Τι αλλάζει στους καθαρισμούς των οικοπέδων με το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη»

Σημαντικές αλλαγές στη φιλοσοφία και τον τρόπο εφαρμογής των καθαρισμών οικοπέδων εισάγει το νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», δίνοντας έμφαση στην αναδιαμόρφωση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας. Η νέα ρύθμιση που προωθείται έχει ως στόχο το Μητρώο να μην περιορίζεται μόνο στην καταγραφή των υποχρεώσεων των πολιτών κατά την αντιπυρική περίοδο αλλά να λειτουργήσει ως εργαλείο που θα συνδέεται με την υποβολή δηλώσεων, τους ελέγχους αλλά και τις παρεμβάσεις των αρμόδιων αρχών.

Παράλληλα, ο καθαρισμός των οικοπέδων αλλά και η δήλωσή τους παρατείνεται έως τις 15 Ιουνίου. Ειδικότερα, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι καλούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό των οικοπέδων από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου, με υποχρέωση συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ενώ η δήλωση υποβάλλεται έως τις 15 Ιουνίου. Το χρονοδιάγραμμα αυτό, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δίνει επαρκές περιθώριο συμμόρφωσης και επιτρέπει καλύτερο επιχειρησιακό προγραμματισμό των ελεγκτικών μηχανισμών.

Σημαντικότερη μεταβολή, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, είναι «η καθετοποίηση της διαδικασίας» και η ξεκάθαρη κατανομή ρόλων. Αυτό, όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, σημαίνει ότι με την προωθούμενη ρύθμιση οι δήμοι θα ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες των οικοπεδικών ή ακάλυπτων χώρων, θα διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους επί των δηλώσεων και, όπου διαπιστώνεται παράβαση, θα μπορούν να προχωρήσουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία με τη σειρά της θα παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, θα διενεργεί ελέγχους και θα επιβάλλει πρόστιμα και τις προβλεπόμενες κυρώσεις τόσο για τη μη υποβολή δήλωσης όσο και για τη μη τήρηση των μέτρων καθαρισμού, ενημερώνοντας παράλληλα τον οικείο δήμο για την άμεση αποκατάσταση.

Στο πεδίο των κυρώσεων, το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση, διαχωρίζοντας την τυπική παράβαση (μη υποβολή δήλωσης) από την ουσιαστική (μη καθαρισμό). Για παράδειγμα σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης οι κυρώσεις θα είναι ηπιότερες αν ο ιδιοκτήτης έχει προχωρήσει σε καθαρισμό ενώ βαρύτερες αν δεν έχει γίνει. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου στόχος είναι ο ορθολογισμός των προστίμων. Για το λόγο αυτό εισάγεται κατώτατο και ανώτατο όριο σε αυτά.

Ειδικότερα, για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο ανά τετραγωνικό μέτρο, ύψους ενός ευρώ, με κατώτατο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ ενώ σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης αλλά διενέργειας καθαρισμού το πρόστιμο ανέρχεται στα 100 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μείωσης του προστίμου σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης διορθώσει άμεσα την παράβασή του.

Επιπλέον το νέο πλαίσιο προβλέπει μηχανισμούς άμεσης παρέμβασης για την πρόληψη κινδύνου πυρκαγιάς, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις.

Όπως διευκρινίζεται από αρμόδιες πηγές, η διαδικασία προβλέπει καταρχάς προσπάθεια επικοινωνίας και εξασφάλισης της συναίνεσης του ιδιοκτήτη. Εφόσον αυτό δεν καταστεί εφικτό και κριθεί ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος πυρκαγιάς, ιδίως σε ζώνες αυξημένου κινδύνου, η Πυροσβεστική Υπηρεσία διαπιστώνει εγγράφως την επικινδυνότητα και ο δήμος προχωρά αυτεπάγγελτα στον καθαρισμό. Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα επείγουσας παρέμβσαης σε περιπτώσεις άμεσου και υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς υπό την προϋπόθεση αυτό να έχει διαπιστωθεί εγγράφως από την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Επιπλέον θα λαμβάνονται υπόψιν οι οικολογικές και κλιματικές ιδιαιτερότητες σε κάθε περιοχή. Ειδικότερα, σε περίπτωση που λόγω κλιματικών συνθηκών, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών μέσω σχετικής υπουργικής απόφασης και κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής.

Παράλληλα προβλέπεται ειδική μέριμνα για αδυναμία χρήσης ψηφιακών υπηρεσιών με σκοπό την πρόληψη ψηφιακού αποκλεισμού. Συγκεκριμένα θα υπάρχει ειδική διαδικασία για περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπου θα μπορεί να υποβληθεί με φυσικό τρόπο και να αποσταλεί με κάθε πρόσφορο μέσο στην αρμόδια υπηρεσία, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι η πρόληψη δεν δημιουργεί αποκλεισμούς κι ότι όλοι οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες.

Όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης ελήφθησαν ιδιαιτέρως υπόψη και οι παρατηρήσεις της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΠΟΜΙΔΑ, οι οποίες εστίασαν, αφενός, στην ανάγκη σαφήνειας ως προς το πεδίο εφαρμογής και τις κατηγορίες των υπόχρεων -στις οποίες εντάσσονται ρητά και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου- και, αφετέρου, στην αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη προβεί σε καθαρισμό ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσχέρειες συμμόρφωσης.

Συνολικά, κατά τις ίδιες πηγές, η νέα ρύθμιση μεταβαίνει από ένα καθεστώς ασάφειας και άνισης εφαρμογής σε ένα πλαίσιο τυποποιημένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό με σκοπό οι καθαρισμοί οικοπέδων να πάψουν να αποτελούν ζήτημα αποσπασματικής πρακτικής και να μετατραπούν σε υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νέο gov.gr: Από σημείο αναφοράς σε έξυπνο εργαλείο – O μετασχηματισμός της σχέσης πολίτη–κράτους

Το gov.gr, η Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, ξεκίνησε ως επείγον και απαιτητικό εγχείρημα εν καιρώ πανδημίας και μέσα σε λίγα χρόνια μετεξελίχθηκε σε κεντρικό ψηφιακό κόμβο του κράτους. Από την beta έκδοση, με 500 υπηρεσίες, έως σήμερα, όπου φιλοξενεί πάνω από 2.230 υπηρεσίες κεντρικής διοίκησης, εποπτευόμενων φορέων, ανεξάρτητων αρχών και περιφερειών, το gov.gr κέρδισε την εμπιστοσύνη των πολιτών -πάνω από 2,5 εκατομμύρια επισκέψεις μηνιαίως- και στρέφεται τώρα σε μια νέα φάση: τη μετάβαση από μεγάλο κατάλογο υπηρεσιών σε ενιαίο, προσωποποιημένο σημείο επαφής του πολίτη με το κράτος και την υιοθέτηση ενός αποκεντρωμένου μοντέλου διακυβέρνησης που ενδυναμώνει τους φορείς. Το νέο gov.gr είναι εδώ -μέσα και από την υλοποίηση του έργου CRM («Ενιαία Ψηφιακή Υποδομή Εξυπηρέτησης Πολιτών και Επιχειρήσεων»)- έτοιμο να φέρει απλοποίηση και ταχύτητα στην καθημερινή επαφή με το κράτος προσφέροντας προσωποποιημένη πρόσβαση σε υπηρεσίες και ραντεβού και δίνοντας στους φορείς εργαλεία διαχείρισης μέσα σε ένα ελεγχόμενο, διαλειτουργικό οικοσύστημα.

«Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους βρίσκεται από το 2019 στην κορυφή των προτεραιοτήτων της κυβέρνησης, του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Προχωράμε καθημερινά με συστηματικό σχεδιασμό, επενδύσεις στις ψηφιακές υποδομές, αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και έμφαση στον περιορισμό τής γραφειοκρατίας, εκσυγχρονίζουμε το κράτος δημιουργώντας ένα νέο μοντέλο εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων. Περνάμε στην επόμενη ημέρα του gov.gr, κάνοντας το αποφασιστικό βήμα από την παροχή ψηφιακών υπηρεσιών σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία εξυπηρέτησης» δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, αναφερόμενος στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και εξηγεί:

«Με την υλοποίηση του έργου CRM ”Ενιαία Ψηφιακή Υποδομή Εξυπηρέτησης Πολιτών και Επιχειρήσεων”, ο πολίτης θα μπορεί να αλληλεπιδρά με το κράτος με ενιαίο, προσωποποιημένο και σταθερό τρόπο, ανεξάρτητα από υπηρεσίες, φορείς ή κανάλια επικοινωνίας. Για πρώτη φορά, αποκτά συγκεντρωμένη εικόνα όλων των συναλλαγών, των αιτημάτων και των υποθέσεών του σε ένα σημείο, μέσα από ένα περιβάλλον που τον εξυπηρετεί στοχευμένα. Μια μεταρρύθμιση εξίσου σημαντική και για τη Δημόσια Διοίκηση. Για πρώτη φορά αποκτά τη δυνατότητα να βλέπει ολοκληρωμένα τα αιτήματα των πολιτών, ώστε να ανταποκρίνεται ταχύτερα, πιο αποτελεσματικά και με μεγαλύτερη συνέπεια. Βελτιώνουμε ουσιαστικά την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, επιταχύνουμε τη διεκπεραίωση αιτημάτων, ενισχύουμε τη διαλειτουργικότητα και εξοπλίζουμε τους υπαλλήλους με καλύτερα ψηφιακά εργαλεία. Παράλληλα αυξάνουμε τη διαφάνεια και κάνουμε το Δημόσιο πιο παραγωγικό και αποδοτικό. Προχωρούμε με ξεκάθαρο στόχο: οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να εξυπηρετούνται ψηφιακά από παντού, οποτεδήποτε και για οτιδήποτε αφορά τη σχέση τους με τη Δημόσια Διοίκηση».

Το νέο gov.gr

Αυτό που αλλάζει ριζικά είναι ο χαρακτήρας του gov.gr: δεν είναι πλέον απλώς μια λίστα υπηρεσιών αλλά ένα έξυπνο, ολοκληρωμένο σύστημα με σαφείς στόχους ποιότητας, κλιμάκωσης, επεκτασιμότητας, υποστήριξης του οικοσυστήματος και διατήρησης μίας ενιαίας εικόνας του κράτους (one government voice). Σχεδιασμένο με τα διδάγματα των τελευταίων έξι ετών, το νέο σύστημα προσανατολίζεται στην προσωποποίηση της εξυπηρέτησης, τον εκμοντερνισμό της αρχιτεκτονικής, την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και την αναβάθμιση της εμπειρίας χρήστη.

Η προσωπικοποίηση σημαίνει ότι το gov.gr «γνωρίζει» τον πολίτη και μπορεί να προσφέρει προσωποποιημένη εξυπηρέτηση, προσαρμοσμένη σε προφίλ, επιλογές και ανάγκες. Η Περιοχή Πολίτη λειτουργεί ως ψηφιακή θυρίδα όπου συγκεντρώνονται αγαπημένες υπηρεσίες, έγγραφα, υποθέσεις και ραντεβού, μετατρέποντας τον πολίτη από παθητικό επισκέπτη σε ενεργό και ενημερωμένο συμμετέχοντα στη σχέση του με το Δημόσιο.

Ο εκμοντερνισμός της αρχιτεκτονικής φέρνει νέα μοντελοποίηση, διορθωμένη και διευρυμένη ταξινομία και νέες διαλειτουργικότητες, επιτρέποντας στο gov.gr να υποστηρίξει πιο σύνθετα σενάρια παροχής υπηρεσιών και να ενσωματώσει φορείς με διαφορετικά προφίλ, όπως πανεπιστήμια, νοσοκομεία και οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η διαλειτουργικότητα δημιουργεί συνεκτικές ροές δεδομένων και ανοίγει τον δρόμο για λειτουργίες όπως η Περιοχή Πολίτη και η στοχευμένη ενημέρωση μέσω της θυρίδας, καθώς και για τη σύνδεση με συστήματα και εργαλεία υποστήριξης, ενισχύοντας την ικανοποίηση και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών.

Η εμπειρία χρήστη αναβαθμίζεται με λειτουργίες που απλοποιούν την πλοήγηση και διευκολύνουν την πρόσβαση στις υπηρεσίες. Ο πολίτης αποκτά συγκεντρωμένη εικόνα των εγγράφων, των υποθέσεων και των ραντεβού του, μπορεί να αξιολογεί και να σχολιάζει υπηρεσίες ώστε η βελτίωση να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα εμπειρίας και να λαμβάνει καθοδήγηση μέσω του ενισχυμένου ψηφιακού οδηγού mAIgov, που βοηθά στην επιλογή της σωστής υπηρεσίας και στην απλοποίηση διαδικασιών όπως η έκδοση υπεύθυνης δήλωσης.

Η εντοπισιμότητα των υπηρεσιών βελτιώνεται σημαντικά, τόσο ως προς την ανεύρεση της ίδιας της υπηρεσίας όσο και ως προς την πρόσβαση σε θεσμικές και διοικητικές πληροφορίες που συνοδεύουν την παροχή της. Το νέο μοντέλο υπηρεσιών επεκτείνει τις δυνατότητες ώστε φορείς συγκεκριμένων κατηγοριών να παρέχουν ψηφιακές υπηρεσίες εντός της ΕΨΠ.

Σε επίπεδο διοίκησης, το διαχειριστικό περιβάλλον της ΕΨΠ προσφέρει ενιαία επιχειρησιακή εποπτεία και επιτρέπει την επιχειρησιακή λειτουργία από ένα backoffice που ψηφιοποιεί ροές και αποκεντρώνει την παραγωγή υπηρεσιών στους φορείς και τους υλοποιητές τους, υπό τον συντονισμό και τον έλεγχο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Με αυτόν τον τρόπο μεταφέρεται η αρμοδιότητα εκεί όπου υπάρχει γνώση, μειώνεται ο χρόνος επίλυσης ζητημάτων, διευκολύνεται η επικοινωνία και παρέχεται ενεργός ρόλος στους φορείς για τη δημιουργία και ενημέρωση υπηρεσιών, ενώ το Υπουργείο λειτουργεί ως θεσμικός ελεγκτής ποιότητας, συνέπειας και συμμόρφωσης, διασφαλίζοντας κλιμάκωση χωρίς απώλεια συνοχής.

Μια άμεσα αντιληπτή αλλαγή για τον πολίτη είναι η ενοποίηση των ραντεβού σε μία ενιαία προβολή στο gov.gr. Από τα αποσπασματικά ραντεβού ανά φορέα και σύστημα περνάμε σε μια συνεκτική εικόνα όπου εμφανίζονται όλα τα ραντεβού του Δημόσιου Τομέα, συνδεδεμένα με τον Προσωπικό Αριθμό Πολίτη για ασφαλή ταυτοποίηση, με σαφή πληροφόρηση για το πού, πότε και με ποιον φορέα. Αυτό το βήμα δημιουργεί προϋποθέσεις για έγκαιρες ενημερώσεις και καλύτερη εξυπηρέτηση. Παράλληλα, η προσωποποιημένη ενημέρωση σημαίνει ότι οι φορείς μπορούν να στέλνουν στοχευμένα μηνύματα στη θυρίδα πολίτη, προσαρμοσμένα στις επιλογές και στις υποθέσεις του, ενώ η σταδιακή διασύνδεση με την πλατφόρμα Gov.gr Messenger στοχεύει στη μείωση της πολυπλότητας των εργαλείων επικοινωνίας που χρησιμοποιούν οι φορείς.

Η πορεία του gov.gr μέχρι σήμερα αποτυπώνει επιτυχία στην αποδοχή και στην ταχύτατη ανάπτυξη λειτουργιών. Η μετάβαση στο νέο μοντέλο υπόσχεται καλύτερη εμπειρία για τον πολίτη μέσω προσωποποίησης και συγκέντρωσης ραντεβού και εγγράφων, πιο ευέλικτη και ποιοτική παροχή υπηρεσιών από τη δημόσια διοίκηση, καθώς και κλιμάκωση και επεκτασιμότητα με διασφαλισμένη συνοχή και έλεγχο ποιότητας.

Η πραγματική δοκιμασία της επόμενης φάσης θα είναι η εφαρμογή και η ευρεία υιοθέτηση της Περιοχής Πολίτη, των στοχευμένων ειδοποιήσεων, της ενιαίας διαχείρισης ραντεβού και των ενισχυμένων εργαλείων backoffice, που θα κρίνουν πόσο γρήγορα και ομαλά θα γίνει αυτή η μετάβαση από έναν κατάλογο υπηρεσιών σε μια συνεχή, προσωποποιημένη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και κράτους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Διεθνής έρευνα με ελληνική συμμετοχή προτείνει καινοτόμα θεραπεία των αιματολογικών καρκίνων

Το εντυπωσιακό εξώφυλλο του τρέχοντος τεύχους του περιοδικού «Science Translational Medicine» καταλαμβάνει μια νέα, καινοτόμα προσέγγιση στην ανοσοθεραπεία. Τα τροποποιημένα CAR-T λεμφοκύτταρα, η κυτταρική θεραπεία που έχει ως στόχο να επαναπρογραμματίζει το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών για να επιτίθεται στον καρκίνο, έχουν πλέον τη δυνατότητα να στοχεύσουν με υψηλή ακρίβεια μόνο τα παθολογικά κύτταρα, χωρίς να καταστρέφουν τα υγιή. Πίσω από αυτή την ανακάλυψη βρίσκεται μια διεθνής ερευνητική ομάδα με τη συμμετοχή Ελλήνων επιστημόνων.

Τα CAR-T λεμφοκύτταρα είναι ουσιαστικά λεμφοκύτταρα του ίδιου του ασθενούς, τα οποία τροποποιούνται στο εργαστήριο για να φέρουν στην επιφάνειά τους μια πρωτεΐνη-υποδοχέα που φυσιολογικά δεν υπάρχει (χιμαιρικός υποδοχέας CAR) με σκοπό να προσκολληθούν στα καρκινικά κύτταρα και να τα καταστρέψουν.

Από το 2012 οπότε πρωτοεφαρμόστηκε στις ΗΠΑ και μετά, η θεραπεία αυτή έφερε επανάσταση στην αντιμετώπιση αιματολογικών καρκίνων, όπως η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία ή το Διάχυτο Λέμφωμα από Μεγάλα Β- Λεμφοκύτταρα. Ωστόσο, παρά την αποτελεσματικότητά τους, οι καθιερωμένες θεραπείες με CAR-T κύτταρα εξουδετερώνουν όχι μόνο τα καρκινικά κύτταρα, αλλά και τα υγιή, καθώς αναγνωρίζουν στόχους που εκφράζονται και από τα μεν και από τα δε, με αποτέλεσμα την ελάττωση της άμυνας του οργανισμού και τον υψηλό κίνδυνο λοιμώξεων. Επίσης, διαπιστώνεται σε κάποιες περιπτώσεις ότι τα κακοήθη κύτταρα επιβιώνουν μετά τη θεραπεία οδηγώντας σε υποτροπή.

Υιοθετώντας μια διαφορετική προσέγγιση, μια μεγάλη ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής την Ιατρική Σχολή και το νοσοκομείο του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας στις ΗΠΑ, δημιούργησε CAR-T κύτταρα που στοχεύουν έναν μοναδικό δείκτη για τα νεοπλασματικά Β-λεμφοκύτταρα, τη μοναδική ανοσοσφαιρίνη που έχει κάθε λεμφοκύτταρο ως τη μοναδική του ταυτότητα. Στοχεύοντας αυτή τη μοναδική ταυτότητα του λεμφοκυττάρου, οι ερευνητές θέλουν να περιορίσουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες που προκαλούνται από την εξολόθρευση των φυσιολογικών κυττάρων.

Στην έρευνα είχε κομβικό ρόλο το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).  Ο διευθυντής Ερευνών του ΙΝΕΒ και κύριος συγγραφέας του επιστημονικού άρθρου, Κώστας Σταματόπουλος, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «στη συγκεκριμένη μελέτη το ΙΝΕΒ ανέλαβε την προσεκτική επιλογή των κατάλληλων στόχων και την επιστημονική τεκμηρίωση της ορθότητας της επιλογής». Όπως προσθέτει, «οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνιας διαθέτουν τεράστια εμπειρία στην παραγωγή CAR-T λεμφοκυττάρων. Συνδυάσαμε τη δική τους τεχνογνωσία στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου με τη δική μας εμπειρία στην ανοσοβιολογία των λεμφικών κακοηθειών, που αποτελούν μια μεγάλη κατηγορία αιματολογικών καρκίνων».

Η ενασχόληση του ΙΝΕΒ με τη βιοϊατρική έρευνα στον καρκίνο και την ανοσοβιολογία των λεμφικών κακοηθειών είναι μακροχρόνια. Ενδεικτικά, λίγο πριν εκπνεύσει το 2025 είχε δημοσιεύσει μια μεγάλη έρευνα στο περιοδικό «Nature Communications» σχετικά με νέους μηχανισμούς μέσω των οποίων διεγείρεται ο πολλαπλασιασμός των νεοπλασματικών Β-λεμφοκυττάρων στη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, μια παραδειγματική λεμφική κακοήθεια.

«Πιστεύαμε πάντα ότι αυτή η κατηγορία νοσημάτων, τα λεμφώματα από Β-λεμφοκύτταρα, είναι ιδιαίτερα επειδή εξαρτώνται πολύ για την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό τους από μηνύματα που δέχονται από το περιβάλλον. Τα μηνύματα αυτά γίνονται αντιληπτά μέσω της ανοσοσφαιρίνης, οπότε μελετώντας την ανοσοσφαιρίνη πιστεύουμε ότι μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τα νοσήματα και να τα θεραπεύσουμε πιο αποτελεσματικά», τονίζει ο κ. Σταματόπουλος.

SuppFigureS13STM REV3 AdditionalSLECases
Ανάλυση από βιοψίες ασθενών με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, όπου υπάρχει η παρουσία της ανοσοσφαιρίνης IGHV4-34, την οποία στοχεύουν τα CAR-T κύτταρα. Credit: Ivan Cohen and Marco Ruella

Τα αποτελέσματα της προκλινικής μελέτης

Όπως προέκυψε από την προκλινική μελέτη σε ζωικά μοντέλα, τα νέας γενιάς CAR-T κύτταρα εξάλειψαν τα νεοπλασματικά Β-λεμφοκύτταρα χωρίς να καταστρέψουν τα υγιή. Επίσης, με τη συγκεκριμένη προσέγγιση οι ερευνητές μπόρεσαν να στοχεύσουν και να εξαλείψουν και τα Β-λεμφοκύτταρα που συμβάλλουν στον συστηματικό ερυθηματώδη λύκο (ΣΕΛ), μια αυτοάνοση νόσο στην οποία επίσης εμπλέκονται Β-λεμφοκύτταρα, αφήνοντας τα υγιή κύτταρα αδιατάρακτα. Μάλιστα, η ερευνητική ομάδα έχει παρουσιάσει στο πιο πρόσφατο Αμερικανικό Αιματολογικό Συνέδριο το εύρος των πιθανών εφαρμογών και σε άλλες αυτοάνοσες καταστάσεις, όπως το σύνδρομο της θρομβωτικής θρομβοπενικής πορφύρας.

Στην έρευνα συμμετείχε και το εργαστήριο «Apostolidis Lab» του Έλληνα επίκουρου καθηγητή Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνιας, Σωκράτη Αποστολίδη, το οποίο εξειδικεύεται στην έρευνα γύρω από αυτοάνοσα νοσήματα.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ερευνήτρια του εργαστηρίου, Ελένη Μπουζιάνη, «η συμμετοχή του εργαστηρίου μας στην παρούσα εργασία αφορούσε στην εξακρίβωση της ικανότητας των κυττάρων CART4-34 στη μείωση των τίτλων των αυτο-αντισωμάτων που συχνά συναντώνται σε ασθενείς με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Το εργαστήριό μας ασχολείται κατά κύριο λόγο με τη διερεύνηση νέων βιοδεικτών στο αίμα για την αποτελεσματικότερη διάγνωση και την ταξινόμηση των ασθενών με ΣΕΛ. Επομένως, ήταν χαρά μας να συνεργαστούμε με τη συγκεκριμένη ομάδα και να συμβάλλουμε σε μια προσπάθεια που στοχεύει στη βελτιστοποίηση μιας ανερχόμενης θεραπευτικής προσέγγισης για τους ασθενείς με συστηματικά αυτοάνοσα νοσήματα».

Σημειώνεται ότι στη έρευνα συμμετείχαν επίσης επιστήμονες από το Τμήμα Βιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Emory στην Ατλάντα, το ερευνητικό κέντρο και την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Cornell «Weill Cornell Medicine», το Ίδρυμα των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ, το Εθνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ, καθώς και τα ιταλικά πανεπιστήμια και νοσοκομεία: της Περούτζια,  Universita Vita-Salute San Raffaele και IRCCS Ospedale San Raffaele.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

www.science.org/doi/10.1126/scitranslmed.adr9382

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συναισθηματική Διαθεσιμότητα των Γονέων: Το αόρατο μήνυμα που λαμβάνει το παιδί – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Πολλοί γονείς είναι παρόντες στη ζωή των παιδιών τους: φροντίζουν, οργανώνουν, προστατεύουν, καθοδηγούν. Κι όμως, κάποιες φορές, το παιδί νιώθει μόνο. Όχι γιατί λείπει η αγάπη, αλλά γιατί λείπει η συναισθηματική παρουσία – εκείνη η λεπτή, αλλά καθοριστική αίσθηση ότι «σε βλέπω, σε νιώθω, είμαι μαζί σου».

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Η συναισθηματική διαθεσιμότητα των γονέων δεν έχει να κάνει με την τελειότητα, ούτε με το να είναι κανείς πάντα ήρεμος ή διαθέσιμος. Έχει να κάνει με το αν μπορεί να σταθεί δίπλα στο παιδί του όταν εμφανίζονται συναισθήματα που δεν είναι εύκολα, προβλέψιμα ή «βολικά».

Τι σημαίνει να είμαι συναισθηματικά διαθέσιμος ως γονέας

Συναισθηματικά διαθέσιμος γονέας δεν είναι εκείνος που λύνει όλα τα προβλήματα του παιδιού, αλλά εκείνος που αντέχει να μείνει μαζί του μέσα στο συναίσθημα. Να ακούσει χωρίς να διορθώσει αμέσως. Να κατανοήσει χωρίς να ακυρώσει. Να επιτρέψει στο παιδί να νιώσει αυτό που νιώθει, χωρίς να βιαστεί να το «φτιάξει».

Για το παιδί, αυτή η στάση μεταφράζεται σε ένα βαθύ, εσωτερικό μήνυμα: «Τα συναισθήματά μου χωράνε». Και αυτό το μήνυμα γίνεται θεμέλιο για την αυτοεκτίμηση, τη συναισθηματική ρύθμιση και τις μελλοντικές του σχέσεις.

Όταν ο γονέας δεν αντέχει το συναίσθημα

Πολλές φορές, η συναισθηματική μη διαθεσιμότητα δεν προκύπτει από αδιαφορία, αλλά από δυσκολία. Ένας γονέας που μεγάλωσε χωρίς συναισθηματικό χώρο, συχνά δεν έμαθε πώς να τον προσφέρει. Έτσι, μπροστά στο κλάμα, τον θυμό ή τη λύπη του παιδιού, μπορεί να νιώσει αμηχανία, φόβο ή εκνευρισμό.

Τότε εμφανίζονται φράσεις όπως: «Μην κάνεις έτσι», «Δεν είναι τίποτα», «Πρέπει να είσαι δυνατός». Λόγια που δεν έχουν πρόθεση να πληγώσουν, αλλά τελικά διδάσκουν στο παιδί ότι κάποια συναισθήματα δεν είναι αποδεκτά. Ότι για να παραμείνει συνδεδεμένο, χρειάζεται να απομακρυνθεί από τον εσωτερικό του κόσμο.

Οι συνέπειες στη σχέση γονιού – παιδιού

Όταν η συναισθηματική διαθεσιμότητα απουσιάζει συστηματικά, το παιδί μαθαίνει να προσαρμόζεται. Κάποια παιδιά γίνονται «βολικά» και σιωπηλά, άλλα εκδηλωτικά και έντονα, προσπαθώντας με κάθε τρόπο να προκαλέσουν επαφή. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, η ανάγκη είναι η ίδια: να υπάρξει ένας ενήλικας που θα αντέξει το συναίσθημα χωρίς να απομακρυνθεί.

Η σχέση τότε κινδυνεύει να μετατραπεί σε σχέση ρόλων και υποχρεώσεων, αντί για ζωντανή συναισθηματική σύνδεση. Το παιδί μπορεί να υπακούει ή να αντιδρά, αλλά δεν νιώθει πραγματικά «συναντημένο».

Πώς καλλιεργείται η συναισθηματική διαθεσιμότητα

Η συναισθηματική διαθεσιμότητα δεν απαιτεί τεχνικές, αλλά επίγνωση. Ξεκινά από το να αναγνωρίσει ο γονέας τα δικά του όρια και δυσκολίες. Να παρατηρήσει πότε κλείνει, πότε βιάζεται να δώσει λύση, πότε αποφεύγει.

Στη συμβουλευτική γονέων, αυτό το σημείο είναι κομβικό: ο γονέας δεν «εκπαιδεύεται» απλώς, αλλά υποστηρίζεται ώστε να δημιουργήσει χώρο πρώτα μέσα του. Και όσο αυξάνεται αυτή η εσωτερική αντοχή, τόσο πιο φυσικά μπορεί να είναι παρών και για το παιδί.

Το παιδί δεν χρειάζεται έναν τέλειο γονέα. Χρειάζεται έναν συναισθηματικά διαθέσιμο ενήλικα, πρόθυμο να συναντήσει τον κόσμο του χωρίς να τον φοβηθεί. Γιατί εκεί, σε αυτή τη σιωπηλή συνάντηση, γεννιέται η ασφάλεια, η εμπιστοσύνη και η αίσθηση ότι «όπως είμαι, μπορώ να υπάρχω».

Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Ελπινίκη, 16 ετών, μαθήτρια: «Ονειρεύομαι να ζω στο νησί μου με χωράφια, ζώα και ξεναγήσεις αγροτουρισμού…»

Στη Θεσσαλονίκη, στους διαδρόμους της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής, η Ελπινίκη Μανάβη ζει καθημερινά μακριά από τον τόπο της, τη Λέσβο. Στα 16 της χρόνια, η ζωή της έχει μεταφερθεί από τα χωράφια και τα ζώα της οικογένειας σε αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια και ομίλους πρακτικής εκπαίδευσης. Κι όμως, η καρδιά της και τα όνειρά της παραμένουν εκεί που μεγάλωσε, στη Στύψη, ανάμεσα στα πρόβατα, τις ελιές και την οικογενειακή μονάδα.

Η Ελπινίκη Μανάβη μεγάλωσε στη Στύψη της Λέσβου μέσα στα χωράφια και δίπλα στα ζώα. «Κατάγομαι από αγροτική οικογένεια. Οι γονείς μου είναι κτηνοτρόφοι. Έχουμε μια μονάδα προβάτων και ασχολούμαστε επίσης με τις ελιές», λέει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η μαθήτρια από το ημιορεινό χωριό της Λέσβου, που αφηγείται με νοσταλγία τη ζωή στο νησί.

Δείτε το βίντεο:

Την ώρα που τα περισσότερα παιδιά στην ηλικία της κάνουν όνειρα για σπουδές και δουλειά σε μια μεγαλούπολη, η ίδια ονειρεύεται την επιστροφή στον τόπο της, ώστε να επενδύσει στη γη και να φέρει την παράδοση στο σήμερα, μέσω του αγροτουρισμού. «Υπάρχουν πολλά παιδιά που δεν σκέφτονται ποτέ την προοπτική να μείνουν στον τόπο τους. Εγώ όμως που έχω ζήσει και στην περιφέρεια, δεν σκέφτομαι να φύγω». Η επιλογή της είναι συνειδητή και συνδέεται με όνειρα για τον τόπο της και τη ζωή στη φύση. Άλλωστε, από πολύ μικρή, όπως λέει, συμμετείχε ενεργά στη ζωή της οικογένειας: «Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, ήμουν δίπλα στους γονείς μου. Με πήγαιναν παντού…», αφηγείται.

Η ζωή στη Στύψη δεν είναι μόνο δουλειά. Είναι ο ρυθμός της φύσης που καθορίζει τις μέρες και τις νύχτες, τα χρόνια και τις εποχές. Ο πατέρας της, με τη σοφία της καθημερινότητας, έμαθε στην ίδια και τα αδέλφια της ν’ αγαπούν τη γη. Κι εκείνη αποφάσισε συνειδητά να ακολουθήσει τη δική του πορεία. «Μου άρεσε από μικρή. Και αποφάσισα να το συνεχίσω, γιατί θεωρώ ότι έχει πολύ μέλλον. Δεν σταματάει ποτέ (η γεωργία – κτηνοτροφία), αρκεί να έχεις αγάπη γι’ αυτό και εκπαίδευση».

 

Η Λέσβος και η φύση της αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για την Ελπινίκη: «Το νησί έχει σπουδαίο φυσικό, πολιτιστικό, ιστορικό κεφάλαιο και θεωρώ ότι μπορώ να χτίσω πράγματα. Μπορώ να δω τον εαυτό μου εκεί. Ανυπομονώ να γυρίσω και να κάνω αυτά που θέλω». Στα λόγια της αυτά δεν υπάρχει μόνο προσμονή· υπάρχει επιλογή, δέσμευση, επίγνωση. Η φύση, για εκείνη, δεν είναι μόνο «εργαλείο». Είναι κάτι βαθύτερο. Κάθε φορά που τα χέρια της ακουμπούν το χώμα, μαθαίνουν να κατανοούν τον κόσμο.

Η απόφαση να φύγει για σπουδές ήταν δύσκολη, καθώς οι γονείς της αρχικά ήταν διστακτικοί, αφού θα έπρεπε σε μικρή ηλικία να φύγει μακριά τους και να έρθει στη Θεσσαλονίκη, προκειμένου να φοιτήσει στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, να αποκτήσει τα κατάλληλα εφόδια και να δώσει «σάρκα και οστά» στα όνειρά της.

«Ήμουν δεκαπέντε, όταν έφυγα από το σπίτι… Οπότε μου ήταν λίγο δύσκολο να τους πείσω. Τα κατάφερα όμως κι είμαι εδώ τώρα», λέει. Ο αδερφός της είχε αποφοιτήσει προηγουμένως από τη σχολή και αποτέλεσε έμπνευση: «Μέσα από αυτόν πήρα την ιδέα να έρθω κι εγώ, ακούγοντάς τον να μου λέει τα καλύτερα για τη σχολή… έτσι διάλεξα να έρθω κι εγώ και είμαι πολύ χαρούμενη που κατάφερα να το κάνω».

Η αρχή στη Θεσσαλονίκη δεν ήταν εύκολη. Η πιο δύσκολη στιγμή για την Ελπινίκη ήταν όταν για πρώτη φορά έπρεπε να μείνει μόνη χωρίς την οικογενειακή παρουσία: «Η πιο δύσκολη στιγμή που έχω περάσει εδώ ήταν όταν ήρθα στην αρχή, που με άφησε ο μπαμπάς μου… ήταν εκεί που μου κόβονταν τα πόδια. Όμως το κράτησα. Δεν σταμάτησα να προσπαθώ».

Η στήριξη των καθηγητών, αλλά και των γυναικών στο οικοτροφείο, ήταν καθοριστική: «Ιδίως η κυρία Σοφία, πάντα ήταν δίπλα μου. Όποτε με έβλεπε να κλαίω, να στεναχωριέμαι, με ρωτούσε και με βοηθούσε πολύ». Αυτή η ζεστή αγκαλιά που βρήκε από τους ανθρώπους της σχολής, έδωσε στην Ελπινίκη δύναμη να συνεχίσει και να αξιοποιήσει στο έπακρο τις ευκαιρίες που προσφέρει η εκπαιδευτική διαδικασία εκεί.

Ελπινίκη Μανάβη φωτο ΑΠΕ

Η μάθηση ως εργαλείο γνώσης και επιστροφής

Η εμπειρία στη σχολή δεν της έδωσε μόνο γνώσεις, αλλά και όραμα. «Όταν ήρθα εδώ, ήξερα ελάχιστα πράγματα. Τώρα, όσο μαθαίνω, συμμετέχω σε ομίλους, σε προγράμματα, σε όσα περισσότερα μπορώ… γεμίζω γνώσεις». Η πρακτική μάθηση την ενέπνευσε να σχεδιάσει την επιστροφή στη Λέσβο με συγκεκριμένα σχέδια και στόχους.

«Τώρα θέλω να γυρίσω και να τα προσπαθήσω. Μου έχει δώσει πάρα πολλές γνώσεις και πολλές ευκαιρίες η σχολή», λέει, αναφερόμενη στην ενασχόληση με νέα αντικείμενα όπως η μελισσοκομία, αλλά και η ανάπτυξη του αγροτουρισμού.

Για την ίδια, η εκπαίδευση μετατρέπει τον αγρότη σε επαγγελματία: «Ο σύγχρονος αγρότης δεν είναι εργάτης γης, αλλά επαγγελματίας». Η ακρίβεια, η διαχείριση κόστους, το μάρκετινγκ και η προστιθέμενη αξία των προϊόντων θεωρούνται βασικά στοιχεία για μια βιώσιμη και σύγχρονη γεωργική πρακτική.

Η 16χρονη που επιλέγει να μεγαλώσει μαζί με τη γη της

Η Ελπινίκη σχεδιάζει να φέρει τη γνώση που αποκτά στη σχολή πίσω στη Λέσβο. Το όνειρό της περιλαμβάνει δημιουργία ξενώνων και χώρων όπου οι επισκέπτες θα ζουν, θα μαθαίνουν και θα έρχονται σε επαφή με τη γη, τα ζώα και την παράδοση: «Το σχέδιο που έχω τώρα στο μυαλό μου είναι να φτιάξω ένα μέρος με ξενώνες και να συνδυάσω τη μάθηση… να δείξω τα όμορφα σημεία που έχει το χωριό μου, τα ήθη, τα έθιμα».

Η παράδοση είναι κεντρική επιλογή της: «Θέλω να το κάνω όσο πιο παραδοσιακό γίνεται… να διατηρήσω την παράδοση, να κάνω κάτι διαφορετικό». Παράλληλα, η Ελπινίκη επιδιώκει να ενισχύσει τοπικές δομές, συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις: «Να δείξω όλο αυτό τον τρόπο ζωής… είμαστε από το πρωί μέχρι το βράδυ εκεί, δουλεύουμε… θέλω να περάσω την αγάπη που έχω για τον αγροτικό τομέα στον κόσμο».

Η Λέσβος μέσα από τα μάτια της Ελπινίκης δεν είναι μόνο παιδική ανάμνηση· είναι χώρος μάθησης, ανάπτυξης και ζωής. «Βλέπω τον εαυτό μου να ξεναγώ τον κόσμο στη μονάδα μας, να του δείχνω την ζωή μας, την κουλτούρα μας και πώς παράγεται ένα προϊόν από το μηδέν μέχρι να έρθει στο ράφι. Και θέλω αυτό. Να περάσω την αγάπη που έχω εγώ για τον αγροτικό τομέα στον κόσμο».

Στα μόλις 16 της, η καρδιά της είναι βαθιά ριζωμένη στη γη του τόπου της, ενώ τα όνειρά της ανθίζουν στο μέλλον που σχεδιάζει να χτίσει με τα χέρια της.

Σοφία Παπαδοπούλου
*Βίντεο του Γιάννη Αγγελάκη και φωτογραφίες του Νίκου Αρβανιτίδη 
ΑΠΕ--ΜΠΕ

Αγορά ακινήτων – Τα διλήμματα των φοιτητών για τη στέγη: ενοίκια, προκλήσεις και διεκδικήσεις

Η αγορά κατοικίας αποτελεί ένα από τα πιο επίκαιρα ζητήματα για τη νέα γενιά. Το ύψος των ενοικίων, η διαθεσιμότητα κατοικιών και γενικότερα η πρόσβαση στη στέγη, είτε για μίσθωση είτε για αγορά, αποτελεί μια σύνθετη εξίσωση για φοιτητές και νέους εργαζόμενους. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι νέοι καλούνται να σχεδιάσουν το μέλλον τους σε μια αγορά με πολλές προκλήσεις και συχνές αλλαγές κανόνων.

Αυτά τα ζητήματα βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός “speed debate” με τη συμμετοχή 43 φοιτητριών και φοιτητών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ) από τα Τμήματα Οικονομικών και Πολιτικής Επιστήμης. Οι φοιτητές δεν περιορίστηκαν στον ρόλο του ακροατή, αλλά πήραν ενεργά τον λόγο, τοποθετήθηκαν, αντέκρουσαν θέσεις και κατέθεσαν τις δικές τους απόψεις για τα βασικά προβλήματα της αγοράς ακινήτων.

Η διαδικασία ήταν δομημένη και γρήγορη, για κάθε θέμα που έμπαινε προς συζήτηση, οι φοιτητές είχαν στη διάθεσή τους τέσσερα έως έξι λεπτά για να αντικρούσουν, χωρίς μακροσκελείς παρεμβάσεις και θεωρητικές αναλύσεις, αλλά με επιχειρήματα και συγκεκριμένες θέσεις.

Ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης, επενδυτής και αναλυτής της αγοράς ακινήτων που είχε την πρωτοβουλία της εκδήλωσης, έκανε τις τοποθετήσεις που κλήθηκαν να αντικρούσουν οι φοιτητές και έκανε διάλογο με κάθε μία και κάθε έναν από τους φοιτητές, πάντα με επιχειρήματα.

Ανοίγοντας τη συζήτηση ο κ. Παπαγεωργιάδης επισήμανε τη μεγάλη σημασία του διαλόγου και της συμμετοχής των νέων ανθρώπων στο επίκαιρο ζήτημα της στέγης και ευρύτερα της αγοράς ακινήτων που απασχολεί το σύνολο των οικογενειών, αλλά ειδικότερα τους νέους, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη ο διάλογος αυτός να γίνεται όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και σε περιφερειακές περιοχές, όπως η Θράκη, με τη συμμετοχή νέων και φοιτητών.

Οι 7 βασικές τοποθετήσεις του Ηλία Παπαγεωργιάδη τις οποίες κάλεσε τους φοιτητές να αντικρούσουν και να αντιτάξουν τα επιχειρήματά τους ήταν:

1. «Το πλαφόν στις τιμές των ενοικίων κάνει περισσότερο κακό στους ενοικιαστές, παρά στους ιδιοκτήτες»

2. «Το πιστοποιητικό φερεγγυότητας του ενοικιαστή θα βοηθήσει και τους σοβαρούς ενοικιαστές να διαπραγματευθούν χαμηλότερο ενοίκιο»

3.«Αν δεν επικεντρωθούμε στο να νιώσουν οι ιδιοκτήτες προστατευμένοι, δεν θα ανοίξουν τα κλειστά σπίτια τους»

4. «Το δικαίωμα κάποιου να εκμεταλλεύεται όπως επιθυμεί την ιδιοκτησία που νόμιμα απέκτησε καλύπτει και τη βραχυχρόνια μίσθωση»

5. «Δεν μπορεί το κράτος να ασκεί οικιστική πολιτική με τις περιουσίες των ιδιοκτητών, την ώρα που το ίδιο έχει εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά σπίτια»

6. «Αν κάποιος δεν πληρώνει τα κοινόχρηστα, θα πρέπει εύκολα και γρήγορα να έχει σοβαρές κυρώσεις. Αν δεν έχει χρήματα, πρέπει να τον βοηθήσει το κράτος»

7. «Το να καταργηθεί ξαφνικά η εκτός σχεδίου δόμηση δεν σημαίνει προστασία του περιβάλλοντος, αλλά καταστροφή των περιουσιών εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων»

Σε κάθε μία από τις παραπάνω ενότητες, οι φοιτητές ανέδειξαν τις προκλήσεις που προκύπτουν όταν επιχειρείται η ρύθμιση μιας αγοράς με έντονες πιέσεις, απόψεις που δημόσια μπορεί να ακούσει κανείς ανατρέχοντας στην ιστοσελίδα https://youtu.be/fl60aOZBqkg?si=mDdiEoT68Xa66YUs

Η ουσία ωστόσο βρισκόταν στη συζήτηση. Οι φοιτητές κλήθηκαν να τοποθετηθούν πάνω σε ζητήματα που τέθηκαν ως βάση συζήτησης και επηρεάζουν άμεσα και τη δική τους γενιά και τη δυνατότητά της να βρει προσιτή και σταθερή στέγη. Από τις παρεμβάσεις τους, το διάλογο που είχε η διαδικασία, προέκυψε ότι παρακολουθούν τις εξελίξεις στην αγορά, αντιλαμβάνονται τις αντιφάσεις της και δεν υιοθετούν εύκολες μονοδιάστατες λύσεις.

Στην έναρξη του speed debate, ο πρύτανης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Φώτης Μάρης, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα εξωστρέφειας και διεθνοποίησης του ΔΠΘ και στη σημασία της ενεργού συμμετοχής των φοιτητών στον δημόσιο διάλογο. Ο επίκουρος καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Κωνσταντίνος Ρηγόπουλος υπογράμμισε ότι η αγορά ακινήτων συνδέεται πλέον άμεσα με πολλούς κλάδους της οικονομίας, ενώ ο επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Γιώργος Σιάκας στάθηκε στον ρόλο του Πανεπιστημίου ως κοινωνικού φορέα που οφείλει να συνομιλεί με την πραγματικότητα.

Σε αυτό το σημείο, οι προσωπικές εμπειρίες ήρθαν να φωτίσουν τη θεωρητική συζήτηση. Ο Γιώργος Φάκας, φοιτητής του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του ΔΠΘ μιλώντας στο ΑΠΕ/ΜΠΕ εξέφρασε την ανησυχία του για «τη συνεχή αύξηση των ενοικίων που δεν ανταποκρίνεται στα εισοδήματα των νέων και των φοιτητών», σημειώνοντας ότι ακόμη και μικρά ή παλιά σπίτια διατίθενται σε τιμές που δυσκολεύουν την εύρεση μιας αξιοπρεπούς στέγης. Αντίστοιχα, η Μαρία Γαβριηλίδου, φοιτήτρια της ίδιας σχολής, όπως και όλοι οι φοιτητές που μίλησαν στο ΑΠΕ/ΜΠΕ επισήμανε ότι «οι τιμές των ενοικίων υπερβαίνουν κατά πολύ το εισόδημα του μέσου Έλληνα».

Η Κυριακή Αθανασιάδου μιλώντας μετά στο ΑΠΕ/ΜΠΕ αναφέρθηκε στη δυσαναλογία ποιότητας και τιμής, σημειώνοντας ότι «τα περισσότερα ακίνητα είναι παλιά, με προβλήματα που απαιτούν άμεση ανακαίνιση», γεγονός που μεταφέρει πρόσθετο κόστος στους ενοικιαστές. Όπως τόνισε, ο ενδιαφερόμενος καλείται όχι μόνο να πληρώσει υψηλό ενοίκιο, αλλά και να επενδύσει στο ακίνητο για να γίνει λειτουργικό.

Την ίδια εικόνα μετέφερε και η Δέσποινα Ζιάκα, επισημαίνοντας ότι η άνοδος των τιμών στις νέες κατοικίες «συμπαρασύρει τόσο τις τιμές αγοράς όσο και τα μισθώματα», δημιουργώντας μια δυσαναλογία εισοδήματος και κόστους στέγασης, που καθιστά δύσκολη την εύρεση κατοικίας για τους νέους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στις κοινωνικές προεκτάσεις του στεγαστικού προβλήματος. Ο Γιώργος Σαγκούρης υπογράμμισε ότι τα «δυσβάσταχτα ενοίκια, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τους στάσιμους μισθούς, πνίγουν τα νέα ζευγάρια» και μετατρέπουν τον οικογενειακό προγραμματισμό σε ρίσκο. Όπως ανέφερε, η απόφαση για ένα παιδί συνοδεύεται από ανασφάλεια, ενώ το ενδεχόμενο δεύτερου παιδιού φαντάζει για πολλούς ακατόρθωτο.

Παράλληλα, στη συζήτηση αναδείχθηκε και η αίσθηση ότι, αν και οι φωνές των νέων ακούγονται, δεν έχουν πάντα το ίδιο βάρος. Η Μαρία Πουλάκου σημείωσε ότι, παρότι το debate ήταν χρήσιμο και πλούσιο σε γνώση, «δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην πλευρά των ιδιοκτητών και λιγότερο στη φωνή των ενοικιαστών», που ανήκει και η ίδια.  Αντίστοιχα, η Κυριακή Αθανασιάδου είπε ότι η εμπειρία από το δημόσιο διάλογο ήταν θετική, εάν και συχνά η άποψη ενός επιχειρηματία είναι πιο ισχυρή από αυτή μιας φοιτήτριας.

Η διαδικασία του διαλόγου λειτούργησε ενδυναμωτικά για πολλούς συμμετέχοντες, πρόσθεσε. Ο Γιώργος Φάκας χαρακτήρισε την εμπειρία «ένα βήμα μπροστά», τονίζοντας ότι πρωτοβουλίες σαν αυτή βοηθούν ώστε «οι ανησυχίες των νέων να ακούγονται πιο συχνά». Η Μαρία Γαβριηλίδου μίλησε για μια εμπειρία που «θα θυμάται για όλη της τη ζωή», καθώς μέσα από τέτοιες δράσεις «ακούγεται η γνώμη μας και δίνονται κίνητρα για αλλαγή και βελτίωση».

Το ίδιο πνεύμα εξέφρασε και η Δέσποινα Ζιάκα, επισημαίνοντας ότι ο σκοπός του εγχειρήματος,  να ακουστούν οι απόψεις των φοιτητών, επιτεύχθηκε, ενώ οι συμμετέχοντες αποκόμισαν γνώσεις μέσα από τη διαδικασία. Παρά τις επιφυλάξεις και τις ενστάσεις, το κοινό σημείο ήταν η ανάγκη για έναν πιο ουσιαστικό και ισότιμο διάλογο, όπου οι νέοι δεν θα λειτουργούν απλώς ως διακοσμητική παρουσία, αλλά ως συνομιλητές με επιχειρήματα.

Το μήνυμα/συμπέρασμα από το ζωντανό debating ήταν ότι οι νέοι θέλουν να συμμετέχουν ενεργά στη συζήτηση για την αγορά ακινήτων, να ενημερώνονται και οι θέσεις τους να ακούγονται στην δημόσια σφαίρα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Καθηγητής Βύρωνας Κοτζαμάνης: «Ο πληθυσμός των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία θα συνεχίσει να μειώνεται»

Είναι δυνατόν να αυξηθούν οι γεννήσεις και η γονιμότητα των γενεών τις επόμενες δεκαετίες στην Ελλάδα; Σε αυτό το ερώτημα απαντούν στοιχεία έρευνας του Βύρωνα Κοτζαμάνη, καθ. (αφ.) Δημογραφίας στο Παν. Θεσσαλίας και διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του ψηφιακού δελτίου PopNews του ΙΔΕΜ.

Η μείωση των γεννήσεων στη χώρα μας, σύμφωνα με τον καθηγητή, μια μείωση που μεταπολεμικά ξεκίνησε το 1980 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα με διαφορετικούς ρυθμούς ανά περίοδο, οφείλεται στην ταχύτατη μείωση της γονιμότητας των γυναικών που γεννήθηκαν μετά το 1960, του αριθμού δηλ. των παιδιών που αυτές απέκτησαν (2 όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας  του 1950, λιγότερα από 1,5  όσες γεννήθηκαν γύρω από το 1985). Ο περιορισμός του αριθμού των παιδιών των διαδοχικών γενεών που ξεκίνησε πριν από δυο αιώνες στις περισσότερες χώρες δεν αφορά φυσικά μόνον την Ελλάδα. Στο σύνολο όμως σχεδόν των χωρών της Δυτικής και Βορείου Ευρώπης η πτώση της γονιμότητας ανακόπηκε προσωρινά στις γενεές του μεσοπολέμου, γεγονός που αποτυπώθηκε και στη μεγάλη αύξηση των γεννήσεων τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες (baby boom), για να συνεχισθεί στις επόμενες γενεές. Αυτό που διαφοροποιεί δε την Ελλάδα από πολλές από τις χώρες αυτές είναι ότι:  α) Η μείωση του αριθμού των παιδιών που έφεραν στον κόσμο τα ζευγάρια συνεχίζεται σχεδόν χωρίς ανακοπή από τις γενεές που γεννήθηκαν μετά τα μέσα του 18ου αιώνα  και β) ο αριθμός των παιδιών που φέρνουν στον κόσμο οι νεότερες γενεές στη χώρα μας απέχει σημαντικά από αυτόν που επιθυμούν. Το «χάσμα» αυτό της γονιμότητας αποκαλύπτει ένα ανεκμετάλλευτο αναπαραγωγικό δυναμικό, αναδεικνύει τους οικονομικούς, κοινωνικούς και θεσμικούς περιορισμούς που εμποδίζουν την υλοποίηση των επιθυμιών για τεκνοποίηση και, προφανώς, αποτυπώνεται και στις γεννήσεις. Η επιτάχυνση δε της μείωσης των γεννήσεων μετά το 2006 από 117 χιλ. το 2007-08 σε λιγότερες σε 65,5 χιλ. το 2025 (-52 χιλ. και -44,5% αντίστοιχα) σύμφωνα με τον ίδιο, οφείλεται και στη συρρίκνωση του πλήθους των γυναικών 25-44 ετών από τις οποίες προέρχονται τα τελευταία χρόνια σχεδόν οι 9 από τις 10 γεννήσεις. Ο πληθυσμός των γυναικών της ομάδας αυτής μειώθηκε κατά 27% ανάμεσα στο 2007 και το 2025, εξαιτίας κυρίως της μετά το 1980 κατάρρευσης των γεννήσεων και, δευτερευόντως, εξαιτίας της μαζικής φυγής στο εξωτερικό μετά το 2010 ατόμων των ιδίων ηλικιακών ομάδων.

Οφείλουμε όμως να σημειώσουμε, τονίζει ο κ. Κοτζαμάνης, ότι οι μετά το 1960 γενεές εκτός του ότι αποκτούν όλο και λίγο λιγότερα παιδιά, τα αποκτούν και σε όλο και μεγαλύτερη  ηλικία (26 έτη όσες γεννήθηκαν το 1960, 31,5 όσες γεννήθηκαν το 1985).  Έτσι το ποσοστό των γεννήσεων από μητέρες μικρότερες των 25 ετών από 28% το 1960 έχει μειωθεί στο 10,4% σήμερα, ενώ αυτό των 40 και άνω  από 3,8% το 1960 και 1,8-1,9%  το 1980-2000 αυξήθηκε στο 10,7% το 2023-24. Η  μείωση δε της γονιμότητας των γυναικών που γεννήθηκαν από τα τέλη  της δεκαετίας του ’50 και μετέπειτα συνδυάζεται και με  την προοδευτική αύξηση των γυναικών/ζευγαριών που δεν αποκτούν παιδιά (των ποσοστών δηλαδή ατεκνίας) που από 13-14% στις γενεές του 1960 εγγίζει στο 24% στις γενεές που γεννήθηκαν γύρω από το 1985. Η αύξηση των ποσοστών αυτών σε συνδυασμό με την συνεχή μικρή μείωση των πιθανοτήτων όσων απέκτησαν ένα πρώτο παιδί να κάνουν ένα δεύτερο και όσων έχουν κάνει ένα δεύτερο να κάνουν ένα τρίτο, οδήγησε και στον σημαντικό περιορισμό  στη χώρα  μας του πλήθους των γυναικών με 3 παιδιά και άνω (από 300 στις 1.000 γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω στο 1955-60, σε 130-140 στις 1.000 γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω στο 1985).

Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα, κατά τον κ. Κοτζαμάνη, «η επάνοδος των γεννήσεων τις επόμενες δεκαετίες στα επίπεδα του 2011-2020 (92 χιλ. γεννήσεις ετησίως κατά μέσο όρο) είναι ανέφικτη καθώς ο πληθυσμός των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία, αν το μεταναστευτικό ισοζύγιο στις ηλικίες 25-44 ετών (είσοδοι-έξοδοι από τη χώρα μας) είναι μηδενικό,  θα συνεχίσει να μειώνεται. Η συνεχής αυτή μείωση δεν θα επιτρέψει στις γεννήσεις να επανέλθουν στα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας, ακόμη και αν στο μέλλον οι ετήσιοι δείκτες γονιμότητας αυξηθούν, αν δηλαδή οι γενεές που  βρεθούν σε ηλικία απόκτησης παιδιού  αρχίσουν να αποκτούν προοδευτικά όλο και λίγο περισσότερα παιδιά από αυτά που έκαναν οι γονείς τους και σταματήσουν ταυτόχρονα να τεκνοποιούν σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία. Μιλώντας δε ο ίδιος στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αναφέρει ότι παρόλα αυτά, αν η επιστροφή των γεννήσεων στα επίπεδα του 2011-20 δεν είναι εφικτή, η επιβράδυνση της μείωσής τους και, στη συνέχεια, η προοδευτική αύξησή τους από το χαμηλότερο επίπεδο που θα φθάσουν δεν είναι ανέφικτη. Αυτό προϋποθέτει όχι μόνον μια θετική μεταναστευτική ζυγαριά στις αναπαραγωγικές ηλικίες (ζυγαριά που θα επιβραδύνει την μείωση των του πλήθους των 25-45 ετών), άλλα, κυρίως, την αύξηση του αριθμού των παιδιών από 1,45 στις γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω από το 1985 στα 1,7-1,8 σε αυτές που γεννήθηκαν στα τέλη του 2010.  Απαιτεί επομένως το κλείσιμο της ψαλίδας  ανάμεσα στην επιθυμητή και την πραγματώμενη γονιμότητα με την δημιουργία και στη χώρα μας και ενός εξαιρετικά ευνοϊκού περιβάλλοντος για την οικογένεια και το παιδί. Η δημιουργία του περιβάλλοντος αυτού προϋποθέτει κυρίως διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και μέτρα που δεν θα στοχεύουν άμεσα τις αναπαραγωγικές συμπεριφορές, αλλά κυρίως τις ευρύτερες συνθήκες που τις επηρεάζουν έμμεσα. Απαιτεί μεταρρυθμίσεις και μέτρα που δεν θα αλλάξουν μεν ριζικά τις υφιστάμενες τάσεις βραχυπρόθεσμα αλλά σε βάθος χρόνου, και, ταυτόχρονα μια πολιτική που θα λαμβάνει υπόψη αφενός μεν το σύνολο των συνιστωσών που επηρεάζουν τις δημογραφικές μας εξελίξεις, έχοντας σαν δεδομένο ότι οι συνιστώσες αυτές (θνησιμότητα, γονιμότητα, μετανάστευση -εσωτερική και εξωτερική-) δεν “λειτουργούν” αυτόνομα, συνδέονται με αμφίδρομες σχέσεις, επηρεάζονται από, και, ταυτόχρονα επηρεάζουν, πλήθος εξωγενών της δημογραφίας μεταβλητών (οικονομικές, κοινωνικές, πολιτισμικές, κ.ά»

Απ. Ζώης
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ουκρανία: Οι ΗΠΑ θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία έως τον Ιούνιο, λέει ο Ζελένσκι

Η Ουάσινγκτον θέλει να δει τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έως τον Ιούνιο, δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανακοινώνοντας ότι οι αντιπροσωπείες της Ρωσίας και της Ουκρανίας έχουν προσκληθεί στις ΗΠΑ την επόμενη εβδομάδα για νέες συνομιλίες.

Οι Αμερικανοί θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος «μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, τον Ιούνιο», είπε ο Ζελένσκι, με τη δημοσιοποίηση των δηλώσεών του να τελεί υπό εμπάργκο μέχρι σήμερα.

«Οι ΗΠΑ προσκάλεσαν για πρώτη φορά τις δύο ομάδες Ρώσων και Ουκρανών διαπραγματευτών, πιθανώς στο Μαϊάμι, σε μια εβδομάδα», δήλωσε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος στις τριμερείς συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν την Πέμπτη και την Παρασκευή στο Αμπού Ντάμπι.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βράβευση της Αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη από τη Σχολή Επιστημών Υγείας του ΕΚΠΑ

Στο πλαίσιο της αναγνώρισης της εξαιρετικής προσφοράς στη Δημόσια Υγεία και την Κοινωνία που έχει θεσμοθετήσει η Σχολή Επιστημών Υγείας, απονεμήθηκε τιμητική διάκριση στην αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, απόφοιτο του ΕΚΠΑ και της Σχολής Επιστημών Υγείας, για τη συμβολή της στον τομέα της δημόσιας υγείας και της πρόληψης, αναγνωρίζοντας το κοινωνικό αποτύπωμα του έργου της.

«Η βράβευση αποτελεί αναγνώριση του έργου της κ. Αγαπηδάκη στην εφαρμογή πολιτικών πρακτικών και δράσεων δημόσιας υγείας που βασίζονται στην επιστημονική τεκμηρίωση, πραγματοποιούνται σε αγαστή συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και έχουν άμεσο κοινωνικό αντίκτυπο, ενισχύοντας την πρόληψη, την ισότητα στην πρόσβαση και την ποιότητα ζωής των πολιτών», τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση του ΕΚΠΑ.

Ο πρύτανης, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος κατά τη βράβευση της κυρίας Αγαπηδάκη ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «η κυρία Αγαπηδάκη, διδάκτορας του Πανεπιστημίου μας, σχεδίασε με τη συνδρομή και διακεκριμένων επιστημόνων του Πανεπιστημίου Αθηνών το πρόγραμμα πρόληψης ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ, το οποίο είναι ίσως το κορυφαίο πρόγραμμα πρόληψης των συχνότερων νοσημάτων, όπως των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του καρκίνου, που έχει σχεδιαστεί ποτέ σε όλη την Ευρώπη».

Στην τοποθέτησή της, η κ. Αγαπηδάκη, φανερά συγκινημένη, ευχαρίστησε το ΕΚΠΑ για την τιμητική διάκριση, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η πρόληψη και η δημόσια υγεία δεν αποτελούν θεωρητική γνώση. Είναι αυτά που μπορείς να κάνεις ως πρακτικό αποτέλεσμα, για να αλλάξεις και να βελτιώσεις τη ζωή του κάθε ανθρώπου».

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με τη βράβευση αυτή, επιβεβαιώνει τον διαχρονικό του ρόλο ως θεσμός που αναγνωρίζει και στηρίζει πρόσωπα και πολιτικές με ουσιαστική κοινωνική προσφορά, ενισχύοντας τον διάλογο μεταξύ επιστημονικής γνώσης, δημόσιας πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όταν τον «πράσινο ήλιο» τον …παίρνει (πάλι) και τον σηκώνει – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Η ιστορία με τη δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών του προέδρου της ΓΣΕΕ και τους ελέγχους για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων, δεν είναι απλώς μια δικαστική εξέλιξη. Είναι μια υπόθεση με αναπόφευκτο πολιτικό βάρος. Και αυτό το βάρος πέφτει σχεδόν εξ ολοκλήρου στο ΠαΣοΚ.

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Ο Γιάννης Παναγόπουλος δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο. Είναι σχεδόν είκοσι χρόνια πρόεδρος της ΓΣΕΕ, ταυτισμένος πλήρως με τον «πράσινο ήλιο» από τα χρόνια της απόλυτης κυριαρχίας του ΠαΣοΚ. Πρόσωπο εμβληματικό, συνδικαλιστής-σύμβολο μιας εποχής όπου κόμμα, κράτος και συνδικάτα λειτουργούσαν σε στενή – συχνά ασφυκτική – διαπλοκή.

Η αστραπιαία αντίδραση της Χαριλάου Τρικούπη, με την αναστολή – ουσιαστικά διαγραφή – της κομματικής του ιδιότητας, δεν δείχνει να παράγει θετικό πολιτικό αποτέλεσμα. Αντιθέτως, σε πολλούς μοιάζει περισσότερο με κίνηση πανικού παρά με πράξη θεσμικής καθαρότητας.

Όλο και περισσότεροι – παρά τις προφανείς και μεγάλες διαφορές – θυμούνται την υπόθεση Τσοχατζόπουλου. Το 2012, η αποκάλυψη εκείνης της υπόθεσης δεν τραυμάτισε απλώς το ΠαΣοΚ, το κατακρήμνισε εκλογικά και ηθικά. Ήταν το τελειωτικό χτύπημα σε ένα κόμμα που ήδη «αιμορραγούσε» κοινωνικά. Θυμούνται και την υπόθεση Καϊλή…

Και σαν να μην έφτανε αυτό, η υπόθεση Παναγόπουλου «έσκασε» λίγο μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το οποίο επίσης κουβαλούσε έντονο «πασοκικό» χρώμα. Στο συλλογικό υποσυνείδητο, τέτοιες υποθέσεις δεν αξιολογούνται απομονωμένα. Συσσωρεύονται. Δημιουργούν αφήγημα. Και το αφήγημα που επανέρχεται είναι αυτό ενός παλιού συστήματος εξουσίας που, παρά τις αλλαγές προσώπων και ηγεσιών, δείχνει ανίκανο να αποκοπεί από τις πιο σκοτεινές του πρακτικές.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι εξελίξεις λειτουργούν σαν …«κουφέτο» σε όσους εμπορεύονται τον αντισυστημισμό. Σε πολιτικούς σχηματισμούς περιθωριακούς, πρόχειρους, συχνά επικίνδυνους, που όμως βρίσκουν πρόσφορο έδαφος κάθε φορά που το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα αυτοϋπονομεύεται. Όσο το ΠαΣοΚ – και συνολικά το παλιό πολιτικό προσωπικό – αδυνατεί να πείσει ότι άλλαξε ουσιαστικά, τόσο αυτοί θα εμφανίζονται ως δήθεν εναλλακτική.

Δεν μπορώ να γνωρίζω αν η υπόθεση Παναγόπουλου θα αποτελέσει τη χαριστική βολή για το ΠαΣοΚ.  Ούτε αν θα έχει άμεσο και μετρήσιμο εκλογικό κόστος. Όμως εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με «μικρομεσαία» στελέχη ή με πολιτικούς φτωχοδιάβολους ή … «γαλάζιες ακρίδες» που έλεγε ο Ανδρουλάκης. Έχουμε να κάνουμε με κορυφαίο δημόσιο πρόσωπο, με εμβληματικό «πασόκο», με μια φιγούρα που ενσάρκωνε τη συνέχεια και την αντοχή ενός ολόκληρου μοντέλου εξουσίας. Ένα πρόσωπο με μεγαλύτερο ειδικό πολιτικό βάρος ακόμη κι από υπουργούς!

Κι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα.

Το ΠαΣοΚ προσπαθεί εδώ και χρόνια να πείσει ότι είναι κάτι νέο, κάτι διαφορετικό, κάτι καθαρότερο. Όμως κάθε φορά που μια τέτοια υπόθεση έρχεται στο φως, το παρελθόν επιστρέφει βίαια και ακυρώνει το αφήγημα της ανανέωσης. Δεν αρκεί η διαγραφή ενός ονόματος για να διαγραφεί μια εποχή.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι τι θα αποδείξει η Δικαιοσύνη. Αυτό είναι δουλειά των θεσμών. Το πολιτικό πρόβλημα του ΠαΣοΚ είναι ότι η υπόθεση που ερευνάται αφορά κορυφαίο στέλεχος του και θυμίζει διάφορα… Τραυματικά!