Για τη συνεδρίαση του Eurogroup
Πάμε σε συνέχιση της συνεδρίασης αύριο Πέμπτη. Δυστυχώς, δεν κατέστη δυνατόν να γεφυρωθούν οι διαφορές. Η συνεδρίαση, αφορά την επαρκή χρηματοδότηση, ώστε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν τις ανάγκες της οικονομίας τους για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του κορονοϊού, χωρίς να πληρώσουν αυτό το κόστος ακριβά. Δηλαδή, να υπάρχει ένας κοινός μηχανισμός, που θα εξασφαλίσει ένα φθηνότερο κόστος για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έχουμε τρία πράγματα στο τραπέζι και μία εκκρεμότητα. Πρώτον τη χρηματοδότηση για τη στήριξη της εργασίας και της απασχόλησης, το Πρόγραμμα SURE της Κομισιόν. Δεύτερον τη χρηματοδότηση, με περίπου 200 δις, από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για μόχλευση, ώστε να υπάρχει ρευστότητα στην οικονομία της Ευρώπης. Τρίτον χρηματοδότηση, περίπου 2% του Α.Ε.Π., για κάθε κράτος-μέλος από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, τον ESM. Αυτό όλο το πακέτο είναι περίπου 540 δις ευρώ. Μένει σε εκκρεμότητα -και είναι το πιο δύσκολο- να υπάρξει ένας μηχανισμός, που να μπορούμε όλα τα κράτη-μέλη να δανειζόμαστε σχετικά φθηνά. Αυτό μπορεί να είναι ένα κοινό ευρωομόλογο ενδεχομένως ή ένας άλλος κοινός μηχανισμός. Σε αυτό το σημείο δεν κατέστη δυνατόν να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ διαφόρων χωρών. Η θέση μας είναι υπέρ του ευρωομολόγου.
Αυτό είναι το σημείο το οποίο συζητούν οι υπουργοί Οικονομικών αυτή τη στιγμή, αν θα περιληφθεί στο κοινό τους ανακοινωθέν ή όχι. Πάντως, είτε συμπεριληφθεί, είτε όχι, είναι ένα σημείο πάντα πάνω στο τραπέζι, γιατί το έχουν θέσει πολλοί ηγέτες κρατών μελών. Εννιά συγκεκριμένα ηγέτες, μαζί και ο Πρωθυπουργός, έχουν υπογράψει σχετική επιστολή. Αυτή τη στιγμή η συζήτηση αφορά το κείμενο του Eurogroup, εάν θα περιλαμβάνει και αυτό το σημείο ή όχι.
Όλοι θέλουν να βρεθεί μια κοινή λύση, αλλά όλοι ξέρουμε ότι έχουν ξεκινήσει από πολύ μακριά, από πολύ διαφορετικές απόψεις, ορισμένες χώρες, όπως Ισπανία, και η Ιταλία, σε σχέση με άλλες χώρες, όπως η Ολλανδία, η Φιλανδία, ή άλλες χώρες που ασπάζονται μια πιο σκληρή προσέγγιση.
Ένα σημείο που χρειάζεται διευκρίνιση αφορά στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Μιλάμε για 240 δισεκατομμύρια. Εκεί η βασική θέση των πιο πολλών χωρών, της συντριπτικής πλειοψηφίας των χωρών, είναι ότι ο μόνος όρος, η μόνη προϋπόθεση που πρέπει να υπάρχει γι’ αυτό τον δανεισμό, θα έχει να κάνει με την τήρηση των ευρωπαϊκών συνθηκών και με το γεγονός ότι τα χρήματα αυτά θα χρηματοδοτήσουν την αντιμετώπιση του κορονοϊού. Καμία άλλη προϋπόθεση. Εκεί υπάρχουν ορισμένες διαφωνίες, θα δούμε πώς θα εξελιχθούν.
Οι συνέπειες για την Υγεία χρηματοδοτούνται, ούτως ή άλλως. Έχει υπάρξει αυτή η ευελιξία, ώστε να μην λαμβάνονται υπόψη σε κανένα δημοσιονομικό κανόνα. Άρα οτιδήποτε χρειαστεί – πρόσληψη, υγειονομικό υλικό, ή οτιδήποτε άλλο- για τα συστήματα υγείας των κρατών- μελών, χρηματοδοτούνται χωρίς κανένα πρόβλημα.
Το ζήτημα είναι οι οικονομικές συνέπειες από τη λήψη μέτρων για να προληφθεί ή να περιοριστεί η πανδημία. Κι εκεί είναι ξεκάθαρο ότι θα είναι μεγάλες οι συνέπειες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρέπει λοιπόν να ληφθούν μέτρα τώρα, ώστε η Ευρώπη να κάνει ό,τι χρειαστεί, για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της πανδημίας και να πειστούν οι αγορές ότι αυτό που κάνουμε είναι το σωστό.
Για τις έως τώρα αποφάσεις της Ε.Ε.
Στο κοινοτικό επίπεδο γενικά είμαστε ευχαριστημένοι από τις μέχρι σήμερα εξελίξεις, καθώς επιτρέπουν την ένταξη της Ελλάδας σε πολύ σημαντικά πράγματα που τα διεκδικούσαμε για χρόνια και δεν τα είχαμε καταφέρει. Το ένα είναι το QE, το Πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης, περίπου 12 δις ευρώ ρευστότητας. Έχουμε τη γενική ρήτρα διαφυγής, επομένως δεν υφίσταται φέτος κανένας δημοσιονομικός περιορισμός. Έχουμε και τη χαλάρωση όσον αφορά τα θέματα των κρατικών ενισχύσεων και των ενισχύσεων που σχετίζονται με το ΕΣΠΑ, ώστε να έχουμε τη μεγαλύτερη δυνατή απορρόφηση. Και τέλος είναι το waiver που αποφασίστηκε χθες, από την Ε.Κ.Τ, άλλα 10 δις ευρώ ρευστότητας. Αυτά τα χρήματα θα μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν την επόμενη και πιο κρίσιμη φάση της επανεκκίνησης της οικονομίας. Δηλαδή, οι τράπεζες θα μπορέσουν να δώσουν πιο φθηνό δανεισμό, είτε κεφάλαιο κίνησης, είτε χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου για μια επιχείρηση, που έχει βάλει στον πάγο το επενδυτικό της σχέδιο. Θα μπορέσουν να προχωρήσουν με πιο μεγάλη ευκολία, σε δανεισμό των νοικοκυριών. Και, επίσης, θα μπορέσουν να δώσουν τη δυνατότητα και σε όλους τους κλάδους της οικονομίας να πάρουν πιο γρήγορα μπροστά.
Αυστηρότεροι έλεγχοι στις μετακινήσεις
Θα υπάρξουν σύντομα ανακοινώσεις σε δύο επίπεδα. Το ένα είναι το ύψος των προστίμων για όσους επιλέγουν μια παραβατική συμπεριφορά. Εξετάζουμε διάφορα σενάρια. Το άλλο έχει να κάνει με το πώς θα ελεγχθεί καλύτερα η ενδεχόμενη παραβατική συμπεριφορά ανθρώπων, που θα θελήσουν να φύγουν από τα αστικά κέντρα και να πάνε προς την επαρχία. Συμβουλεύουμε τους συμπολίτες μας, να μην κάνουν μια τέτοια κίνηση. Να μείνουν στο σπίτι. Το φετινό Πάσχα θα είναι διαφορετικό για να μπορέσουμε να το γιορτάσουμε, όπως του αξίζει, του χρόνου όλοι μαζί.
Δεν επιβεβαιώνουμε διάφορα ρεπορτάζ που μιλούσαν για μια μαζική αλλαγή της μόνιμης κατοικίας ή μια μαζική άφιξη, στην Τήλο για παράδειγμα. Δεν επιβεβαιώνεται αυτό το στοιχείο από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Αυτό που έχουμε ζητήσει από την ΑΑΔΕ, είναι τα στοιχεία που δείχνουν πόσοι συμπολίτες μας επέλεξαν να αλλάξουν μόνιμη κατοικία το τελευταίο διάστημα, ώστε να ελεγχθούν ξεχωριστά, αν υπάρξει κάτι μαζικό και αδικαιολόγητο. Δεν είναι αυτή η περίοδος για να κάνουμε τέτοια τερτίπια. Δεν είμαστε σε μια φάση, που θα κοιτάξουμε να ξεγελάσουμε πάνω απ’ όλα τον εαυτό μας. Πρέπει να τηρήσουμε τις συμβουλές των ειδικών ώστε να είμαστε του χρόνου όλοι μαζί εδώ και να μπορούμε να συζητάμε για μια περιπέτεια μεγάλη, αλλά όχι για μια καταστροφή. Σε ό,τι αφορά τα διόδια, δεν εξετάζεται αυτή τη στιγμή το κλείσιμό τους, αλλά μια αυστηροποίηση των μέτρων και ένας συστηματικότερος έλεγχος. Σήμερα ή αύριο θα έχετε οριστικές ανακοινώσεις.
Σταδιακή και μακρόσυρτη η άρση των μέτρων
Όσο σημαντικό είναι να διαφυλάξουμε αυτό που κερδίσαμε, τηρώντας ευλαβικά τα μέτρα μέχρι τις 27 Απριλίου, άλλο τόσο σημαντικό, είναι να σχεδιάσουμε την άρση των μέτρων, η οποία θα είναι σταδιακή και θα είναι και μακρόσυρτη. Δεν θα ξυπνήσουμε 28 Απριλίου και θα φύγουν όλα τα μέτρα. Θα είναι μια πιο σταδιακή διαδικασία, που σημαίνει ότι οι τομείς της οικονομίας και δραστηριότητες της κοινωνικής ζωής σιγά-σιγά θα ανοίγουν, αλλά πάντα με προσοχή.
Νομίζω ότι, αν πάμε έτσι όπως πάμε τώρα, ναι, θα κάνουμε Καλοκαίρι. Σκοπός μας είναι, το επόμενο χρονικό διάστημα, από το φθινόπωρο, να είμαστε έτοιμοι να δεχτεί, όπως πρέπει, το Ε.Σ.Υ. ένα δεύτερο ενδεχόμενο κύμα. Σε αυτό θα είναι καθοριστική η συμβολή και της φαρμακοβιομηχανίας, για τα φάρμακα και για τα εμβόλια, αν υπάρξουν, αλλά και της δικής μας προετοιμασίας.
Για τα σχολεία
Για τις πανελλαδικές εξετάσεις και την εξεταστέα ύλη, θα υπάρξουν ανακοινώσεις μέσα στις επόμενες μία-δύο ημέρες. Γίνεται προσεκτικός σχεδιασμός. Έχουμε πει ότι οι εξετάσεις θα γίνουν το καλοκαίρι και όχι το φθινόπωρο. Άρα, θα μπει τέλος σε μια σημαντική αγωνία που έχουν οι μαθητές και οι γονείς της Γ΄ Λυκείου. Όσον αφορά το ερώτημα αν θα ανοίξουν γενικά τα σχολεία -και δεν μιλάμε τώρα μόνο για την Γ΄ Λυκείου- είναι ένα θέμα για το οποίο αναπτύσσεται διάλογος σε επιστημονικό επίπεδο και σε άλλες χώρες. Υπάρχουν θέματα που έχουν να κάνουν με τη σωστή ιχνηλάτηση, με τα σωστά τεστ, ιδίως αυτά της ταχείας εξέτασης και με το τεστ των αντισωμάτων. Είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων, τα οποία πρέπει να τα λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη. Συμμετέχουμε ενεργά σε αυτές τις συζητήσεις σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο και θα διαμορφώσουμε τη στρατηγική μας με βάση και αυτά τα ευρήματα και αυτές τις πρακτικές μέχρι τις 27 του μήνα.
Για την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ
Σε σχέση με αυτά που λέει ο κ. Τσακαλώτος, απαντώ: Αν είχαμε πει από την αρχή αυτό που έχει πει ο ΣΥΡΙΖΑ, ότι έχουμε περίπου 36,6 δις ευρώ στην άκρη και δεν χρειαζόμαστε καμία Ευρώπη να αποφασίσει τίποτα, πού θα ήμασταν τώρα; Θα ήμασταν σε ένα σημείο που δεν θα είχαμε διεκδικήσει και δεν θα είχαμε κερδίσει -χάρη στις θυσίες των Ελλήνων και την αξιοπιστία αυτής της Κυβέρνησης- τα 12 δις από το QE και τα 10 δις από το waiver. Θα τα έβαζε αυτά ο κ. Τσακαλώτος; Δεν τα έβαλε 4,5 χρόνια η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ο ίδιος όταν ήταν Υπουργός Οικονομικών.
Η πρόταση, -όπως την κοστολόγησαν- του ΣΥΡΙΖΑ, είναι περίπου 26 δις. Η δική μας πρόταση είναι περίπου 24 δις, πάντα μιλώντας για εθνικούς πόρους. O ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει κοστολογήσει τα ποσά που έχουν να κάνουν με την αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, που για το ένα εξάμηνο είναι 12 δις. Αυτά από πού θα βρεθούν; Αν παραταθεί, μάλιστα, όπως υπολόγιζε ο κ. Τσακαλώτος, για εννέα μήνες αυτή η αναστολή, το ποσό αυξάνεται και χάνεται όλη η χρονιά. Άρα, δεν είναι μόνο ταμειακό θέμα. Είναι και δημοσιονομικό θέμα. Θα ήθελε κανείς να αυξήσει με 12 δις ευρώ το έλλειμμα μόνο από την αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων; Πρέπει να είμαστε συνεπείς στη χρήση των ταμειακών διαθεσίμων που έχουμε. Πρέπει την αξιοπιστία που έχουμε κερδίσει, να τη διαφυλάξουμε και με σοβαρότητα να προχωρήσουμε μπροστά.
