χρόνο. «Απ’ ό,τι φαίνεται οι γονείς αγόραζαν τρόφιμα για τους ίδιους, αλλά δεν επέτρεπαν στα παιδιά να τα φάνε», σημείωσε.

«Αγόραζαν φαγητό, όπως πίτες, μηλόπιτες, κολοκυθόπιτες, τις άφηναν στον πάγκο της κουζίνας και άφηναν τα παιδιά να τις κοιτάνε, αλλά όχι να τις φάνε», εξήγησε.

Εξαιτίας του υποσιτισμού το 12χρονο παιδί είχε το μέσο βάρος ενός 7χρονου, ενώ το μεγαλύτερο, μια 29χρονη κοπέλα ζύγιζε μόλις 37 κιλά.

Το ζευγάρι συνελήφθη την Κυριακή στο σπίτι τους στο Πέρις της Καλιφόρνια, περίπου 113 χιλιόμετρα ανατολικά του Λος Άντζελες, αφού μια από τις αποστεωμένες έφηβες κόρες του σκαρφάλωσε από το παράθυρο και κατάφερε να καλέσει την αστυνομία. Ένα από τα αδέλφια της που διέφυγε μαζί της, τρόμαξε και επέστρεψε στο σπίτι, δήλωσε ο Χέρστιν.

«Το 17χρονο θύμα που διέφυγε κατέστρωνε εδώ και δύο χρόνια με τα αδέλφια της ένα σχέδιο για να γλιτώσουν από τις κακοποιήσεις», εξήγησε ο ίδιος.

Ο πατέρας είχε δηλώσει το σπίτι όπου ζούσε η οικογένεια από το 2014 ως έδρα ενός ιδιωτικού σχολείου και τον ίδιο διευθυντή. Τα παιδιά του ήταν οι μόνοι μαθητές. Οι περισσότερες πολιτείες, περιλαμβανομένης της Καλιφόρνιας, δεν ελέγχουν ούτε επιθεωρούν τα σχολεία αυτά.

Μάλιστα ο Χέστριν επεσήμανε ότι η εκπαίδευση των παιδιών ήταν ελλιπής, καθώς δεν έχουν βασικές γνώσεις και δεν γνωρίζουν για παράδειγμα τι είναι τα φάρμακα και η αστυνομία.

 Τα θύματα δήλωσαν ότι οι γονείς τους άρχισαν να τα δένουν πριν χρόνια ως τιμωρία, αρχικά με σκοινιά. Αφού ένα από αυτά διέφυγε «οι κατηγορούμενοι άρχισαν να χρησιμοποιούν αλυσίδες και λουκέτα για να τα δένουν στα κρεβάτια τους», επεσήμανε ο εισαγγελέας.

Τα παιδιά «συχνά δεν αφήνονταν ελεύθερα ούτε καν για να πάνε στην τουαλέτα».

«Αν τα παιδιά έπλεναν τα χέρια τους πάνω από τους πήχεις, τα κατηγορούσαν ότι έπαιζαν με το νερό και τα έδεναν». Η ποινή για αυτό το «αδίκημα» περιλάμβανε ξυλοδαρμό ή ακόμη και πνιγμό.

Και όταν δεν ήταν δεμένα ήταν κλεισμένα δε διαφορετικά δωμάτια και δεν τους επέτρεπαν να παίζουν. «Δεν τους επέτρεπαν να έχουν παιχνίδια, αν και στο σπίτι βρέθηκαν πολλά μέσα στα κουτιά τους, χωρίς να έχουν ανοιχτεί ποτέ», τόνισε ο Χέρστιν.

Τα παιδιά δεν είχαν πάει σε γιατρό τουλάχιστον τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ενώ δεν είχαν επισκεφθεί ποτέ οδοντίατρο.

Οι κακοποιήσεις και η παραμέληση ξεκίνησε όταν η οικογένεια ζούσε στο Φορτ Ουόρθ του Τέξας, με τους γονείς κάποια στιγμή να ζουν σε άλλο σπίτι από τα περισσότερα παιδιά και να περνούν  μερικές φορές απλώς για να τους δώσουν φαγητό.

Η οικογένεια μετακόμισε στη Μουριέτα της Καλιφόρνιας το 2010 και μετά στο Πέρις το 2014, με τις κακοποιήσεις να εντείνονται.

Στο μεταξύ ίσως μια ημέρα αποκαλυφθούν και άλλες τραγικές λεπτομέρειες από τη ζωή των παιδιών αυτών, καθώς τους επέτρεπαν να κρατούν ημερολόγια, από τα οποία οι ερευνητές έχουν εντοπίσει εκατοντάδες σελίδες.

Τα ημερολόγια αυτά, τόνισε ο εισαγγελέας, «θα αποτελέσουν ισχυρά πειστήρια για τα όσα συνέβησαν σε αυτό το σπίτι».

ΑΠΕ-ΜΠΕ