«Ούτε πολύ νωρίς ούτε πολύ αργά»: Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (Χ.Α.Π.) στις 21 Νοεμβρίου
«Ούτε πολύ νωρίς ούτε πολύ αργά» είναι το φετινό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (Χ.Α.Π.), που δίνει το έναυσμα για την πρόληψη και τη θεραπεία του νοσήματος, καθώς και για την εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας σε δημόσιους χώρους, δεδομένου ότι το αίτιο της νόσου είναι κατά 90% το κάπνισμα, είτε ενεργητικό είτε παθητικό.
Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση του Τμήματος Δημόσιας Υγείας της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, από το 2002 η Παγκόσμια Ημέρα της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (Χ.Α.Π.) εορτάζεται κάθε χρόνο την τρίτη Τετάρτη του Νοεμβρίου. Φέτος, την Τετάρτη 21 Νοεμβρίου 2018 διοργανώνονται σε όλο τον κόσμο εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης του πληθυσμού για την Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια αποτελεί διεθνώς την τέταρτη αιτία θανάτου και υπολογίζεται ότι είναι υπεύθυνη για το 5% περίπου όλων των θανάτων παγκοσμίως, ενώ αναμένεται να αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου και την πέμπτη αιτία αναπηρίας έως το έτος 2030.
Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι το κάπνισμα, η ατμοσφαιρική ρύπανση εσωτερικών και εξωτερικών χώρων και η έκθεση σε επαγγελματική σκόνη και χημικά.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία, πάσχουν από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια περίπου 700.000 άτομα, τα μισά από τα οποία αγνοούν ότι νοσούν. Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια συχνή νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευτεί. Αποτελεί σοβαρή αιτία νοσηρότητας και θνητότητας, ενώ αντιπροσωπεύει σημαντικό πρόβλημα της δημόσιας υγείας σε ολόκληρο τον κόσμο που οδηγεί σε αυξανόμενες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια εμφανίζεται κύρια σε καπνιστές (ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα), αλλά και σε άλλα άτομα χωρίς εμφανή αιτία, στα οποία ίσως υπάρχει κληρονομική επιβάρυνση. Παρουσιάζεται με συμπτώματα βήχα, δύσπνοιας, κόπωσης και συχνά μεγάλη απόχρεμψη (φλέματα). Οι ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) πάσχουν από μια χρόνια νόσο και αυτό σημαίνει ότι δεν διακόπτεται η φαρμακευτική αγωγή με την αποδρομή των συμπτωμάτων, επειδή υπάρχει ο κίνδυνος της κρίσης (Flare-ups).
Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια μπορεί να προληφθεί ή να ανασταλεί η εξέλιξή της με τη διακοπή του καπνίσματος ή την απομάκρυνση από τον όποιον άλλον εισπνεόμενο βλαπτικό παράγοντα. Όλοι οι καπνιστές άνω των 40 ετών με ιστορικό καπνίσματος τουλάχιστον 10 ετών, που καπνίζουν ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα, πρέπει να υποβάλλονται σε σπιρομέτρηση.
Όπως έχουν αποδείξει όλες οι μελέτες, η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας σε ασθενείς με διαγνωσμένη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια κάνει τεράστιο καλό τόσο στη φυσική πορεία της νόσου (λιγότερες παροξύνσεις) όσο και στη μείωση της δύσπνοιας.
Επειδή κυριότερη αιτία της νόσου είναι η χρήση του καπνού, η πρόληψη αφορά κυρίως στην ενημέρωση των ατόμων για τις βλαπτικές συνέπειες του καπνίσματος στην ανθρώπινη υγεία και στην εφαρμογή της Αντικαπνιστικής Νομοθεσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Δίκτυο Πρόληψης και Προαγωγής Υγείας της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας εφαρμόζει το πρόγραμμα αγωγής υγείας «Ενεργητικός Αντικαπνιστής» στο μαθητικό πληθυσμό της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Στόχος του προγράμματος «Ενεργητικός αντικαπνιστής» είναι η αλλαγή στάσης ζωής απέναντι στο κάπνισμα μέσα από τη σωστή ενημέρωση.
Περισσότερες πληροφορίες για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια υπάρχουν στην ιστοσελίδα του Δικτύου Πρόληψης και Προαγωγής Υγείας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
http://www.pkm.gov.gr/default.aspx?lang=el-GR&page=754
