Θα ήθελα κατ’ αρχάς να ευχαριστήσω την ‘Ολγα και τους διοργανωτές για την ευγενική πρόσκληση στην αποψινή εκδήλωση μνήμης για τον Γιάννη Κεφαλογιάννη.
Η Ιστορία γράφεται στο παρόν από τα γεγονότα και από τους παρόντες.
Παραμένει όμως διαποτισμένη από αναμνήσεις, διδάγματα και εμπειρίες από την προσωπική διαδρομή του καθενός.
Είχα κι εγώ, όπως και η Όλγα Κεφαλογιάννη, την τύχη αλλά και την ευθύνη να μεγαλώσω μέσα σε ένα περιβάλλον κατ’ εξοχήν πολιτικό.
Σ’ ένα πλαίσιο οικογενειακό, όπου πολλές φορές το ιδιωτικό συμπλέκεται με το δημόσιο και η πολιτική χαρακτηρίζει την ίδια σου την ύπαρξη.
Μπολιάζει τη σκέψη σου και τη φιλοσοφία σου ως αυτονόητη στάση ζωής, ως μονόδρομος προσφοράς.
Εκδηλώσεις όπως η σημερινή είναι ίσως ο ελάχιστος φόρος τιμής που εμείς μπορούμε να αποτίσουμε σε εκείνους που έφυγαν και με τη στάση ζωή τους, σε περιόδους όχι λιγότερο ταραγμένες, μας θυμίζουν αρχές και αξίες διαχρονικές και επίκαιρες.
Η ζωή του Γιάννη Κεφαλογιάννη και η πολιτική του διαδρομή, από τις μακροβιότερες στην πολιτική μας ιστορία, ταυτίζεται με τις πιο ταραχώδεις στιγμές της σύγχρονης Ελλάδας. Από την εύθραυστη μεταπολεμική Δημοκρατία έως και τον προθάλαμο της μεγάλης κρίσης που βιώνουμε σήμερα.
Με την πολιτική παράδοση του Γιάννη Κεφαλογιάννη μας χώριζαν και μας χωρίζουν πολλά. Ιδεολογική απόσταση, διαφορετικές απόψεις, αποκλίνουσες προσεγγίσεις για τα μεγάλα προβλήματα της χώρας.
Όμως πίσω από το ιδεολογικό πρόσημο, υπάρχουν άνθρωποι και χαρακτήρες.
Ο Γιάννης Κεφαλογιάννης ήταν ένας άνθρωπος πιστός στις ιδέες του, σταθερός στη γνώμη του. Προσηλωμένος στον αξιακό κώδικα μιας οικογένειας με συνεπή προσφορά στην πατρίδα, από την Τουρκοκρατία και την Κρητική Επανάσταση ως στην εθνική Αντίσταση και συνεχώς μέχρι τις μέρες μας.
Υπηρέτησε με μοναδικό πάθος επί μισό αιώνα την δημόσια ζωή εκπροσωπώντας την παράταξη του αλλά πρωτίστως και αδιαλείπτως την αγαπημένη του πατρίδα. Τίμησε και τιμήθηκε από πολυάριθμες θέσεις ευθύνης, σε Κυβέρνηση και Βουλή. Ένας γνήσιος κοινοβουλευτικός άνδρας, με συνεχή και ευδιάκριτη παρουσία στη δημόσια ζωή για παραπάνω από μισό αιώνα.
Μια ξεχωριστή προσωπικότητα στα μάτια όχι μόνο των οικείων του και των υποστηρικτών του, αλλά και των πολιτικών του αντιπάλων.
Για εμένα προσωπικά, οι συνειρμοί είναι σχεδόν αυτόματοι. Ο Γιώργος Γεννηματάς και ο Γιάννης Κεφαλογιάννης συναντώνται στα πολιτικά δρώμενα τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης από άλλο στρατόπεδο, στην αντίπερα όχθη του ποταμού της Ιστορίας.
Λένε πως στην πολιτική σίγουρα χρειάζεσαι φίλους, αλλά πάνω απ’ όλα χρειάζεσαι ισχυρό αντίπαλο.
Κεφαλογιάννης και Γεννηματάς δεν υπήρξαν συνοδοιπόροι ή σύμμαχοι, παρά μόνο συγκυριακά, στη βραχύβια οικουμενική κυβέρνηση Ζολώτα.
Στρατεύθηκαν με τις παρατάξεις τους, ο ένας απέναντι στον άλλον, σε μια εποχή με έντονα πολωτικά χαρακτηριστικά και σχεδόν απόλυτου δικομματισμού. Διαφωνούσαν φυσικά σε πολλά, στα περισσότερα, για να είμαι ειλικρινής.
Οι αντιπαραθέσεις τους όμως, χαρακτηρίζονταν πάντα από έναν γνήσιο κοινοβουλευτικό πολιτισμό προκειμένου να υπηρετηθεί το εθνικό συμφέρον.
Το 1984 Γεννηματάς και Κεφαλογιάννης υπήρξαν οι πρώτοι Έλληνες πολιτικοί που διασταύρωσαν τα ξίφη τους σε ζωντανή τηλεοπτική σύνδεση, στην κρατική τηλεόραση. Ήταν ο προάγγελος των σημερινών debate.
Κυρίες και Κύριοι,
Παρά το γεγονός ότι καταγόταν από μια οικογένεια βαθιά πολιτική, ο Κεφαλογιάννης ποτέ δεν έπαψε να ζει ανάμεσα και κοντά στους καθημερινούς ανθρώπους και την κοινωνία του Ρεθύμνου που κοινοβουλευτικά υπηρέτησε επί δεκαετίες.
Δεν αντιλαμβανόταν την σχέση του με την κοινωνία σε συνθήκες εργαστηρίου ή από τα μεγάλα σαλόνια, αλλά εκεί όπου χτυπά ο παλμός της αληθινής ζωής.
Τελικά, όσο περνούν τα χρόνια και η Ιστορία «καθαρογράφει» τις σελίδες της.
Η αποψινή εκδήλωση δίνει την αφορμή να φωτιστούν άγνωστες στιγμές ενός πολυκύμαντου βίου.
Η ζωή του ανθρώπου είναι γεμάτη αντιφάσεις. Στην πολιτική, που είναι ένα κατ’ εξοχήν δυναμικό κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης και ζωής, οι αντιφάσεις αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία: χαράσσουν τη σταδιοδρομία ενός προσώπου και δημιουργούν το πολιτικό του στίγμα.
Ο Γιάννης Κεφαλογιάννης έζησε μέσα σ’ ένα περιβάλλον διαπάλης, ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό, το τοπικό και το εθνικό, το οικογενειακό και το κοινωνικό. Βαθιά συνδεδεμένος με το βενιζελικό κόσμο, αλλά συνειδητά ενταγμένος στο λαϊκό κομματικό σχηματισμό.
Συνεπής συντηρητικός, αλλά ειλικρινής μαχητικός δημοκράτης. Σταθερά προσηλωμένος στην προστασία της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, με έμπρακτη δράση απέναντι σε κάθε είδους κατάλυση της πολιτείας.
Όχι μόνο από τον ξένο κατακτητή, αλλά και από τους εντός των πυλών εχθρούς. Ο αντι-δικτατορικός αγώνας του Γιάννη Κεφαλογιάννη, συνιστά ένα από τα παράσημα της μακράς πορείας του στον πυκνό πολιτικό χρόνο της σύγχρονης Ελλάδας.
Ο Γιάννης Κεφαλογιάννης παρέμεινε ακέραιος και αταλάντευτος στις πολιτικές του πεποιθήσεις, δίπλα στη δεμένη οικογένειά του.
Είχε δε πάντα την έμπρακτη υποστήριξη μιας σπουδαίας γυναίκας και επιστήμονα, της Ελένης Βαρδινογιάννη, που στάθηκε σύμβολο συζύγου και μητέρας, δυναμικής κι ανεξάρτητης.
Είμαι σίγουρη πως τόσο η Όλγα, που συνεχίζει σήμερα στην ενεργή πολιτική όσο και οι αδελφές της, Χριστίνα και Δανάη, βρίσκουν σήμερα στη μητέρα τους την αναγκαία πηγή έμπνευσης για να συνεχίσουν με αισιοδοξία και δυναμισμό τη δική τους ζωή.
Κυρίες και Κύριοι,
Η εξιστόρηση της πολιτικής σταδιοδρομίας του Γιάννη Κεφαλογιάννη μας επιστρέφει νοερά στο πρόσφατο αλλά και απώτερο παρελθόν, στο ιστορικό υπόβαθρο της χώρας και της Πολιτείας μας.
Της Ελλάδας του εμφύλιου σπαραγμού, της καχυποψίας και του αστυνομικού κράτους. Της χούντας, της σκοτεινής κι ανελεύθερης πατρίδας. Κι ύστερα της σύγχρονης δημοκρατικής Ελλάδας, των σπουδαίων προσδοκιών και των μεγάλων αλλαγών. Αλλά και των μεγάλων απογοητεύσεων και της κρίσης.
Σε όλο το κύκλο της μεταπολίτευσης υπήρξαν προσωπικότητες που συνέβαλαν στην προσπάθεια υπέρβασης των άγονων κομματικών αντιπαραθέσεων, της πόλωσης και του διχασμού στην πολιτική ζωή.
Αυτή η συνεννόηση, αυτή η οριστική συμφιλίωση με την εθνική ανάγκη – διατηρώντας τις ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές μας – να επιδιώκουμε την πολιτική συνεννόηση, είναι ένα μεγάλο δημοκρατικό αιτούμενο που αναδείχθηκε ξανά τόσο έντονα, τόσο βίαια μέσα στη σημερινή κρίση που μαστίζει τον τόπο μας.
Δεν υπάρχει άλλος χώρος για μάχες χαρακωμάτων, μάχες οπισθοφυλακών.
Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για ψευτο-διλήμματα που διχάζουν.
Η ανάγκη για ειλικρινή συνεννόηση επιστρέφει από το παρελθόν για να φωτίσει το μέλλον.
Είναι χρέος μας να επισκεπτόμαστε συχνά την Ιστορία και τις φυσιογνωμίες της.
Να αναζητούμε στα δικά τους μονοπάτια τα δικά μας βήματα.
Με σεβασμό και μέτρο. Με συναίσθηση του χρέους και σύνεση.
Φειδωλοί στον έπαινο και την καταδίκη, δίκαιοι στην κριτική.
Μα πρώτα απ’ όλα, με ευρείς ορίζοντες και μάτια ανοικτά, για να ακούσουμε και να κρατήσουμε ως πολύτιμη γνώση, όσα το χθες έχει να μας διδάξει.
Σας ευχαριστώ θερμά.
