«Η είσοδος της τεχνολογίας στην άμυνα είναι κεντρικό ερώτημα για την εποχή μας και πρέπει να σας πω ότι είναι και κεντρικό ερώτημα για την άμυνα της πατρίδας μας, δηλαδή, στο τέλος της ημέρας, για την ύπαρξή της. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι πώς μπορούμε την τεχνολογική δυνατότητα να τη μετατρέψουμε σε αμυντική ισχύ.
Βλέποντας τον κόσμο γύρω μας, νομίζω ότι και οι όποιοι είχαν κάποιες αυταπάτες, τις έχουν ήδη εγκαταλείψει. Ούτε η ασφάλεια πλέον είναι δεδομένη, ούτε η ειρήνη είναι η συνθήκη στην οποία ζει ο πλανήτης. Είμαστε υποχρεωμένοι να επενδύσουμε στην αμυντική μας δυνατότητα, στη δύναμη αποτροπής μας. Να επενδύσουμε εμείς και να συνεργαστούμε με χώρες φιλικές που συμμερίζονται τις ανησυχίες μας και συμμερίζονται την ανάγνωση που κάνουμε για την ανθρωπότητα, για την Ευρώπη, για το που και πώς θέλουμε να ζούμε».
Αυτά τόνισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, στον χαιρετισμό που απηύθυνε σήμερα, κατά την έναρξη εργασιών του CNN Greece Insights, το οποίο πραγματοποιείται στην Αίγλη Ζαππείου, με θέμα «Defense Tech: Δημιουργώντας το ελληνικό οικοσύστημα αμυντικών ψηφιακών τεχνολογιών».
«Αν κοιτάξουμε εμείς οι Έλληνες στο παρελθόν», προσέθεσε ο κ. Δένδιας, «θέλω να είμαι ειλικρινής μαζί σας, δεν πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι. Αντιμετωπίσαμε για δεκαετίες ολόκληρες τους εξοπλισμούς μας ως απλή αγορά προϊόντων. Έχω πει επανειλημμένως ότι έχουμε διαθέσει άνω των 300 δισ. ευρώ, ήδη μέχρι το 2004 είχαμε περάσει τα 270 δισ. ευρώ, σε σημερινές τιμές, αν ήταν δραχμές, καλά θα ήταν.
Όμως, δεν καταφέραμε να δημιουργήσουμε στην πατρίδα μας ένα αμυντικό οικοσύστημα και κυρίως ένα οικοσύστημα καινοτομίας. Έχουμε επιλέξει λοιπόν μια διαφορετική προσέγγιση. Μάλιστα, οι εκπρόσωποι αυτής της διαφορετικής προσέγγισης, όσον αφορά το υπουργείο Άμυνας, είναι εδώ σήμερα μαζί μας.
Αφενός μεν η δημιουργία μιας Διεύθυνσης Καινοτομίας στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ο στρατηγός, ο κ. Πανούσης, είναι ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Καινοτομίας. Τι κάνει η Διεύθυνση Καινοτομίας; Είναι πρώτον, υπεύθυνη για το εργαστήριο. Το εργαστήριο αποτελεί την ένωση των υπαρχόντων στο παρελθόν εργαστηρίων των διαφόρων κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, και είναι λοιπόν υπεύθυνη για το ίδιο το εργαστήριο που οι ίδιες οι Ένοπλες Δυνάμεις κάνουν έρευνα και παράγουν δυνατότητες. Αλλά κυρίως είναι ο σύνδεσμος ανάμεσα στις Ένοπλες Δυνάμεις, στο ΕΛΚΑΚ – που νομίζω ότι έχετε καταλάβει τι είναι αλλά θα ήθελα πάλι να το εξηγήσω – και στο οικοσύστημα καινοτομίας. Και τι ρόλο έχει αυτός ο σύνδεσμος τώρα;».
Αναφερόμενος αμέσως μετά στον ρόλο αυτού του συνδέσμου, διευκρίνισε: «Ο ρόλος του εν αντιθέσει με τη Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών που συνεχίζει να υπάρχει υπό αξιωματικό όμως, όχι υπό κάποιον που έχει επιλέξει ο εκάστοτε υπουργός -εγώ στην παρούσα περίπτωση- ο ρόλος του επικεφαλής της Διεύθυνσης Καινοτομίας, είναι να διδάξει τις Ένοπλες Δυνάμεις να θέτουν ερωτήματα και να μεταφέρει αυτά τα ερωτήματα στο οικοσύστημα καινοτομίας, το δικό μας και των φιλικών χωρών, για να πάρει απαντήσεις.
Όχι δηλαδή όταν έχουμε ένα πρόβλημα να πηγαίνουμε να αγοράζουμε κάτι από ένα ράφι. Αλλά να περιγράφουμε ως ερώτηση το ζήτημα το οποίο αντιμετωπίζουμε και να περιμένουμε από το οικοσύστημα καινοτομίας ή γενικά το οικοσύστημα αμυντικών βιομηχανιών να μας δώσει την καλύτερη δυνατή απάντηση. Και μετά να συγκρίνουμε τις απαντήσεις. Είναι μια τελείως διαφορετική κουλτούρα. Φαντάζομαι το καταλαβαίνετε».
Όσον αφορά στο ΕΛΚΑΚ, σημείωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας: «Το ΕΛΚΑΚ είναι ένας οργανισμός ο οποίος καλείται να διορθώσει ένα έλλειμμα της αγοράς, αυτό που οι Αγγλοσάξονες θα έλεγαν “market failure”. Η ίδια προσέγγιση υπάρχει και σε άλλους τομείς της οικονομίας, αλλά δεν είχε έννοια να το αναπτύξουμε τώρα. Ως υπουργός Ανάπτυξης κατά τη διάρκεια της κρίσης, είχαμε προσπαθήσει -και ο Παντελής Τζωρτζάκης ήταν πάλι αναμεμειγμένος αν θυμάμαι καλά, σε αυτό- να δημιουργήσουμε μία Αναπτυξιακή Τράπεζα, όχι μία τράπεζα με την έννοια που είναι κατανοητή. Πάλι για να διορθώσει ελλείμματα της αγοράς.
Τι κάνει, λοιπόν, το ΕΛΚΑΚ; Το ΕΛΚΑΚ παίρνει αυτά τα ερωτήματα, το λέω απλοϊκά, τα μεταφέρει στο μικρό οικοσύστημα των startup εταιρειών, τους ζητάει τις καινοτόμες απαντήσεις, και έχει από πίσω τη δυνατότητα, μέσα από δύο διαφορετικά funds τα οποία χρηματοδοτούν διαφορετικό επίπεδο τεχνολογίας, να χρηματοδοτήσει τη δημιουργία σε προϊόν της απάντησης στο ερώτημα.
Χρειαζόμαστε, παραδείγματος χάριν, αυτόνομο σκάφος στη θάλασσα, USV, Unmanned Surface Vehicle. Υπάρχει ένας διαγωνισμός λοιπόν τον οποίο έχει προκηρύξει το ΕΛΚΑΚ, ο οποίος ελπίζω να έχει μία ευτυχή κατάληξη φέτος τον Ιούνιο, και με τον οποίο ζητάει από το περιβάλλον των ελληνικών επιχειρήσεων να μας δώσουν ένα υπόδειγμα ενός unmanned σκάφους επιφανείας το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιήσει το Πολεμικό μας Ναυτικό. Και βεβαίως αυτό το κάνει επί τη βάσει των προδιαγραφών που το ίδιο το Ναυτικό τού έχει δώσει».
Παράλληλα, υπογράμμισε ο κ. Δένδιας: «Κινητροδοτούμε, λοιπόν, τις νέες επιχειρήσεις, τα νέα μυαλά στο να έρθουν με καινοτόμες απαντήσεις. Ήδη, δε -θα μου πείτε ωραία ακούγεται, έχει γίνει τίποτα;- έχουν συμβασιοποιηθεί μία σειρά από προγράμματα, άλλα κοινοποιήσιμα, άλλα στο πλαίσιο του απορρήτου, που δίνουν απαντήσεις σε υπάρχοντα ερωτήματα των Ενόπλων Δυνάμεων.
Δηλαδή, επιχειρήσεις ελληνικές ή επιχειρήσεις ελληνικές συνεργαζόμενες με επιχειρήσεις φιλικών μας χωρών, χρηματοδοτούμενες οι οποίες έχουν δώσει απάντηση σε ερώτημα που αφορά την Άμυνα της πατρίδας μας και μας δίνουν τη δυνατότητα παραγωγής απαντήσεων σε προβλήματα που έχουν να κάνουν με την άμυνα της πατρίδας μας.
Το όφελος μίας τέτοιας προσέγγισης είναι, νομίζω, πρόδηλο, προφανές. Και επίσης υπάρχει μία άλλη παράμετρος την οποία ουδέποτε πρέπει να ξεχνάμε, ότι η συντριπτική πλειοψηφία όλων αυτών των προϊόντων, όσο και αν δεν φαίνεται σε πρώτη θεώρηση, είναι προϊόντα διπλής χρήσης. Δηλαδή έχουν και μία έκφανση που αφορά το υπόλοιπο, πέραν την άμυνας, οικοσύστημα της οικονομίας μας. Και επίσης τα περισσότερα από αυτά είναι εξαγώγιμα. Άρα, λοιπόν, η χώρα με μια τέτοια προσέγγιση επιδιώκει, και σε ένα βαθμό επιτυγχάνει, τρεις διακριτούς στόχους».
Και διευκρίνισε για τους συγκεκριμένους στόχους: «Το πρώτο, να λύνει προβλήματα που αφορούν την άμυνά της, χωρίς να υπερχρεώνεται σε ξένα “ράφια”, κινητροδοτώντας δυνάμεις που ήδη έχει η ίδια. Το δεύτερο είναι να χρησιμοποιεί το ανθρώπινο κεφάλαιο το οποίο υπάρχει, αναπτυξιακά για την οικονομία της. Δηλαδή να δημιουργεί εσωτερική ανάπτυξη.
Και το τρίτο, είναι να αντιμετωπίζει το πρόβλημα, το μεγάλο διαχρονικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών. Δηλαδή, ότι οι εισαγωγές μας είναι πολύ μεγαλύτερες από τις εξαγωγές μας, και στα οπλικά μας αυτό είναι τραγικό. Είμαστε περίπου πάνω από το 95 προς 5, και αυτό το λέω με ευγένεια, υπολογίζοντας πράγματα τα οποία θα μπορούσα».
Ο στόχος μας είναι, και αυτό πια φέρει την υπογραφή μου, ότι κατ’ ελάχιστον, οτιδήποτε και αν είναι, η αναλογία θα είναι 75% – 25%. Και αυτό είναι το κατ’ ελάχιστον, όχι το επιδιωκόμενο. Δηλαδή, να υπάρχει 25% ελληνική συμμετοχή και όταν λέμε ελληνική συμμετοχή, δεν εννοούμε μια περιφερειακή δραστηριότητα απλώς για να βγαίνει ο λογαριασμός, εννοούμε μεταφορά και τεχνογνωσία και παραγωγής.
Ένα κομμάτι της Belharra -πολύ περήφανο προϊόν της συνεργασίας μας με τη γαλλική αμυντική βιομηχανία- κατασκευάζεται σε ελληνικά ναυπηγεία και από την 4η Belharra που θα έχουμε, τον «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ», το 25% θα είναι ελληνικό. Μιλάμε για ένα πρόγραμμα που εκ των υστέρων μπήκαν αυτές οι προδιαγραφές. Δεν ήταν εξαρχής. Στον Θόλο, στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», επίσης θα υπάρχει 25% ελληνική συμμετοχή και μεταφορά του πηγαίου κώδικα, ανάφερε ο υπουργός.
Ο κ. Δένδιας επισήμανε ακόμη: «Άρα λοιπόν μπαίνουμε σε μια νέα πραγματικότητα. Ξυπνάω και κοιμάμαι με αυτά. Εάν δεν αλλάξουμε όλο αυτόν τον τρόπο λειτουργίας, η χώρα δεν θα τα καταφέρει, όμως είμαι απολύτως αισιόδοξος ότι μπορούμε.
Σε αυτό χρειαζόμαστε τη δημιουργία του οικοσυστήματος. Δηλαδή, χρειαζόμαστε τις επιχειρήσεις αυτές, τους ανθρώπους αυτούς, τα κεφάλαια αυτά, τις ιδέες αυτές που θα μας βοηθήσουν να πάμε σε αυτήν τη νέα εποχή. Αυτό το έχουμε ονομάσει “Ατζέντα 2030”, μια πλήρη αλλαγή των πάντων».
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας: «Έχω πει επανειλημμένως. Πρέπει να τα αλλάξουμε όλα, εκτός από τις αρχές και τις αξίες μας. Όλα τα άλλα είναι για αλλαγή. Ακόμα από τις στολές που φοράει ο Έλληνας μαχητής, μέχρι το “command and control”, τον τρόπο που παίρνονται οι αποφάσεις, που αντιλαμβανόμαστε τις απειλές, που τις προτεραιοποιούμε, που επιλέγουμε την απάντησή τους. Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που γίνονται εκδηλώσεις, συνέδρια, συναντήσεις, διοργανώσεις, όπως η σημερινή. Είναι στοιχεία ακριβώς αυτής της μετάλλαξης προς μία νέα, άλλη, καλύτερη πραγματικότητα. Είμαι ευτυχής, επίσης, για την παρουσία της αυτού εξοχότητος της πρέσβειρας της Γαλλίας στην Ελλάδα, γιατί δεν είναι απλώς μία χώρα με την οποία έχουμε υπογράψει μία αμυντική συμφωνία. Παρεμπιπτόντως φέρει την υπογραφή μου. Ελπίζω ότι θα ανανεωθεί πολύ σύντομα κατά την επίσκεψη του Προέδρου Μακρόν στην Αθήνα, τον επόμενο μήνα.
Αλλά δεν είναι μόνο μια αμυντική συμφωνία. Είναι μια βαθιά συνεργασία και συναντίληψη. Και το γεγονός του “κοσμοπολιτισμού” που αναδεικνύεται με την παρουσία και μιας μεγάλης ξένης σημαντικής χώρας και ελπίζω και πολλών άλλων σε αυτή την προσπάθεια, δείχνει ακριβώς και το εύρος του εγχειρήματος και της φιλοδοξίας που υποκρύπτει. Σας ευχαριστώ θερμά».
Τέλος, σημειώνεται ότι παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, η πρέσβης της Γαλλίας Laurence Auer, ο διευθύνων σύμβουλος του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) Παντελής Τζωρτζάκης, ο γενικός γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Δρ Κωνσταντίνος Καράντζαλος, ο διευθυντής του ΣΤ΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, με αρμοδιότητες επί θεμάτων Μετεξέλιξης, Καινοτομίας και Αμυντικής Τεχνολογίας, υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) Τάσος Ροζολής, ο επικεφαλής Τομέα Δημοσίου και Κεντρικής Κυβέρνησης της EY Χρήστος Ταραντίλης, ο πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων Dr. Χάρης Λαμπρόπουλος, εκπρόσωποι ελληνικών εταιρειών αμυντικής τεχνολογίας, η διευθύνουσα σύμβουλος του Ομίλου DPG Digital Media Τίνα Φερεντίνου και ο διευθυντής του CNN Greece Δημήτρης Πεφάνης.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
