Καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας εκτιμάται ότι θα εξασφαλίζει στο άμεσο μέλλον η επιλογή σπουδών που είναι προσανατολισμένες στις θετικές επιστήμες και την τεχνολογία (Science, Technology, Engineering, Mathematics-STEM), αν και μετά τα μέσα της δεκαετίας του 2030, η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν αποκλείεται να κάνει λιγότερο χρήσιμες τις ανθρώπινες γνώσεις σε αντικείμενα STEM, καθώς οι τεχνολογικές αλλαγές πιθανότατα θα είναι εξαιρετικά ταχείες -τα μηχανικά συστήματα θα μαθαίνουν τα πάντα πολύ γρήγορα- και οι ανθρώπινες δυνατότητες μάλλον πεπερασμένες, ενώ και η εκπαίδευση/κατάρτιση θα δυσκολεύεται να προλάβει τις εξελίξεις.

Την ίδια στιγμή, η τεχνολογική γνώση θα συνεχίσει πιθανότατα να απαξιώνεται με εκθετικό ρυθμό στα επόμενα χρόνια. Ήδη σήμερα, με τη σαφώς μικρότερη ταχύτητα τεχνολογικών εξελίξεων, ένα μεγάλο ποσοστό, 41% των CEO (διευθύνοντων συμβούλων) των μεγάλων επιχειρήσεων και οργανισμών, δεν έχουν πλέον τις γνώσεις, τις ικανότητες και τους πόρους για να εκτελέσουν τις στρατηγικές που έχουν υιοθετηθεί από τις επιχειρήσεις. Σήμερα, ένα στέλεχος χρειάζεται 36 ημέρες για να καλύψει το κενό δεξιοτήτων, που δημιουργείται από την τεχνολογία, χρονικό διάστημα που το 2014 ήταν μόλις τρεις ημέρες, δηλαδή πλέον ο απαιτούμενος χρόνος αναπλήρωσης skills έχει υπερδεκαπλασιαστεί, διότι οι ρυθμοί παραγωγής της γνώσης είναι πλέον εκθετικοί.

Τα παραπάνω επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο δρ Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, κάτοχος της έδρας UNESCO για την Έρευνα του Μέλλοντος, που φιλοξενείται στη Θεσσαλονίκη από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), επικαλούμενος για το μεν πρώτο (τη σταδιακή μείωση της χρησιμότητας των ανθρώπινων γνώσεων STEM) τριετή έρευνα του Millenium Project* με χρονικό ορίζοντα το 2050, δηλαδή περίπου την εποχή που τα σημερινά “πρωτάκια” θα βρίσκουν την πρώτη τους απασχόληση, για το δε δεύτερο (τη γρήγορη απαξίωση της τεχνολογικής γνώσης) μελέτη του Institute for Business Value (IBV) της IBM.

Πώς άλλαξαν οι δεξιότητες που ζητά η αγορά σε μόλις τρία χρόνια…

“Σύμφωνα με την έρευνα του IBV (https://www.ibm.com/thought-leadership/institute-business-value/report/closing-skills-gap), το 2016 οι υπεύθυνοι ανθρώπινου δυναμικού, ιεραρχούσαν τις γνώσεις στα STEM, καθώς και τις γνώσεις ψηφιακών δεξιοτήτων, στα σημαντικότερα προσόντα στις προσλήψεις στελεχών. Σήμερα, μετά από μόλις τρία χρόνια, οι ίδιοι υπεύθυνοι θεωρούν πως τα πλέον πολύτιμα προσόντα είναι η συμπεριφορά, η ευελιξία, η προσαρμοστικότητα στις αλλαγές και η ιεράρχηση των προτεραιοτήτων που αλλάζουν πολύ συχνά” επισημαίνει ο επικεφαλής της έδρας UNESCO για την ‘Ερευνα του Μέλλοντος.

…και πώς τα soft skills εξομοιώνουν μισθολογικά αποφοίτους STEM και ανθρωπιστικών σπουδών

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον, προσθέτει, παρουσιάζει έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2017 από την υπηρεσία απογραφής των ΗΠΑ (Census Bureau’s American Community Survey) και αφορά τις μισθολογικές αμοιβές αποφοίτων θετικών και ανθρωπιστικών σπουδών. Σύμφωνα με την έρευνα (https://www.nytimes.com/2019/09/20/business/liberal-arts-stem-salaries.html), τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των αποφοίτων σε σπουδές STEM φθίνουν μετά την πρώτη θέση εργασίας, ενώ μετά την ηλικία των 40 ετών, οι απόφοιτοι STEM εξομοιώνονται μισθολογικά με εκείνους των κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών. Αυτό συμβαίνει διότι δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τους νέους απόφοιτους STEM, οι οποίοι έχουν επικαιροποιημένες γνώσεις, και διότι οι απόφοιτοι κοινωνικών επιστημών φαίνεται ότι τα καταφέρνουν καλύτερα σε κάποιες οριζόντιες δεξιότητες, όπως στην επίλυση προβλημάτων, την κριτική σκέψη και την προσαρμοστικότητα, που είναι απαραίτητες σε ανώτερες και ανώτατες διευθυντικές θέσεις” επισημαίνει ο κ.Χριστοφιλόπουλος.

Ενδείξεις, όχι βεβαιότητες για το μέλλον της αγοράς εργασίας

Σε ενδείξεις και όχι σε βεβαιότητες βασίζονται οι οποιεσδήποτε εκτιμήσεις για το μέλλον της αγοράς εργασίας στα επόμενα χρόνια, όπως ξεκαθαρίζει εξαρχής, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο εμπειρογνώμονας του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης** (Cedefop), Κωνσταντίνος Πουλιάκας. “Οι άνθρωποι θα προσπαθούν πάντα να ανακαλύψουν ποια είναι τα επαγγέλματα που θα έχουν ζήτηση στο μέλλον και όποιοι ισχυρίζονται ότι γνωρίζουν ποια είναι αυτά συνήθως βασίζονται σε αβάσιμες ή μη τεκμηριωμένες, μη επιστημονικές προσεγγίσεις. Γι’ αυτό υπάρχουν ενδείξεις, αλλά όχι ασφαλή συμπεράσματα. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί κάποιος να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα για την πορεία της αγοράς εργασίας, καθώς αυτή εξαρτάται από πολλαπλούς παράγοντες όπως η οικονομική δραστηριότητα, τα εργοδοτικά κίνητρα, αλλά και οι συχνά απροσδόκητες διακυμάνσεις στην καταναλωτική ζήτηση και στις προτιμήσεις των ανθρώπων για νέα προϊόντα και υπηρεσίες” διευκρινίζει.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν τρεις τρόποι με τους οποίους προσεγγίζονται τα υπάρχοντα δεδομένα, για να εξαχθούν κάποια συμπεράσματα και να διαφανούν πιθανές τάσεις. Ο πρώτος είναι η μελέτη του τρόπου με τον οποίο εξελίσσεται ιστορικά η αγορά εργασίας τις τελευταίες δεκαετίες, από το 1970 ώς σήμερα για παράδειγμα. Ο τρόπος αυτός, όπως εξηγεί ο κ.Πουλιάκας, δεν μπορεί ασφαλώς να “ζουμάρει” σε πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις ή σε απότομες αλλαγές στην οικονομία (πχ, μεγάλες ξένες ή κρατικές επενδύσεις σε έναν συγκεκριμένο κλάδο), που μπορεί να επηρεάσουν και την αγορά εργασίας, αλλά βασίζεται στο γεγονός ότι αυτή (η αγορά εργασίας) έχει συγκεκριμένη δομή και δεν αλλάζει από χρόνο σε χρόνο.

Πιθανή συνεχιζόμενη αύξηση ζήτησης για πωλητές και παρόχους υπηρεσιών στην Ελλάδα ώς το 2030

“Με βάση λοιπόν αυτή την ανάλυση, τα αποτελέσματα των μελετών του Cedefop για την περίοδο ώς το 2030 (https://www.cedefop.europa.eu/en/publications-and-resources/data-visualisations/skills-forecast) δείχνουν ότι στην Ελλάδα πιθανώς θα υπάρχει συνεχιζόμενη ανοδική τάση της ζήτησης στα επαγγέλματα των πωλητών και των παρόχων υπηρεσιών (εδώ περιλαμβάνεται και ο τουρισμός), των επαγγελματιών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (γιατροί και επαγγελματίες υγείας, αρχιτέκτονες, χημικοί και φυσικοί, επαγγελματίες εκπαίδευσης, πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών κτλ) και των τεχνικών και βοηθών επαγγελματιών” σημειώνει ο κ.Πουλιάκας.

Πιο ευάλωτοι στην αυτοματοποίηση οι τομείς όπου η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αφορά κυρίως αντικατάσταση συνταξιούχων;

 Την ίδια στιγμή, προσθέτει, χρειάζεται να αναπληρωθεί στην αγορά εργασίας και το μεγάλο ποσοστό του ενεργού πληθυσμού που γηράσκει και συνταξιοδοτείται. Δηλαδή προκύπτουν  θέσεις εργασίας, που προορίζονται να καλύψουν τις λεγόμενες ανάγκες αντικατάστασης. Αυτές αφορούν κυρίως τον πρωτογενή τομέα (γεωργία, αλιεία, ορυκτά) και τον δευτερογενή τομέα (μεταποίηση) και ιδίως τους επίσης τους εξειδικευμένους τεχνίτες (π.χ. τεχνίτες μονώσεων, μηχανικοί κλιματιστικών και ψυκτικοί, συγκολλητές, επισκευαστές βαρέων μηχανημάτων) και τους υπάλληλους γραφείων. Σε κάθε έναν από τους τομείς αυτούς εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να προκύψουν μεταξύ 200.000-300.000 θέσεις εργασίας ώς το 2030″, σημειώνει ο κ.Πουλιάκας.

Διευκρινίζει ωστόσο ότι οι επαγγελματικοί αυτοί χώροι, στους οποίους η προβλεπόμενη αύξηση ζήτησης δεν προέρχεται από την οικονομική δυναμική της αγοράς, αλλά από την ανάγκη αντικατάστασης εργαζόμενων που συνταξιοδοτούνται, πιθανώς να είναι πιο ευάλωτοι στην αυτοματοποίηση της εργασίας. Κι αυτό διότι, σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εργοδότης είναι πιθανότερο να διχαστεί ανάμεσα στην πρόσληψη ενός ανθρώπου για την αντικατάσταση του ατόμου που συνταξιοδοτήθηκε και στην αγορά μιας «έξυπνης» μηχανής (βασισμένης σε προχωρημένη ρομποτική και τεχνητή νοημοσύνη) που θα κάνει τη δουλειά του. Αντίθετα σε θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και ιδίως σε όσες εξ αυτών απαιτούν αλληλεπίδραση και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους (πχ. επαγγελματίες υγείας), το ρίσκο αυτό είναι πιο περιορισμένο.

Καλλιεργητές προσανατολισμένοι στην αγορά και σχεδιαστές/αναλυτές λογισμικού και εφαρμογών τα πιο δυναμικά επαγγέλματα το 2018

Ο δεύτερος τρόπος συγκέντρωσης και ανάλυσης στοιχείων για την πιθανή πορεία της αγοράς εργασίας είναι στην περίπτωση της Ελλάδας ο Μηχανισμός Διάγνωσης Αναγκών Αγοράς Εργασίας, ο οποίος ξεκίνησε το 2015 από το Υπουργείο Εργασίας υπό την ευθύνη του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού (ΕΙΕΑΔ) και υποστηρίχθηκε από τους κοινωνικούς εταίρους και το Cedefop. Mε βάση τα ευρήματά του, που μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διάγνωση αναγκών και τάσεων στην απασχόληση, την ανεργία και την επιχειρηματικότητα (https://lmd.eiead.gr/), το 2018 τα δέκα δυναμικότερα επαγγέλματα στην Ελλάδα ήταν κατά σειρά τα εξής: καλλιεργητές προσανατολισμένοι στην αγορά, σχεδιαστές και αναλυτές λογισμικού και εφαρμογών, απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών προστασίας, οδηγοί αυτοκινήτων, μικρών φορτηγών και μοτοσικλετών, υπάλληλοι γενικών καθηκόντων, μάγειροι, επαγγελματίες του κοινωνικού και θρησκευτικού τομέα, υπάλληλοι καταγραφής υλικών και υπηρεσιών μεταφορών, μηχανικοί και επισκευαστές μηχανημάτων και αρχιτέκτονες- τοπογράφοι- πολεοδόμοι- σχεδιαστές. Σε επίπεδο κλάδων, την πρώτη πεντάδα για το 2018 σχηματίζουν οι δραστηριότητες εστιατορίων και κινητών μονάδων εστίασης, η παροχή υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο, το λιανεμπόριο άλλου οικιακού εξοπλισμού σε ειδικευμένα καταστήματα, η καλλιέργεια μη πολυετών φυτών και τα ξενοδοχεία κι άλλα καταλύματα.

Αυτά είναι τα κυρίαρχα soft skills που ζητούν οι εργοδότες στην Ευρώπη

Ο τρίτος τρόπος είναι, τέλος, το εργαλείο που δημιούργησε το Cedefop για λογαριασμό της ΕΕ, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, για τη συγκέντρωση, ταξινόμηση, καταγραφή και ανάλυση των αγγελιών ζήτησης εργασίας στο Διαδίκτυο. Όπως εξήγησε ο κ.Πουλιάκας, από το καλοκαίρι του 2018 ώς και σήμερα, έχουν “σαρωθεί” πάνω από 100 εκατ. αγγελίες εργοδοτών στην Ευρώπη, από τις οποίες προκύπτουν τόσο τα περισσότερο ζητούμενα επαγγέλματα, όσο και τα αναγκαία soft skills (οριζόντιες δεξιότητες) αλλά και συγκεκριμένες ψηφιακές δεξιότητες, που αναζητούν οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη. Βάσει των ευρημάτων (συνολικά για την ΕΕ, όχι μόνο για την Ελλάδα), τα πέντε επαγγέλματα με τη μεγαλύτερη ζήτηση είναι κατά σειρά αυτά των software developers, των βοηθών πωλήσεων λιανικής, των διαχειριστών φορτίων, των systems analysts και των μηχανικών που δεν ταξινομούνται σε ειδικές κατηγορίες. Αντίστοιχα, τα κυριότερα soft skills είναι η προσαρμοστικότητα και η δυνατότητα ομαδικής εργασίας (δείτε τα δέκα πιο ζητούμενα επαγγέλματα και τη λίστα των κυριότερων δεξιοτήτων που ενδιαφέρουν τους εργοδότες εδώ: https://www.cedefop.europa.eu/en/data-visualisations/skills-online-vacancies/most-requested-skills).

Πόσο απειλεί τις θέσεις εργασίας στην Ελλάδα η αυτοματοποίηση;

Στο μεταξύ, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Μάρα Μπρούτζια (Mara Brugia), υποδιευθύντρια του Cedefop, επισημαίνει -σχετικά με τη γενικότερη τάση στην ελληνική αγορά εργασίας για την περίοδο ώς το 2030- ότι βάσει εκτιμήσεων του cedefop (με έτος αφετηρίας το 2016) η απασχόληση στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθεί κατά 6,5%. Σε απόλυτο αριθμό, οι θέσεις εργασίας που θα ανοίξουν υπολογίζονται σε περισσότερες από 2,6 εκατομμύρια, εκ των οποίων όμως εννέα στις δέκα (ποσοστό 90%) θα καλύψουν ανάγκες αντικατάστασης (π.χ., λόγω συνταξιοδότησης εργαζομένων) και μόνο το 10% θα είναι πραγματικά “νέες”. Από το σύνολο των θέσεων εργασίας, το 44% θα αφορά δουλειές που ζητούν μεσαία επαγγελματικά προσόντα, το 39% υψηλά και το 17% χαμηλά. Υπενθυμίζεται ότι σε παλαιότερη συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ (http://www.amna.gr/home/article/326645/M-Mproutzia-Polu-megaluteri-gia-tin-Ellada-i-apeili-automatopoiisis-tis-ergasias, η ίδια είχε επισημάνει ότι “η απειλή της αυτοματοποίησης είναι πολύ μεγαλύτερη στην Ελλάδα από ό,τι σε άλλες χώρες της ΕΕ. Βάσει εκτιμήσεων του Cedefop και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), για περίπου 1/4 των θέσεων εργασίας των Ελλήνων εργαζομένων υπάρχει πολύ υψηλή πιθανότητα αυτοματοποίησης στο εγγύς μέλλον. Στον αντίποδα, μόλις το 7% των εργαζομένων σε σκανδιναβικές χώρες (π.χ, Φιλανδία, Σουηδία) εργάζονται σε δουλειές στις οποίες ενδέχεται να αντικατασταθούν από ρομπότ. Αυτό αντανακλά το γεγονός ότι η ελληνική αγορά εργασίας έχει καθυστερήσει, σε σχέση με άλλους κύριους κοινοτικούς εταίρους, σε όρους μετάβασης προς μια ψηφιακή οικονομία υψηλής προστιθέμενης αξίας”.

*”Το “Millenium Project” ξεκίνησε το 2002 ως πρωτοβουλία του ΟΗΕ, με στόχο να ανοίξει τη συζήτηση για το μέλλον της ανθρωπότητας. Αυτή τη στιγμή είναι ανεξάρτητος συμβουλευτικός φορέας με έδρα την Ουάσιγκτον και κόμβους σε 60 χώρες ανά τον πλανήτη.

**Το Cedefop είναι ο οργανισμός της ΕΕ, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, που βοηθά την Κομισιόν, τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, τους εργοδότες και τους συνδικαλιστές στην ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης και στην προσαρμογή της προσφοράς κατάρτισης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι χώρες της Μεσογείου πλήττονται ιδιαίτερα από την κλιματική αλλαγή καθώς η αύξηση των θερμοκρασιών είναι υψηλότερη από τη μέση και απειλεί τους γεωργικούς και τους υδάτινους πόρους, προειδοποίησαν σήμερα ειδικοί της περιοχής αυτής.

Οι 600 και πλέον επιστήμονες από τις μεσογειακές χώρες που ανήκουν στο δίκτυο MedEcc παρουσίασαν την έκθεσή τους την Πέμπτη στη Βαρκελόνη κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης της Ένωσης για τη Μεσόγειο, στην οποία μετέχουν οι ευρωπαϊκές χώρες και αυτές που είναι στη λεκάνη της Μεσογείου.

“Είμαστε μια από τις περιοχές του κόσμου που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή”, είπε ο Αιγύπτιος Νάσερ Καμέλ, γενικός γραμματέας της Ένωσης για τη Μεσόγειο, κατά την παρουσίαση της μελέτης.

Οι επιστήμονες του MedEcc αναφέρουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στη λεκάνη της Μεσογείου έφθασε ήδη τον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, ενώ η παγκόσμια μέση αύξηση είναι 1,1 βαθμός Κελσίου.

Το 2040, σύμφωνα με τη μελέτη τους, η αύξηση αναμένεται να φθάσει τους 2,2°C και μπορεί να ανέβει στους 3,8°C σε ορισμένα μέρη της λεκάνης της Μεσογείου στο τέλος του αιώνα, ενώ οι καύσωνες θα γίνουν “συχνότεροι και/ή εντονότεροι”.

Αυτή η αύξηση των θερμοκρασιών θα συνοδεύεται από τη “μείωση των βροχοπτώσεων τις επόμενες δεκαετίες”, που μπορεί να φτάσουν μέχρι και 30% σε περιοχές όπως τα Βαλκάνια ή η Τουρκία. Αναμένεται επίσης αύξηση καταρρακτωδών βροχών.

“Η μείωση των βροχοπτώσεων σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση της υπερθέρμανσης συμβάλλει σε ισχυρές τάσεις προς μια ξήρανση”, αναφέρει η μελέτη.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, “ο μεσογειακός πληθυσμός που θεωρείται ‘φτωχός σε νερό’ (δηλαδή διαθέτει λιγότερο από 1.000 m3 ανά κάτοικο ετησίως) αναμένεται να αυξηθεί από 180 εκατομμύρια (το 2013) σε περισσότερα από 250 εκατομμύρια την προσεχή 20ετία”.

Οι σοδειές μπορεί να πληγούν από την εξάντληση του εδάφους, τις ξηρασίες ή τα κύματα καύσωνα, ενώ η αλιεία μπορεί να επηρεαστεί από την υπερεκμετάλλευση και την απώλεια ειδών λόγω της υπερθέρμανσης των θαλασσών.

“Οι αναπόφευκτες καταστροφές που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή απειλούν τη Μεσόγειο με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι πιστεύαμε”, τόνισε ο Νάσερ Καμέλ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ένα ωραίο πρωινό πριν επτά χρόνια, σε ένα από εκείνα τα τηλεοπτικά πάνελ που ξέρεις ότι θα ακούσεις φωνές χωρίς να ακούς τα λόγια, το καμάρι της Χρυσής Αυγής Ηλίας Κασιδιάρης αποφάσισε να πετάξει ένα ποτήρι νερό στο πρόσωπο της βουλευτή Ρένας Δούρου και να χτυπήσει, με το χέρι να σχηματίζει γροθιά, την βουλευτή του ΚΚΕ Λιάνα Κανέλλη. Λίγο καιρό μετά, σε δηλώσεις που αφορούσαν το εν λόγω περιστατικό η κ. Κανέλλη δεν περιορίστηκε σε καταγγελίες κατά του φασισμού/ναζισμού. Είπε πράγματα όπως ότι «η βία δεν είναι αστείο πράγμα». Είπε επίσης αυτολεξεί ότι «ο εξωραϊσμός αυτών των πράξεων (σ.σ.: των βίαιων) είναι υπεύθυνος για την άνοδο του φασισμού». (Και οι δύο παραθέσεις από την εκπομπή του ΣΚΑΪ «Τώρα με την Πόπη Τσαπανίδου», 25/10/2012.)

Επιστροφή στο 2019 και η κ. Κανέλλη ερωτάται για τον «καρατερίστα» – μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας, που τον έπιασε η κάμερα να χτυπά από πίσω και με χαρακτηριστική βιαιότητα άνδρα των ΜΑΤ: «Πήρε πολύ δημοσιότητα… την κλωτσιά την έδωσε για λογαριασμό τρίτου… θα έκανα ακριβώς το ίδιο.» (ΣΚΑΪ, εκπομπή «Αταίριαστοι», 09/10/2019)

Οπότε, για την κ. Κανέλλη, είναι σαφές πως ο εξωραϊσμός των βίαιων πράξεων είναι υπεύθυνος για την άνοδο του φασισμού, εκτός κι αν τις εξωραΐζει η ίδια… Ή το ΚΚΕ γενικότερα, αφού τα στελέχη του κάλυψαν πλήρως το μέλος τους που χτύπησε τον αστυνομικό.

Ο σωστός κομμουνιστής βέβαια θα πει ότι η βία εναντίον του καπιταλιστικού κράτους δεν είναι μία βία σαν όλες τις άλλες… Γιατί; Γιατί αυτός και το κόμμα του έτσι αποφάσισαν. Αν ρωτήσεις, βέβαια, ένα μέλος της Χρυσής Αυγής θα έχει μία ελαφρώς διαφορετική άποψη και θα σου πει ότι η βία εναντίον των ξένων είναι εκείνη η βία που δεν είναι σαν όλες τις άλλες… Ομοίως, μπορεί να ρωτήσεις έναν τζιχαντιστή και να σου πει ότι η βία εναντίον των μη μουσουλμάνων δεν είναι σαν όλες τις άλλες… Ένας φαλλοκράτης θα σου πει ότι η βία κατά των γυναικών δεν είναι σαν όλες τις άλλες και πάει λέγοντας…

Επειδή όμως οι άνθρωποι έχουμε καταλάβει εδώ και πάρα πολλά χρόνια πως αν αφήσουμε στον καθένα και την καθεμία να ορίσει ποια βία είναι καλή και ποια κακή, οι κοινωνίες μας θα ήταν ακόμα σαν αυτές των πιθήκων, λύσαμε το πρόβλημα με κάτι που λέγεται «νόμοι». Μετά είδαμε ότι άποψη για καλή και κακή βία δεν έχουν μόνο τα άτομα, αλλά έχουν και ομάδες ολόκληρες και καταλάβαμε πως αν αφήσουμε και αυτές τις ομάδες να κάνουν ό,τι τους καπνίσει, οι κοινωνίες μας θα ήταν πάλι σαν αυτές των πιθήκων, απλά πιο μεγάλες και με ιδεολογίες, οπότε θωρακίσαμε τους νόμους με δημοκρατία. Έτσι, αντί οι ομάδες να χτυπιούνται αναγκάζονται να συζητούν και, πραγματικά, από ό,τι φαίνεται, για κάποιες συγκεκριμένες ομάδες αυτό είναι πολύ δύσκολο.

Η ομάδα των κομμουνιστών στην Ελλάδα, ας πούμε, πρέπει να υποφέρει. Η ιδεολογία της λέει ότι τα μέλη της πρέπει να προκαλέσουν επανάσταση, αλλά «οι συνθήκες δεν είναι ώριμες» – που στα κομμουνιστικά σημαίνει «με 100 άτομα συγκέντρωση δεν πάμε πουθενά» –, οπότε περιμένουν πότε θα βγουν στο δρόμο τα ΜΑΤ για να αρχίσει το ξύλο. Αν αρχίσουν απλά να χτυπάνε «αστούς» στο δρόμο θα χάσουν και αυτό το 5% που τους βάζει στη Βουλή, αν δεν χτυπήσουν κατά λάθος και κανέναν ψηφοφόρο τους…

Με άλλα λόγια, δεν περιμένουν την επανάσταση, περιμένουν την αστυνομία. Σε αυτό συνηγορεί μάλλον και η αρχική δικαιολογία που χρησιμοποίησε και η κ. Κανέλλη για το συγκεκριμένο περιστατικό: «Επιτέθηκαν βιαιότατα τα ΜΑΤ…»

Καμία αντίρρηση. Αν είπε μέλος του ελληνικού Κοινοβουλίου ότι η βία ξεκίνησε από τα ΜΑΤ, έτσι θα είναι. Απλά, αν σας πει ένας κομμουνιστής ότι η βία του εναντίον τής αστυνομίας νομιμοποιείται γιατί η αστυνομία τού επιτέθηκε πρώτη, δεν είναι ακριβώς κομμουνιστής. Είναι άνθρωπος σε άμυνα. Ο κομμουνιστής πρέπει να επιτίθεται στον καπιταλισμό σε κάθε ευκαιρία και η βία του νομιμοποιείται από τη βία που ασκεί το κεφάλαιο στην εργατική τάξη. Έλα όμως που τώρα η εργατική τάξη ζει, αναπτύσσεται και ψωνίζει από το καπιταλιστικό κράτος, όπως ο «καρατερίστας» που φαίνεται στη φωτογραφία να κλωτσάει τον αστυνομικό με τα Nike του…

Και κάπως έτσι, όσο απομακρύνεται η επανάσταση, αυτοσκοπός γίνεται το ξύλο: το μόνο που μπορεί να κάνει ο κομμουνιστής είναι να ψάχνει να δει πού μπορεί να γίνει φασαρία για να δώσει το «παρών» και να αισθανθεί αγωνιστής. Τέτοιες ευκαιρίες μπορούν να του δώσουν μόνο η αστυνομία και, μιλώντας για την άνοδο του φασισμού διά της κανονικοποίησης της βίας, η Χρυσή Αυγή.

Κι επειδή η πρώτη έχει βελτιωθεί χαρακτηριστικά σε θέματα βίας τα τελευταία χρόνια, η δεύτερη πρέπει ήδη να λείπει στο ΚΚΕ…

Με αφορμή τοποθετήσεις της στήλης κατά καιρούς αναφορικά με την ακαταλληλότητα του Προκόπη Παυλόπουλου και την απόλυτη αποτυχία του να ενώσει τους Έλληνες κατά τη διάρκεια της θητείας του, καλό είναι να συζητήσουμε πάλι κάποια πράγματα. Με αφετηρία συζήτησης ότι ΔΕΝ μπορεί ούτε κατά διάνοια να είναι πάλι υποψήφιος ο νυν πρόεδρος στην εκλογή του Ιανουαρίου.

Γιατί δεν μπορεί να είναι υποψήφιος πάλι ο νυν πρόεδρος;

Για πολλούς λόγους. Ας δούμε κάποιους.

1. Δεν σταμάτησε, αν και μπορούσε, το γελοίο δημοψήφισμα Τσίπρα το 2015.
2. Δεν σταμάτησε την παράδοση γλώσσας κι εθνικότητας στους βόρειους γείτονες. Κι αν δεν είχε αρμοδιότητες, όπως κάποιοι φίλοι του ισχυρίζονται, είχε το μεγάλο όπλο της παραίτησης.
3. Κατά τη διάρκεια των εκθέσεων ιδεών που αποκαλεί ομιλίες έχει κάνει συχνές αναφορές στον ρόλο της Ε.Ε. και του ευρώ, ενώ έχει επιχειρήσει άμεση πολιτική παρέμβαση, εναρμονισμένος με τη δημιουργική φαντασία του ΣΥΡΙΖΑ για τις επιπτώσεις του PSI. Απέδωσε στο PSI το τεράστιο «καταστροφικό πλήγμα» που έχουν υποστεί τα ασφαλιστικά ταμεία. Υποστήριξε, υποβιβάζοντας αδίκως την επιστημοσύνη του, ότι χωρίς το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων που κατείχαν τα ταμεία, το ασφαλιστικό σύστημα θα μπορούσε να είναι βιώσιμο για πολλά χρόνια! Του «διέφυγε» ότι κακό μεν το PSI αλλά η ζημιά ήταν περί τα 15 δισ. – ποσό το οποίο εξισούται, και ενίοτε ήταν υποδεέστερο, από την επιδότηση που έκανε ετησίως το ελληνικό κράτος στα ταμεία.
4. Κατά την εδώ επίσκεψη του Erdogan επεκτάθηκε σε ζητήματα που δεν τον αφορούσαν και σχολίασε, ως μη όφειλε, θέματα που ο τούρκος Πρόεδρος δεν έθεσε καν ενώπιόν του αλλά στον Παπαχελά! Έδωσε έτσι τη δυνατότητα στον έκπληκτο Erdogan να τα θέσει από το πλέον επίσημο βήμα, το ελληνικό Προεδρικό Μέγαρο! Ήταν πανωλεθρία – πολύ περισσότερο που στο τέλος παραδέχτηκε ότι δεν δύναται να απαντήσει καθότι δεν είναι εκτελεστικός Πρόεδρος. Τότε τι το ‘θελε;
5. Δεν μπόρεσε και δεν μπορεί να συσπειρώσει τους Έλληνες. Όλους τους Έλληνες. Αφού τους μισούς έβαλε να τους κυνηγάει ο Μινώταυρος του ανύπαρκτου νεοφιλελευθερισμού. Δηλαδή, της καραμέλας της Αριστεράς και της ψεκασμένης Δεξιάς. Ταυτίστηκε μαζί τους. Χωρίς καν να μάθει και να διδαχθεί από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, παρ’ ότι τον επικαλείται συχνά. Ο οποίος ουδέποτε ως πρόεδρος έβγαλε Μινώταυρους να πάρουν στο κυνήγι Σοσιαλιστές, Κεντρώους ή Κομμουνιστές.
6. Είναι πρόεδρος του Τσίπρα, του Καμμένου, του Παπαγγελόπουλου, της Παπακώστα, του Αντώναρου και της Δεξιάς συνιστώσας εντός του ΣΥΡΙΖΑ. Παρατηρητής των θεσμικών εκτροπών της πρώην κυβέρνησης. Δεν τον ψήφισε ο νυν πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας το 2015. Ο μόνος από το κόμμα του. Πώς θα τον ψηφίσει τώρα κι ειδικά μετά όσα έχουν μεσολαβήσει που δικαίωσαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη;
7. Επειδή παρακολουθεί αμέτοχος σήμερα τον Αλέξη Τσίπρα να κάνει παιγνίδια χρησιμοποιώντας το όνομά του για δεύτερη θητεία, ως υποψηφίου του ΣΥΡΙΖΑ. Με τα οποία προσδοκά ότι θα φέρει σε δύσκολη θέση τον Μητσοτάκη.
8. Επειδή ούτε ήταν το 2015, ούτε σήμερα είναι η καλύτερη υποψηφιότητα.

Είναι πολλοί ακόμη οι λόγοι που μπορεί να καταγράψει κάποιος παρατηρητής της δημόσιας ζωής μας. Μα ας μείνουμε εδώ.

Η ουσία είναι ότι ο Προκόπης Παυλόπουλος δεν μπορεί να είναι πάλι υποψήφιος Πρόεδρος ακόμη κι αν Κάποιοι, θεσμικοί εντός  Βουλής και κάποιοι εξωθεσμικοί εκτός αυτής, πιέζουν τον Κυριάκο με την ελπίδα ότι θα προκαλέσουν απώλειες στη Νέα Δημοκρατία. Ειδικά μετά τις διαρροές που υπήρξαν στην ψηφοφορία για τον Παπαγγελόπουλο.

Μα για μια ακόμη φορά τη μπάλα στα πόδια την έχει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Πώς; Μα η απάντηση στην πίεση και στα όνειρα κάποιων δεν είναι τίποτα περισσότερο από εκλογές! Να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Είτε από την αθλιότητα της απλή αναλογικής, είτε απέναντι στα πρόσωπα που τρέφονται με μούχλα είτε απέναντι σε όσους εξωθεσμικούς νομίζουν ότι θα κυβερνούν εσαεί τη χώρα…