Ομιλία Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην Ολομέλεια της Βουλής

Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι βουλευτές. Ο τρόπος με τον οποίο μια κυβέρνηση νομοθετεί για την εργασία, συνιστά βαθιά πολιτική επιλογή. Μία αντίληψη, μία ιδεολογία και ένα όραμα για την οικονομία, το παραγωγικό υπόδειγμα και εν τέλει, για την ίδια την κοινωνία που θέλει να διαμορφώσει. Φανερώνει, με άλλα λόγια, τον πυρήνα της πολιτικής της ηθικής.

Τι έχει συμβεί όμως τα επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας;

Μια αναδιανομή του πλούτου εις βάρος της εργασίας και εν τέλει εις βάρος της κοινωνία.

Μια νέα αύξηση των ανισοτήτων.

Αυτός είναι ο πολιτικός απολογισμός των πεπραγμένων της Νέας Δημοκρατίας. 

Όλες σας οι επιλογές είναι κομμένες και ραμμένες έχοντας μόνο έναν στόχο: πώς θα αποκτήσετε όσο πιο δυνατό δεσμό με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα. Και αυτό δεν είναι ρητορικό σχήμα. Είναι και βίωμα για κάθε πολίτη, για κάθε εργαζόμενο και είναι και μετρήσιμο οικονομικό γεγονός. 

Τεκμηριώνεται απολύτως από τα στοιχεία της Eurostat, που λένε ότι το μερίδιο των κερδών στο ΑΕΠ είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρώπη, ενώ οι μισθοί ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι οι δεύτεροι χαμηλότεροι. Αυτές είναι οι πραγματικές ανισότητες.

Από 2019 μέχρι το 2024, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά περίπου 52 δισεκατομμύρια ευρώ. Ξέρετε πόσα από αυτά κατευθύνθηκαν στους ισχυρούς και πόσα πήγαν στην εξαρτημένη εργασία; Στους ισχυρούς, 30 δισεκατομμύρια ευρώ κέρδη. Στην εξαρτημένη εργασία τα μισά. 15 δισεκατομμύρια. Γι’ αυτό μιλώ και περιγράφω μια μεγάλη αναδιανομή πλούτου προς όφελος λίγων και ισχυρών.

Και δεν φτάνουν όλα αυτά έχουμε και τον πληθωρισμό της απληστίας, που κατατρώει τις ονομαστικές αυξήσεις των μισθών για τις οποίες πανηγυρίζετε. Από την άλλη, τα κέρδη των ολιγοπωλίων και άλλων ισχυρών συμφερόντων είτε μετατρέπονται σε πολυτελή κατανάλωση, είτε κατευθύνονται στο real estate, είτε φεύγουν στο εξωτερικό. 

Από 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ το 2019 σε 16 δισεκατομμύρια το 2024. Αυτές είναι οι ανισότητες. Αυτές είναι οι υπηρεσίες σας σε ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες. Και αυτή είναι η εικόνα του αφελληνισμού της ελληνικής οικονομίας. 

Ποιο είναι το κοινωνικό αποτύπωμα των πολιτικών σας επιλογών;

Η Ελλάδα του 2025 βρίσκεται στην προτελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τον μέσο μισθό. Οι εργαζόμενοι αμείβονται κατά μέσο όρο με λιγότερα από 18.000 ευρώ ετησίως — λιγότερο από το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Για αυτό έχετε κάτι να πείτε; Λιγότερο από το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου! Αυτές είναι οι πολιτικές σας επιλογές. 

Την ίδια ώρα, το κόστος ζωής εκτοξεύεται. Και δεν μιλάμε για πολυτέλειες, όπως θέλετε να δείχνετε στα παραδείγματά σας οι λαϊκιστές της Νέας Δημοκρατίας όποτε υπάρχει ένα τριήμερο. «Γέμισαν», λέτε, «τα νησιά, γέμισαν οι προορισμοί της υπαίθρου». Εμείς δεν μιλάμε για αυτά. Εμείς μιλάμε για το ενοίκιο, για τα φροντιστήρια του παιδιού, για τη θέρμανση. Τα έχετε δει τα στοιχεία; Ας τα ακούσετε, λοιπόν.

Αφού ολοκληρώσατε τη μεγάλη αναδιανομή εις βάρος της κοινωνίας, πληρώνει ο ελληνικός λαός για ενοίκιο το μεγαλύτερο ποσοστό από το μισθό του σε όλη την Ευρώπη. Συνέβαινε παλαιότερα αυτό; Τώρα συμβαίνει.

Φωνάζουμε για λύσεις. Αλλά εσείς, εκεί, εμμονικοί στο αφήγημα ότι κάποιοι κερδίζουν και κάποιοι χάνουν. Αλλά πάντα και στην εργασία και στο επιχειρείν και στα ενοίκια και στην υγεία και στην παιδεία οι πολλοί χάνουν και οι λίγοι κερδίζουν.

Και, αφού, λοιπόν, έχουν συμβεί όλα αυτά, έρχεστε και αναγκάζεστε να εφαρμόσετε  πολύ καθυστερημένα μία ευρωπαϊκή οδηγία για να ενισχύσετε τις συλλογικές συμβάσεις.  Εμείς, αντίθετα:

-έχουμε από πολύ νωρίς αποδείξει την πίστη μας στην αξία της συλλογικής διαπραγμάτευσης και του κοινωνικού διαλόγου: με την τροπολογία που είχαμε καταθέσει τον Οκτώβριο 2025, όπου προτείναμε την επαναφορά της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, της μετενέργειας και της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία. Κι αυτό διότι, χωρίς το όπλο της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία η εργοδοτική πλευρά δεν έχει υποχρέωση να κάτσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, άρα πρακτικά δεν μπορούν να ενισχυθούν ουσιαστικά οι συλλογικές συμβάσεις.  

-επίσης, δύο φορές καταθέσαμε τροπολογία για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού από τους κοινωνικούς εταίρους. Δύο φορές την απορρίψατε, κυρία Κεραμέως. Την ξανακαταθέτουμε σήμερα. Γιατί εμείς πιστεύουμε ότι αυτοί πρέπει να καθορίζουν τον κατώτατο μισθό και όχι εσείς με το βλέμμα στραμμένο στις κάλπες. Σας καλούμε, λοιπόν, με καλή θέληση να την αποδεχτείτε. Για να δούμε στην πράξη ποιος μένει στα λόγια και ποιος παίρνει γενναίες πρωτοβουλίες.

Σήμερα, στην τελευταία στροφή του εκλογικού κύκλου, επιχειρείτε να αποκτήσετε ένα φιλεργατικό προσωπείο. Αλλά δεν μπορείτε πια να εξαπατήσετε κανέναν.

Η υποβάθμιση που βιώνουν οι μισθωτοί είναι αποτέλεσμα των δικών σας πολιτικών επιλογών: Με την αποδυνάμωση της διαπραγματευτικής ισχύος της εργασίας, τη θεσμοθέτηση του 13ώρου, την απονεύρωση της διαιτησίας και του ΟΜΕΔ, τη μετατροπή της Επιθεώρησης Εργασίας σε μηχανισμό χωρίς αποτελεσματικά εργαλεία. Όλα αυτά είναι δικό σας έργο.

Για εμάς, λοιπόν, τα εργασιακά δικαιώματα δεν είναι ούτε κόστος, ούτε απλώς συντελεστής παραγωγής. Ο σεβασμός τους είναι ζήτημα Δημοκρατίας. Ο σεβασμός τους είναι ζήτημα ευρωπαϊκής κανονικότητας. Είναι ζήτημα σύγκλισης.

Χωρίς αξιοπρεπείς μισθούς, πρόσβαση σε φτηνή και ποιοτική στέγη, δίχως ισχυρή δημόσια υγεία και παιδεία, δεν υπάρχει κοινωνική συνοχή. Δεν μπορεί να υπάρξει ευτυχία και ευημερία. Και χωρίς κοινωνική συνοχή, δεν μπορεί επί της ουσίας να υπάρξει ποιοτική Δημοκρατία. Και αυτό το συναντάμε σε πολλές χώρες του δυτικού κόσμου.

Γι’ αυτό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης θέσαμε ως εθνικό στόχο την αύξηση του μεριδίου των μισθών στο ΑΕΠ κατά τουλάχιστον 1% ετησίως για τα επόμενα πέντε χρόνια και παρουσιάσαμε ολοκληρωμένο σχέδιο για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο για την εργασία. Είναι εθνική και κοινωνική αναγκαιότητα. Αυτή είναι η δέσμευση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στους εργαζόμενους.

Παρότι σήμερα θα καταψηφίσουμε επί της αρχής το νομοσχέδιο, θα δώσουμε θετική ψήφο σε άρθρα που ενσωματώνουν δικές μας θέσεις. Θέσεις που υπερασπίζονται τα εργασιακά δικαιώματα. Η στάση αυτή είναι στάση ευθύνης και πηγάζει από την πεποίθησή μας ότι το υπόδειγμα ανάπτυξης με βάση τη φθηνή εργασία είναι κοινωνικά άδικο αλλά και βαθιά αντιαναπτυξιακό.

Ήρθε η ώρα για μια μεγάλη αναδιανομή του πλούτου υπέρ των εργαζόμενων, υπέρ του κοινωνικού κράτους και της κοινωνικής συνοχής. Αυτό θα βοηθήσει και την υγιή επιχειρηματικότητα, για να γίνει και πιο ανθεκτική και πιο παραγωγική. Διότι, ο σεβασμός στον εργαζόμενο δίνει σταθερότητα σε κάθε επιχείρηση.

Η χώρα πρέπει να αλλάξει όχι μόνο ταχύτητα αλλά και κατεύθυνση. Για αυτό, αγωνιζόμαστε για μια πολιτική αλλαγή που θα βάλει προμετωπίδα τις πολιτικές για μία δίκαιη εργασία και δίκαιη κατανομή του πλούτου της χώρας. Ένας αγώνας που θα φέρει αποτελέσματα, μόνο αν οι δικές σας πολιτικές μαζί με τη Νέα Δημοκρατία οδηγηθούν  στην αντιπολίτευση. 

Μια πολιτική αλλαγή που θα ανοίξει τον δρόμο σε μια νέα προοδευτική κυβέρνηση, ώστε να κάνει πράξη το όραμά μας η Ελλάδα να είναι «μια Ελλάδα για όλους τους Έλληνες». Μία Ελλάδα εθνικής αξιοπρέπειας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Κλείνοντας, δεν μπορώ να μη σταθώ στα γεγονότα που έρχονται στο φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες και αφορούν ενδεχόμενη εμπλοκή του προέδρου της ΓΣΕΕ σε αξιόποινες πράξεις. Πράξεις που πιθανόν να προκαλούν και δικαίως εύλογο προβληματισμό και ανησυχία στην ελληνική κοινωνία. 

Ως ΠΑΣΟΚ, διαχρονικά και αξιακά σεβόμαστε το τεκμήριο αθωότητας κάθε πολίτη. Αφήνουμε τη Δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της. Σε πολιτικό επίπεδο, όμως, έχουμε χρέος να στέλνουμε καθαρά μηνύματα στην κοινωνία. Κάτι που εμείς κάνουμε, ενώ εσείς δεν κάνετε ποτέ. Για αυτό, αναστείλαμε ακαριαία την κομματική ιδιότητα του κ. Παναγόπουλου, όπως έχουμε πράξει και σε οποιαδήποτε άλλη τέτοια περίπτωση. Και αυτή είναι η ηθική και η αξιακή μας διαφορά, κυρία Κεραμέως, και με εσάς και με άλλα κόμματα.

Αυτό είναι που μας χωρίζει. Διότι, εμείς για κάτι που είδε το φως της δημοσιότητας, πράξαμε το αυτονόητο ηθικά και πολιτικά, ακαριαία. Ενώ εσείς, σε αλλεπάλληλες δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, εργαλειοποιείτε το Σύνταγμα για να μη δει ποτέ τη δικαιοσύνη εμπλεκόμενος υπουργός της Νέας Δημοκρατίας.

Αλλά, κατά τα άλλα, μας κάνετε… μαθήματα ηθικής! Θέλετε, λέει, να αλλάξετε το άρθρο 86. Το… πίστευε βαθιά ο κ. Μητσοτάκης εδώ και είκοσι χρόνια!

Πόσο πολύ μπορεί να το πιστεύει, όταν το χρησιμοποιεί συνεχώς για να προστατεύσει εσάς, στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, σε σκάνδαλα, τραγωδίες, βαθιά φαινόμενα διαφθοράς; Απόλυτη αναξιοπιστία!

Μετατρέψατε τη Βουλή σε πλυντήριο ευθυνών. Και όχι μόνο πλυντήριο ευθυνών, αλλά και τσίρκο. Στέλνοντας τους βουλευτές σας να κοιμηθούν από νωρίς, να ψηφίσουν επιστολικά, μην τυχόν και κανείς ακούσει τη συνείδησή του και πει «ναι, ας ερευνήσει και κάποιους από εμάς η δικαιοσύνη».

Μην προσπαθείτε, λοιπόν, να κρύψετε αυτά τα φαινόμενα διαφθοράς και αναξιοπιστίας μέσω ενός προπαγανδιστικού μηχανισμού που εξαπολύετε εναντίον του ΠΑΣΟΚ.

Ο πόλεμος πέφτει στο κενό. Γιατί εκτός από διεφθαρμένη, είστε και μια κυβέρνηση που λέει ο καθένας ό,τι του κατέβει. Τσίρκο, όπως είπα προηγουμένως.

Λέει ό,τι τον συμφέρει ο καθένας από εσάς βάσει της εσωτερικής συμμορίας που συμμετέχει. Αυτό παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες. Ο καθένας παίρνει θέση βάσει του πού ανήκει, ποιοι υπουργοί είναι φίλοι του. Ακούστε, λοιπόν.

Την ώρα που ο κ. Γεωργιάδης εξανίσταται στα τηλεοπτικά παράθυρα, με ρεσιτάλ θεατρινισμού, γιατί λέει αδίκως αναστείλαμε την κομματική ιδιότητα του κ. Παναγόπουλου, ο κ. Κελέτσης δηλώνει ότι η αναστολή είναι υποκριτική. Μα δεν είναι αυτό πολιτική γελοιότητα; Ο ένας να λέει ότι τον καλύπτουμε γιατί είναι ένοχος και ο άλλος να λέει ότι τον εκθέτουμε γιατί είναι αθώος; Τι έχετε να πείτε για όλα αυτά, τσίρκο της Νέας Δημοκρατίας;

Και σε όλο αυτό το θέατρο του παραλόγου συμμετέχει και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος. Ο κ. Μαρινάκης, που δηλώνει ότι δεν θα φορτωθεί η Νέα Δημοκρατία μια υπόθεση με πρωταγωνιστή ένα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Τόσο μεγάλο άγχος έχετε για να κουκουλώσετε τις μεγάλες ευθύνες σας και σε αυτήν την υπόθεση; Ξεχνάτε ότι εμείς,  πάνω από δέκα χρόνια δεν είμαστε κυβέρνηση. Ξεχνάτε ότι εσείς είστε κυβέρνηση 7 χρόνια. 

7 χρόνια αδιαφάνειας, αναξιοκρατίας και πελατειακών σχέσεων που έχουν γίνει κανονικότητα. Αλλά, η κοινωνία γνωρίζει. Έχει δει τα ρεκόρ των απευθείας αναθέσεων, τη βιομηχανία μετακλητών, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Τα έχει δει όλα αυτά.

Ποιος δεν θυμάται τα «σκοιλ ελικίκου»; Το ξεχάσατε; Προγράμματα τηλεκατάρτισης-φάντασμα και ΚΕΚ με προνομιακή χρηματοδότηση. Και αντί να αποτελέσει αυτό το σκάνδαλο μάθημα, αποτέλεσε πρόβα για ακόμα ένα μεγαλύτερο σκάνδαλο.

Εδώ, λοιπόν, υπάρχουν συγκεκριμένα ερωτήματα και νομοθετικές παρεμβάσεις υπουργών της Νέας Δημοκρατίας. Ας μην παριστάνετε τους ανεύθυνους. 

Σύμφωνα με δημόσιες δηλώσεις της πρώην Γενικής Γραμματέως του Υπουργείου Εργασίας, από το 2019 έως το 2024, την τελική αρμοδιότητα, τις αποφάσεις και τις υπογραφές τις είχαν οι εκάστοτε Υπουργοί Εργασίας. Αυτή η ευθύνη δεν μεταβιβάζεται στο παρελθόν, κυρία Κεραμέως. Καθημερινά δημοσιεύματα αποκαλύπτουν προγράμματα που κατευθύνθηκαν σε ελάχιστους, συγκεκριμένους ομίλους. 

Γι’ αυτό και σήμερα περιμένουμε από εσάς συγκεκριμένες απαντήσεις:

• Πόσα και ποια έργα συμβουλευτικής, κατάρτισης και πιστοποίησης ανέργων υλοποιήθηκαν, από ποιους φορείς και με ποια αρμοδιότητα;

• Ποιο ήταν το κόστος του καθενός και ποιο το μερίδιο εθνικής και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης;

• Σε ποιους ανατέθηκαν, με ποιες διαδικασίες, με πόσους συμμετέχοντες και πόσες απευθείας αναθέσεις;

• Πόσοι έλεγχοι έγιναν, από ποιους και με ποια αποτελέσματα;

• Και, τέλος, ποιες ήταν οι ενστάσεις και οι αντιρρήσεις των ευρωπαϊκών οργάνων, όπως προκύπτουν από την επίσημη αλληλογραφία;

Δώστε, λοιπόν, ξεκάθαρες απαντήσεις και πάψτε τη μετάθεση ευθυνών στην αντιπολίτευση.

Εσείς είστε οι αποκλειστικοί υπεύθυνοι για τη  γενικευμένη διαφθορά και την αξιακή και θεσμική παρακμή που βιώνει η χώρα όλα τώρα και επτά χρόνια.

Εμείς, λοιπόν, σας παρακολουθούμε, βλέπουμε τις εσωτερικές σας συγκρούσεις, που όμως δεν μας αφορούν. Εμάς μας αφορά η διαφάνεια, η αξιοκρατία και να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη όλοι, από όπου και αν προέρχονται.