Ένα βήμα πριν από την οριστική αποπομπή από το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 βρίσκεται η Τουρκία, καθώς η Γερουσία των ΗΠΑ ενέκρινε το νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου (NDAA), το οποίο προβλέπει την ακύρωση της συμφωνίας που είχε συνάψει η Ουάσιγκτον με την Άγκυρα για τα μαχητικά. Το νομοσχέδιο έχει σταλεί πλέον  στον Λευκό Οίκο, όπου αναμένει την υπογραφή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για να γίνει νόμος του κράτους.

Ο νόμος για την ενίσχυση της Εθνικής Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, ο οποίος εγκρίθηκε την Τρίτη με 86 ψήφους υπέρ και  8 κατά, απαγορεύει τη μεταφορά των μαχητικών αεροσκαφών F-35 στη Τουρκία. Παράλληλα, προβλέπει τη συνολική αποπομπή της από το πρόγραμμα της βιομηχανικής τους παραγωγής.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο προϋπολογισμός δίνει 30 εκατομμύρια δολάρια στο Πεντάγωνο για την αποθήκευση των αεροσκαφών που είχαν τυπικά παραδοθεί στη Τουρκία, αλλά των οποίων η μεταφορά δεν είχε γίνει, καθώς μέχρι και σήμερα παραμένουν αποθηκευμένα σε αμερικανικές βάσεις.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο νομοσχέδιο, ο προϋπολογισμός «απαγορεύει τη μεταφορά των F-35 στην Τουρκία και εκφράζει την αίσθηση του Κογκρέσου ότι η απόκτηση του (ρωσικού συστήματος) S-400 από την Τουρκία αποτελεί σημαντική συναλλαγή στο πλαίσιο του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA) και ο πρόεδρος θα πρέπει να εφαρμόσει κυρώσεις στο πλαίσιο αυτού του νόμου».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φάταχ αλ-Σίσι κατήγγειλε σήμερα την προσπάθεια οποιουδήποτε να θέσει υπό τον έλεγχό του τη γειτονική Λιβύη, δύο ημέρες μετά τη συνάντηση του Τούρκου προέδρου με τον επικεφαλής της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) της Λιβύης.

Η συνάντηση ανάμεσα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Φάγεζ αλ-Σάρατζ πραγματοποιήθηκε προχθές, Κυριακή, κεκλεισμένων των θυρών στην Κωνσταντινούπολη, μερικές ημέρες μετά τη δήλωση από την Άγκυρα ότι μπορεί να αποστείλει στρατεύματα  στη Λιβύη για να υποστηρίξουν τον επικεφαλής της ΚΕΕ, που αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ.

«Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να ελέγξει τη Λιβύη (…) είναι ένα θέμα που άπτεται της εθνικής ασφάλειας της Αιγύπτου», δήλωσε ο Σίσι, σύμφωνα με διάφορα ΜΜΕ που ελέγχονται από το κράτος.

Στη Λιβύη μαίνεται μια διαμάχη ανάμεσα στην ΚΕΕ, που αναγνωρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη και υποστηρίζεται από την Τουρκία και το Κατάρ, και τον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, τον ισχυρό άνδρα της ανατολικής Λιβύης που υποστηρίζεται από την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δυο αντιπάλους της Άγκυρας στην περιοχή.

Στα τέλη Νοεμβρίου, η ΚΕΕ και η Τουρκία συνήψαν μια αμφιλεγόμενη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών και μια συμφωνία συνεργασίας σε θέματα ασφάλειας που προβλέπει ενδεχόμενη αποστολή τουρκικής στρατιωτικής βοήθειας. Το τελευταίο κείμενο εισήχθη στο τουρκικό Κοινοβούλιο το βράδυ του Σαββάτου για συζήτηση και έγκριση.

Οι δυνάμεις του Χάφταρ έχουν εξαπολύσει από τον Απρίλιο επίθεση εναντίον της Τρίπολης, όπου έχει την έδρα της η ΚΕΕ, και οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο 1.000 και πλέον ανθρώπων ενώ 140.000 άλλοι έχουν εκτοπιστεί, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Στις 12 Δεκεμβρίου, ο στρατάρχης Χάφταρ ανακοίνωσε την έναρξη μιας νέας «αποφασιστικής μάχης» για την κατάληψη της Τρίπολης.

Η ΚΕΕ διαβεβαίωσε από την πλευρά της πως η κατάσταση είναι «υπό έλεγχο» και ότι διατηρεί τις θέσεις της στο νότιο τμήμα της πρωτεύουσας, όπου συγκεντρώνονται μαχητές από την αρχή της επίθεσης των δυνάμεων που τάσσονται υπέρ του Χάφταρ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Η Τουρκία δεν έχει συμμάχους στην κρυφή πολιτική ανασύστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας», γράφει η γαλλική εφημερίδα Le Figaro,αναφερόμενη στη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων συνόρων μεταξύ Τουρκίας – Λιβύης και στην αντίδραση με κοινή δήλωση Αθήνας, Καΐρου και Λευκωσίας.

«Η Ελλάδα ζήτησε την υποστηριξη της Ε.Ε., η οποία τη δικαίωσε» γράφει η Figaro και προσθέτει: «Υπό την κυβέρνηση του νεο-οθωμανού σουλτάνου Erdogan από το 2003, η Τουρκία όχι μόνο θέλει να διατηρήσει για πάντα τα εδάφη, στα οποία οι στρατιώτες της εισέβαλαν στα βόρεια της Κύπρου το 1974, που μετέτρεψαν σε “Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”, η οποία δεν έχει αναγνωριστεί από κανένα κράτος στον κόσμο. Επιθυμεί επίσης να επιστρέψει στις  θάλασσες και να εξασφαλίσει τον έλεγχο της ανατολικής Μεσογείου, προκειμένου να μονοπωλήσει τους υδρογονάνθρακες στις ακτές της Κύπρου και να αποτρέψει τη δημιουργία αγωγού φυσικού αερίου που θα ξεκινούσε από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Ελλάδα», τονίζει η Figaro.

H γαλλική εφημερίδα τονίζει, ακόμη, ότι «από το 2011, ο Erdogan ξεκίνησε μια κρυφή πολιτική ανασύστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Επιδίωξε να επαναφέρει την τουρκική επιρροή στη Βοσνία, την Τυνησία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο και τη Συρία, αλλά αυτό δεν λειτούργησε καλά. Το Κάιρο, η Δαμασκός και η Βεγγάζη κατέληξαν να διακόψουν όλες τις σχέσεις μαζί του. Αλλά ο Πρόεδρος Ερντογάν είναι ένας άνθρωπος με χαρακτήρα, που τίποτα δεν τον πτοεί. Οι νεο-οθωμανικές φιλοδοξίες του παραμένουν άθικτες».

Η γαλλική εφημερίδα αναφέρεται και στις άδειες για την εξερεύνηση των υδρογονανθράκων, που έδωσε η κυπριακή κυβέρνηση σε πετρελαϊκές εταιρείες όπως η ENI και η Total, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας με επίδειξη ισχύος, με πολεμικά πλοία και μη επανδρωμένα στρατιωτικά αεροσκάφη drones. «Η ΕΝΙ σταμάτησε και η Total διέκοψε ένα μέρος των σχεδίων της, ενώ η Τουρκία επωφελήθηκε για να ξεκινήσει τις δικές της έρευνες, αρνούμενη (με την σύμμαχο της τη Λιβύη) στους Έλληνες ένα μέρος της ΑΟΖ τους. Ωστόσο, η Τουρκία δεν έχει συμμάχους. Αν και ο Erdogan επανεκίνησε τον διάλογο με τη Ρωσία, αυτή παραμένει πολύ απρόθυμη σχετικά με τις τουρκικές φιλοδοξίες στη θάλασσα. Λόγω Ορθοδοξίας, οι Ρώσοι διατηρούν μια βαθιά φιλία με την Κύπρο και την Ελλάδα. Οι Αμερικανοί, που ήδη έχουν διαφωνίες με την Τουρκία, σχετικά με την αγορά του ρωσικού πυραυλικού συστήματος S400, υποστηρίζουν την Ελλάδα και την Κύπρο.Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, που επισκέφθηκε την Αθήνα για να υπογράψει αμυντική συμφωνία με την Ελλάδα, δήλωσε ότι οι γεωτρήσεις που πραγματοποίησε η Τουρκία στα ανοικτά των ακτών της Κύπρου ήταν «παράνομες και απαράδεκτες»», δηλώνει μεταξύ άλλων η γαλλική εφημερίδα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με την πρόθεση να ικανοποιήσει την Τουρκία, που έχει εξοργιστεί από την πρόσφατη αναγνώριση από το αμερικανικό Κογκρέσο της γενοκτονίας των Αρμενίων, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε σήμερα ότι εξακολουθεί να αρνείται να χρησιμοποιήσει τη λέξη «γενοκτονία» για να χαρακτηρίσει τις σφαγές των Αρμενίων από τους Οθωμανούς πριν από έναν αιώνα.

«Η κυβερνητική θέση δεν έχει αλλάξει», δήλωσε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε σύντομη ανακοίνωσή της.

«Οι θέσεις μας επί του θέματος ευθυγραμμίζονται με εκείνες που εκφράζονται στο τελευταίο δελτίο Τύπου του προέδρου που εκδόθηκε τον Απρίλιο», πρόσθεσε.

Την Άνοιξη, στην επέτειο της γενοκτονίας των Αρμενίων, ο Τραμπ μίλησε για «μία από τις χειρότερες μαζικές θηριωδίες του 20ου αιώνα», αλλά ήταν προσεκτικός και δεν χρησιμοποίησε τον όρο «γενοκτονία».

Την περασμένη εβδομάδα, η αμερικανική Γερουσία ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων που χαρακτηρίζει γενοκτονία τις σφαγές των Αρμενίων από τα οθωμανικά στρατεύματα το 1915.

Η κίνηση προκάλεσε οργή στην Άγκυρα, η οποία κάλεσε για εξηγήσεις τον Αμερικανό πρέσβη, τονίζοντας ότι αυτή η απόφαση «θέτει σε κίνδυνο τις μελλοντικές σχέσεις» των δύο χωρών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ