(Στη μνήμη της γιαγιάς μου)
Πριν από καιρό έτυχε να παρακολουθήσω ένα ντοκιμαντέρ για τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας.
Η αλήθεια είναι ότι αν και μεγαλωμένος από πόντια πρώτης γενεάς γιαγιά, ποτέ μα ποτέ δεν είχα κανένα άκουσμα από την γιαγιά μου για την Καταστροφή …..Όποτε τη ρωτούσα με έβλεπε με τα γαλανά της μάτια και τα μάτια βούρκωναν, μου χάιδευε το κεφάλι με τα χέρια της γεμάτο ρόζους και έτρεχαν τα δάκρυά της πάνω στο κεφάλι μου. Μετά, ευλαβικά άναβε το καντήλι της και μου έλεγε: <<και εκεί κυνηγημένοι και εδώ κυνηγημένοι>> και μετά σιωπή…
Πέρασαν τα χρόνια, μεγάλωσε η γιαγιά, μεγάλωσα κι εγώ. Στην ζωή μου δεν θα ξεχάσω δύο πράγματα τα χέρια της τα αδυνατισμένα γεμάτο ρόζους, αλλά καθαρά χέρια και τον τανωμένο σουρβά της..
Κάποια στιγμή μου είπε:
-Ακεψιμά, εμείς είμαστε από τους άλλους, της απάντησα και εγώ
– Γιαγιά και οι άλλοι ποιοι είναι; και μου είπε
-Οι ντόπιοι …
Και εκεί άρχισε το δράμα μου. Άρχισα να ψάχνω βιβλία, έρευνες, να ρωτώ γιαγιάδες και παππούδες. Οι απαντήσεις σκληρές, καρφώματα στην καρδιά (μιας και κατά το ήμισυ είμαι και εγώ ντόπιος).
Η αλήθεια είναι ότι οι πρόσφυγες ήρθαν σε μια χώρα, την Ελλάδα μας. Οι συνθήκες ζωής τον πρώτο καιρό ήταν τραγικές. Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη ήταν γεμάτες με στρατόπεδα από σκηνές και ένα άθλιο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης. Και το ψωμί λιγοστό. Και από πάνω οι αρρώστιες για τους δυστυχισμένους πρόσφυγες. Για να μην εξαπλωθούν οι επιδημίες, οι αμερικανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις δημιούργησαν υγειονομικό σταθμό (καραντίνα) στη Μακρόνησο.
Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας ήταν τα πρώτα θύματα της ανταλλαγής.. Ανθρώπινα ράκη, που έπρεπε να πορευτούν μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον, και με κίνδυνο ζωής από τις συμμορίες των Τούρκων εθνικιστών.
<<Συνολικά, το φθινόπωρο του 1922 έφθασαν στην Ελλάδα περίπου 900.000 πρόσφυγες (ανάμεσά τους και 50.000 Αρμένιοι). Περίπου 200.000 Έλληνες παρέμεναν στην Καππαδοκία και γενικότερα στην Κεντρική και Νότια Μικρά Ασία. Αυτοί μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα το 1924 και το 1925 με τη φροντίδα της Μικτής Επιτροπής. Ένα τμήμα των Ελλήνων του Πόντου κατέφυγε στη σοβιετική Ρωσία. >>
Όπου και αν ρώτησα, ότι και αν βρήκα, μόνο πόνος και σπαραγμός και μάτια βουρκωμένα και από Πόντιους και από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και παντού το ίδιο. Μας αποκαλούσαν «οι άλλοι».
Στις Σέρρες, με πρωτεργάτες γνωστά ονόματα του πολιτικού χώρου, οργάνωναν συμμορίες για να βάζουν φωτιές στις σκηνές των προσφύγων. Στη Μυτιλήνη δεν τους θέλαν και δεν αφήναν το καράβι να μπει μέσα στο λιμάνι.
Όταν πρωτοήρθαν, δεν ήξερε ο κόσμος ελληνικά. Oι ντόπιοι τους κορόιδευαν, τους έλεγαν «τουρκόσπορους». Έλεγαν ότι ήρθαν οι τουρκόσποροι και στένεψε ο τόπος τους.
Ποιος θα εμπιστευόταν έναν πρόσφυγα;
Έτσι, μετά από όλα αυτά καθόμουν και σκέφτηκα ΝΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ!
Πόσα ανθρωπόμορφα θηρία υπάρχουν ανάμεσά μας.. Γιατί τους βασάνιζαν; Δεν έβλεπαν την φτώχεια τους;
Γιατί το ελληνικό κράτος έκανε επέμβαση στην Μικρά Ασία αφού δεν ήταν άξιο να κρατήσει αυτά που είχε;
Δύο εκατομμύρια χριστιανισμός χάθηκε εξαιτίας τους για να καλύψουν πολιτικά συμφέροντα.
Τα χρόνια πέρασαν. Πέθανε η γιαγιά, πέθαναν και όλοι αυτοί που είχα ρωτήσει.
Το μόνο που δεν πέθανε είναι φλόγα και η αγάπη μου για τους πρόσφυγες!
