Ομιλία Παύλου Χρηστίδη, υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στη συζήτηση κατ’ άρθρον του νέου εργασιακού σχεδίου νόμου
Θα ξεκινήσω την τοποθέτησή μου από το σημείο στο οποίο αφήσαμε τη συζήτησή μας με την Υπουργό, η οποία αναρωτήθηκε τι θα μπορούσε να κάνει για την περίπτωση του Διοικητή της Επιθεώρησης Εργασίας. Το ελάχιστο που θα μπορούσε να έχει κάνει, ήταν να μην τον καλέσει η κυβερνητική πλειοψηφία να έρθει στη Βουλή, γνωρίζοντας τα ζητήματα που τον ακολουθούν. Διότι, επαναλαμβάνω, για ακόμα μία φορά, ότι αποδεικνύεται από όσα είπε η κυρία Υπουργός, ότι γνώριζαν την περίληψη της απόφασης, εδώ και τρεις μήνες και παρ’ όλα αυτά ο κύριος Διοικητής ήρθε εδώ, όντας έκπτωτος να μας κάνει παρατηρήσεις γι’ αυτά τα οποία εμείς λέγαμε.
Και σαν να μην έφτανε ότι η κυβέρνηση γνώριζε πάρα πολύ καλά, φέρνει ένα άρθρο, το άρθρο 56, με το οποίο επιχειρεί να προνομιμοποιήσει όποιον πρόκειται να διαδεχθεί τον συγκεκριμένο Διοικητή, βάζοντας, θα δούμε ποιον και με ποιο κριτήριο. Είπε η κυρία Υπουργός ότι θα είναι κριτήριο η αρχαιότητα, αλλά δεν ξέρω πολλές αποφάσεις της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας που να σέβονται την αρχαιότητα. Θα δούμε, λοιπόν, ποιος είναι ο πιο αρχαίος που θα διαδεχθεί τον συγκεκριμένο διοικητή, τι παρελθόν έχει, τι παρόν έχει και θα τοποθετηθούμε αναλόγως.
Στην προηγούμενη συνεδρίαση, οφείλω να πω ότι δεν άκουσα ούτε έναν φορέα, ούτε έναν οργανισμό ο οποίος να εκφράζει εργαζομένους που να μετέφεραν το μήνυμα, που επικαλείτο το προηγούμενο χρονικό διάστημα η Υπουργός και η κυβέρνηση, ότι οι εργαζόμενοι ζητούν το 13ωρο εργασίας. Αυτό είναι κάτι το οποίο δεν μας προέκυψε από τη συζήτηση των φορέων και οφείλω να το αναδείξω για να έχουμε μια πλήρη εικόνα του τρόπου με τον οποίο χειριζόμαστε τα πράγματα.
Θα ήθελα να αναφερθώ και σε κάτι άλλο. Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. Και επειδή η συζήτηση για το 13ωρο έχει προφανή σύνδεση με την επίπτωση που έχει αυτό στην υγεία, θέλω να καταθέσω κάποια στοιχεία που δίνουν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο ΟΟΣΑ για τα θέματα τα οποία έχουν να κάνουν με την υπερεργασία και τις συνέπειές της στον άνθρωπο.
Οι εκτιμήσεις λένε ότι πάνω από 745.000 θάνατοι, ετησίως, σε όλο τον πλανήτη, μπορούν να αποδοθούν σε υπερεργασία, ως αποτέλεσμα καρδιακών και εγκεφαλικών, σύμφωνα με τις μελέτες τις οποίες έχει κάνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Υπάρχουν καταγραφές οι οποίες δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα μέσων ετήσιων ωρών εργασίας ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ και της Ευρώπης. Είναι όμως προφανές ότι τα ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με την υπερεργασία έχουν αποτέλεσμα σε burnout. Όλοι έχουμε ανθρώπους στον περίγυρό μας που τοποθετούνται για αυτά τα ζητήματα.
Έχουμε άγχος, έχουμε κατάθλιψη, έχουμε μείωση ψυχικής αντοχής, έχουμε αυξημένη ψυχολογική πίεση, έχουμε χειρότερη ισορροπία εργασίας και ζωής, έχουμε λιγότερο χρόνο για την οικογένεια, έχουμε λιγότερο χρόνο για τους φίλους, έχουμε λιγότερο χρόνο για τις προσωπικές ανάγκες, έχουμε λιγότερο χρόνο για χαλάρωση, έχουμε αυξημένη επιβάρυνση στις προσωπικές σχέσεις. Ακόμα και αυτά τα οποία είπε ο κ. Θεοδωρόπουλος του ΣΕΒ, μπροστά στον κύριο Μητσοτάκη, ότι η παραγωγικότητα της χώρας και της εργασίας δεν συνδέεται με περισσότερες ώρες εργασίας.
Επισημαίνω δε ότι οι οικονομικές συνέπειες των περισσότερων ωρών εργασίας είναι τεράστιες και για το σύστημα υγείας και για τις πιθανές απώλειες των εσόδων, εάν οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να είναι αποδοτικοί και παρόντες.
Ξεκινώ από τα άρθρα 6 και 7. Η κυβέρνηση αυξάνει το όριο υπερωριών και επιτρέπει εργασία έως και 13 ώρες την ημέρα, όπως ακριβώς είχαμε προβλέψει, κατά την προηγούμενη συζήτηση σε αυτήν εδώ την επιτροπή πριν από λίγα χρόνια, όταν ο τότε υπουργός δεσμευόταν και μάλιστα επέπληττε την αντιπολίτευση, ότι εκείνη η ρύθμιση δεν θα αφορά έναν εργοδότη, αλλά ότι θα αφορά μόνο τη δυνατότητα σε δύο εργοδότες, ώστε οι εργαζόμενοι να αυξάνουν τα εισοδήματά τους.
Ο ετήσιος συνολικός όγκος υπερωριών είναι αυξημένος στις 150 ώρες. Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια αγορά που οι μισθοί δεν επαρκούν, το κόστος ζωής καλπάζει και η παραγωγικότητα στραγγίζει από την εξάντληση. Ο εργαζόμενος δεν εργάζεται υπερωριακά γιατί το θέλει. Προσπαθεί να το κάνει μήπως και επιβιώσει με τις συνθήκες που έχετε φέρει εσείς τα τελευταία χρόνια στην πραγματική οικονομία.
Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Σωματική και ψυχική εξάντληση, διάλυση της οικογενειακής και κοινωνικής ζωής, πτώση της παραγωγικότητας και αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων συμβαίνει κατά τις ώρες της υπερωρίας και της υπερεργασίας. Ακούσαμε τι έλεγε εδώ ο πρόεδρος της ΠΟΘΑ για τον άνθρωπο αυτόν, ο οποίος πήγαινε από συναυλία σε συναυλία, η δουλειά του ήταν, και πηγαίνοντας να στήσει την επόμενη συναυλία, έχασε τη ζωή του και αυτό το εργατικό ατύχημα καταγράφεται ως ένα τροχαίο ατύχημα.
Και αυτό συνεχίζεται και στο άρθρο 8, με το οποίο επιβάλλεται ένα καθεστώς δήθεν ευελιξίας, που στην πράξη σημαίνει λιγότερα δικαιώματα και περισσότερη εκμετάλλευση. Γιατί αυτό το οποίο δήθεν εμφανίζεται ως τετραήμερη εργασία δεν έχει καμία σχέση με αυτό το οποίο συζητάμε στην Ευρώπη για τετραήμερη εργασία. Δεν είναι μια ελευθερία, είναι μία κρυμμένη υπερωρία χωρίς αμοιβή. Ποιος γονιός βλέπει ως διευκόλυνση κάτι τέτοιο όταν δεν υπάρχουν δομές σήμερα; Πού θα πάει ο γονιός αυτός τα παιδιά του όταν θα δουλέψει δεκάωρο; Σε ποιες δομές;
Περνάω στο άρθρο 10. Εδώ έρχεστε και υποτάσσετε πλήρως το δικαίωμα στην άδεια, στη βούληση του εργοδότη. Η ελάχιστη συνεχόμενη άδεια πέφτει σε 5-6 ημέρες και η τελική απόφαση εναπόκειται στον εργοδότη και μόνο. Δηλαδή ο εργαζόμενος θα αιτείται άδεια λες και είναι κάποια χάρη που θέλει και όχι κάποιο συγκεκριμένο θεσμοθετημένο δικαίωμα. Αυτή είναι η κανονικότητα η οποία ακολουθεί κάθε νομοσχέδιο το οποίο έχετε φέρει από το 2019 και μετά στον χώρο της εργασίας. Εάν ενισχύατε τις συλλογικές συμβάσεις, για τις οποίες τόσα πολλά σας είπαμε από το προηγούμενο νομοσχέδιο, δεν θα φτάναμε στο σημείο σήμερα να συζητάμε όλα αυτά, γιατί θα ήταν λυμένα από τις συλλογικές συμβάσεις.
Συνεχίζω με το άρθρο 14. Δημιουργείτε μια νέα νομική τρύπα που επιτρέπει την παράκαμψη κάθε διαδικασίας απόλυσης. Συγκεκριμένα, με τρεις συνεχόμενες απουσίες και χωρίς καν ειδοποίηση μέσω της ΕΡΓΑΝΗΣ, ο εργοδότης μπορεί να θεωρήσει ότι εργαζόμενος παραιτήθηκε οικειοθελώς. Θεσμοθετείτε δηλαδή την απόλυση χωρίς κόστος και χωρίς συνέπειες και προφανώς ανοίγετε έναν δρόμο, ο οποίος είναι ιδιαίτερα προβληματικός σε καταχρηστικές πρακτικές.
Στο άρθρο 21 εισάγετε τη δυνατότητα συμβάσεων δύο ημερών, την εβδομάδα, χωρίς υποχρέωση δήλωσης στο ΕΡΓΑΝΗ. Τι σημαίνει αυτό; Καμία εγγύηση σταθερού εισοδήματος, απόλυτη εξάρτηση από την κρίση του εργοδότη και φυσικά εργασία χωρίς προγραμματισμό και χωρίς καμία προστασία. Ακόμα μεγαλύτερη εργασιακή επισφάλεια και ακόμη περισσότερη ανασφάλεια των εργαζομένων.
Με το άρθρο 22 αποφασίζετε ότι ο χρόνος προετοιμασίας δεν θα θεωρείται χρόνος εργασίας και άρα ο εργαζόμενος δεν θα πληρώνεται. Και αυτό είναι ένα κομμάτι αυθαιρεσίας που υπηρετεί τα αιτήματα τα οποία ακούσαμε τις προηγούμενες μέρες εδώ. Επί της ουσίας είναι αυτό το οποίο αναφέρουμε διαρκώς, μια νέα απάτη, μια μεγάλη τρύπα σε βάρος του χρόνου του ανθρώπου.
Πρακτικά διαλύεται η 10ωρη ανάπαυση που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ακυρώνεται στην πράξη γιατί είναι προφανές ότι οι ημέρες του 13ωρου γίνονται 14 ώρες μαζί με το μισάωρο του διαλείμματος, μαζί με το να πάει στη δουλειά του και να φύγει από τη δουλειά του. Και ενώ σας το έχουμε επισημάνει εδώ και πάρα πολύ καιρό, κάνετε σαν να μην το ακούτε.
Περνάω γρήγορα και στο άρθρο 67, στο οποίο δεν έχει δοθεί η πρέπουσα βαρύτητα και το οποίο τροποποιεί το πλαίσιο της προαιρετικής ασφάλισης για όσους πλησιάζουν τη σύνταξη.
Να θυμίσω ότι με τη διάταξη του 2874/2000 που είναι διάταξη ΠΑΣΟΚ, προβλεπόταν ότι άνεργοι για διάστημα τουλάχιστον 12 μηνών που έχουν συμπληρώσει 3.000-4.499 ημέρες ασφάλισης και έχουν συμπληρώσει το 60ο έτος της ηλικίας τους , μπορούσαν να υπαχθούν στο πρόγραμμα μέχρι να συμπληρώσουν τις ελάχιστες απαιτούμενες 4.500 ημέρες ασφάλισης και το όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης και ο ΟΑΕΔ αναλάμβανε να πληρώσει την ασφάλιση τους στο ΙΚΑ.
Στην πορεία τα ανωτέρω όρια ηλικίας υπαγωγής στο πρόγραμμα και ηλικίας συνταξιοδότησης αυξήθηκαν και τώρα η παρούσα διάταξη απαλείφει τα όρια ηλικίας και ανοίγει τον δρόμο για αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης από την πίσω πόρτα. Αυτό μας βρίσκει απολύτως απέναντι. Και το λέω διότι αντί να στηρίξουμε τους μακροχρόνια ανέργους, τους πετάτε στο κενό της ανασφάλειας μετά από δεκαετίες δουλειάς.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Όπως έχουμε επισημάνει εδώ και πολύ καιρό, από τότε που βλέπαμε τις διαρροές και πριν τη διαβούλευση, από τότε που το νομοσχέδιο μπήκε στη διαβούλευση, αυτό το νομοσχέδιο δεν αποτελεί μεταρρύθμιση για τη δίκαιη εργασία. Είναι ένα νομοσχέδιο το οποίο μας γυρίζει περίπου 150 χρόνια πριν, όταν στο Σικάγο κάποιοι διαμαρτυρήθηκαν για να έχουμε οκτάωρο εργασίας, οκτάωρο ψυχαγωγίας, οκτάωρο ανάπαυσης. Είναι μια επιστροφή σε συνθήκες οι οποίες βάζουν τεράστια προβλήματα στους εργαζόμενους και τις ανάγκες τους.
Και είναι προφανές ότι και αυτό το νομοσχέδιο της κυρίας Κεραμέως, αυτό το οποίο έρχεται να κάνει, είναι να βάλει ένα ακόμα λιθαράκι σε όσα έχουν κάνει όλα τα προηγούμενα νομοσχέδια του κυρίου Χατζηδάκη, του κυρίου Γεωργιάδη, του κυρίου Βρούτση, επί της ουσίας διαλύει το σταθερό ωράριο, υπονομεύει τις συλλογικές συμβάσεις, μετατρέπει την εργασία σε δελτίο παρουσίας με το βλέμμα στον εργοδότη. Και είναι προφανές ότι το ΠΑΣΟΚ είναι απέναντι.
Εμείς πιστεύουμε ότι η εργασία πρέπει να προστατεύεται. Πιστεύουμε ότι η εργασία είναι εκείνη η οποία δίνει δρόμο στην ευημερία. Ο τίμιος εργαζόμενος δεν έχει άλλο δρόμο εκτός από τον δρόμο της εργασίας και της αξιοπρέπειας για να ζήσει και να δει τα παιδιά του να εξελίσσονται και να βελτιώνονται. Να μπορούν τα παιδιά του να σπουδάσουν εκεί που θέλουν και όχι εκεί που αντέχει η τσέπη τους. Να μπορούν τα παιδιά τους να πάνε σε σχολεία τα οποία συμβάλλουν στην κοινωνική κινητικότητα. Πιστεύουμε στον άνθρωπο ο οποίος αποτελεί εργαζόμενο με δικαιώματα και όχι ένα εργαλείο με ωράριο και αυτό είναι κάτι το οποίο η δικιά σας κυβέρνηση, βήμα το βήμα, το ξεθεμελιώνει.
