Σούπερ μάρκετ: Αυξημένος ο τζίρος το πρώτο δίμηνο του 2026 – Επιφυλακτικός ο καταναλωτής

Αύξηση 6,1% παρουσιάζει ο συνολικός τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου το πρώτο δίμηνο του 2026. Η αγορά των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων στην Ελλάδα συνεχίζει να αναπτύσσεται το 2026, αλλά με χαμηλότερη δυναμική, καθώς από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα η αύξηση της αξίας πωλήσεων στο FMCG διαμορφώνεται στο 4,9%, έναντι 8,3% την αντίστοιχη περυσινή περίοδο με τον όγκο να συμβάλλει κατά 7,3% και τις αυξήσεις τιμών κατά 1%. Στο κανάλι Cash & Carry στο πρώτο δίμηνο του 2026 η αξία πωλήσεων αυξήθηκε κατά 4,6% κυρίως λόγω της αύξησης του όγκου κατά 6,1% καθώς οι τιμές κινήθηκαν πτωτικά κατά 1,5%. Τα παραπάνω ανέφερε εχθές, μεταξύ άλλων, ο Αλέξανδρος Φλώρος, Retail Vertical Leader, Mediterranean cluster NielsenIQ, στο πλαίσιο της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης της «Ελληνικής Επιτροπής ECR» που πραγματοποιήθηκε στον Ελληνικό Ιππικό Όμιλο Αμαρουσίου.

Ο ίδιος ανέφερε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέα δεδομένα και αυξημένη αβεβαιότητα με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει ασφαλής πρόβλεψη για το σύνολο της χρονιάς. Ωστόσο τόνισε ότι η ελληνική οικονομία αναμένεται να συνεχίσει την ισχυρή ανάπτυξή της το 2026, ξεπερνώντας τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης 1,2% της Ευρωζώνης.

Σύμφωνα με τον κ. Φλώρο, η καταναλωτική ψυχολογία παραμένει πιεσμένη. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα το 52% των καταναλωτών δηλώνει οικονομικά χειρότερα σε σχέση με πριν έναντι 32% παγκοσμίως, ενώ μόλις το 3% δηλώνει ότι μπορεί να ξοδεύει ελεύθερα, το 63% έχει μόνο για τα βασικά (έναντι 41% παγκοσμίως).

Την ίδια στιγμή, η σωρευτική επιβάρυνση των νοικοκυριών από τις τιμές παραμένει έντονη καθώς η μέση ετήσια πληθωριστική επίδραση στην Ελλάδα την περίοδο 2004-2025 φτάνει το +48,8%, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον διαρκούς πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα. Ειδικά στο ενεργειακό κόστος η σωρευτική άνοδος στον δείκτη ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και θερμικής ενέργειας έχει φτάσει περίπου τις 120 μονάδες έναντι του 2006, αποτυπώνοντας το βάθος της επιβάρυνσης που συνεχίζει να επηρεάζει την κατανάλωση.

Το 2025 το συνολικό “καλάθι” κατηγοριών αυξήθηκε σε αξία κατά +5,7%, με τις πωλήσεις να ανέρχονται στα 19,323 δισ. ευρώ από 18,288 δισ. ευρώ το 2024. Ο βασικός μοχλός ανάπτυξης ήταν το οργανωμένο λιανεμπόριο, το οποίο το 2025 ενισχύθηκε κατά +7,1%, συμβάλλοντας στο 82,4% της αξίας πωλήσεων του συνόλου της αγοράς, γεγονός που επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη μετατόπιση της κατανάλωσης προς τις μεγάλες οργανωμένες αλυσίδες.

Σε επίπεδο κατηγοριών, τα τρόφιμα και ποτά παραμένουν ο βασικός πυλώνας της αγοράς με ετήσια ανάπτυξη +6,8%, ενώ τα fresh&bulk προϊόντα κατέγραψαν ακόμη ισχυρότερη άνοδο +10,1%, δείχνοντας ότι ο καταναλωτής συνεχίζει να δίνει βάρος στις βασικές καθημερινές αγορές.

Η ανάπτυξη του FMCG το 2025 προήλθε κυρίως από τον όγκο, καθώς η αγορά έκλεισε με +5,9% value growth, που αναλύεται σε +4,2% αύξηση όγκου και μόλις +1,7% αύξηση τιμών. Το στοιχείο αυτό δείχνει σαφή επάνοδο της πραγματικής κατανάλωσης μετά την περίοδο των έντονων ανατιμήσεων.

Τα Private Label (προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας) συνέχισαν την ανοδική τους πορεία με ανάπτυξη +6,1%, αυξάνοντας οριακά το μερίδιό τους από 24,3% σε 24,4%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η αναζήτηση αξίας παραμένει ισχυρό κριτήριο επιλογής για τον Έλληνα καταναλωτή.

Ο κλάδος Accommodation παρουσίασε πολύ ισχυρή ανάκαμψη μετά το 2020, καθώς ο ετήσιος τζίρος του αυξήθηκε από 2.419.719.000 ευρώ το 2020 σε 11.766.152.000 ευρώ το 2025, δηλαδή κατά περίπου 9,35 δισ. ευρώ. Ο κλάδος Food Services (HORECA) παρουσίασε μείωση σε σχέση με το 2023, καθώς ο ετήσιος τζίρος του υποχώρησε από 10.847.844 ευρώ το 2023 σε 10.734.747 ευρώ το 2025, δηλαδή κατά 113.097 ή περίπου -1,0%.

Σε γεωγραφικό επίπεδο, η Αττική παραμένει η σημαντικότερη περιοχή για την αγορά, καθώς συνεισφέρει το 41,0% της συνολικής αξίας παρότι η ετήσια ανάπτυξή της (+5,9%) είναι χαμηλότερη από τον συνολικό μέσο όρο της Ελλάδας (+7,1%) και αρκετά χαμηλότερη από τα Νησιά (+10,0%).

Τέλος, η προωθητική ένταση μειώθηκε μέσα στο 2025, ιδιαίτερα στα FMCGs – Branded Products, όπου από 64,4% τον Ιανουάριο έπεσε στο 39,6% τον Δεκέμβριο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Ισραήλ ανακοινώνει ότι έπληξε πάνω από 200 στόχους στο Ιράν σε μια μέρα

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν σήμερα ότι έπληξαν πάνω από 200 στόχους στο δυτικό και στο κεντρικό Ιράν μέσα σε μια μέρα, συμπεριλαμβανομένων εκτοξευτήρων ρουκετών και συστημάτων (αντιαεροπορικής) άμυνας.

Μαχητικά αεροσκάφη της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας διεξήγαγαν «20 πλήγματα ευρείας κλίμακας», ιδίως εναντίον «εκτοξευτήρων βαλλιστικών πυραύλων, συστημάτων άμυνας και εγκαταστάσεων παραγωγής», σύμφωνα με ανακοινωθέν τους που δημοσιοποίησαν μέσω ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τουρκία: Ήχησαν σειρήνες στη βάση Ιντσιρλίκ, που χρησιμοποιεί το NATO (Anadolu)

Σειρήνες ήχησαν στην αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ, που χρησιμοποιείται από το ΝΑΤΟ, στην επαρχία των Αδάνων, στη νοτιοανατολική Τουρκία, μετέδωσε σήμερα το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.

«Σειρήνες ακούσθηκαν σήμερα στην αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ στην Τουρκία», μετέδωσε το πρακτορείο στην αγγλική υπηρεσία του χωρίς να διευκρινίσει την ώρα του επεισοδίου ούτε να παράσχει άλλες λεπτομέρειες.

Αμερικανικά στρατεύματα σταθμεύουν στην τουρκική αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, σειρήνες ήχησαν γύρω στις 03:25 (τοπική ώρα, 02:25 ώρα Ελλάδας) και επί πέντε λεπτά στα Άδανα.

Ένα φλεγόμενο αντικείμενο φαίνεται να πέφτει από τον ουρανό σε βίντεο που ανήρτησαν χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Δύο πύραυλοι, που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν, καταστράφηκαν μέσα στον τουρκικό εναέριο χώρο από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία ανακοίνωσε την Τρίτη πως ένα σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot αναπτύχθηκε στο κέντρο της χώρας, την επομένη της αναχαίτισης από το ΝΑΤΟ ενός δεύτερου πυραύλου που εκτοξεύθηκε από το Ιράν.

Τη Δευτέρα η Ουάσινγκτον έκλεισε το γενικό προξενείο της στα Άδανα και κάλεσε τους αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν την περιοχή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ΗΠΑ προσπαθούν να «διαιρέσουν την Ευρώπη» (ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ Κάλας στους Financial Times)

Η ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας δήλωσε, σε συνέντευξή της που δημοσιεύεται σήμερα από την εφημερίδα Financial Times, πως οι ΗΠΑ θέλουν να «διαιρέσουν την Ευρώπη» και δεν τους «αρέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση».

«Αυτό που νομίζω ότι είναι στην πραγματικότητα σημαντικό να κατανοήσουν όλοι, είναι πως οι ΗΠΑ είναι πολύ σαφείς στο ότι θέλουν να διαιρέσουν την Ευρώπη. Δεν τους αρέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε η Κάγια Κάλας.

Η ίδια πρόσθεσε πως ο τρόπος που οι Ηνωμένες Πολιτείες προσεγγίζουν την ΕΕ παραπέμπει σε τακτικές που χρησιμοποιούν οι αντίπαλοι της ΕΕ, σύμφωνα με τους Financial Times.

Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πρέπει να επιδιώκουν να συναλλαγούν διμερώς με τον Τραμπ, δήλωσε ακόμα, και αντ’ αυτού θα πρέπει να συναλλάσσονται μαζί του από κοινού, «επειδή είμαστε ίσες δυνάμεις, όταν είμαστε μαζί», ανέφεραν οι FT.

Στην άμυνα εντούτοις η Κάλας δήλωσε ότι ο ευρωπαϊκός συνασπισμός χρειάζεται «να αγοράζει από την Αμερική επειδή δεν έχουμε τα περιουσιακά στοιχεία ούτε τις δυνατότητες ή τις ικανότητες που χρειαζόμαστε», προσθέτοντας ότι η Ευρώπη είναι ανάγκη να επενδύσει στη δική της αμυντική βιομηχανία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Σε πλήρη εξέλιξη οι αστυνομικές έρευνες για τη δολοφονία 20χρονου στην Καλαμαριά – Αποκλείστηκε η εκδοχή του οπαδικού επεισοδίου

Νέα δεδομένα φαίνεται να προκύπτουν στην υπόθεση της δολοφονίας του 20χρονου που εντοπίστηκε θανάσιμα τραυματισμένος από μαχαίρι, χθες το βράδυ, στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης.

Αν και οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγο για πιθανό οπαδικό επεισόδιο, τα νεότερα στοιχεία από την αστυνομική έρευνα δεν επιβεβαιώνουν αυτό το σενάριο. Οι έρευνες των Αρχών στρέφονται προς άλλες κατευθύνσεις προκειμένου να διαπιστωθούν τα αίτια της αιματηρής επίθεσης και μεταξύ αυτών εξετάζονται προσωπικά κίνητρα.

Οι έρευνες των αστυνομικών της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Β. Ελλάδος βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ συλλέγονται μαρτυρίες από κατοίκους της περιοχής και εξετάζεται υλικό από κάμερες ασφαλείας, προκειμένου να διαλευκανθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το περιστατικό και να εντοπιστούν οι δράστες.

Μαρτυρίες αναφέρουν ότι άγνωστοι, με καλυμμένα χαρακτηριστικά, έστησαν ενέδρα στον 20χρονο και τον τραυμάτισαν θανάσιμα με μαχαίρι στην πλάτη. Το νεαρό θύμα εντοπίστηκε μετά τις 10 το βράδυ αιμόφυρτο στο οδόστρωμα επί της οδού Αργοναυτών. Διασώστες του ΕΚΑΒ επιχείρησαν επί τόπου να προσφέρουν τις πρώτες βοήθειες, με τον 20χρονο να μεταφέρεται στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ. Γύρω στις 12.30 μετά τα μεσάνυχτα, η ΕΛ.ΑΣ. ενημερώθηκε ότι ο νεαρός είχε καταλήξει.

Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, ο 20χρονος υπήρξε μεν οργανωμένος οπαδός ποδοσφαιρικού συλλόγου, αλλά δεν είχε απασχολήσει ποτέ τις Αρχές για οπαδικά επεισόδια. Κατά τις ίδιες πηγές, το όνομά του περιλαμβανόταν σε δικογραφία, μαζί με άλλα άτομα, για επιθέσεις εναντίον ατόμων στο άλσος Μετεώρων, στη Θεσσαλονίκη. Η συγκεκριμένη ομάδα νεαρών φέρεται να χρησιμοποιούσε ψεύτικα διαδικτυακά προφίλ με γυναικεία ονόματα, και με πρόσχημα, συνήθως, ερωτικά ραντεβού με υποτιθέμενη ανήλικη, «έκλεινε» συναντήσεις με τα υποψήφια θύματα, μέσω εφαρμογής κοινωνικής δικτύωσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ δηλώνει ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν εξελίσσεται «πολύ γρήγορα»

Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες Πέμπτη ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν εξελίσσεται «πολύ γρήγορα», λίγες ώρες αφού ο νέος ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, διεμήνυσε ότι η χώρα του θα εκδικηθεί τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις.

«Η κατάσταση με το Ιράν εξελίσσεται πολύ γρήγορα. Όλα πάνε πολύ καλά, ο στρατός μας είναι άφθαστος», είπε ο αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Το Ιράν «είναι στ’ αλήθεια έθνος τρόμου και μίσους, και (οι Ιρανοί) πληρώνουν σήμερα μεγάλο τίμημα», πέταξε ακόμη ο ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης με την πρώτη κυρία Μελάνια Τραμπ πλάι του.

Τις τελευταίες ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ στέλνει αντιφατικά μηνύματα για την πορεία του πολέμου, που εξαπολύθηκε την 28η Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν και έχει βάλει φωτιά στη Μέση Ανατολή.

Μεταξύ άλλων, έχει πει ότι οι ΗΠΑ «νίκησαν», ή ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει «πολύ σύντομα», ενώ ταυτόχρονα επιμένει στην ανάγκη να συνεχιστούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Δεν απάντησε άμεσα σε όσα είπε στον πρώτο μήνυμά του ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν Χαμενεΐ, που υποσχέθηκε εκδίκηση για τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κι ότι η πίεση στο στενό του Χορμούζ θα συνεχιστεί.

Οι τιμές του πετρελαίου ανέβηκαν κι άλλο χθες Πέμπτη, καθώς η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός έχει κλείσει σχεδόν εντελώς, καθώς ελέγχεται de facto από την Τεχεράνη. Από αυτή διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) προς παράδοση στη διεθνή αγορά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού με καύσιμα των ΗΠΑ συνετρίβη στο Ιράκ (CENTCOM)

Αμερικανικό αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού με καύσιμα συνετρίβη στο δυτικό Ιράκ, ανακοίνωσε χθες Πέμπτη το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), διευκρινίζοντας ότι η απώλεια του KC-135 δεν οφειλόταν «σε εχθρικά ή φίλια πυρά».

«Οι επιχειρήσεις διάσωσης βρίσκονται σε εξέλιξη», πρόσθεσε η CENTCOM, σύμφωνα με την οποία έτερο αεροσκάφος το οποίο ενεπλάκη στο «συμβάν» μπόρεσε «να προσγειωθεί με ασφάλεια».

Δεν έδωσε καμιά λεπτομέρεια για τον αριθμό των επιβαινόντων στο αεροσκάφος που συνετρίβη στο δυτικό Ιράκ, ούτε για την κατάστασή τους.

Γενικά, τα πληρώματα των KC-135 Stratotanker (Boeing) είναι τριμελή, όμως μπορεί να αυξάνονται, ανάλογα με την αποστολή.

«Περισσότερες πληροφορίες θα δημοσιοποιούνται ανάλογα με το πώς εξελίσσεται η κατάσταση», διαβεβαίωσε η CENTCOM, ζητώντας «υπομονή» ώσπου «συγκεντρωθούν περισσότερες λεπτομέρειες ώστε να υπάρξει σαφήνεια για τις οικογένειες των στρατιωτικών» που επέβαιναν στο αεροσκάφος.

Ο ιρανικός στρατός από την πλευρά του υποστήριξε σε ανακοινωθέν του, το περιεχόμενο του οποίου μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση IRIB, ότι το αεροσκάφος χτυπήθηκε από αντιαεροπορικό πύραυλο ο οποίος εκτοξεύτηκε από οργανώσεις της «αντίστασης» —προσκείμενες στην Τεχεράνη— κι ότι κανένα μέλος του πληρώματος δεν επέζησε.

Εξ όσων είναι γνωστά, πρόκειται για το τέταρτο αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος που χάνει η αμερικανική πολεμική αεροπορία από την έναρξη του πολέμου εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, μετά τα τρία μαχητικά F-15 που καταρρίφθηκαν από φίλια πυρά στους αιθέρες του Κουβέιτ.

Τα Stratotanker, μήκους 41,5 μέτρων και με άνοιγμα πτερύγων 40 μέτρων, είναι τετρακινητήρια και έχουν δυνατότητα μεταφοράς φορτίου βάρους 38 τόνων και πλέον, ανάλογα με τη διαμόρφωση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Τα αντιβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν το μικροβίωμα του εντέρου για πολλά χρόνια

Οι θεραπείες με αντιβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν ακόμα και οκτώ χρόνια μετά το εντερικό μικροβίωμα, δηλαδή τη σύνθεση των βακτηρίων που ζουν στο έντερο, όπως διαπιστώνει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Medicine».

Η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλας, διαπίστωσε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ του ιστορικού χρήσης αντιβιοτικών ενός ατόμου και της σύνθεσης του εντερικού μικροβιώματος, συμπεριλαμβανομένης της ποικιλομορφίας των βακτηριακών ειδών.

«Μπορούμε να δούμε ότι η χρήση αντιβιοτικών ακόμη και πριν από τέσσερα έως οκτώ χρόνια συνδέεται με τη σημερινή σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος ενός ατόμου. Ακόμη και μία μόνο αγωγή με ορισμένους τύπους αντιβιοτικών αφήνει ίχνη», σημειώνει ο Γκάμπριελ Μπαλντάνζι, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και πρώην διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από το μητρώο συνταγογραφούμενων φαρμάκων της Σουηδίας και χαρτογράφησαν λεπτομερώς το εντερικό μικροβίωμα σχεδόν 15.000 ενηλίκων που ζουν στη Σουηδία. Το εντερικό μικροβίωμα συγκρίθηκε μεταξύ συμμετεχόντων που είχαν λάβει διαφορετικούς τύπους αντιβιοτικών και εκείνων που δεν είχαν λάβει καθόλου κατά την ίδια περίοδο.

Όπως διαπίστωσαν, τα αποτελέσματα διέφεραν σημαντικά ανάλογα με τον τύπο του αντιβιοτικού που χρησιμοποιήθηκε. Οι ισχυρότερες συσχετίσεις παρατηρήθηκαν για τα αντιβιοτικά κλινδαμυκίνη, φθοριοκινολόνες, και φλουκλοξακιλλίνη. Αντίθετα, η πενικιλίνη V, το πιο συχνά συνταγογραφούμενο αντιβιοτικό για λοιμώξεις εκτός νοσοκομείων στη Σουηδία, συνδέθηκε με μικρές και βραχυπρόθεσμες αλλαγές στο μικροβίωμα.

Η επικεφαλής ερευνήτρια της μελέτης και καθηγήτρια Μοριακής Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας, Τόουβ Φαλ, χαρακτηρίζει την ισχυρή σύνδεση μεταξύ της φλουκοξακιλλίνης και του εντερικού μικροβιώματος «απροσδόκητη». «Πιστεύουμε, όμως, ότι τα ευρήματα της μελέτης μας μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μελλοντικών συστάσεων για τη χρήση αντιβιοτικών, ιδίως όταν πρέπει να γίνει επιλογή ανάμεσα σε δύο εξίσου αποτελεσματικά φάρμακα, εκ των οποίων το ένα επηρεάζει λιγότερο το μικροβίωμα», προσθέτει.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελέτη κάλυψε μόνο τις συνταγογραφήσεις των τελευταίων οκτώ ετών και πως μία μεγαλύτερη περίοδος παρακολούθησης θα μπορούσε να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες. Επιπλέον, το μικροβίωμα του εντέρου εξετάστηκε μόνο μία φορά για κάθε συμμετέχοντα. Στην παρούσα φάση, συλλέγεται ένα δεύτερο δείγμα από σχεδόν τους μισούς συμμετέχοντες, προκειμένου οι ερευνητές να κατανοήσουν ακόμα καλύτερα τον χρόνο αποκατάστασης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ. Κουζινοπούλου

Επιστήμη- Υγεία: Άτλαντας οργάνων του ανθρώπινου σώματος διαθέσιμος στο διαδίκτυο

Μια νέα τρισδιάστατη ψηφιακή πλατφόρμα ανοιχτής πρόσβασης επιτρέπει στους χρήστες να εξερευνούν ανθρώπινα όργανα με μεγάλη λεπτομέρεια μέχρι τα μεμονωμένα κύτταρά τους. Τη δημιουργία του Άτλαντα Ανθρώπινων Οργάνων (Human Organ Atlas) περιγράφει διεθνής ομάδα επιστημόνων σε άρθρο στο επιστημονικό περιοδικό «Science Advances».

Ο Άτλας δημιουργήθηκε με τη χρήση μιας ισχυρής μεθόδου απεικόνισης σύγχροτρον και συγκεντρώνει μερικές από τις πιο λεπτομερείς τρισδιάστατες εικόνες ανθρώπινων οργάνων που έχουν παραχθεί ποτέ. Επιτρέπει σε επιστήμονες, γιατρούς, εκπαιδευτικούς, φοιτητές αλλά και στο ευρύ κοινό να παρατηρούν όργανα όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι πνεύμονες, τα νεφρά και το ήπαρ, προσφέροντας έναν νέο τρόπο κατανόησης της ανθρώπινης ανατομίας και των ασθενειών.

Ο Άτλας περιέχει μέχρι σήμερα απεικόνιση 56 οργάνων και 307 ολοκληρωμένων τρισδιάστατων συνόλων δεδομένων από 25 δότες. Πρόκειται για έντεκα τύπους οργάνων, μεταξύ των οποίων εγκέφαλος, καρδιά, πνεύμονες, νεφρά, ήπαρ, παχύ έντερο, σπλήνας, πλακούντας, μήτρα, προστάτης και όρχεις.

Η πρόσβαση στον Άτλαντα γίνεται μέσω ενός απλού προγράμματος περιήγησης στο διαδίκτυο χωρίς να απαιτείται εξειδικευμένο λογισμικό (https://human-organ-atlas.esrf.eu).

Οι εικόνες των οργάνων δημιουργήθηκαν με μια προηγμένη μέθοδο απεικόνισης που ονομάζεται Hierarchical Phase-Contrast Tomography (HiP-CT) και αναπτύχθηκε στο ερευνητικό ινστιτούτο «European Synchrotron Radiation Facility» στη Γκρενόμπλ της Γαλλίας, από διεθνή ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής το University College London.

Η μέθοδος αξιοποιεί την πηγή σύγχροτρον τέταρτης γενιάς «Extremely Brilliant Source» του ινστιτούτου, που είναι έως και 100 δισεκατομμύρια φορές πιο φωτεινή από τους συμβατικούς αξονικούς τομογράφους των νοσοκομείων. Έτσι, οι ερευνητές μπορούν να σαρώσουν ολόκληρα ανθρώπινα όργανα εκτός σώματος χωρίς να τα καταστρέψουν και στη συνέχεια να κάνουν ζουμ σε σχεδόν κυτταρικό επίπεδο, με ανάλυση μικρότερη από ένα μικρόμετρο, δηλαδή περίπου 50 φορές λεπτότερη από μια ανθρώπινη τρίχα.

Η μέθοδος αναπτύχθηκε αρχικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID‑19 και έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντικές επιστημονικές δημοσιεύσεις. Μεταξύ άλλων, αποκάλυψε άγνωστες έως τότε μικροσκοπικές αγγειακές βλάβες στους πνεύμονες ασθενών που πέθαναν από COVID-19 και συνέβαλε σε νέα κατανόηση καρδιακών παθήσεων. Η τεχνολογία έχει εφαρμοστεί και σε άλλα όργανα, παρέχοντας νέες γνώσεις σε σύνθετες ανατομικές δομές.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν τα επόμενα χρόνια να εμπλουτίσουν τον Άτλαντα με περισσότερα όργανα, δείγματα και νέα εργαλεία ανάλυσης. Μακροπρόθεσμος στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού «παραθύρου» στην εσωτερική αρχιτεκτονική του ανθρώπινου σώματος.

* Επισυνάπτεται στιγμιότυπο οθόνης από την ψηφιακή πλατφόρμα Human Organ Atlas

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ. Κουζινοπούλου

Η γεωπολιτική αξία του Ιράν για την Ρωσία και την Κίνα – Γράφει ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Σκυλάκης

Κανείς δεν μπορεί με ασφάλεια να προβλέψει το αποτέλεσμα, την διάρκεια και τις επιπτώσεις, σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, της πολεμικής σύρραξης που βρίσκεται σε εξέλιξη μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν. Το βέβαιο είναι πως η λήξη της θα δημιουργήσει ένα κόσμο αρκετά διαφορετικό από τον σημερινό.

Λάζαρος Σκυλάκης
Γράφει ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Σκυλάκης

Από την μια μεριά, οι ΗΠΑ αγωνίζονται να αποσπάσουν από τους γεωστρατηγικούς τους αντιπάλους, την Ρωσία και την Κίνα, μια «χώρα κλειδί» και από την άλλη το Ισραήλ επιδιώκει την μετατροπή του σε ηγεμονική δύναμη στην Μέση Ανατολή. Πράγματι το Ιράν αποτελεί «το μέγιστο στρατηγικό έπαθλο» στην Ευρασία για όλες οι Μεγάλες Δυνάμεις, λόγω της εξέχουσας γεωγραφικής του θέσεως και των τεράστιων αποθεμάτων του σε υδρογονάνθρακες (2ο παγκοσμίως σε αέριο και 3ο σε πετρέλαιο). Σε περίπτωση θετικής έκβασης του πολέμου για την Αμερική, σε συνδυασμό με τα τεκταινόμενα στην Βενεζουέλα, πιθανότατα να δούμε τον σημερινό πολυπολικό κόσμο να μετατρέπεται σε μονοπολικός, με αδιαμφισβήτητη υπερδύναμη τις ΗΠΑ.

Όσον αφορά στο Ισραήλ, η καταστροφή ή η διάλυση του Ιράν θα σήμαινε την πτώση του τέταρτου και ισχυρότερου κράτους της περιοχής που επιδιώκει τον αφανισμό του, μετά την ουσιαστική στρατηγική εκμηδένιση του Ιράκ του Σαντάμ, της Λιβύης του Καντάφι και της Συρίας του Άσαντ. Η μοναδική μελλοντική απειλή, που θα αμφισβητεί την περιφερειακή του ηγεμονία, θα είναι μόνο η Τουρκία. Το Τελ Αβίβ επιθυμεί να περιβάλλεται από φίλια και σχετικά ανίσχυρα κράτη, που όχι μόνο αναγνωρίζουν την ύπαρξή του, αλλά αποδέχονται και την ηγεμονία του, μέσω της περιορισμένης ή ελεγχόμενης ισχύος τους. Για το Εβραϊκό κράτος η ανατροπή των Μουλάδων ή η καταστροφή του Ιράν δεν αποτελεί μόνο στρατηγικό στόχο, αλλά είναι θέμα κρατικής επιβίωσης.

Όμως εκείνο που είναι άξιον ενδιαφέροντος είναι η μέχρι τώρα στάση που τηρούν οι δύο μεγάλες δυνάμεις της Ευρασίας. Η αντίδραση της Ρωσίας και της Κίνας είναι από νωχελική έως ανύπαρκτη. Η Μόσχα καταδίκασε «την απροκάλυπτη επιθετικότητα», ενώ το Πεκίνο εξέφρασε «τις βαθιές ανησυχίες» του, ζητώντας αμφότεροι την άμεση κατάπαυση του πυρός και τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράν. Η αναιμική αντίδρασή τους μεταφράζεται από τους περισσότερους αναλυτές, ως «στρατηγική παραλυσία»,  και ως ανικανότητα να λειτουργήσουν ως αξιόπιστοι εγγυητές των συμμάχων τους. Εφόσον συνεχιστεί η εκκωφαντική αποχή των δύο ευρασιατικών δυνάμεων και η άρνηση παροχής ουσιαστικής βοήθειας προς το δοκιμαζόμενο σύμμαχό τους, θα έχει ως επακόλουθο την απομάκρυνση τρίτων χωρών από υφιστάμενες και μελλοντικές συμμαχίες με τις δύο δυνάμεις της ανατολής. Η Ρωσία και η Κίνα θα εμφανιστούν ως ανίσχυροι και αναξιόπιστοι γεωπολιτικοί δρώντες στην «παγκόσμια σκακιέρα». Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του γεωπολιτικού αποτυπώματος των ΗΠΑ στον υπόλοιπο κόσμο.  Κατά πολλούς, στο Ιράν θα διαδραματιστεί η σοβαρότερη πράξη που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την ηγεμονεύουσα δύναμη στην Ευρασία. Η απώλεια της Τεχεράνης, θα αποτελέσει βαρύτατο πλήγμα για τον άξονα Μόσχας – Πεκίνου, θα υποθηκεύσει το μέλλον των BRICS, ενώ ταυτόχρονα θα σημάνει την πλήρη κυριαρχία της Ουάσιγκτον στην Μέση Ανατολή.

Για την Ρωσία, που θεωρούσε το Ιράν ως «πυλώνα της αντιδυτικής της συμμαχίας», η απώλειά του σημαίνει την λήξη του Διεθνούς Άξονα Βοράς – Νότου (International North-South Transport Corridor – INSTC), τον τερματισμό πωλήσεων προηγμένου στρατιωτικού υλικού στην Τεχεράνη, αλλά και το πέρας της εισαγωγής ιρανικών drones, που έχει άμεση ανάγκη στην Ουκρανία. Το μόνο περιστασιακό κέρδος για την Μόσχα είναι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου από την οποία θα προσκομίσει τα αναγκαία κεφάλαια για την χρηματοδότηση του ουκρανικού μετώπου. Η εγκατάλειψη του Ιράν, όπως και της Συρίας, από την Ρωσία οφείλεται πρώτον στην επικέντρωση της στον πόλεμο με το Κίεβο, που έχει απορροφήσει όλο το διπλωματικό, στρατιωτικό και οικονομικό δυναμικό της, δεύτερον στο υψηλό κόστος μιας πιθανής εμπλοκής της, τρίτον στις άριστες σχέσεις της με το Ισραήλ, τέταρτον στην επιθυμία να διατηρήσει τις διασυνδέσεις της με τις αραβικές χώρες του κόλπου και πέμπτον σε  μια πιθανή συμφωνία μεταξύ Πούτιν και Τράμπ στην Αλάσκα περί αμοιβαίου οφέλους. Επιπλέον η Μόσχα ελπίζει ότι στο χειρότερο σενάριο θα εφαρμοστεί με την ανοχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ η επιτυχημένη «συνταγή» της Συρίας, διατηρώντας μια περιορισμένη και ελεγχόμενη επιρροή στην Τεχεράνη.

Για την Κίνα η απώλεια του Ιράν είναι περισσότερο επώδυνη, οικονομικά και γεωστρατηγικά.  Το Ιράν αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή πετρελαίου για την Κίνα, που εισήγαγε 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2025, το οποίο ισοδυναμεί με το 12% των συνολικών εισαγωγών της σε καύσιμα. Επιπλέον συνιστά ένα από τους απαραίτητους κρίκους του περίφημου νέου δρόμου του μεταξιού (The Belt and Road Initiative – BRI) και η απώλειά του θέτει σε άμεσο κίνδυνο τις τεράστιες επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις στις οποίες έχει προβεί το Πεκίνο τις τελευταίες δεκαετίες, που ανέρχονται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Επιπρόσθετα, η επιλογή των δύο χωρών να χρησιμοποιούν το γιουάν στις συναλλαγές τους παρακάμπτοντας το δολάριο, αποτέλεσε μια ευθεία απειλή στα ευρύτερα αμερικανικά συμφέροντα. Το Ιράν αποτελεί την χώρα πυλώνα πάνω στην οποία βασίζεται η επεκτατική κινεζική πολιτική στην Μέση Ανατολή. Η τελευταία εκμεταλλευόμενη την απομόνωση της Τεχεράνης από την Δύση ανέπτυξε μαζί της πολυδιάστατες διπλωματικές, οικονομικές, εμπορικές και στρατιωτικές σχέσεις, ενώ επέβαλε προνομιακές τιμές για την εισαγωγή όλων των ιρανικών προϊόντων.  Αυτός ο «εν δυνάμει» σινο-ισλαμικός άξονας τίθεται σε άμεσο κίνδυνο σε περίπτωση στρατιωτικής επικράτησης των ΗΠΑ και Ισραήλ.

Εν κατακλείδι, το Ιράν παραμένει στρατηγικά χρήσιμο για τη Ρωσία και την Κίνα, αλλά όχι χρήσιμο αρκετά για να μπουν στον πόλεμο για χάρη του. Το Πεκίνο είναι επικεντρωμένο στα προβλήματα ασφαλείας που αντιμετωπίζει στην Ανατολική Ασία, στην Ταϊβάν, στην Νότια Σινική Θάλασσα, στις διενέξεις του με την Ιαπωνία και την Ινδία. Άλλωστε η Κίνα αποτελεί μια ειρηνική, οικονομική και εμπορική δύναμη, που επιθυμεί να επιβληθεί, όσο το δυνατόν, με την χρήση της «ήπιας ισχύος». Η σύγκρουση αυτή ενδεχομένως να επιφέρει και κέρδη για το Πεκίνο. Από μία πλευρά, η Κίνα μπορεί να βλέπει τις αμερικανικές δυνάμεις να απομακρύνονται από την Ανατολική Ασία και τα στρατιωτικά αποθέματα να εξαντλούνται, ενώ παράλληλα αποκτάται μια εικόνα σε πραγματικό χρόνο των αμερικανικών δυνατοτήτων και επιχειρήσεων, γνώσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο σκέψης της σε ένα μελλοντικό σενάριο στην Ταϊβάν.

Η συγκράτηση που επιδεικνύουν Ρωσία και Κίνα αντανακλούν έναν «ψυχρό υπολογισμό». Μια παρέμβαση την ώρα, που το Ιράν είναι αντιμέτωπο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ θα οδηγούσε σε υψηλό κόστος, θα περιόριζε τα κέρδη και θα οδηγούσε σε απρόβλεπτους κινδύνους και βάρη, που καμία από τις δυνάμεις αυτές δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένη να αναλάβει. Βέβαια όλα αυτά υπό την προϋπόθεση επιτυχίας των ΗΠΑ – Ισραήλ. Σε αντίθετη περίπτωση τα δεδομένα ανατρέπονται άρδην υπέρ όχι μόνο του Ιράν, αλλά και του άλλου ανταγωνιστικού δίπολου Ρωσίας – Κίνας. Κανείς δεν γνωρίζει το τελικό αποτέλεσμα, το μόνο βέβαιο είναι ότι ο κόσμος αλλάζει χωρίς να γνωρίζουμε την μελλοντική του μορφή.