Αρχική Blog Σελίδα 1287

Δήλωση Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής

Από
Έμβολος
-

Σήμερα εορτάζουμε την Κοίμηση της Θεοτόκου, που είναι το καταφύγιο ελπίδας και παρηγοριάς μπροστά σε κάθε δοκιμασία.

Χρόνια πολλά στις Ελληνίδες και τους Έλληνες απανταχού της γης. Με ευημερία, υγεία και ειρήνη.

Δυστυχώς, και το φετινό καλοκαίρι σημαδεύτηκε με πυρκαγιές που άφησαν πίσω τους χιλιάδες στρέμματα καμένου φυσικού πλούτου, καταστροφές σε περιουσίες και διάχυτο το αίσθημα ανασφάλειας στους πολίτες για μια κρατική διαχείριση ουδόλως επιτελική και προνοητική.

Στεκόμαστε δίπλα σε όσους επλήγησαν, στους πυροσβέστες, τους πιλότους και τους εθελοντές που έδωσαν τη μάχη με τις φλόγες.

Δεν είναι η ώρα για ευχολόγια και επικοινωνιακά τεχνάσματα, αλλά για έναν σοβαρό εθνικό σχεδιασμό με ουσιαστική έμφαση στην πρόληψη, με ένα σύγχρονο και λειτουργικό μοντέλο πολιτικής προστασίας.

Έχουμε χρέος να κάνουμε την πατρίδα μας ανθεκτική και να εγγυηθούμε την ποιότητα ζωής και την ασφάλεια, που αξίζει σε όλους μας.

Ας δυναμώσουμε την πίστη μας σε μία Ελλάδα που στέκεται ισχυρή απέναντι στις μεγάλες γεωπολιτικές προκλήσεις και υπερασπίζεται με αποφασιστικότητα τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Μια πατρίδα που προοδεύει, στηρίζει τους αδύναμους, ανοίγει ορίζοντες προοπτικής για τους νέους.

Μια δίκαιη κοινωνία και μία πραγματική αλλαγή για τον τόπο μας.

Δεκαπενταύγουστος στα μονοπάτια της πίστης, από το Παγγαίο ως την Ξάνθη

Από
Έμβολος
-

Ο Δεκαπενταύγουστος για την Ορθοδοξία είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια μεγάλη θρησκευτική εορτή. Είναι το Πάσχα του καλοκαιριού, ένα σημείο συνάντησης της πίστης με την παράδοση, της κατάνυξης με τη λαϊκή ευλάβεια. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, από τις πιο μικρές εκκλησίες των νησιών, μέχρι τα απομονωμένα μοναστήρια στα βουνά, χιλιάδες πιστοί συγκεντρώνονται για να τιμήσουν την Κοίμηση της Θεοτόκου, της Μητέρας που για πολλούς είναι καταφύγιο, παρηγοριά και πηγή ελπίδας.

Δύο ιστορικά μοναστήρια στη βόρεια Ελλάδα, με βαθιές ρίζες στην πνευματική και πολιτιστική ιστορία του τόπου, βρίσκονται στο επίκεντρο λαμπρών εορτασμών κάθε χρόνο τον Δεκαπενταύγουστο. Πρόκειται για την Παναγία Εικοσιφοίνισσα στο όρος Παγγαίο και την Παναγία Αρχαγγελιώτισσα στην Ξάνθη. Δύο μοναστήρια – σύμβολα, που πέρα από τη θρησκευτική τους σημασία, κουβαλούν και ένα φορτίο αιώνων, θρησκευτικής μαρτυρίας, παιδείας και παράδοσης.

Από χθες το απόγευμα, χιλιάδες προσκυνητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αναμένεται να ανηφορίσουν αγόγγυστα τους λόφους όπου βρίσκονται τα μοναστήρια, για να παρακολουθήσουν τις λατρευτικές εκδηλώσεις, την ακολουθία του Εσπερινού, την ιερά Αγρυπνία και την πανηγυρική Θεία Λειτουργία της μεγάλης Θεομητορικής γιορτής του καλοκαιριού.

ΠΑΝΑΓΙΑΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΑ1

Η Παναγία Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο εν ενεργεία μοναστήρι των Βαλκανίων

Σε μια κατάφυτη πλαγιά του Παγγαίου, σε υψόμετρο 753 μέτρων, στέκεται αγέρωχη η ιερά μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας. Η ιστορία της χάνεται στον χρόνο, καθώς ιδρύθηκε τον 5ο αιώνα από τον Όσιο Γερμανό, και έκτοτε λειτουργεί αδιάλειπτα ως φάρος πίστης, ακόμα και σε σκοτεινές εποχές για τον Ελληνισμό.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Γερμανός αναζήτησε στο δάσος ένα ξύλο κατάλληλο για να εικονίσει την Παναγία ως ένδειξη ευχαριστίας. Όταν το επεξεργάστηκε και το ετοίμασε το ξύλο ράγισε, ο άγιος λυπήθηκε και σκέφτηκε να το αφήσει. Τότε ένα «φοινικούν», δηλ. κοκκινωπό φως έλουσε το σχισμένο ξύλο και φάνηκε η Παναγία μαζί με το Χριστό και μια φωνή ακούστηκε να λέει «Παιδί μου ήλπισε. Εγώ είμαι εδώ» και αμέσως εντυπώθηκε η Παναγία πάνω στο ξύλο. Αυτό το φως έδωσε μάλλον και το όνομα της αχειροποίητου εικόνας.

ΠΑΝΑΓΙΑΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΑ2

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας η συμβολή της μονής υπήρξε ανεκτίμητη. Η δράση των μονάχων στην περιοχή προκάλεσε την οργή των Τούρκων οι οποίοι το 1507 θανάτωσαν και τους 172 μοναχούς. Το 1917, οι Βούλγαροι κατακτητές άρπαξαν τα περισσότερα κειμήλια και τα μετέφεραν στη χώρα τους, όπου σήμερα φυλάσσονται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας. Την περίοδο της δεύτερης βουλγαρικής κατοχής, ένα Βούλγαρος αξιωματικός επιχείρησε να συλήσει την  εικόνα της Παναγίας αλλά τινάχθηκε και εξέπνευσε. Η μπότα του και το πιστόλι του αποτυπώθηκαν στις μαρμάρινες πλάκες του δαπέδου θυμίζοντας μέχρι σήμερα το θαύμα.

ΠΑΝΑΓΙΑΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΑ3

Κατά την τρίτη και τελευταία βουλγαρική κατοχή το 1943, οι στρατιώτες εκδίωξαν πάλι τους μονάχους, έβαλα φωτιά και κάηκε όλο το μοναστήρι εκτός από το ναό. Η μονή αφέθηκε έρημη μέχρι την επαναλειτουργία της το 1967, αυτή τη φορά ως γυναικείο μοναστήρι. Ο εντυπωσιακός τετράγωνος ναό της μονής, το καθολικό, είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου και διαθέτει ξυλόγλυπτο επίχρυσο τέμπλο του 11ου αιώνα μέσα στο οποίο φυλάσσεται η θαυματουργή αχειροποίητη εικόνα της Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας.

ΠΑΝΑΓΙΑΑΡΧΑΓΓΕΛΙΩΤΙΣΑ1

Η Παναγία Αρχαγγελιώτισσα: Το προσκύνημα της Ξάνθης

Λίγο πιο ανατολικά, στην πόλη με τα χίλια χρώματα, την Ξάνθη, στις παρυφές του ορεινού όγκου της Ροδόπης, με θέα προς τον κάμπο, υψώνεται η ιερά μονή Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας. Το μοναστήρι είναι κτισμένο σε έναν λόφο με πανοραμική θέα στην πόλη και τις γύρω πεδιάδες, ένα μοναδικής ομορφιάς φυσικό τοπίο, που εμπνέει γαλήνη και πνευματική περισυλλογή. Η ιστορία της μονής ανάγεται πιθανότατα στη βυζαντινή περίοδο, ενώ το καθολικό της χρονολογείται από τον 19ο αιώνα, μετά από καταστροφές και ανακατασκευές.

Το σημερινό κτίσμα του μοναστηριού χρονολογείται από το 1841, ωστόσο το μοναστήρι προϋπήρχε από εκατοντάδες χρόνια νωρίτερα, καταστράφηκε όμως από δύο μεγάλους σεισμούς, που έπληξαν το μοναστήρι και την πόλη της Ξάνθης το 1829. Το μόνο ενδεικτικό στοιχείο από πλευράς κτισμάτων για την προ του 1821 εποχή είναι μια κρύπτη του μοναστηριού που βρίσκεται πίσω και κάτω από το ιερό βήμα η οποία ανάγεται στα 1.000 εώς 1.100 μ.Χ.

ΠΑΝΑΓΙΑΑΡΧΑΓΓΕΛΙΩΤΙΣΑ3

Από παλαιούς κώδικες και εκκλησιαστικά βιβλία πληροφορούμαστε ότι το μοναστήρι υπήρχε και έφερε το ίδιο όνομα ακόμα και κατά το 1559. Κατά μία εκδοχή, το μοναστήρι πήρε το όνομά του από τη μικρή θαυματουργή εικόνα του 16ου αιώνα πού παριστάνει τη Θεοτόκο να παραστέκεται από τους αρχαγγέλους Γαβριήλ και Μιχαήλ και η οποία έχει την επιγραφή: Αρχαγγελιώτισσα. Ανεξάρτητα πάντως από την ονομασία του μοναστηριού, αυτό υπήρξε φάρος πνευματικής ακτινοβολίας και παρηγοριάς για όλους τους κατοίκους της περιοχής και φυτώριο από το οποίο αναδείχθηκαν φωτισμένοι αρχιερείς.

ΠΑΝΑΓΙΑΑΡΧΑΓΓΕΛΙΩΤΙΣΑ3

Πριν από λίγες μέρες, μάλιστα, η μικρή θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, της παλαιότερης εικόνας στην ιστορία του μοναστηριού, η οποία είναι ρωσικής τεχνοτροπίας του 18ου αιώνα, με επιγραφή στα κυριλλικά και φυλάσσονταν στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Ξάνθης, τοποθετήθηκε σε καλαίσθητο προσκυνητάρι αριστερά του Καθολικού, ώστε να τιμάται και να προσκυνείται από τους πιστούς.

Από το επιβλητικό Παγγαίο ως τα ηλιόλουστα υψώματα της Ξάνθης, τα μοναστήρια της Παναγίας συνδέουν την ιστορία με το παρόν, προσφέροντας πνευματικό καταφύγιο σε όσους το αναζητούν. Ο Δεκαπενταύγουστος, με την ιδιαίτερη συναισθηματική και θρησκευτική του φόρτιση, δίνει την ευκαιρία στους πιστούς να έρθουν πιο κοντά στις πνευματικές τους καταβολές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δεκαπενταύγουστος: Η μεγαλύτερη μετακίνηση πιστών του ελληνικού καλοκαιριού

Από
Έμβολος
-

Μέσα στον καλοκαιρινό Αύγουστο, όταν η θάλασσα και η ξεκούραση κυριαρχούν στις σκέψεις των  περισσότερων ανθρώπων, η Ελλάδα ζει και μια άλλη, βαθιά ριζωμένη εμπειρία: τη μεγάλη γιορτή της Παναγίας στις 15 Αυγούστου.

Σε κάθε γωνιά της χώρας, από τα ξωκλήσια στα βουνά μέχρι τις ιστορικές εκκλησίες στα νησιά, χιλιάδες πιστοί συρρέουν για να ανάψουν ένα κερί, να προσκυνήσουν τις ιερές εικόνες και να συμμετάσχουν στις λιτανείες και τα πανηγύρια. Η ατμόσφαιρα είναι φορτισμένη με συγκίνηση, καθώς οι καμπάνες αντηχούν από άκρη σε άκρη, ενώ τα μονοπάτια και οι δρόμοι γεμίζουν από ανθρώπους που συνεχίζουν παραδόσεις αιώνων. Από τις αρχές του μήνα, με την εορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, έως το τέλος Αυγούστου, με τις γιορτές του Ιωάννου Προδρόμου και του Αγίου Αλεξάνδρου, η Ελλάδα κινείται σε ρυθμούς πίστης, παράδοσης και θρησκευτικών εκδηλώσεων.

Σχεδόν κάθε χωριό και οικισμός έχει τη δική του «Παναγία» και πολλοί ξένοι επισκέπτες συνειδητοποιούν για πρώτη φορά την ιδιαίτερη σημασία που έχει ο Δεκαπενταύγουστος για τους Έλληνες.

Η καρδιά του εορτασμού χτυπά σε μεγάλα προσκυνήματα, όπως στην Παναγία Ευαγγελίστρια της Τήνου, την Παναγία Εκατονταπυλιανή στην Πάρο, την Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο, την Παναγία Αγιάσου στη Λέσβο, την Παναγία της Κοιμήσεως στην Κεφαλονιά -όπου εμφανίζονται και τα «φιδάκια της Παναγίας»-  την Παναγία Χοζοβιώτισσα στην Αμοργό και την Παναγία Κανάλα στην Κύθνο.

Παράλληλα, και μικρότερα προσκυνήματα, όπως η Παναγία Κακαβιώτισσα στη Λήμνο, η Μονή Παναγίας Τσαμπίκας στη Ρόδο, η Παναγία Σπηλιανή στη Νίσυρο και η Παναγία Προυσιώτισσα στην Ευρυτανία, συγκεντρώνουν πλήθος πιστών, ενώ ακόμα και μη χριστιανοί ταξιδιώτες νιώθουν να συμμετέχουν σε μια μοναδική πνευματική εμπειρία.

Ο θρησκευτικός τουρισμός

Όπως επισημαίνει ο Χρήστος Πετρέας, Εμπειρογνώμων-Σύμβουλος Τουριστικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης, που διετέλεσε μέλος της Συνοδικής Επιτροπής Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, μιλώντας στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, «η Ελλάδα έχει την ιδιαιτερότητα να διατηρεί ζωντανή μια παράδοση αιώνων, συνδυάζοντας την πίστη με τον πολιτισμό. Οι Έλληνες αποτελούν πάνω από το 75% των προσκυνητών που επισκέπτονται θρησκευτικούς τόπους στη διάρκεια του έτους, ενώ σημαντικός αριθμός έρχεται και από τις γειτονικές ορθόδοξες χώρες, όπως τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, τη Σερβία και την Κύπρο, με τη ροή Ρώσων επισκεπτών να έχει μειωθεί μετά την έναρξη του ρωσο-ουκρανικού πολέμου».

«Ο θρησκευτικός τουρισμός στην χώρα μας αναπτύσσεται πολύ δυναμικά», τονίζει η τουριστική πράκτορας Μαρία Λαϊνά. «Τον Δεκαπενταύγουστο οι πιστοί συρρέουν κυρίως στην Τήνο, στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο ενώ σταθερά σε ό,τι αφορά την κρουαζιέρα ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς είναι η Πάτμος. Πολλά προσκυνήματα βέβαια αφορούν μονοήμερες εκδρομές. Ο νούμερο ένα θρησκευτικός προορισμός ωστόσο, καθόλη τη διάρκεια του χρόνου είναι τα Μετέωρα, τα οποία τα επισκέπτονται εκτός από τους Έλληνες, οι Κύπριοι, Βαλκάνιοι και τουρίστες από τη δυτική Ευρώπη», υπογραμμίζει η κ.Λαϊνά.

Σε αυτό το πλαίσιο, εξηγεί η ίδια, αυξάνεται το ενδιαφέρον των επαγγελματιών συνοδών για κατάρτιση και σε αυτό το πεδίο, με την παρακολούθηση συγκεκριμένων σπουδών που αφορούν στον θρησκευτικό τουρισμό.

Ο θρησκευτικός τουρισμός αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες αγορές. Όπως επισημαίνει ο κ. Πετρέας, «σύμφωνα με στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού, υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο πραγματοποιούνται περίπου 600 εκατομμύρια θρησκευτικά και πνευματικά ταξίδια παγκοσμίως, εκ των οποίων σχεδόν το 40% έχει προορισμό ή γίνονται εντός Ευρώπης».

Σύμφωνα με τον κ. Πετρέα, η ανάπτυξη αυτή σε διεθνές επίπεδο, τροφοδοτείται από δύο βασικούς παράγοντες: τη σχετική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, που επιτρέπει σε περισσότερους ανθρώπους να ταξιδεύουν για πνευματικούς σκοπούς, και την αυξανόμενη πολιτιστική και πνευματική αξία που αποκτά η επίσκεψη σε ιερούς τόπους. Οι ημερήσιες εκδρομές και οι συμμετοχές σε μεγάλα θρησκευτικά φεστιβάλ έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο εσόδων, καθώς οι ταξιδιώτες αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες και τη συμμετοχή σε εκδηλώσεις που συγκεντρώνουν χιλιάδες ανθρώπους.

Ο Αύγουστος δεν είναι μόνο ο μήνας της θάλασσας και της χαλάρωσης. Είναι και η περίοδος που οι καμπάνες των εκκλησιών καλούν τους πιστούς σε λειτουργίες και λιτανείες, ενώ οι πλατείες γεμίζουν από κόσμο, μουσικές και τοπικά εδέσματα στα παραδοσιακά πανηγύρια. Είναι ο μήνας που η θρησκευτική κατάνυξη συνυπάρχει με την τοπική κουλτούρα και οι επισκέπτες γνωρίζουν από κοντά έθιμα και παραδόσεις που κρατούν ζωντανή την ταυτότητα και το «χρώμα» κάθε γωνιάς της Ελλάδας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δεκαπενταύγουστος: Όταν η Κοίμηση γίνεται γιορτή… – Οι παραδόσεις και τα έθιμα για την Κοίμηση της Θεοτόκου

Από
Έμβολος
-

Εν τη Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες Θεοτόκε· μετέστης προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής, και ταις πρεσβείαις ταις σαις λυτρουμένη, εκ θανάτου τας ψυχάς ημών.

Με ύμνους και τιμές, με δόξα και χαρά, εορτάζει η Εκκλησία μας την ένδοξη Κοίμησή της, μια από τις μεγαλύτερες εορτές της Χριστιανοσύνης.

Στην Ελλάδα, ειδικότερα, οι Ορθόδοξοι Έλληνες αποτινάσσουν ό,τι ζοφώδες, «ενδύονται» το φως, την αγάπη, την αισιοδοξία και γιορτάζουν τον Δεκαπενταύγουστο την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, που εύστοχα πήρε την ονομασία «το Πάσχα του καλοκαιριού», με ιδιαίτερα εμφατικό τρόπο. Κατά μυριάδες προσκυνούν με βαθύτατη ευλάβεια τις άγιες εικόνες της, ζητούν τις πρεσβείες της, εναποθέτουν σε Αυτήν τις ελπίδες τους, προσεύχονται, υμνούν και χαίρουν. Διότι η Κοίμησή Της δεν είναι πένθιμο γεγονός, επειδή η Παναγία «μετέστη προς την ζωήν».

«Ο θάνατος δεν είναι πλέον θάνατος. Ο θάνατος ακτινοβολεί αιωνιότητα και αθανασία. Ο θάνατος δεν είναι πλέον ρήξη, αλλά ένωση. Δεν είναι λύπη, αλλά χαρά. Δεν είναι ήττα, αλλά νίκη. Αυτά είναι όσα εορτάζουμε την ημέρα της Κοιμήσεως της Παναγίας Παρθένου, καθώς τα προεικονίζουμε, τα προγευόμαστε και τα απολαμβάνουμε από τώρα, στην αυγή της μυστικής και αιώνιας Ημέρας», κατά τον πρωτοπρεσβύτερο Αλέξανδρο Σμέμαν, που συγκαταλέγεται στις μεγάλες μορφές της Θεολογίας του 20ού αι.

Η μορφή Της λατρεύεται από τον ευσεβή λαό μας, που νιώθει την Παναγία ως μητέρα όλων των ανθρώπων, ως μεσίτρια προς τον Μονογενή της Υιό και Λόγο του Θεού, ως συμπαραστάτισσα σε κάθε δύσκολη στιγμή της επίγειας ζωής.

Εκκλησιαστική παράδοση

   Για την Κοίμηση της Θεοτόκου δεν υπάρχουν πληροφορίες από την Καινή Διαθήκη. Γι’ αυτήν μαθαίνουμε από τις διηγήσεις σημαντικών εκκλησιαστικών ανδρών, όπως των Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, Μόδεστου Ιεροσολύμων, Ανδρέα Κρήτης, Γερμανού Κωνσταντινουπόλεως, Ιωάννη Δαμασκηνού κ.ά., καθώς και από τα σχετικά τροπάρια της εκκλησιαστικής υμνολογίας. Στα κείμενα αυτά διασώζεται η «αρχαία και αληθεστάτη» παράδοση της Εκκλησίας γι’ αυτό το Θεομητορικό γεγονός.

Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, εκοιμήθη στο σπίτι του Ευαγγελιστή Ιωάννη, όπου διέμενε η μητέρα του Θεανθρώπου. Αφού της έκλεισαν τα μάτια, οι Απόστολοι μετέφεραν το νεκροκρέβατό της στον κήπο της Γεθσημανής, όπου και την έθαψαν.

Η αγάπη και η μνημόνευση της Εκκλησίας δεν επικεντρώνονται στο ιστορικό και πραγματικό πλαίσιο ούτε στην ημερομηνία και στον τόπο όπου η Μητέρα όλων των μητέρων ολοκλήρωσε την επίγεια ζωή της. Αντ’ αυτού, η Εκκλησία εισέρχεται στην ουσία και στο νόημα του θανάτου Της, μνημονεύοντας τον θάνατο Αυτής που ο Υιός της, σύμφωνα με την χριστιανική πίστη, κατέβαλε τον θάνατο, ανέστη εκ νεκρών, και υποσχέθηκε την τελική ανάσταση και τη νίκη της αθάνατης ζωής.

Στην Κοίμηση, αποκαλύπτεται όλο το χαρμόσυνο μυστήριο αυτού του θανάτου και γίνεται χαρά, επειδή η Παρθένος Μαρία είναι μία από μας. Ο ίδιος ο θάνατος γίνεται ζωή θριαμβεύουσα. Έτσι στη γιορτή δεν υπάρχει ούτε λύπη, ούτε νεκρώσιμα μοιρολόγια, ούτε στενοχώρια, αλλά μόνο φως και ζωή.

Υμνογραφία

   Η εκκλησιαστική υμνογραφία είναι πολύ πλούσια στον χαρακτηρισμό της Παναγίας, αλλά και γεμάτη από επαίνους και ύμνους προς το πρόσωπό Της.

Το μεγαλύτερο όμως εγκώμιο της Υπεραγίας Θεοτόκου είναι ο Ακάθιστος Ύμνος, η απογείωση της υμνολογίας στο πρόσωπο της Θεοτόκου, καθώς ιστορεί με ποιητικό και λυρικό τρόπο όλο αυτό το σχέδιο της σωτηρίας.

Προσωνυμίες

   Οι προσωνυμίες της Παναγίας πλείστες όσες: η Μαριάμ έφερε στον κόσμο τον Σωτήρα των ανθρώπων, εξ ου η προσωνυμία της ως Παναγία αλλά και ως Θεοτόκος.

Όμως, υπάρχει και μια πληθώρα «Θεοτοκονυμίων», όπως λέγονται, ανάλογα με τις ιδιότητες ή τα χαρίσματά της, από τον τόπο ή τον τρόπο που βρέθηκε εικόνα Της ή βρίσκεται ο ναός Της, από την τεχνοτροπία του ναού Της, από τον εικονογραφικό τύπο παραστάσεώς Της, από την παλαιότητα της εικόνας Της, από την ομορφιά και το κάλλος Της, από τα εγκώμιά της,  από τον χρόνο που γιορτάζει η εκκλησία Της κ.λπ.

 Εορτάζεται κάθε χρόνο, σύμφωνα με το Νέο Ημερολόγιο σήμερα, 15 Αυγούστου, και στις 28 Αυγούστου σύμφωνα με το Παλαιό (Παλαιoημερολογίτες).

  Στις λοιπές ορθόδοξες και καθολικές χώρες του κόσμου, η Κοίμησή Της τιμάται με λιγότερο εμφατικό τρόπο, στις περισσότερες από τις οποίες ο Δεκαπενταύγουστος είναι επίσημη αργία, όπως και στην Ελλάδα.

Μάλιστα, οι προτεσταντικές ομολογίες θεωρούν την Κοίμηση της Θεοτόκου δευτερεύουσα εορτή, επειδή δεν βασίζεται σε βιβλικές αναφορές.

Η διαφορά αυτή φαίνεται ανάγλυφα στη Γερμανία, όπου ο Δεκαπενταύγουστος είναι επίσημη αργία μόνο στα καθολικά κρατίδια του Ζάαρλαντ και της Βαυαρίας.

Νηστεία

Κατά την Ορθόδοξη παράδοση, είθισται περίοδος νηστείας για τη συγκεκριμένη εορτή, που καθιερώθηκε τον 7ο αι. Αρχικά ήταν χωρισμένη σε δύο περιόδους, εκείνη πριν από τη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα και εκείνη πριν της γιορτής της Κοίμησης της Θεοτόκου. Το 10ο αι., συνενώθηκαν σε μία νηστεία που περιλαμβάνει 14 ημέρες και ξεκινά την 1η Αυγούστου. Κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης νηστείας, νηστεύεται το λάδι εκτός του Σαββάτου και της Κυριακής, ενώ στη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα καταλύεται το ψάρι. Κατά τη γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου καταλύονται τα πάντα, εκτός κι αν η γιορτή πέσει σε ημέρα Τετάρτη ή Παρασκευή, οπότε καταλύεται μόνο το ψάρι.

Περιλάλητοι εορτασμοί

Στην Τήνο, όπου γίνεται το μεγαλύτερο προσκύνημα, ο εορτασμός της Παναγίας καθιερώθηκε με Βασιλικό Διάταγμα του 1836 να είναι οκταήμερος και να διαρκεί έως τα «εννιάμερα της Θεοτόκου», στις 23 Αυγούστου, όταν σε ατμόσφαιρα συγκίνησης ψάλλονται ύμνοι και εγκώμια, μπροστά στον επιτάφιο και την εικόνα.

Παράλληλα, στο νησί οι Έλληνες τιμούν κι αυτούς που χάθηκαν, όταν οι Ιταλοί τορπίλισαν και βούλιαξαν την «Έλλη» στο λιμάνι ανήμερα της Παναγιάς.

Στην Παναγία Σουμελά, σύμβολο της ποντιακής πίστης, πανελλήνιο προσκύνημα αποτελούν η εικόνα της Παναγιάς, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά, ο σταυρός του αυτοκράτορα Εμμανουήλ Κομνηνού και το ιερό ευαγγέλιο του πατρός Χριστοφόρου, επίσης δώρο του αυτοκράτορα Δαυίδ του Κομνηνού.

Εκεί, στις πλαγιές του Βερμίου, χιλιάδες προσκυνητές, καθώς και εκπρόσωποι Ομοσπονδιών και Ποντιακών Σωματείων από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα συμμετάσχουν και φέτος στις ιερές ακολουθίες και στις πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Στην Πάρο, γιορτάζει η Παναγία της Εκατονταπυλιανής. Ο ναός της, για τον οποίο υπάρχουν δύο ονομασίες, «Καταπολιανή» και «Εκατονταπυλιανή», βρίσκεται στην πρωτεύουσα του νησιού, Παροικιά.

Σύμφωνα με την παράδοση, η Κατοπολιανή έχει ενενήντα εννέα φανερές πόρτες, ενώ η εκατοστή είναι κλειστή και δεν φαίνεται. Η πόρτα αυτή θα φανεί και θα ανοίξει όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη.

Άλλοι θρύλοι αναφέρονται στην Αγία Ελένη που, στον δρόμο για τους Άγιους Τόπους προκειμένου να βρει τον Τίμιο Σταυρό, έφτασε στην Πάρο και προσευχήθηκε σε έναν μικρό ναό που βρισκόταν στη θέση της Εκατονταπυλιανής.

Κατά την προσευχή της έκανε τάμα ότι αν βρει τον Τίμιο Σταυρό θα χτίσει στη θέση αυτή έναν μεγάλο ναό. Η προσευχή της εισακούστηκε. Βρήκε τον Τίμιο Σταυρό και, πραγματοποιώντας το τάμα της, ανήγειρε τον μεγαλόπρεπο ναό της Εκατονταπυλιανής, ο οποίος, όμως, στο μεγαλύτερο μέρος του καταστράφηκε, πιθανότατα από πυρκαγιά, και ανακατασκευάστηκε επί Ιουστινιανού, στα μέσα του 6ου αι.

Φημολογείται, επίσης, ότι το τάμα της Αγίας Ελένης ολοκλήρωσε ο γιος της Άγιος Κωνσταντίνος, αυτοκράτορας του Βυζαντίου, καθώς η ίδια δεν πρόλαβε.

Στην Κοζάνη, ξεχωριστός είναι ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας στο Μικρόκαστρο, του δήμου Βοΐου, όπου κάθε χρόνο χιλιάδες πιστοί προσκυνούν την εικόνα της Παναγίας, που χρονολογείται από το 1603, ενώ πρόσφατη έρευνα την χρονολογεί στον 13ο αι. Πιστοί από όλα τα μέρη της Ελλάδας επισκέπτονται το μοναστήρι, για να προσκυνήσουν την εικόνας Της.

Άξιο λόγου, το έθιμο των «καβαλάρηδων της Σιάτιστας» που προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες, καθώς ιππείς από τη Σιάτιστα και τη γύρω περιοχή επισκέπτονται το μοναστήρι πάνω στα καταστόλιστα άλογά τους. Το πανηγύρι έχει τις ρίζες του στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, όταν αποτελούσε ευκαιρία για τους σκλαβωμένους να δείξουν τη λεβεντιά και τον πόθο τους για λευτεριά και έχει χαρακτηριστεί ως πανηγύρι λεβεντιάς και τόλμης.

Στο νησί του Παπαδιαμάντη, τη Σκιάθο, από το βράδυ της παραμονής γίνεται η έξοδος του επιταφίου της Παναγίας υπό τη συγκινητική μελωδία των Εγκωμίων της Θεοτόκου που ψάλλουν όλοι μαζί οι Σκιαθίτες.

Στο νησί της Ορθοδοξίας, την Πάτμο, όπου βρίσκεται το ιστορικό Μοναστήρι της Αποκάλυψης, ο επιτάφιος περιφέρεται από τους μοναχούς στα σοκάκια του νησιού, ενώ οι καμπάνες ηχούν ασταμάτητα.

Στα Ζαγοροχώρια, φημισμένα σε όλη την Ελλάδα για τα πανηγύρια του Δεκαπενταύγουστου, οι εκδηλώσεις στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι τριήμερες και δίνουν την ευκαιρία για τρικούβερτο γλέντι με παραδοσιακούς ηπειρώτικους σκοπούς.

Στη Θάσο, στο χωριό Παναγιά, μετά τη λιτάνευση της εικόνας, που συνοδεύεται από πολυμελή μπάντα, οι πιστοί μαζεύονται στο προαύλιο της εκκλησίας όπου παρακάθονται στο γιορτινό τραπέζι που περιλαμβάνει πατάτες, ρύζι και μοσχάρι στιφάδο.

Στη Λέσβο, η Παναγιά η Αγιασώτισσα προσφέρει ένα από τα ωραιότερα πανηγύρια του Ανατολικού Αιγαίου. Πολλοί προσκυνητές με αφετηρία την πόλη της Μυτιλήνης περπατούν 25 ολόκληρα χιλιόμετρα για να φτάσουν στον αυλόγυρο της εκκλησίας, όπου και διανυκτερεύουν. Στη γραφική κωμόπολη της Αγιάσου βιώνει κανείς όλη την ατμόσφαιρα ενός γνήσιου νησιώτικου πανηγυριού.

Στην Κάρπαθο, το νησί της Δωδεκανήσου, η Παναγιά στην Όλυμπο γιορτάζεται με τον πιο κατανυκτικό τρόπο. Εδώ, οι λειτουργίες είναι βαθιά συνδεδεμένες με το πένθος για την Παναγία που «έφυγε». Αποκορύφωμα του εορτασμού είναι ο παραδοσιακός Κάτω Χορός που ξεκινά από τους άντρες σε σταθερό, αργόσυρτο βήμα και κατανυκτική διάθεση. Ακολουθούν οι γυναίκες ντυμένες με τις εκπληκτικής ομορφιάς παραδοσιακές γιορτινές στολές τους.

Στην Κεφαλονιά, κοντά στο χωριό Μαρκόπουλο, τα φιδάκια της Παναγιάς προσελκύουν κάθε χρόνο χιλιάδες προσκυνητές, που βεβαιώνουν με τα μάτια τους ένα μοναδικό φαινόμενο. Κάθε 15 Αυγούστου μικρά άκακα φιδάκια εμφανίζονται στον τρούλο της εκκλησίας.

Σύμφωνα με τον μύθο, πρόκειται για τις καλόγριες ενός παλιού μοναστηριού που υπήρχε στη περιοχή, οι οποίες προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των πειρατών παρακάλεσαν την Παναγιά να τις μεταμορφώσει σε φίδια.

 Και όλοι αναπέμπουν προσευχή… και επικαλούνται «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς».

Ελένη Μαχαίρα
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΜΠΟΥΓΙΩΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Αλάσκα: Ελπίδες, επιφυλάξεις και επιπτώσεις

Από
Έμβολος
-

Θα αποφασιστεί η έκβαση της πλέον πολύνεκρης σύρραξης στο ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ευρώπη, 7.500 χιλιόμετρα από το Κίεβο;

Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν συναντώνται σήμερα στην αεροπορική βάση του Έλμεντορφ στο Άνκορατζ, στην Αλάσκα. Σε μια κατ’ ιδίαν συνάντηση, ήδη ιστορική, προγραμματισμένη να αρχίσει γύρω στις 11:30 τοπική ώρα (22:30 ώρα Ελλάδος).

Αν για κάτι δεν είναι γνωστός ο Αμερικανός πρόεδρος είναι για την αίσθηση του μέτρου. Εντούτοις, προσπαθεί να μετριάσει τις προσδοκίες, παρά τον ισχυρισμό του ότι θα έθετε τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία την πρώτη μέρα της προεδρίας του.

Ο 79χρονος Ρεπουμπλικάνος, που λέει πως θέλει να «βολιδοσκοπήσει» τον Ρώσο ομόλογό του, προεξόφλησε την Τετάρτη πως οι πιθανές εκβάσεις είναι δύο:

* Αν η συνάντηση πάει καλά, θα ακολουθήσει, «σχεδόν αμέσως», τριμερής σύνοδος του ιδίου, του Πούτιν και τον Ουκρανού ομολόγου τους Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για να τερματιστεί ο πόλεμος που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2022, με την εισβολή του ρωσικού στρατού.

* Όμως, αν η πρώτη συνάντηση που θα έχει από το 2019 πρόσωπο με πρόσωπο με τον επικεφαλής του Κρεμλίνου πάει άσχημα, ο μεγιστάνας διαμηνύει πως δεν θα υπάρξει «δεύτερη».

Οι Ευρωπαίοι προσπαθούσαν την Τετάρτη να επηρεάσουν τη διάθεση με την οποία ο Τραμπ, γνωστός για το πολύ ευμετάβλητο ταπεραμέντο του, θα συζητήσει με τον Πούτιν.

Η σύνοδος κορυφής προφανώς δεν είναι μια ειρηνευτική διάσκεψη. Και το βασικό ζήτημα για τον Ουκρανό πρόεδρο και τους Ευρωπαίους είναι να μην γίνει το Άνκορατζ ένα είδος Γιάλτας, η ιστορική σύνοδος κατά την οποία οι μεγάλες δυνάμεις οριοθέτησαν εδάφη και ζώνες επιρροής, όπως αυτή του Φεβρουαρίου 1945 μεταξύ των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σοβιετικής Ένωσης.

Το παρελθόν

Τα ερωτήματα πολλά, αλλά αυτό που απασχολεί τους διεθνείς αναλυτές είναι ποιός Τραμπ θα εμφανιστεί σε αυτό το τετ-α-τετ: Η εκδοχή του σκληρού Τραμπ ή του μεγιστάνα ακινήτων που είχε προσπαθήσει στο παρελθόν να κερδίσει την εύνοια του πρώην πράκτορα της KGB.

Από κολακεία μέχρι εκνευρισμό αναμεμειγμένο με απογοήτευση, ακόμη και με προσβολές, ο Τραμπ δεν φείδεται σχολίων για τον Πούτιν από την έναρξη της δεύτερης προεδρικής του θητείας.

«Δεν ξέρω αν ο Πούτιν θέλει, ίσως όχι. (Αλλά) θα έπρεπε», δήλωσε την πρώτη ημέρα που ξαναμπήκε στον Λευκό Οίκο. «Πάντα είχα πολύ καλή σχέση με τον Πούτιν», είπε τότε.

Η κολακεία ήταν αμοιβαία: «Δεν είναι απλώς έξυπνος, είναι και πραγματιστής», δήλωσε ο Ρώσος ηγέτης στις 24 Ιανουαρίου.

Αλλά από τότε, η διάθεση του Τραμπ απέναντι στον Πούτιν αλλάζει διαρκώς. «Έχει ΤΡΕΛΑΘΕΙ τελείως!» έγραφε στα τέλη Μαΐου, μέχρι το «Δεν ενδιαφέρομαι πραγματικά να μιλήσω πλέον μαζί του», που είπε στη Σκωτία στις 28 Ιουλίου. Αλλά χθες, Πέμπτη απόγευμα, έδωσε 75% πιθανότητα επιτυχίας της συνάντησής του με τον Ρώσο ηγέτη.

Για τον Τραμπ, το δέλεαρ της σύναψης μιας συμφωνίας είναι ισχυρό. Έχει εμπλακεί σε μια ανοιχτή εκστρατεία για να λάβει το Νόμπελ Ειρήνης φέτος, επισημαίνοντας αυτά που παρουσιάζει ως διπλωματικές νίκες του, και έχει ανησυχήσει τους συμμάχους των ΗΠΑ με την προσμονή του για μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία.

Κατά τα φαίνομενα, όπως εκτιμάται, ο Τραμπ εμφανίζεται διχασμένος: Από τη μία πλευρά, ο πειρασμός να κάνει εντυπωσιακές ανακοινώσεις, αόριστες αν χρειαστεί, που θα του επιτρέψουν να παρουσιαστεί ως «ειρηνοποιός» και από την άλλη υπάρχει η επιθυμία να μη θεωρηθεί ως το «σκυλάκι» του Πούτιν -το ψευδώνυμο που του δόθηκε από αντιπάλους του μετά τη σύνοδο κορυφής στο Ελσίνκι το 2018. Τότε, η στάση Τραμπ ανησύχησε συμμάχους, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων και εντός των ΗΠΑ όταν ο Αμερικανός πρόεδρος πήρε το μέρος του Ρώσου ηγέτη και όχι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για ρωσική ανάμιξη στις προεδρικές αμερικανικές εκλογές του 2016.

Αν και ο Πούτιν αποδέχθηκε να συναντήσει κατ’ ιδίαν τον Τραμπ, η Μόσχα τις τελευταίες μέρες τηρεί σιγή ιχθύος. Χθες, ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ δήλωσε πως ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ντόναλντ Τραμπ θα συζητήσουν για το «τεράστιο ανεκμετάλλευτο δυναμικό» των οικονομικών σχέσεων Ρωσίας-ΗΠΑ, όπως και για τις προοπτικές για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία κατά τη συνάντησή τους στην Αλάσκα.

Ελπίδες, επιφυλάξεις και επιπτώσεις

Πολύ πιο λεπτό θα είναι το θέμα των πιθανών εδαφικών παραχωρήσεων, σε μια εποχή που ο ρωσικός στρατός κερδίζει έδαφος στην Ουκρανία. Η Μόσχα απαιτεί τέσσερις μερικώς κατεχόμενες περιοχές (Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα), εκτός από την Κριμαία, που προσαρτήθηκε το 2014 -απαιτήσεις απαράδεκτες για το Κίεβο. Ο Τραμπ υποσχέθηκε να μιλήσει στον Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους μετά τη συνάντησή του με τον Πούτιν.

Η απάντηση θα μπορούσε να έχει βαθιές επιπτώσεις για τους Ευρωπαίους ηγέτες που ανησυχούν ότι η Ρωσία, εάν της επιτραπεί να απορροφήσει τμήματα της Ουκρανίας, θα είναι πιο επιθετική απέναντι σε συμμάχους του ΝΑΤΟ κοντά στη Ρωσία, όπως η Πολωνία, η Εσθονία, η Λιθουανία και η Λετονία.

Έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την Ουκρανία, η οποία χάνει έδαφος από τις ρωσικές δυνάμεις έπειτα από τρεισήμισι χρόνια σκληρών μαχών.

Παρατηρητές του Κρεμλίνου αναζητούν να δουν αν ο Τραμπ θα μαγευτεί ξανά από τον Πούτιν και θα επηρεαστεί από το επιχείρημά του ότι η Ρωσία έχει το δικαίωμα να κυριαρχεί στην Ουκρανία.

Η Ρωσία δεν έχει δώσει καμία ένδειξη ότι είναι διατεθειμένη να κάνει παραχωρήσεις.

Ο Πούτιν δήλωσε, χθες, ότι η αμερικανική κυβέρνηση καταβάλλει «ειλικρινείς προσπάθειες» για να επιλυθεί η σύγκρουση στην Ουκρανία και άφησε να εννοηθεί ότι η Μόσχα και η Ουάσινγκτον θα μπορούσαν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων.

Όμως, την Πέμπτη το απόγευμα, το Κρεμλίνο θέλησε να υπενθυμίσει ότι θα ήταν μεγάλο λάθος να προβλέψει κανείς το αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι δεν υπάρχουν σχέδια για υπογραφή οποιουδήποτε εγγράφου μετά τη σύνοδο κορυφής.

Ο τόπος της συνόδου έχει και αυτός τους δικούς του συμβολισμούς. Η Αλάσκα πωλήθηκε από τη Ρωσία στις ΗΠΑ και η αεροπορική βάση του Έλμεντορφ στο Άνκορατζ έπαιξε σημαντικό ρόλο στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά η στρατηγική της σημασία κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ειδικά εν μέσω του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για την Αρκτική.

«Ακόμα κι αν έπαιρνα τη Μόσχα και το Λένινγκραντ δωρεάν σε μια συμφωνία με τη Ρωσία, τα fake media θα έλεγαν ότι έκανα μια κακή συμφωνία», είπε πριν μέρες ο Τραμπ, εξοργισμένος με δημοσιεύματα αναφορικά με τη σύνοδο της Αλάσκας.

Το Λένινγκραντ, το όνομα που έδωσαν οι σοβιετικές αρχές στην πρώην ρωσική αυτοκρατορική πρωτεύουσα, επανήλθε σε Αγία Πετρούπολη το 1991, λίγο πριν από την επίσημη διάλυση της ΕΣΣΔ.

ΦΩΤΟ: EPA/RUSSIAN PRES. PRESS OFFICE
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Παναγιά της Ελλάδας

Από
Έμβολος
-

Η Κοίμηση της Θεοτόκου αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της χριστιανοσύνης και στην Ελλάδα γιορτάζεται από τη μία άκρη ως την άλλη με ιδιαίτερη λαμπρότητα και ευλάβεια.

Χιλιάδες πιστών με την ψυχή γεμάτη ελπίδα και κατάνυξη, προστρέχουν στα αμέτρητα προσκυνήματα, όπου λιτανεύονται οι θαυματουργές εικόνες της Παναγίας για να μαρτυρήσουν την πίστη τους στο πρόσωπό της και να την ικετέψουν να μεσολαβήσει στον Υιό της για τη σωτηρία της ψυχής τους, αφού, σύμφωνα με τη θρησκευτική παράδοση, η Παναγία λίγο πριν τη μετάστασή της στους Ουρανούς υποσχέθηκε ότι δεν θα σταματήσει να φροντίζει για όλον τον κόσμο και θα γίνει η «μεσίτρια» στον Υιό της για τη σωτηρία της ανθρωπότητας.

Το πρόσωπο της Παναγίας όμως για τους Έλληνες έχει και εθνική σημασία, αφού έχει συνδεθεί με τους αγώνες του έθνους κι έτσι ο ελληνικός λαός την τιμά και τη σέβεται περισσότερο από κάθε άλλο ιερό πρόσωπο.

Αυτή η ιδιαίτερη λατρεία που έχει ο ελληνικός λαός για την Παναγία φαίνεται και από τα εκατοντάδες προσωνύμια που της έχουν αποδώσει, αλλά και από τα αναρίθμητα προσκυνήματα ανά την επικράτεια.

Κάθε χρόνο το επίκεντρο των εορταστικών εκδηλώσεων βρίσκεται στην Παναγία της Τήνου, όπου έχει και εθνικό χαρακτήρα, αφού εκτός από την Παναγία τιμάται και η μνήμη αυτών που χάθηκαν κατά τον τορπιλισμό του πολεμικού πλοίου «Έλλη», από τους Ιταλούς, μέσα στο λιμάνι του νησιού ανήμερα της Παναγιάς, αλλά και στο Βέρμιο Ημαθίας, όπου τιμάται η Παναγιά των ξεριζωμένων Ποντίων.

Τήνος – Η Παναγία του έθνους

Η εικόνα της Παναγίας της Τήνου βρέθηκε στις 30 Ιανουαρίου του 1823, έπειτα από πολλές προσπάθειες και «με την υπόδειξη της Παναγίας στη μοναχή Πελαγία», στην ιστορική Μονή της «Κυράς των Αγγέλων», στο Κεχροβούνι.

Με Βασιλικό Διάταγμα του 1836, καθιερώθηκε ο εορτασμός της Παναγίας στην Τήνο να είναι οκταήμερος και να διαρκεί έως τα «εννιάμερα της Θεοτόκου», στις 23 Αυγούστου, όπου μέσα σε ατμόσφαιρα συγκίνησης, κατάνυξης και σεβασμού, ψάλλονται ύμνοι και εγκώμια, μπροστά στον επιτάφιο και την εικόνα.

Ο δρόμος που οδηγεί από το λιμάνι στο ναό του Ευαγγελισμού, όπου βρέθηκε η εικόνα, είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της άρρηκτης σχέσης του ελληνισμού με την Ορθοδοξία.

Ημαθία – Μία Πόντια από την… Αθήνα

Η Παναγία Σουμελά αποτελεί το σύμβολο της ποντιακής πίστης, αν και η πρώτη ονομασία της θαυματουργής εικόνας ήταν Αθηνιώτισσα.

Την εικόνα της Παναγίας Σουμελά αγιογράφησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Μετά τον θάνατό του τη μετέφερε στην Αθήνα ο μαθητής του Ανανίας και τοποθετήθηκε σε περικαλλή ναό της Θεοτόκου. Έτσι αρχικά ονομάστηκε ως Παναγία η Αθηνιώτισσα.

Στο τέλος του 4ου αιώνα (380-386 μΧ), σύμφωνα με την παράδοση, η Παναγία η Αθηνιώτισσα εμφανίστηκε ως όραμα στους μοναχούς Σωφρόνιο και Βαρνάβα, στην Αθήνα, και τους κάλεσε στην εκκλησία.

Εκεί είδαν την εικόνα να σηκώνεται από το προσκυνητάρι, να βγαίνει από το παράθυρο και να πετάει προς τα ουράνια. Συγχρόνως, άκουσαν την Θεοτόκο να λέει: «Πηγαίνω στην Ανατολή. Προπορεύομαι στο όρος Μελά. Ακολουθήστε με…».

Οι μοναχοί την ακολούθησαν και στο όρος Μελά, στον Πόντο, όπου στάθηκε, κτίστηκε μεγάλος Ναός και Μονή. Έτσι η εικόνα πήρε την ονομασία Σουμελά από τη φράση «στου Μελά».

Το 1922, μετά την Μικρασιατική καταστροφή, μοναχοί έθαψαν την εικόνα, μαζί με άλλα κειμήλια.

Με την ανταλλαγή, τα ιερά κειμήλια παραχωρήθηκαν και το 1931 τα ξέθαψε και τα έφερε στην Ελλάδα, ο Αμβρόσιος ο Σουμελιώτης. Η εικόνα επανήλθε στην Αθήνα και παρέμεινε στο Μουσείο έως το 1951. Τότε, το Σωματείο «Παναγία Σουμελά» Θεσσαλονίκης πρότεινε το κτίσιμο ναού στις πλαγιές του Βερμίου, στην Καστανιά Βέροιας.

Μικρόκαστρο Κοζάνης – Καβάλα παν στην εκκλησιά

Ιδιαίτερος είναι ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας στο Μικρόκαστρο, του δήμου Βοΐου- Κοζάνης.

Κάθε χρόνο χιλιάδες πιστοί προσκυνούν την εικόνα της Παναγίας, που χρονολογείται από το 1603, ενώ εντύπωση προκαλεί η αναβίωση του εθίμου των προσκυνητών καβαλάρηδων από τη Σιάτιστα.

Το έθιμο των καβαλάρηδων προσκυνητών έρχεται από την τουρκοκρατία, όταν αποτελούσε ευκαιρία για τους σκλαβωμένους να δείξουν τη λεβεντιά και τον πόθο τους για λευτεριά.

Πάρος – Η Παναγία με τις 100 πόρτες

Ο ναός της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής βρίσκεται στην Παροικιά, της Πάρου. Για τον ναό υπάρχουν δύο ονομασίες: «Καταπολιανή» και «Εκατονταπυλιανή».

Σύμφωνα με την παράδοση, η Κατοπολιανή έχει ενενήντα εννέα φανερές πόρτες, ενώ η εκατοστή είναι κλειστή και δεν φαίνεται. Η πόρτα αυτή θα φανεί και θα ανοίξει, όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη.

Πολλές παραδόσεις αναφέρονται στην ίδρυση της Εκατονταπυλιανής. Η πρώτη πληροφορεί ότι, όταν η Αγία Ελένη μητέρα πήγαινε στην Παλαιστίνη για να βρει τον Τίμιο Σταυρό, έφτασε στην Πάρο και προσευχήθηκε σ’ έναν μικρό ναό που βρίσκονταν στη θέση της Εκατονταπυλιανής. Κατά την προσευχή της έκανε τάμα ότι αν βρει τον Τίμιο Σταυρό, θα χτίσει στη θέση αυτή έναν μεγάλο ναό. Η προσευχή της εισακούστηκε. Βρήκε τον Τίμιο Σταυρό και, πραγματοποιώντας το τάμα της, ανήγειρε τον μεγαλόπρεπο ναό της Εκατονταπυλιανής. Μία δεύτερη παράδοση αναφέρει ότι το τάμα της Αγίας Ελένης ολοκλήρωσε ο γιος της Άγιος Κωνσταντίνος, αυτοκράτορας του Βυζαντίου, καθώς η ίδια δεν πρόλαβε.

Κεφαλονιά – Τα φιδάκια της Παναγιάς

Στη νότια Κεφαλονιά, κοντά στο χωριό Μαρκόπουλο, βρίσκεται ο ναός της Κοιμήσεως. Εκεί από τη γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρα (6 Αυγούστου) εμφανίζονται μέσα κι έξω από τον ναό μικρά φίδια. Είναι τα λεγόμενα «φίδια της Παναγίας».

Στη θέση αυτή, λέει η παράδοση, υπήρχε ένα παλιό μοναστήρι της Παναγιάς, μεγάλο και πλούσιο. Όταν το μοναστήρι δέχτηκε επίθεση από πειρατές οι καλόγριες για να μην πέσουν στα χέρια τους παρακάλεσαν την Παναγία να τις κάνει πουλιά, ή φίδια.

Έτσι, σαν φίδια, ιερά πλέον, γυρίζουν κάθε χρόνο στις αρχές του Αυγούστου και όσο περνούν οι μέρες πληθαίνουν. Την παραμονή της Κοιμήσεως «πλημμυρίζουν» τον ναό.

Σύμφωνα με την παράδοση αν κάποια χρονιά τα φίδια δεν παρουσιασθούν, είναι κακό σημάδι. Αυτό συνέβη το 1940 και το 1953, όταν το νησί δοκιμάσθηκε από τους σεισμούς.

Λέσβος- Παναγία Αγιασώτισσα

Στην ενδοχώρα της Λέσβου, στην Αγιάσο, ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μία ξεχωριστή εμπειρία για όλους. Η ομώνυμη εικόνα είναι έργο του ευαγγελιστή Λουκά, πλασμένη με κερί και μαστίχα.

Πολλοί από τους προσκυνητές, με αφετηρία την πόλη της Μυτιλήνης, περπατούν 25 χιλιόμετρα για να φθάσουν στον αυλόγυρο της εκκλησίας, όπου διανυκτερεύουν. Την ημέρα της γιορτής της Παναγίας, ύστερα από τη λειτουργία, γίνεται η περιφορά της εικόνας γύρω από τον ναό, ενώ οι εορταστικές εκδηλώσεις φθάνουν στο αποκορύφωμά τους με τις μουσικές και χορευτικές εκδηλώσεις στην πλατεία του χωριού.

Κάρπαθος- Η Παναγία της Ολύμπου

Διαφορετικός είναι ο εορτασμός στην Όλυμπο της Καρπάθου. Οι λειτουργίες είναι βαθιά συνδεδεμένες με το πένθος που χαρακτηρίζει τη μέρα του Δεκαπενταύγουστου και το αποκορύφωμα του παραδοσιακού εορτασμού είναι ο χορός που γίνεται στη μικρή πλατεία, μπρος στην εκκλησιά της Παναγίας, με τους οργανοπαίκτες να παίζουν τον Κάτω Χορό. Ο χορός, αργός και πάντα με σταθερό βήμα και κατανυκτική διάθεση, κρατά για ώρες.

Αμοργός- Η Χοζοβιώτισσα

Στην Αμοργό, πάνω σε έναν γκρεμό 300 μέτρων δεσπόζει το ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Χοζοβιώτισσας που τιμάται στις 15 Αυγούστου. Κτίστηκε το 1088 μΧ από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Α’ Κομνηνό, σύμφωνα με επιγραφή της Ι. Μονής.

Για τον τρόπο άφιξης της εικόνας στην Αμοργό υπάρχουν δύο παραδόσεις: Η πρώτη λέει ότι η εικόνα βρέθηκε μέσα σε μία βάρκα εκεί ακριβώς που είναι κτισμένο το σημερινό μοναστήρι. Λέγεται ότι την εικόνα τοποθέτησε μία ευσεβής κυρία μέσα σε βάρκα από την πόλη Χόζοβα της Παλαιστίνης και την άφησε να ταξιδέψει μόνη της στη θάλασσα, για να γλιτώσει από τα χέρια των εικονομάχων.

Η δεύτερη εκδοχή λέει ότι τη θαυματουργή εικόνα έφεραν στην Αμοργό μοναχοί από το μοναστήρι του Χοτζεβά της Παλαιστίνης, που βρίσκεται κοντά στην Ιεριχώ, οι οποίοι έφυγαν λόγω των διωγμών από τους εικονομάχους.

Περνώντας από την Κύπρο οι μοναχοί έπεσαν πάνω σε ληστές που βεβήλωσαν, έκοψαν στα δύο και έριξαν στη θάλασσα την εικόνα. Τα δύο τεμάχια ήρθαν με θαυματουργό τρόπο κάτω από το βράχο της Αμοργού κι ενώθηκαν μόνα τους χωρίς να διακρίνεται τίποτε από την τομή.

Άλλοι λένε ότι συγκολλήθηκαν από τους μοναχούς που συνέχισαν το ταξίδι τους, έφτασαν στην Αμοργό και έκτισαν το μοναστήρι στον τόπο που τους υπέδειξε η Παναγία. Μάρτυρας για τον τόπο αυτό ήταν η σμίλη, που για αιώνες βρισκόταν σφηνωμένη στο βράχο και έπεσε το 1952.

Nίσυρος – Παναγία Σπηλιανή

Ένας από τους πιο πολυήμερους και ξεχωριστούς εορτασμούς της Παναγιάς πραγματοποιείται στο νησί της Νισύρου. Εδώ γιορτάζεται το Nιάμερο της Παναγίας, που ξεκινά στις 6 Αυγούστου, γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Το έθιμο είναι αφιερωμένο στη γυναίκα, καθώς οι μαυροντυμένες Eννιαμερίτισσες (γυναίκες ταγμένες στην Παναγία) αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη λατρευτική δράση. Εγκαθίστανται στο χώρο του μοναστηριού της Παναγίας της Σπηλιανής που βρίσκεται μέσα στο κάστρο των Ιπποτών, προσκυνούν και καθαρίζουν τον χώρο και τα ιερά σκεύη.

Στην πραγματικότητα, διεξάγονται δύο παράλληλες λατρευτικές τελετουργίες, η επίσημη εκκλησιαστική από τους ιερείς και η ανεπίσημη με ιέρειες τις Eννιαμερίτισσες, που ακολουθούν αυστηρή νηστεία, κάνουν 300 μετάνοιες κάθε εικοσιτετράωρο και ψάλλουν. Την ημέρα του Δεκαπενταύγουστου, με τη λήξη της λειτουργίας, οι ιερείς λιτανεύουν την εικόνα της Παναγίας ως το χωριό για να ευλογήσει το πανηγύρι. Οι Eννιαμερίτισσες, από την άλλη πλευρά, κρατούν τους δίσκους με τα κόλλυβα και προπορεύονται, ανοίγοντας τον δρόμο για την ιερή εικόνα. Το γλέντι ξεκινά τη στιγμή που η εικόνα φτάνει στο χωριό, με τον τοπικό χορό της «κούπας», τραγούδια και άφθονο κρασί, ενώ οι Εννιαμερίτισσες αποσύρονται.

Σκιάθος – Η Βαγγελίστρα των Σποράδων

Πνιγμένη μέσα στο πράσινο, στον μυχό του ρέματος του Λεχουνιού και πλάι στις πηγές του, την τοποθεσία Αγαλιανού, κάτω από την ψηλότερη κορυφή της Σκιάθου, την Καραφλυτζανάκα, είναι κτισμένη η Ιερά Κοινοβιακή Μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, το Μοναστήρι της Ευαγγελίστριας ή της Βαγγελίστρας, όπως το λένε οι Σκιαθίτες. Η ανοικοδόμηση της Μονής άρχισε το 1794 από μία μικρή ομάδα μοναχών του κινήματος των «Κολλυβάδων», που αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν από το Άγιο Όρος, λόγω του αναβρασμού που υπήρχε τότε με αφορμή την ημέρα κατά την οποία έπρεπε να τελούνται κανονικά τα μνημόσυνα, το Σάββατο δηλαδή αντί της Κυριακής και βασικό σύνθημα την επιστροφή στην αρχαία παράδοση της Εκκλησίας.

Χιλιάδες προσκυνητών συρρέουν τον δεκαπενταύγουστο, όπου την παραμονή το βράδυ γίνεται η έξοδος του επιταφίου της Παναγίας, μέσα σε ατμόσφαιρα μοναδικής κατάνυξης, υπό την συγκινητική μελωδία των εγκωμίων της Θεοτόκου που ψάλλουν όλοι μαζί οι Σκιαθίτες. Ένα έθιμο που συναντάται σε λίγα μέρη της Ελλάδος.

Το Μοναστήρι γιορτάζει δύο φορές τον χρόνο, στις 25 Μαρτίου και στις 15 Αυγούστου.

Πάτμος – Ο επιτάφιος της Παναγίας

Στο νησί της Αποκάλυψης, την Πάτμο, οι μοναχοί τηρούν το έθιμο του επιταφίου της Παναγίας, έθιμο με βυζαντινές καταβολές. Ο χρυσοποίκιλτος επιτάφιος της Παναγίας περιφέρεται στα σοκάκια του νησιού σε μεγαλοπρεπή πομπή, ενώ οι καμπάνες του μοναστηριού και των άλλων εκκλησιών ηχούν ασταμάτητα.

Κουφονήσια – Με τα καΐκια στην Παναγιά

Τον Δεκαπενταύγουστο γιορτάζει η Παναγία στο Κάτω Κουφονήσι. Μετά τη λειτουργία προσφέρεται φαγητό από τους κατοίκους και κατόπιν εκείνοι μεταφέρονται με τα καΐκια τα οποία κάνουν αγώνες για το ποιος θα περάσει τον άλλο στο Πάνω Κουφονήσι.

Άνδρος – Παναγία Φανερωμένη

Το Κάστρο Φανερωμένης είναι από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία στην περιοχή του Κορθίου, σε ύψωμα κοντά στο χωριό Κοχυλού. Τον Δεκαπενταύγουστο γίνεται εδώ μεγάλο πανηγύρι στην Παναγία τη Φανερωμένη, που βρίσκεται μέσα στο Κάστρο.

Ρόδος – Παναγία Κρεμαστή

Και στο νησί της Ρόδου η λατρεία, οι παραδόσεις και οι θρύλοι που συνοδεύουν την Παναγία προκαλούν το ενδιαφέρον και το θαυμασμό μας. Αναμφισβήτητα το πιο παραδοσιακό πανηγύρι της Παναγίας στο νησί της Ρόδου, είναι το πανηγύρι της Κρεμαστής.

Πυργί Χίου – Θρησκευτική κατάνυξη και γλέντι

Στο Πυργί υπάρχουν 50 εκκλησίες. Το Δεκαπενταύγουστο, γίνεται το τοπικό πανηγύρι που ξεκινά με τις θρησκευτικές εκδηλώσεις στην εκκλησία της Παναγιάς και ολοκληρώνεται στην πλατεία, όπου χορεύεται ο «Πυργούσικος», χορός γρήγορος και χαρούμενος.

Θάσος – Το τραπέζι της Παναγίας

Πατάτες, ρύζι, μοσχάρι και στιφάδο περιλαμβάνει το γεύμα που παρατίθεται στο μεγάλο τραπέζι που συμμετέχουν όλοι οι πιστοί που έχουν συρρεύσει στον Ιερό Ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου, στην Παναγία της Θάσου, στο χωριό που πήρε το όνομά του από τη Θεοτόκο. Μετά τη λιτάνευση της εικόνας, που συνοδεύεται από πολυμελή μπάντα, όλοι μαζεύονται στο προαύλιο της εκκλησίας, με σκοπό να φουντώσει το γλέντι, με χορούς από όλη την Ελλάδα, μεζέδες και κρασί.

Ζαγοροχώρια – Ηπειρώτικα πανηγύρια για να τιμήσουν την Παναγιά

Ξακουστά σε ολόκληρη την Ελλάδα είναι τα πανηγύρια της Παναγίας που γίνονται τον Δεκαπενταύγουστο στα Ζαγοροχώρια. Σε χωριά όπως η Βίτσα και το Τσεπέλοβο, οι εκδηλώσεις στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι τριήμερες και προσφέρουν την ευκαιρία για ατελείωτο γλέντι με παραδοσιακούς ηπειρώτικους χορούς. Κι ενώ οι δύο πρώτες ημέρες το γλέντι είναι ανοιχτό για όλους, την τρίτη και τελευταία ημέρα της χαράς και του κεφιού, τον πρώτο λόγο έχουν οι ντόπιοι, με τοπικούς σκοπούς και ηπειρώτικους χορούς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γεύσεις από Ελλάδα στο τραπέζι του Δεκαπενταύγουστου

Από
Έμβολος
-

Δεκαπενταύγουστος, «το Πάσχα του καλοκαιριού», ο μήνας της Παναγίας, των πανηγυριών, των εθίμων, αλλά και του καλού φαγητού.

Μετά τη δεκαπενθήμερη νηστεία που επιβάλει η ορθόδοξη πίστη, τον πρώτο λόγο στο τραπέζι, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο, έχει το κρέας που συμπληρώνεται με πολλά άλλα εδέσματα της ελληνικής γης και παράδοσης.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ κάνει μία μικρή αναφορά σε ιδιαίτερες συνταγές της γιορτινής ημέρας, μιας και στις περισσότερες περιοχές της χώρας στο τραπέζι της Παναγίας πρωταγωνιστούν τα ψητά κρέατα.

Γίδα βραστή με πιλάφι στα Χανιά

Το παραδοσιακό πιλάφι είναι ένα από τα πιάτα που δεν λείπει από το τραπέζι του χανιώτικου Δεκαπενταύγουστου. Συνήθως η παρασκευή του γίνεται σε μεγάλα καζάνια. Στα Χανιά, μαζί με το κόκκινο κρέας, προσθέτουν στην κατσαρόλα και κόκορα ή κοτόπουλο. H απλή αυτή συνταγή χρωστάει τη γεύση της στην καλή ποιότητα του κρέατος. Τα μεγάλης ηλικίας ζώα, όπως το ζυγούρι και η γίδα, δίνουν τον νοστιμότερο ζωμό.

Το βραστό κρέας συνοδεύεται πάντα με πιλάφι και σε πολλές περιπτώσεις και με γιαούρτι.

Στα Χανιά τις ημέρες αυτές καταναλώνεται και κρέας ψημένο είτε σε φούρνο με κληματόβεργες, είτε στη θράκα, ενώ σε κάποια χωριά συναντάμε και το αντικριστό.

Τα χόρτα που υπάρχουν σε αφθονία στην κρητική γη είναι βασικό συστατικό στο τραπέζι της Παναγίας, όπως και τα παραδοσιακά καλτσούνια με τυρί. Φυσικά από το τραπέζι δεν λείπουν ποτέ το κρασί, η τσικουδιά και το ρακόμελο.

Σε πολλά κρητικά τραπέζια βασικό συνοδευτικό αποτελούν και οι κρεατόπιτες.

Όλη η κρητική γη σε ένα τραπέζι του Ρεθύμνου

Μπουρέκι, αντικριστό στη φωτιά, αρνίσιο κρέας, πιλάφι, μυρωδάτα χειροποίητα λουκάνικα, βραστό κρέας, μακαρόνια με τριμμένο ξερό ανθότυρο, ντολμαδάκια με γιαούρτι, κολοκυθοανθοί γεμιστοί, ψητό στις κληματόβεργες στο φούρνο με πατάτες οφτές, είναι τα πιο γνωστά πιάτα που κυριαρχούν στο γιορτινό τραπέζι την ημέρα του Δεκαπενταύγουστου.

Από το τραπέζι δεν λείπουν οι σαλάτες, πράσινες της εποχής, με πολλά μυρωδικά, με κυρίαρχο τον άνηθο και τον βασιλικό, αλλά και ο ντάκος, με το παξιμάδι, την τριμμένη ντομάτα, το λάδι, τη μυζήθρα, το χοντρό αλάτι και τη ρίγανη, όπως επίσης και η γραβιέρα που ακουμπάει άκρη, άκρη σε κάθε πιάτο Κρητικού.

Όλα μαζί, απλώνονται στα τραπεζομάντιλα προσφέροντας χρώμα, μυρωδιά της απέριττης, φιλόξενης, πλούσιας, κρητικής γης.

Όταν οι πλάτες των ανθρώπων ακουμπήσουν στους τοίχους ή στις καρέκλες τους, τότε είναι που ήρθε η ώρα του γλυκού… Ψητό μήλο, γαλακτομπούρεκο, τσουρεκάκια, πίτες και τυροπιτάκια τηγανητά με μέλι, γλυκά του κουταλιού με γιαούρτι και φυσικά τσικουδιά που βοηθάει και στη χώνεψη.

Κυρίαρχο στο ρεθυμνιώτικο τραπέζι το μπουρέκι. Borek, όπως είναι γνωστό και στη γείτονα χώρα, την Τουρκία, και σημαίνει «μικρή πίτα». Μάλιστα, στα παράλια της Σμύρνης και στην Κωνσταντινούπολη, δεν είναι λίγοι εκείνοι που ομολογούν την κληρονομιά που απέκτησαν από την κρητική κουζίνα και τις συνταγές τις οποίες χρησιμοποιούν, πότε με παραλλαγές και πότε αυτούσιες. Η λέξη μπουρέκι, ναι μεν είναι τούρκικη, αλλά το κολοκυθομπούρεκο είναι μια καθαρά κρητική συνταγή η οποία δεν λείπει σχεδόν από κανένα σπίτι. Με φύλλο ανοιγμένο στο χέρι, μπόλικο αλεύρι στις πατάτες και στα κολοκύθια, που λεπτοκομμένα ανακατεύονται με τον δυόσμο, και μπόλικη σπιτική μυζήθρα. Ο φούρνος ολοκληρώνει την τέχνη της νοικοκυράς, προσφέροντας ένα εκπληκτικό έδεσμα για το οποίο δεν έχει ακουστεί «κακός λόγος», όπως χαριτολογώντας λένε οι γιαγιάδες.

Μισό κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις, ½ ποτήρι λάδι, 1 με 2 σφηνάκια τσικουδιάς, ένα ποτήρι νερό, αλάτι, πιπέρι, περίπου 800 γραμμάρια πατάτες κομμένες λεπτές ροδέλες κατά μήκος, 800 γραμμάρια κολοκύθια  κομμένα, όπως οι πατάτες, ψιλοκομμένο δυόσμο, μπόλικη μυζήθρα, περίπου 400 γραμμάρια, αν θέλετε ξύστε και ξερό ανθότυρο. Προσθέστε οπωσδήποτε μία μεγάλη κούπα αλεύρι, το ίδιο σε λάδι, το ίδιο σε γιαούρτι, 4 αβγά και κρατείστε στην άκρη σουσάμι για να ρίξετε πάνω από το φύλλο πριν βάλετε το μπουρέκι στο φούρνο. Φτιάξτε το ζυμάρι ανακατεύοντας τα υγρά υλικά και το αλάτι και προσθέτοντας σιγά – σιγά το αλεύρι. Ξεκουράστε το ζυμάρι για μισή ώρα. Πλένουμε τα κολοκυθάκια και τα κόβουμε και παρομοίως τις πατάτες. Τους ρίχνουμε το αλάτι, τα στραγγίζουμε, το ίδιο και στις πατάτες. Χωρίζουμε τη ζύμη σε δύο μέρη. Το ένα μέρος το απλώνουμε στο ταψί μεσαίου μεγέθους αφού έχουμε λαδώσει καλά. Απλώνουμε καλύπτοντας και τα τοιχώματα. Στρώνουμε τα υλικά της γέμισης ξεκινώντας με τις πατάτες, απλώνουμε το αλεύρι, μετά τα κολοκυθάκια, απλώνουμε το αλεύρι, τρίβουμε το ξερό ανθότυρο, ρίχνουμε μισό δυόσμο, απλώνουμε τη μισή μυζήθρα, και πάλι από την αρχή την επόμενη στρώση ακριβώς το ίδιο με την πρώτη… Χτυπάμε το γάλα, το λάδι και τα αβγά και το μίγμα το περιχύνουμε στο ταψί. Το υπόλοιπο ζυμάρι το απλώνουμε πάνω από τα υλικά μας. Σπρώχνουμε το ζυμάρι μέσα στα τοιχώματα για να κλείσει το μπουρέκι, ρίχνουμε το σουσάμι, και το κόβουμε στις μερίδες που θα το σερβίρουμε… το σταυρώνουμε, και το φουρνίζουμε στους 180μ βαθμούς για μιάμιση ώρα σίγουρα.

Όταν αρχίσει και μοσχομυρίζει το σπίτι και η αυλή ή η βεράντα, σερβίρετε κόκκινο κρασί στα ποτήρια, ευχηθείτε στους γύρω σας και απολαύστε το ζεστό, που μόλις βγάλατε από το φούρνο, μπουρέκι… Ό,τι σας περισσέψει, είναι απολαυστικό ακόμα και δροσερό.

Συνταγή για ψητό στις κληματόβεργες στο φούρνο

Όσο κρέας επιλέξετε για την παρέα σας, κόψτε το σε μεγάλα κομμάτια, προτείνονται τα πλευρά, τα χεράκια και τα πλαϊνά ενός σχεδόν χρονιάρικου αρνιού. Βάλτε κληματόβεργες ξερές στο ταψί…  κι απλώστε επάνω  το κρέας , το οποίο θα είναι στεγνό. Τίποτε άλλο… Ανάψτε το φούρνο στους 180 βαθμούς. Μόλις θερμανθεί βάλτε το ταψί και κάθε ένα τέταρτο να γυρνάτε το κρέας. Στη μισή ώρα ψησίματος  αλατίστε το με χοντρό αλάτι και από τις δύο πλευρές. Τίποτε άλλο… Ελέγξτε εσείς πόσο μαλακό το θέλετε και σβήστε τον φούρνο. Αφήστε το κρέας στον σβησμένο φούρνο για ένα τέταρτο. Καλή σας όρεξη και του χρόνου με υγεία.

Παραδοσιακό στιφάδο στην Εύβοια

Ξεχωριστό είναι το πανηγύρι στο χωριό Οξύλιθος στην Κεντρική Εύβοια.

Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παναγίας Πετριώτισσας ή Παναγίας Χατηριάνισσας τους επισκέπτες τους καλωσορίζουν σερβίροντάς τους παραδοσιακό στιφάδο.

Οι κάτοικοι προσφέρουν κρέας, κρεμμύδια, ντομάτες, κρασί για την παρασκευή του και πολλές φορές λέγεται ότι τα καζάνια όπου μαγειρεύεται ξεπερνούν τα 170.

Σιγομαγειρεύεται από την παραμονή. Το έθιμο είναι πολύ παλιό και τηρήθηκε ακόμη και στην Κατοχή, έστω κι αν τότε φτιάχνονταν με ό,τι υλικά ήταν διαθέσιμα.

Παστιτσάδα η κερκυραϊκή

Κάθε χρόνο ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου στην Κέρκυρα, πρωτοστατεί στο γιορτινό τραπέζι, η φημισμένη παστιτσάδα με κόκορα. Ένα πεντανόστιμο φαγητό που έλκει τις ρίζες του  από την βενετσιάνικη κουζίνα και συνδυάζει σήμερα τα μακαρόνια με τον κόκορα, ενώ κατά τα βενετικά έτη συνδύαζε τα μακαρόνια με το «κυνήγι» του βασιλιά.

Σύμφωνα με την παραδοσιακή κερκυραϊκή συνταγή, πρώτα ξεκινά η προετοιμασία του κόκορα που αφού ροδιστεί σε φρέσκο βούτυρο, σοτάρεται με μυρωδικά, κρεμμύδια, σκόρδα και μπαχαρικά. Βράζεται σε χαμηλή φωτιά με πελτέ από φρέσκες ντομάτες για τουλάχιστον δύο ώρες.

Στη συνέχεια τα βρασμένα μακαρόνια, κατά προτίμηση χοντρά , στραγγίζονται και πασπαλίζονται με λίγο λάδι, τοποθετούνται σε βαθιά πιατέλα και πάνω τους περιχύνεται η σάλτσα με τα κομμάτια του κόκορα. Κοινό μυστικό των Κερκυραίων η κανέλα, που προστίθεται σχεδόν σε όλα τα φαγητά με κόκκινη δεμένη σάλτσα, ενώ απαραίτητη λεπτομέρεια για το συγκεκριμένο φαγητό το πασπάλισμα με μπόλικο τριμμένο τυρί, που δίνει χρώμα και γεύση.

Η κερκυραϊκή παστιτσάδα με κόκορα έρχεται πρώτη στην προτίμηση των επισκεπτών στην Κέρκυρα κατά τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ είθισται σε πολλά πανηγύρια στο νησί, να ψήνονται και αρνιά, καθώς η συγκεκριμένη γιορτή θεωρείται ως το μικρό Πάσχα του καλοκαιριού.

Κυκλαδίτικο ρόστο

Σε πολλά νησιά των Κυκλάδων, όπως π.χ. Πάρο, Σαντορίνη, Ίο και Σίφνο, η παραδοσιακή γιορτινή συνταγή έχει ως βάση της το χοιρινό. Το φαγητό λέγεται «Κυκλαδίτικο ρόστο». Το ρόστο είναι πιάτο με ιταλική καταγωγή, που περιλαμβάνει κρέας με πατάτες, καρότα και μανιτάρια, σερβιρισμένο με χοντρά μακαρόνια και παρέχει δύο γεύματα μαγειρεμένα στο ίδιο σκεύος χωρίς να χρειάζεται η χρήση φούρνου. Αρχικά, τα μακαρόνια σερβίρονταν σαν πρώτο πιάτο με την κόκκινη σάλτσα ντομάτα. Μετά σερβιριζόταν το κρέας κομμένο σε φέτες, που συνήθως ήταν ένα φτηνό κομμάτι χοιρινού αντί για στήθος, με πατάτες, καρότα και μανιτάρια. Χοιρινό ρόστο με δεντρολίβανο και μπύρα, συναντάται και στην Κεφαλλονιά, καθώς και στην Κύπρο το οποίο παρασκευάζεται με πολλά είδη κρέατος, κυρίως με κυνήγι.

Α. Νομικός, Μ. Λαμπαθάκης, Μ. Σιδέρη, Μ. Τζώρα, Λ. Παπαθανασίου
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου – Τι γιορτάζουμε – Γράφει ο Πέτρος Κεφαλάς

Από
Πέτρος Κεφαλάς
-
Κοίμηση της Θεοτόκου

Η Κοίμηση της Θεοτόκου – Τι γιορτάζουμε – Τιμή στην Μητέρα του Ενσαρκωμένου Λόγου Του Θεού!

Χαίρε Αγία Κόρη της Ναζαρέτ που μας έδωσες τον Θείο Λόγο ενσαρκωμένο!

Γλυκιά μητέρα Του Χριστού,
Μάνα της οικουμένης,
στη Χάρη Σου κερί θ’ ανάψω
τις αμαρτίες μου με δάκρυα θα σου πω
θα γονατίσω και θα κλάψω.
Πέτρος Κεφαλάς 1990
Πέτρος Κεφαλάς οκ
Γράφει ο Πέτρος Κεφαλάς

Μεγάλη Θεομητορική εορτή της Χριστιανοσύνης. Εορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου με το Νέο Ημερολόγιο και στις 28 Αυγούστου με το Παλαιό (Παλαιoημερολογίτες). Κατά την παράδοση, όταν η Παναγία πληροφορήθηκε άνωθεν τον επικείμενο θάνατό της, προσευχήθηκε στο όρος των Ελαιών, ετοιμάστηκε και ανέφερε το γεγονός στους Αποστόλους. Επειδή κατά την ημέρα της κοίμησης δεν ήταν όλοι οι Απόστολοι στα Ιεροσόλυμα, ένα νέφος τους άρπαξε και τους έφερε κοντά της. Την τοποθέτησαν στο μνήμα της Γεσθημανής. Μετά από τρεις μέρες ο τάφος ήταν άδειος. Η Παναγία μετατέθη στους ουρανούς

Στην Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία ο εορτασμός της Κοίμησης της Θεοτόκου περιλαμβάνει κατά πρώτο λόγο το θάνατο και την ταφή της Παναγίας και κατά δεύτερο την ανάσταση και τη μετάστασή της στους ουρανούς.

Η 15η Αυγούστου είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου που δεν είναι μόνο η Μάνα του Ιησού, αλλά και η Μάνα του γένους των Ελλήνων και στέκει πάντα άγρυπνη στην έπαλξή της, όπως θέλει η λαϊκή μας παράδοση. Αυτή η παράδοση είναι πολυσήμαντη και πολυδιάστατη. Μέσα στο ελληνικό καλοκαίρι τον Δεκαπενταύγουστο γιορτάζουμε την Κοίμηση της Παναγίας. Στην Κωνσταντινούπολη, στον Ναό της Αγίας Σοφίας γινόταν «ολονυκτία», όπου κλήρος και λαός προσεύχονταν με θερμή πίστη. Σ’ αυτήν την ολονυκτία διανυκτέρευε μαζί με τον κόσμο κι ο αυτοκράτορας. Στις 23 Αυγούστου γιορτάζεται η Απόδοση ή τα Εννιάμερα της Παναγίας

Άναμα κερί
Ένα κερί στη Χάρη Της…

Στην Καινή Διαθήκη δεν υπάρχουν πληροφορίες για την Κοίμηση της Θεοτόκου. Γι’ αυτήν μαθαίνουμε από τις διηγήσεις σημαντικών εκκλησιαστικών ανδρών, όπως των Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, Μόδεστου Ιεροσολύμων, Ανδρέα Κρήτης, Γερμανού Κωνσταντινουπόλεως, Ιωάννη Δαμασκηνού κ.ά., καθώς και από τα σχετικά τροπάρια της εκκλησιαστικής υμνολογίας. Στα κείμενα αυτά διασώζεται η «αρχαία και αληθεστάτη» παράδοση της Εκκλησίας γι’ αυτό το Θεομητορικό γεγονός.

Έτσι, λοιπόν, κατά την εκκλησιαστική παράδοση, η μητέρα του Ιησού Χριστού, Μαρία (η Θεοτόκος και Παναγία), πληροφορήθηκε τον επικείμενο θάνατό της από έναν άγγελο τρεις ημέρες προτού αυτός συμβεί και άρχισε να προετοιμάζεται κατάλληλα. Προσεύχεται στο όρος των Ελαιών και δίνει τα υπάρχοντά της σε δύο γειτόνισσές της χήρες. Επειδή κατά την ημέρα της Κοίμησής της δεν ήταν όλοι οι Απόστολοι στα Ιεροσόλυμα, καθώς κήρυτταν «απανταχού γης», μια νεφέλη τους άρπαξε και τους έφερε κοντά της. Μοναδικός απών ο απόστολος Θωμάς.

Η Κοίμηση της Θεοτόκου συνέβη στο σπίτι του Ευαγγελιστή Ιωάννη, στο οποίο διέμενε η μητέρα του Θεανθρώπου. Αφού της έκλεισαν τα μάτια, οι Απόστολοι μετέφεραν το νεκροκρέβατό της στον κήπο της Γεθσημανής, όπου και την έθαψαν. Κατά τη μεταφορά του λειψάνου της, φανατικοί Ιουδαίοι αποπειράθηκαν να ανατρέψουν το νεκροκρέβατό της, αλλά τυφλώθηκαν. Μόνο ένας από αυτούς κατόρθωσε να το ακουμπήσει, αλλά μια αόρατη ρομφαία του έκοψε τα χέρια.

Στην Ελλάδα, η Κοίμηση της Θεοτόκου εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα, ονομάζεται δε και «Πάσχα του Καλοκαιριού». Σε πολλά νησιά του Αιγαίου (Τήνος, Πάρος, Πάτμος) στολίζουν και περιφέρουν επιτάφιο προς τιμήν της Παναγίας. Σε πόλεις και χωριά ανά την επικράτεια, σε εκκλησίες αφιερωμένες στην Κοίμηση της Θεοτόκου διοργανώνονται παραδοσιακά πανηγύρια, που καταλήγουν σε γενικευμένο γλέντι. Η Κοίμηση της Θεοτόκου δεν είναι ένα πένθιμο γεγονός για τον λαό, επειδή η Παναγία «μετέστη προς την ζωήν». Εξάλλου, τον Δεκαπενταύγουστο γιορτάζουν η Μαρία, η Δέσποινα, ο Παναγιώτης και η Παναγιώτα.

Μοναδικός απών από την κηδεία της υπήρξε, όπως προαναφέραμε, ο Απόστολος Θωμάς. Όταν μετά από τρεις ημέρας πήγε στον τάφο της, βρήκε μόνο τα εντάφια. Προφανώς, η Παναγία είχε αναστηθεί. Πάνω στον τάφο της χτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός, που αποδίδεται στην Αγία Ελένη. Μετά την καταστροφή του, ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Μαρκιανός (450-457) με τη δεύτερη σύζυγό του Πουλχερία έχτισαν ένα νέο ναό, που υπάρχει μέχρι σήμερα. Η Κοίμηση της Θεοτόκου εορταζόταν αρχικά στις 13 Αυγούστου και από το 460 στις 15 Αυγούστου.

Η Εικόνα της Παναγίας Σουμελά εικόνα
Η ιερά εικόνα της Παναγίας Σουμελά

Μεταξύ της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας υπάρχει δογματική διαφορά σχετικά με την Κοίμηση της Θεοτόκου. Η Καθολική Εκκλησία πιστεύει στο δόγμα της ενσώματης ανάληψης της Θεοτόκου (Assumptio Beatae Mariae Virginis), που οριστικοποιήθηκε με την αποστολική εγκύκλιο του Πάπα Πίου IB’ «Munificentissimus Deus» (1 Νοεμβρίου 1950). Αντίθετα, η Ορθόδοξη Εκκλησία κάνει λόγο πρώτα για Κοίμηση της Θεοτόκου, δηλαδή πραγματικό θάνατο (χωρισμό ψυχής και σώματος) και στη συνέχεια για μετάσταση της Θεοτόκου, δηλαδή ανάσταση (ένωση ψυχής και σώματος) και ανάληψή της κοντά στον Υιόν της.

Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου προηγείται νηστεία, η οποία καθιερώθηκε τον 7ο αιώνα. Αρχικά ήταν χωρισμένη σε δύο περιόδους: πριν από την εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και πριν από την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Τον 10ο αιώνα, συνενώθηκαν σε μια νηστεία, που περιλαμβάνει 14 ημέρες και ξεκινά την 1η Αυγούστου. Κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης νηστείας, νηστεύεται το λάδι εκτός του Σαββάτου και της Κυριακής, ενώ στη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα καταλύεται (επιτρέπεται) το ψάρι. Ανήμερα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου καταλύονται τα πάντα, εκτός και αν η εορτή πέσει σε Τετάρτη ή Παρασκευή, οπότε καταλύεται μόνο το ψάρι. Τις ημέρες της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου ψάλλονται τις απογευματινές ώρες στις εκκλησίες (εκτός Κυριακής), εναλλάξ, ο «Μικρός και ο Μέγας Παρακλητικός Κανών εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον», οι λεγόμενες «Παρακλήσεις».

Στις 31 Αυγούστου γιορτάζεται η κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου. Όπως θέλει η παράδοση, η Παναγία λίγο πριν την Κοίμησή της, διένειμε τα ενδύματά της σε φτωχές γυναίκες. Χρόνια αργότερα, όπως λένε οι γραφές, αναζητήθηκε, και βρέθηκε η Ζώνη αυτή και με τη φροντίδα Βυζαντινού Αυτοκράτορα τοποθετήθηκε σε ναό της Πόλης. Τεμάχιο της Τιμίας Ζώνης σώζεται σήμερα στο Άγιο Όρος

Στην Ελλάδα, η Κοίμηση της Θεοτόκου εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα, ονομάζεται δε και «Πάσχα του Καλοκαιριού». Σε πολλά νησιά του Αιγαίου (Τήνος, Πάρος, Πάτμος) στολίζουν και περιφέρουν επιτάφιο προς τιμήν της Παναγίας. Σε πόλεις και χωριά ανά την επικράτεια, σε εκκλησίες αφιερωμένες στην Κοίμηση της Θεοτόκου διοργανώνονται παραδοσιακά πανηγύρια, που καταλήγουν σε γενικευμένο γλέντι. Η Κοίμηση της Θεοτόκου δεν είναι ένα πένθιμο γεγονός για τον λαό, επειδή η Παναγία «μετέστη προς την ζωήν». Εξάλλου, τον Δεκαπενταύγουστο γιορτάζουν ο Παναγιώτης, η Μαρία και η Δέσποινα.

Τη μεγάλη ευγνωμοσύνη του Ελληνικού λαού στην Παναγία, την βλέπουμε ανάγλυφη σ’ αφιερώματα, σε τάματα, σε προσκυνήματα ή σε ευλαβικά ταξίδια στα νησιά μας, όπως στην Τήνο, με τάμα στην Παναγία τη Μεγαλόχαρη και στην Πάρο στην Εκατονταπυλιανή. Είναι οι πιο γνωστές εκκλησίες αφιερωμένες στην Παναγία. Δεν υπάρχει όμως περιοχή στη χώρα μας χωρίς ναό αφιερωμένο στη Μεγαλόχαρη,

Απολυτίκιο
Εν τη Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες Θεοτόκε· μετέστης προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής, και ταις πρεσβείαις ταις σαις λυτρουμένη, εκ θανάτου τας ψυχάς ημών.

Ρωσία – Κρεμλίνο: Λάθος να προβλέψει κανείς το αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής της Αλάσκας

Από
Έμβολος
-

Το Κρεμλίνο προειδοποίησε ότι θα ήταν μεγάλο λάθος να προβλέψει κανείς το αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, στην Αλάσκα, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Interfax.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι δεν υπάρχουν σχέδια για υπογραφή οποιουδήποτε εγγράφου μετά τη σύνοδο κορυφής στην πόλη Άνκορατζ της Αλάσκας, σύμφωνα με το Interfax.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανάρτηση Π. Μαρινάκη – Οι απαντήσεις της κυβέρνησης στην αντιπολίτευση για τις πυρκαγιές

Από
Έμβολος
-

Δριμεία επίθεση στην αντιπολίτευση, αλλά και σε μία «θλιβερή μειοψηφία μέσων ενημέρωσης», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά για παραπληροφόρηση και προπαγάνδα με αφορμή τις μεγάλες πυρκαγιές του τελευταίου 48ώρου ανά την Επικράτεια, εξαπέλυσε σε ανάρτησή του ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.

Επιπλέον, ο κ. Μαρινάκης απαντά σημείο προς σημείο στην κριτική, αλλά και σε μυθεύματα, όπως ο ίδιος τα χαρακτηρίζει, που, όπως τονίζει, στόχο έχουν να παραπλανήσουν την κοινή γνώμη.

Συγκεκριμένα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απαντά σε κατηγορίες περί έλλειψης πυροσβεστών και μέσων, αλλά και σε αντίστοιχες για τη χρήση του 112 και των πρωτοβουλιών της κυβέρνησης στον τομέα της πρόληψης.

Ακολουθεί αναλυτικά η ανάρτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη:

Τις τελευταίες ημέρες και η χώρα μας δοκιμάζεται από αλλεπάλληλες πυρκαγιές, που ξέσπασαν σχεδόν ταυτόχρονα σε πολλές διαφορετικές περιοχές, καθεμία από τις οποίες με ξεχωριστά χαρακτηριστικά.

Το έργο της Πυροσβεστικής, συνολικά των σωμάτων ασφαλείας, πολλές φορές με τη συνδρομή των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και των εθελοντών μας, είναι τιτάνιο και τους αξίζει ο υπέρτατος σεβασμός και η απεριόριστη ευγνωμοσύνη όλων μας.

Η Πολιτεία οφείλει, όπως και πράττει, να τους συνδράμει και να στέκεται αρωγός στο έργο τους.

Δυστυχώς, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, αλλά και σε κάθε κρίση στη χώρα μας, τα κόμματα της αντιπολίτευσης βλέπουν τις δύσκολες και κάποιες φορές τραγικές στιγμές αγωνίας των πολιτών, ως ευκαιρία για να ξεδιπλώσουν το αντιπολιτευτικό τους μένος, με τον μόνο «σύμμαχο» που έχουν, που δεν είναι άλλος από την παραπληροφόρηση, με την συνδρομή μιας θλιβερής μειοψηφίας μέσων μαζικής ενημέρωσης που είναι πάντοτε πρόθυμα να υιοθετήσουν αυτή την προπαγάνδα.

Μετά την αναλυτική παρουσίαση που έκανε ο αρμόδιος Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, μαζί με τους Αρχηγούς της ΕΛΑΣ και του Πυροσβεστικού Σώματος, συγκέντρωσα κάποιες εύλογες απορίες πολιτών, καθώς και μερικά μυθεύματα τα οποία διασπείρει συνειδητά η αντιπολίτευση για να παραπλανήσει την κοινή γνώμη.

1) «Έχουμε αστυνομικούς αλλά δεν έχουμε πυροσβέστες»;

Όχι, αυτό δεν ισχύει. Το Πυροσβεστικό Σώμα φέτος διαθέτει ιστορικά τον μεγαλύτερο αριθμό προσωπικού, με 18.000 άνδρες και γυναίκες (αύξηση 30% σε σχέση με το 2019, που ήταν 13.900), εκ των οποίων 15.500 μόνιμοι ή 5ετούς υποχρέωσης και 2.500 εποχικοί.

Σύμφωνα, μάλιστα, με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat για το 2023, η Ελλάδα είχε τον τρίτο υψηλότερο αριθμό πυροσβεστών ανά κάτοικο, μετά την Κροατία και την Εσθονία και υπερδιπλάσιο σε σχέση με τον μέσο όρο των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι προσλήψεις συνεχίστηκαν και το 2024 και φέτος. Επιπλέον, οι εποχικοί πυροσβέστες υπογράφουν πλέον 8μηνες συμβάσεις, αντί για 6μηνες που ίσχυαν μέχρι πέρσι, με σκοπό την καλύτερη κάλυψη της παρατεταμένης πλέον, λόγω της κλιματικής κρίσης, αντιπυρικής περιόδου.

Παράλληλα, ο αριθμός των εθελοντών πυροσβεστών φέτος ξεπερνά τους 4.900 από 2.130 που ήταν το 2021, ενώ σημαντική αύξηση καταγράφεται και στον αριθμό των εθελοντών πολιτικής προστασίας.

2) «Έχουμε ελλείψεις σε εναέρια μέσα και οχήματα της Πυροσβεστικής»;

Η κυβέρνηση έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση του στόλου της Πυροσβεστικής, ενώ βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» με επενδύσεις 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον πλήρη εκσυγχρονισμό εξοπλισμού, μέσων και συστημάτων πυρόσβεσης. Ο επίγειος στόλος της πυροσβεστικής υπηρεσίας φέτος αριθμεί περισσότερα από 3.680 οχήματα, από 3.410, που ήταν το 2022, ενώ, σε ό,τι αφορά τα εναέρια μέσα, φέτος ανέρχονται σε 82 από 61 που ήταν το 2019.

3) «Γιατί κάποιοι καταφέρονται εναντίον του «112» και των σχεδίων εκκένωσης οικισμών; Ακούσαμε για παράδειγμα τον δήμαρχο Πατρέων να λέει ότι όσοι αγνόησαν τα μηνύματα του «112» έσωσαν τις περιουσίες τους».

Όποιος μιλάει «ελαφρά τη καρδία» κατά του «112», ας επαναλάβει τους ισχυρισμούς του μπροστά στους συγγενείς των θυμάτων σε τραγωδίες όπως το Μάτι, όπου δεν υπήρξε η παραμικρή προειδοποίηση. Το «112», που τέθηκε σε λειτουργία από την κυβέρνησή μας το 2019, καθώς και συνολικά οι μηχανισμοί εκκένωσης, είναι μία εθνική κατάκτηση και μία παρακαταθήκη για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, που είναι ο υπέρτατος στόχος, μπροστά σε καταστροφές και θεομηνίες.

Οι εκκενώσεις περιοχών, που αποφασίζονται με εισηγήσεις των υπευθύνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, έχουν σώσει ζωές και όποιος από το πολιτικό σύστημα επιχειρεί να απαξιώσει το σύστημα εκκενώσεων είναι εγκληματικά ανεύθυνος. Για να καταλάβουν, όμως, οι πολίτες το μέγεθος της υποκρισίας, πρέπει να γνωρίζουν πως ο Δήμος Πατρέων υπέβαλλε συνολικά 11 αιτήματα για έκδοση 112, 8 εκ των οποίων υπεβλήθησαν από τον ίδιο τον Δήμαρχο.

4) «Ισχύει ότι δεν έχει γίνει τίποτα στον τομέα της πρόληψης;»

Όχι. Αντιθέτως, η κυβέρνηση έχει δώσει προτεραιότητα στον τομέα της πρόληψης, με εφαρμογή προγραμμάτων όπως το Antinero, την έμφαση στον καθαρισμό των οικοπέδων και την ενίσχυση των δήμων με πόρους για πυροπροστασία. Συγκεκριμένα, κάθε χρόνο ενισχύουμε σε πόρους το πρόγραμμα Antinero, που υλοποιείται από το 2022 με σκοπό την προστασία δασικών περιοχών και την πρόληψη με την διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών. Φέτος οι συμβάσεις έργων ξεπερνούν τα 210 εκατομμύρια ευρώ, από 65 εκατομμύρια που ήταν το 2022, πρώτη χρονιά εφαρμογής του προγράμματος. Συνολικά από το 2022 έχουν διατεθεί πάνω από 600 εκατομμύρια ευρώ για συμβάσεις αντιπυρικής προστασίας μέσω του Antinero.

Στο πλαίσιο αυτό, φέτος έχουν γίνει συντηρήσεις δασικών δρόμων σε έκταση 121.000 στρεμμάτων, εργασίες καθαρισμών σε 96.000 στρέμματα μικτές αντιπυρικές ζώνες σε 11.000 στρέμματα όπως και συντήρηση μικτών αντιπυρικών ζωνών σε 15.000 στρέμματα. Συνολικά, αναβαθμίζουμε και διαχειριζόμαστε περισσότερα από 250.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων, με επιπλέον τεχνικά έργα στο δασικό οδικό δίκτυο και διαχείριση της βιομάζας που προκύπτει από τα δάση.

Επίσης αυξήθηκε σημαντικά η χρηματοδότηση των δήμων, από 31 εκατομμύρια πέρυσι, σε 40 εκατομμύρια ευρώ φέτος, για τη λήψη μέτρων πυροπροστασίας, ενώ εφαρμόστηκε για δεύτερη χρονιά το μέτρο του καθαρισμού οικοπέδων. Ο συνολικός αριθμός των δηλώσεων ξεπέρασε τις 700.000 και επιβάλλονται πρόστιμα σε ιδιοκτήτες οι οποίοι δεν προχώρησαν στον υποχρεωτικό καθαρισμό των οικοπέδων και ιδιοκτησιών τους.

Σε ό,τι αφορά τα drones που επιχειρούν στην Επικράτεια, ο αριθμός τους έχει διπλασιαστεί, φτάνοντας τα 82 από 45 πέρυσι. Τα drones παρέχουν 24ωρη επιτήρηση με θερμικές κάμερες και άμεση εικόνα στο κέντρο επιχειρήσεων, για την έγκαιρη κινητοποίηση επίγειων και εναέριων μέσων.

5) «Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης, διακινήθηκαν σενάρια και πληροφορίες, για τη φωτιά στην Αχαΐα. Είναι αλήθεια όλα αυτά;»

Δυστυχώς, κάποιοι μπροστά στην αντιπολιτευτική τους μανία, δεν δίστασαν να τρομοκρατήσουν τους πολίτες, διασπείροντας ψευδείς πληροφορίες, μέσω αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα, οι οποίες έγιναν «ρεπορτάζ» σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης. Ακούσαμε, για παράδειγμα, ότι υπήρξαν «πληροφορίες» «για αριθμό ηλικιωμένων που δεν κατάφεραν να απεγκλωβιστούν έξω από την Πάτρα», για «φλεγόμενο τρίτο όροφο στο Καραμανδάνειο νοσοκομείο» και άλλα fake news. Όσοι προσπάθησαν να παίξουν με την αγωνία κατοίκων στις πληγείσες περιοχές διακινώντας ψευδείς ειδήσεις θα πρέπει να λογοδοτήσουν στη Δικαιοσύνη και μόνο εκεί.

6) «Τελικά ποιοι έβαλαν τις φωτιές;»

Απαντήσεις θα δώσουν οι αρμόδιοι της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής, με βάση το ανακριτικό υλικό, τις συλλήψεις που έχουν γίνει και θα γίνουν, αλλά και τα στοιχεία που συλλέγουν επί του πεδίου. Αυτό που μπορούμε να τονίσουμε από την πλευρά μας είναι ότι υπάρχει πλέον ένας ισχυρός μηχανισμός διερεύνησης και εντοπισμού όλων των αιτιών, όπως και των πιθανών δραστών. Χρέος της Πολιτείας είναι να οδηγήσει στη δικαιοσύνη τους υπεύθυνους.

7) «Μήπως υπάρχει ατιμωρησία; Τι αλλαγές έχουν γίνει στο πεδίο των ποινικών κυρώσεων για τους εμπρησμούς από αμέλεια ή δόλο;»

Η Κυβέρνηση αυστηροποίησε τις ποινές για εμπρησμούς τόσο από αμέλεια, όσο και με δόλο. Με τον Ποινικό Κώδικα του ΣΥΡΙΖΑ (Ν. 4619/2019), οι ποινές για εμπρησμούς ήταν κατά κανόνα πλημμεληματικού χαρακτήρα και συνήθως με αναστολή ποινών.

Με τον Ποινικό Κώδικα που ψηφίσαμε το 2021 (Ν. 4855/2021), αλλά και τις επόμενες αλλαγές που έχουμε κάνει, έχουν αυστηροποιηθεί οι κυρώσεις, ενώ όλες οι ποινές που αφορούν εμπρησμούς δασών εκτίονται στην φυλακή: δεν αναστέλλονται, ούτε μετατρέπονται με κανέναν τρόπο. Συνολικά κάθε ποινή άνω του ενός έτους δεν είναι «εικονική», αλλά πραγματική και ο δράστης μπαίνει στη φυλακή για να εκτίσει την ποινή του. Δεν υπάρχει πλέον καθεστώς ατιμωρησίας για εμπρησμούς.

Μόνο φέτος έχουν γίνει 300 συλλήψεις από το ανακριτικό της Πυροσβεστικής και οι υποθέσεις τους έχουν παραπεμφθεί στη Δικαιοσύνη.

8) «Πόσο έχει αυξηθεί ο τακτικός προϋπολογισμός και ο προϋπολογισμός επενδύσεων της πυροσβεστικής και της πολιτικής προστασίας από το 2019 έως σήμερα;»

Υπάρχει μεγάλη αύξηση των κονδυλίων για επενδύσεις σε πυρόσβεση και πολιτική προστασία. Ο προϋπολογισμός για τα υπουργεία Προστασίας του Πολίτη και Πολιτικής προστασίας το 2019 ήταν 2,247 δισεκατομμύρια ευρώ ενώ το 2025 έφτασε τα 3,507 δισεκατομμύρια, δηλαδή αύξηση +56% (+1,260 δισ.).

9) «Μήπως ο “καιρός” είναι μία δικαιολογία; Πόσες πυρκαγιές καλείται να διαχειριστεί καθημερινά η πυροσβεστική στην επικράτεια;»

Όχι, ο καιρός και εν γένει η κλιματική κρίση δεν είναι δικαιολογία, αλλά μία σκληρή πραγματικότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πυροσβεστικής, έως σήμερα το 2025 είναι η δεύτερη χειρότερη αντιπυρική περίοδος σε ημέρες με δείκτη κινδύνου 5 μετά το 2023 που ήταν η χειρότερη χρονιά ιστορικά. Συγκεκριμένα, για 6 ημέρες φέτος μεγάλες περιοχές της Ελλάδας βρίσκονταν στην υψίστη κατηγορία κινδύνου 5 (όταν όλο το 2023 ήταν 7) ενώ για 28 ημέρες περιοχές της Ελλάδας βρίσκονταν στην επίσης πολύ υψηλή κατηγορία κινδύνου 4.

Η Πυροσβεστική διαχειρίζεται τον φετινό Ιούλιο και Αύγουστο περίπου 40 αγροτοδασικές φωτιές ανά ημέρα, ενώ το κρίσιμο 48ωρο της Δευτέρας και Τρίτης κλήθηκε να αντιμετωπίσει πάνω από 150 αγροτοδασικές πυρκαγιές, υπό ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες. Σημειώνουμε ότι είχαμε ταυτόχρονα μεγάλες εστίες σε Χίο, Αχαΐα, Πρέβεζα και Ζάκυνθο ενώ ειδικά στο μέτωπο της Πάτρας εκδηλώθηκαν 4 εστίες σε διαφορετικές περιοχές, που είχε ως αποτέλεσμα την εσωτερική κατανομή των δυνάμεων της Πυροσβεστικής.

10) «Μόνο η Ελλάδα καίγεται; Ποιος είναι ο απολογισμός καμένων εκτάσεων έως σήμερα στην υπόλοιπη Ευρώπη και ποιος στη χώρα μας;»

Δυστυχώς, όλη η Μεσόγειος και συνολικά η Ευρώπη δοκιμάζεται και φέτος από καταστροφικές πυρκαγιές. Δεν είναι τυχαίο ότι διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία τονίζουν πως «η Μεσόγειος φλέγεται» σχολιάζοντας τις πυρκαγιές που εκδηλώνονται σε όλες σχεδόν τις χώρες της περιοχής.

Συγκεντρωτικά, ο αριθμός των καμένων εκτάσεων στις χώρες της Νότιας Ευρώπης είναι υπερδιπλάσιος του μέσου όρου της τελευταίας 20ετίας, σε αντίθεση με την Ελλάδα όπου κινούμαστε στον μέσο όρο, παρά τις ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες που αντιμετωπίζουμε, με τις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και τους ισχυρούς ανέμους.

Στην Ισπανία δεκάδες φωτιές μαίνονται εδώ και μία εβδομάδα. Ακόμα και σε προάστια της Μαδρίτης υπήρξαν εκκενώσεις μεγάλων γεωγραφικά περιοχών και χιλιάδες κάτοικοι απομακρύνθηκαν από τις εστίες των πυρκαγιών ενώ ζητήθηκε η συνδρομή του Ευρωπαϊκού μηχανισμού πυρόσβεσης. Στην Πορτογαλία οι καταστροφές είναι οι μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί από το 2017, επίσης σε Γαλλία έχουν σημειωθεί τεράστιες καταστροφές. Φωτιές εκδηλώνονται και στην περιοχή των Βαλκανίων, όπως στην Αλβανία και στο Μαυροβούνιο, όπου εξακολουθούν να μαίνονται. Πυρκαγιές πλήττουν την Τουρκία ενώ τις προηγούμενες εβδομάδες δοκιμάστηκε σκληρά και η Κύπρος.

Από την αρχή και αυτής της αντιπυρικής περιόδου, η οποία ακόμα δεν έχει τελειώσει, αφού έχουμε μπροστά μας πολλές ακόμα κρίσιμες ημέρες, καθημερινά οι άνδρες και οι γυναίκες της Πυροσβεστικής υπηρεσίας, της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πολιτικής Προστασίας, αλλά και οι εθελοντές μας, δίνουν μία μεγάλη μάχη για να αντιμετωπίσουν δεκάδες μέτωπα και επικίνδυνες πυρκαγιές. Είναι ήρωες και το ξαναλέω, τους οφείλουμε απεριόριστο σεβασμό για τις τιτάνιες προσπάθειές τους.

Δικό μας χρέος είναι να συνεχίζουμε κάθε χρόνο το έργο για τη θωράκιση του κράτους με προσωπικό, μέσα και εξοπλισμό, απέναντι σε συνθήκες, που, δυστυχώς, ολοένα και θα γίνονται δυσχερέστερες και είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε να το κάνουμε, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα μέσα. Αυτό είναι το χρέος μας σε κάθε πολίτη αυτής της χώρας και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ
1...1.2861.2871.288...17.616Σελίδα 1.287 από 17.616