Θυμάμαι, στην απόλυτη πιτσιρικαρία μου, τον Αναστάση Παπαληγούρας ως ένα πρόσωπο που ήταν βγαλμένο από σελίδες βιβλίων με βασιλικά παλάτια και κορώνες. Σαν να κουβαλούσε πάνω του μια αρχοντιά άλλης εποχής. Πρίγκηπας!
Θυμάμαι από τότε τον Αναστάση Παπαληγούρα, ως πρόεδρο της ΟΝΝΕΔ, να εμφανίζεται στα αμφιθέατρα με το σκυλάκι του αγκαλιά, την ώρα που εκεί γινόταν… πόλεμος. Μια εικόνα σχεδόν σουρεαλιστική, αλλά γεμάτη τρυφερότητα μέσα στη σκληρότητα της πολιτικής σύγκρουσης στα πανεπιστήμια.
Θυμάμαι μια ζωή τον Αναστάση… ατσαλάκωτο. Ατσαλάκωτο στα πάντα. Στη ζωή και στην πολιτική. Έναν άνθρωπο που δεν λύγισε ποτέ από τη μικρότητα της εξουσίας. Έναν άνδρα που έδειξε παντοιοτρόπως ότι δεν χρησιμοποίησε κατ’ ελάχιστο τα αξιώματά του για τα δικαιώματα και τα θέλω του. Που πέρασε από την πολιτική χωρίς να τη λερώσει, έναν άνδρα απολύτως συνεπή με τις αξίες του και την οικογενειακή του προίκα.
Υπήρξε από τους πιο «διαβαστερούς» πολιτικούς, διαχρονικά. Διάβαζε μανιωδώς τα πάντα. Από νομικά βιβλία, μέχρι οτιδήποτε έπεφτε στα χέρια του. Ένας πολιτικός που πίστευε βαθιά ότι η γνώση είναι ευθύνη. Άφησε κιόλας παρακαταθήκες. Κοσμούν τη βιβλιοθήκη μου κάποια εκ των βιβλίων του, δίπλα σ’ εκείνα του πεθερού του Γεωργίου Ράλλη: «Περί Διαφθοράς ή η χαμένη τιμή της πολιτικής», «Η Ευρώπη των Δέκα», «Πολιτεία Δικαίου».
Ο Αναστάσης ήταν ο γιος του Παναγή Παπαληγούρα. Ενός πολιτικού που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας και στην ένταξη της χώρας στην, τότε ΕΟΚ. Ενός πολιτικού που η πολιτική μας ιστορία έχει αδικήσει, σε σχέση με τις ικανότητες και την προσφορά του στην Ελλάδα. Ενός πολιτικού από τους ελάχιστους προσωπικούς συνομιλητές του Κωνσταντίνου Καραμανλή, παρ’ ότι η σχέση τους πέρασε από σαράντα κύματα στην περίοδο της πρώτης οκταετίας του.
Η αλήθεια είναι ότι ο Αναστάσης δεν κληρονόμησε απλώς τα σπουδαία χαρακτηριστικά του πατέρα του. Τα τίμησε και τα ξεπέρασε με τον δικό του τρόπο και τελικά μόνος του χάραξε τον δρόμο του. Τον βοήθησε αρχικά το επίθετό του, μα μετά την πρώτη εκλογή του, έφτιαξε μόνος του τη διαδρομή του. Κυρίως μέσα από τον υπέροχο χαρακτήρα και την προσωπικότητά του.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη κι όταν έγινε υπουργός από τον Κώστα Καραμανλή (Δικαιοσύνης, Ναυτιλίας και Αιγαίου), η στάση του παρέμεινε η ίδια. Χαμηλοί τόνοι, σοβαρότητα και, όπως έλεγαν όλοι, αυξημένη εργατικότητα. Ένας υπουργός χωρίς έπαρση, χωρίς φωνές, χωρίς θεατρινισμούς.
Ο Αναστάσης, εδώ και χρόνια, ήταν εκτός πολιτικής. Και παρέμεινε πρότυπο. Γιατί, κάποιοι δεν χρειάζονται αξιώματα για να ξεχωρίζουν. Νοιαζόταν για την πολιτική, την Κορινθία, την καριέρα της κόρης του, της Λένας. Δεν έλειπε ποτέ από τις παραστάσεις της…
Εξαιρετικός άνθρωπος. Σώφρων, συνεπής, πλήρης συναισθημάτων και αξιών. Ένας σπάνιος συνδυασμός σε έναν κόσμο που έμαθε να επιβραβεύει το αντίθετο.
Ο Αναστάσης Παπαληγούρας ανήκει σε εκείνη τη μικρή, σχεδόν εξαφανισμένη, κατηγορία πολιτικών που δεν σε απογοήτευσαν ποτέ. Που δεν πρόδωσαν, δεν φώναξαν, δεν ευτέλισαν τον λόγο τους. Και ίσως γι’ αυτό δεν έγιναν ποτέ «θόρυβος». Έγιναν, όμως, παράδειγμα. Κι αυτό είναι τελικά το πιο δύσκολο και το πιο σπουδαίο αποτύπωμα.
Γαίαν έχοι ελαφράν.
