Κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».

Με το νομοσχέδιο, ενσωματώνεται η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 στην εθνική έννομη τάξη και περιλαμβάνεται σειρά ρυθμίσεων για μια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πιο διαφανή, πιο σταθερή και πιο δίκαιη για τον καταναλωτή. Στόχος είναι τα οφέλη από την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την ενίσχυση των δικτύων και τον εκσυγχρονισμό της αγοράς να περνούν πιο ουσιαστικά στην καθημερινότητα των πολιτών και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση του ΥΠΕΝ τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου προβλέπουν τα εξής:
Δίνονται στα νοικοκυριά περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς τους, με σταθερά συμβόλαια και ισχυρότερη προστασία στις σχέσεις τους με τους προμηθευτές, ενώ υλοποιείται η δέσμευση για μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω της χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.
Παράλληλα, διαμορφώνεται το πλαίσιο ώστε οι προμηθευτές να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τον κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς και ενισχύουμε την εποπτεία, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των καταναλωτών στις αναταράξεις της αγοράς.
Διευρύνονται οι δυνατότητες των πολιτών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των δημόσιων φορέων να συμμετέχουν ενεργά στην ενεργειακή μετάβαση, παράγοντας και μοιράζοντας καθαρή ενέργεια. Οι συνδέσεις με τα δίκτυα γίνονται πιο διαφανείς και ψηφιακές και εισάγονται ευέλικτες συνδέσεις σε περιοχές με περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο, ώστε να μπορούν να προχωρούν νέες επενδύσεις, παράλληλα με τα αναγκαία έργα ενίσχυσης των δικτύων.
Για τα ελληνικά νησιά, ενεργοποιείται ο εθνικός μηχανισμός διαχείρισης και αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων για την υλοποίηση επενδυτικού προγράμματος 2,3 δισ. ευρώ, με στόχο να περιοριστεί σταδιακά η εξάρτηση των νησιών από την ακριβή και ρυπογόνο ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο, να ενισχυθεί η ενεργειακή τους ασφάλεια και αυτονομία και να δημιουργηθούν οι υποδομές για καθαρότερη και πιο προσιτή ενέργεια για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις τους.
Για τις νέες επενδύσεις και τις ενεργειακές υποδομές, διαμορφώνονται σαφείς κανόνες και ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο, ώστε η ανάπτυξή τους να γίνεται οργανωμένα, με ασφάλεια και διαφάνεια. Στα Κέντρα Δεδομένων προβλέπεται ότι οι επενδυτές καλύπτουν το κόστος σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος, δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο όταν διαθέτουν πραγματική οικονομική και επενδυτική ωριμότητα και καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσής τους από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ με Υπουργική Απόφαση που θα ακολουθήσει θα εξειδικευτούν τα ποσοστά κάλυψης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς ΑΠΕ και συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ενισχύεται το πλαίσιο λειτουργίας, συντήρησης και ελέγχου των ιδιωτικών δικτύων έργων ΑΠΕ, με συγκεκριμένους κανόνες για την ασφάλεια των υποδομών και την προστασία του περιβάλλοντος.
Περιλαμβάνονται, επίσης, στοχευμένες παρεμβάσεις για τους επαγγελματίες αγρότες, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές, ενώ διευκολύνεται η ωρίμανση και υλοποίηση έργων καθαρής ενέργειας.
Παράλληλα, δίνονται λύσεις σε ώριμες κοινωνικές, χωροταξικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές εκκρεμότητες, με συγκεκριμένο όφελος για πολίτες, τοπικές κοινωνίες, κοινωνικές υποδομές και προστατευόμενα οικοσυστήματα.
Ειδικότερα:
ΜΕΡΟΣ Ι – Ενσωμάτωση Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας
Με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 ενισχύεται η προστασία και η ενεργός συμμετοχή των καταναλωτών, διευρύνονται οι επιλογές τους ως προς τις συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και προωθούνται η ευελιξία και η αποδοτικότερη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
1. Τι αλλάζει για τους καταναλωτές
Ενισχύεται η θέση του καταναλωτή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, περισσότερες επιλογές, ισχυρότερη προστασία και δυνατότητα ενεργότερης συμμετοχής στην καθαρή ενέργεια.
• Συμβόλαια με σταθερή τιμή
Κατοχυρώνεται νομικά η υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να προσφέρουν στον καταναλωτή συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Όσο ισχύει η σύμβαση, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και την τιμή που ο ίδιος καθορίζει. Έτσι, ο καταναλωτής θα γνωρίζει εκ των προτέρων τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας για το συγκεκριμένο διάστημα.
• Προστασία από τη διακοπή του ρεύματος
Προβλέπεται προστασία από την αποσύνδεση όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς.
• Αύξηση δυνατότητας παραμονής στον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου
Για όσους εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης τροποποιείται σε τουλάχιστον έξι μήνες.
• Περισσότερες συμβάσεις στο ίδιο σημείο σύνδεσης
Ένας καταναλωτής θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να έχει περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
• Κοινή χρήση ενέργειας από ΑΠΕ
Νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος. Θα μπορούν επίσης να αναθέτουν την οργάνωση της κοινής χρήσης σε τρίτο πρόσωπο.
Προϋπόθεση είναι η κοινή χρήση ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.
2. Τι αλλάζει για τους προμηθευτές και την εποπτεία της αγοράς
Διαμορφώνεται μια πιο σταθερή και αξιόπιστη αγορά, με αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων από τους προμηθευτές και ισχυρότερη εποπτεία, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των καταναλωτών στις αναταράξεις της χονδρικής αγοράς.
• Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου από μεγάλες αυξομειώσεις των τιμών στη χονδρική αγορά, μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστών ως hedging.
• Προβλέπονται επίσης δοκιμές αντοχής, ώστε να αξιολογείται εάν μπορούν να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ.
• Παράλληλα, ενισχύονται οι αρμοδιότητες της ΡΑΑΕΥ στην προστασία των καταναλωτών, στη διαχείριση κινδύνων των προμηθευτών, στις ευέλικτες συνδέσεις και στην άρση αδικαιολόγητων εμποδίων στην αυτοκατανάλωση, στην κοινή χρήση ενέργειας και στις ενεργειακές κοινότητες.
3. Τι αλλάζει στις συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο
Οι συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο γίνονται πιο διαφανείς, ψηφιακές και ευέλικτες, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος και να μπορούν να προχωρούν νέες επενδύσεις παράλληλα με τα αναγκαία έργα ενίσχυσης των δικτύων.
• Περισσότερη ενημέρωση για τον διαθέσιμο χώρο
Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν κάθε τρίμηνο πληροφορίες για τη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή.
Οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος, με νέα ενημέρωση ανά τρίμηνο.
• Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος
Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει αρκετή χωρητικότητα για νέες συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος.
Μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί συμφωνώντας εκ των προτέρων ότι, μέσα σε καθορισμένα όρια, ο Διαχειριστής θα μπορεί να περιορίζει την ενέργεια που δίνει στο δίκτυο ή λαμβάνει από αυτό. Οι περιοχές εφαρμογής θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ, έπειτα από εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών.
Όταν οι περιορισμοί παραμένουν μέσα στα συμφωνημένα όρια, δεν προβλέπεται αποζημίωση. Αν τα όρια ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα έχει δικαίωμα αποζημίωσης. Για όσους δεν τηρούν τους προβλεπόμενους περιορισμούς θεσπίζονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.
Μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του δικτύου, μια ευέλικτη σύνδεση θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μετατραπεί σε σύνδεση εγγυημένης ισχύος. Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν θα αναστέλλουν ούτε θα καθυστερούν τα προγραμματισμένα έργα ενίσχυσης των δικτύων.
ΜΕΡΟΣ ΙΙ – Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών
Τίθεται σε λειτουργία ο μηχανισμός που θα κατευθύνει επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ στα νησιά, για λιγότερη εξάρτηση από το πετρέλαιο, μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και καθαρότερη, πιο προσιτή ενέργεια για κατοίκους και επιχειρήσεις.
• Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων που θα μειώσουν την εξάρτηση των ελληνικών νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.
Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% της συνολικής επενδυτικής δαπάνης κάθε επιλέξιμου τμήματος έργου. Θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν:
• έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης,
• ηλεκτρικές διασυνδέσεις και αναβάθμιση ηλεκτρικών υποδομών,
• υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,
• φράγματα πολλαπλού σκοπού.
Από πού θα προέρχονται οι πόροι
Κύρια πηγή χρηματοδότησης θα είναι τα έσοδα από τη δημοπράτηση έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία έχουν αποδοθεί ειδικά στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Οδηγίας για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με σκοπό τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά, καθώς και οι τόκοι του σχετικού λογαριασμού.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) θα αναλαμβάνει τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων, τη διαχείριση των εσόδων και την απόδοσή τους στην Ελλάδα. Οι πόροι θα χρησιμοποιούνται για τις εγκεκριμένες δράσεις του Ταμείου και για τις προβλεπόμενες αμοιβές και δαπάνες της ΕΤΕπ.
ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ – Λοιπές ενεργειακές διατάξεις
Δίνονται στοχευμένες λύσεις σε αγρότες, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και νοικοκυριά, διευκολύνεται η ωρίμανση και υλοποίηση έργων καθαρής ενέργειας και θεσπίζονται σαφέστεροι κανόνες για την ασφαλή και οργανωμένη ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών.
• Παράταση προθεσμίας υποβολής ετήσιας δήλωσης για το έτος 2025 των κατ’ επάγγελμα αγροτών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας
Δίνεται εκ νέου η δυνατότητα στους επαγγελματίες αγρότες να υποβάλουν την απαραίτητή υπεύθυνη δήλωση στον ΔΑΠΕΕΠ για το έτος 2025 και να εισπράξουν την αυξημένη τιμή αποζημίωσης για το έργο ΑΠΕ που κατέχουν.
• Διασφάλιση υλοποίησης έργων που ανήκουν σε ΟΤΑ οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης Α’ ή Β’ Βαθμού
Απαλλάσσονται οι ΟΤΑ από την καταβολή των απαιτούμενων τελών για την υποβολή αιτήσεων για έργα ΑΠΕ τόσο στη ΡΑΑΕΥ όσο και στους αρμόδιους Διαχειριστές, και απαλλάσσονται επίσης από το απαιτούμενο Τέλος Δέσμευσης Φυσικού και Ηλεκτρικού Χώρου, ενώ παράλληλα δίνεται εκ νέου η δυνατότητα σε ΟΤΑ που έχουν έργα ΑΠΕ να παρατείνουν την διάρκεια ισχύος τους, ώστε να καταφέρουν να τα ωριμάσουν περαιτέρω και να τα υλοποιήσουν.
• Μέτρα για τον έλεγχο την ανάπτυξης ιδιωτικών δικτύων για την υλοποίηση έργων ΑΠΕ
Αναθεωρείται, εκσυγχρονίζεται και αυστηροποιείται το θεσμικό πλαίσιο που αφορά την ανάπτυξη των ιδιωτικών δικτυών ηλεκτρικής ενέργειας για σταθμούς ΑΠΕ. Λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα, καθορίζονται συγκεκριμένες διαδικασίες και θεσπίζονται ποινές με στόχο την ασφαλή λειτουργία του δικτύου, την συστηματική συντήρηση και επιδιόρθωση αυτού, την διενέργεια προληπτικών ελέγχων και την προστασία του περιβάλλοντος.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται:
Α) υποχρεωτική σε ετήσια βάση υποβολή δηλώσεων και τεχνικών εκθέσεων από τους υπεύθυνους μηχανικούς που να ενημερώνουν τον ΔΕΔΔΗΕ για την κατάσταση του ιδιωτικού δικτύου και τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί,
Β) διενέργεια δειγματοληπτικών και επιτόπιων ελέγχων στα έργα ΑΠΕ από τον ΔΕΔΔΗΕ προς επιβεβαίωση της ορθής τήρησης του πλαισίου και διασφάλισης των ενεργειών που έχουν δηλωθεί,
Γ) επιβολή προσωρινής διακοπής της λειτουργίας των έργων ΑΠΕ κατ’ ελάχιστο τριών μηνών σε περίπτωση μη υποβολής εκθέσεων και απαιτούμενων στοιχείων στον ΔΕΔΔΗΕ
Δ) δημοσίευση έως 28 Φεβρουαρίου 2027 από τον ΔΕΔΔΗΕ των κατάλληλων πρακτικών που θα πρέπει να εφαρμόζονται για την συντήρηση των δικτύων,
Τέλος, περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα κατασκευής εναέριου δικτύου μόνο για εξαιρετικές περιπτώσεις που είναι τεχνικά αδύνατη η υπόγεια όδευση, ενώ η αναγκαιότητα εναέριας όδευσης θα αξιολογείται και από τον ΔΕΔΔΗΕ.
• Ριζική ανανέωση σταθμού ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ
Παρέχεται κίνητρο στους κατόχους των σταθμών ΑΠΕ να προβούν πριν τη λήξη της λειτουργίας των σταθμών σε αντικατάσταση του εξοπλισμού αυτών, διατηρώντας την αρχική τιμή αποζημίωσης για ένα μέρος της παραγωγής τους και εξασφαλίζοντας για την υπόλοιπη παραγωγή αποζημίωση με βάση την Ειδική Τιμή Αγοράς, με απώτερο στόχο την επιτάχυνση της ριζικής ανανέωσης των σταθμών ΑΠΕ, την αύξηση της διείσδυσης καθαρής ενέργειας αξιοποιώντας υφιστάμενες υποδομές και δίκτυα, την περαιτέρω μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και την εναλλακτική διαχείριση και αξιοποίηση του παλιού εξοπλισμού.
• Μηδενικές τιμές σε φωτοβολταϊκά έργα αυτοκατανάλωσης σε οικιακούς καταναλωτές
Σε συνέχεια του νέου πλαισίου για την αυτοκατανάλωση και για την προστασία των νοικοκυριών από τις διακυμάνσεις στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, θεσπίζεται ειδική πρόβλεψη για τους οικιακούς καταναλωτές που εγκαθιστούν φ/β συστήματα έως 10,8kW για αυτοκατανάλωση, με την οποία καθορίζεται ότι κατά την αποζημίωση τους για την περίσσεια παραγόμενη ενέργεια σε περίπτωση που οι τιμές στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι αρνητικές να λογίζονται ως μηδενικές με σκοπό να αποφεύγεται η επιβάρυνσή τους.
• Έλεγχος Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης από τον Φορέα Αδειοδότησης
Σε συνέχεια του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, επανακαθορίζεται ο τρόπος ελέγχου των έργων ΑΠΕ, καθώς και των σταθμών αποθήκευσης από την ΡΑΑΕΥ, με στόχο τη συμβατότητα των έργων με το Πλαίσιο και ιδίως σε σχέση με τις ορισμένες περιοχές αποκλεισμού. Σε κάθε περίπτωση, η συμμόρφωση των έργων με το Πλαίσιο διασφαλίζεται και από την εκ νέου αξιολόγησή τους κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδοτήσης των έργων.
• Νέο πλαίσιο για την ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων
Με στόχο την οργανωμένη ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων (Data Centers), την ορθολογική αξιοποίηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου και την προστασία των καταναλωτών, διαμορφώνεται νέο θεσμικό πλαίσιο. Οι βασικές προβλέψεις περιλαμβάνουν:
• Πλήρη ανάληψη από τους επενδυτές του κόστους σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεση του Data Center.
• Κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ για τα νέα Data Centers.
• Εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ ανά MW, με στόχο τον περιορισμό μη ώριμων αιτήσεων που δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο.
• Έλεγχο της οικονομικής επάρκειας των επενδυτών, με συγκεκριμένα κριτήρια κύκλου εργασιών για έργα που συνδέονται στο Σύστημα του ΑΔΜΗΕ.
• Αυστηρότερα κριτήρια επενδυτικής και περιβαλλοντικής ωριμότητας για τη χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης.
• Δημιουργία Μητρώου Κέντρων Δεδομένων στη ΡΑΑΕΥ, για την ενιαία παρακολούθηση της ανάπτυξης του κλάδου και την ενίσχυση της διαφάνειας.
• Μειωμένες χρεώσεις ΥΚΩ για οικιακούς καταναλωτές
Η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μειώνει σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησής τους και καθιστά δυνατή τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Στο πλαίσιο αυτό, μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση ΥΚΩ για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, συμβάλλοντας άμεσα στην ελάφρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών.
• Μέτρα για την προώθηση των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και της ταχύτερης ένταξης τους στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας
Εισάγονται ρυθμίσεις για την επιτάχυνση της αδειοδότησης και την αντιμετώπιση διοικητικών δυσκολιών σχετικά με την υλοποίηση έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και παράλληλα υποχρεώσεις για την ταχύτερη δυνατή συμμετοχή των ενισχυόμενων ΣΑΗΕ στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.
• Μέτρα για την διασφάλιση επιχειρηματικών σχεδίων αιολικών σταθμών
Εισάγονται προβλέψεις για την παράταση της λειτουργίας αιολικών σταθμών, ώστε να μπορέσουν να αποζημιώνονται για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν, σύμφωνα με τις προβλέψεις των Συμβάσεων Πώλησης ηλεκτρικής Ενέργειας που έχουν συνάψει με τον ΔΑΠΕΕΠ και τον ΔΕΔΔΗΕ ως Διαχειριστή των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
ΜΕΡΟΣ ΙV – Χωροταξικές – πολεοδομικές και περιβαλλοντικές διατάξεις
Υιοθετούνται στοχευμένες ρυθμίσεις που λύνουν ώριμες χωροταξικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές εκκρεμότητες, με άμεσο όφελος για την ασφάλεια των κατοίκων, τις κοινωνικές υποδομές και την αποτελεσματικότερη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
• Μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά Καρδίτσας και αποκατάσταση πληγέντων
Η ρύθμιση αναμένεται να συμβάλει στην άμεση μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά Θεσσαλίας, καθώς το πλημμυρικό φαινόμενο αναμένεται να είναι επαναλαμβανόμενο ή/και να ενταθεί στο μέλλον. Ο οικισμός αυτός ήταν ήδη επιβαρυμένος από λειτουργικά προβλήματα και ζημιές που είχαν δημιουργηθεί ακόμα και από προηγούμενες κακοκαιρίες όπως ο Ιανός. Μετά την κακοκαιρία Daniel, ο οικισμός έχει απωλέσει την ομαλή χρήση δικτύων υποδομής (ύδρευση, ηλεκτροδότηση κ.λπ.), τα κατά τόπους οικοδομήματα βρίσκονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό σε κατάσταση που δεν επιτρέπει τη χρήση τους (πλημμυρισμένα υπόγεια, λάσπη κ.ά), ενώ παράλληλα τίθενται θέματα ασφάλειας της υγείας των κατοίκων για το προσεχές διάστημα. Η Μεταμόρφωση κατοικείται από έναν συνολικό πληθυσμό περί των 324 μόνιμα δηλωμένων κατοίκων (ΕΛΣΤΑΤ 2021), εκτιμώμενα εγκατεστημένοι σε περίπου 180 ιδιοκτησίες, των οποίων οι περιουσία έχει κατ’ επανάληψη καταστραφεί τα τελευταία χρόνια, καθώς βρίσκεται σε πολύ χαμηλό υψόμετρο και σε σημεία όπου οι λεκάνες απορροής υδάτων συλλέγουν ύδατα. Κατόπιν της εκπόνησης όλων των αναγκαίων μελετών εντοπίστηκε κατάλληλη περιοχή για την υποδοχή της μετεγκατάστασης αυτής στα νότια του γειτονικού οικισμού του Παλαμά. Η επιλογή αυτής της περιοχής γίνεται καθώς βασικός στόχος του εγχειρήματος είναι η παράλληλη αποκατάσταση του πληθυσμού σε ασφαλή περιοχή με την ταυτόχρονη συγκράτηση του πληθυσμού στα όρια του ίδιου Δήμου, πλησίον τόσο στις περιοχές εργασίας τους (γειτονικές γεωργικές εκτάσεις και παραγωγικές δομές), όσο και στον τόπο με τον οποίο ο πληθυσμός αυτός ταυτίζεται σε σχέση με την οικογενειακή και πολιτιστική του κληρονομιά και μνήμη.
• Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση του Σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης»
Η ρύθμιση προβλέπει αύξηση της χωρητικότητάς του -από κατ’ εκτίμηση ενδεικτικά 33.500 σε 52.000 θέσεις-, μέσω της διαμόρφωσης κερκίδων και της κατασκευής νέου ελαφρού στεγάστρου. Καθορίζονται νέοι ανώτατοι όροι ύψους για το κτίριο της δυτικής πλευράς, τις νέες κερκίδες και το στέγαστρο. Παράλληλα, ο ανώτατος συντελεστής δόμησης μειώνεται, η κάλυψη ορίζεται σε 60% και διασφαλίζεται ότι τουλάχιστον το 65% του επιτρεπόμενου συντελεστή δόμησης θα αφορά αμιγώς αθλητικές χρήσεις, ενώ το υπόλοιπο 35% κατανέμεται ισομερώς σε συνοδές και άλλες χρήσεις. Προβλέπονται, επίσης, τουλάχιστον 1.800 θέσεις στάθμευσης, επικαιροποίηση της υφιστάμενης Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) κατόπιν εκπόνησης μελέτης διαχείρισης κυκλοφορίας και έκδοση της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης από τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού. Στόχος της ρύθμισης είναι η προσαρμογή του γηπέδου στις σύγχρονες και διεθνείς προδιαγραφές, η ενίσχυση της λειτουργικότητας και της ασφάλειάς του και η αναβάθμιση των αθλητικών υποδομών, με χρηματοδότηση των απαιτούμενων εργασιών από την ΠΑΕ Ολυμπιακός. Επιπροσθέτως, παραχωρείται υπό όρους η χρήση, διοίκηση και διαχείριση του χώρου του σταδίου για σαράντα εννέα (49) έτη από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης παραχώρησης μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και του σωματείου με την επωνυμία «Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς».
• Καθορισμός χώρου για την ανέγερση εγκαταστάσεων κτιριακής Μονάδας πρόνοιας – μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων
Καθορίζεται χώρος για την ανέγερση εγκαταστάσεων κτιριακής Μονάδας πρόνοιας- μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων στη θέση «Νταμάρι» της ΔΕ Δηλεσίου του Δήμου Τανάγρας εξειδικεύοντας τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τους όρους και περιορισμούς δόμησης που θα εφαρμόζονται σε αυτόν. Η ρύθμιση εισάγεται κατόπιν σύνταξης όλων των αναγκαίων μελετών και στοχεύει στην εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Η εγκατάσταση αφορά σύγχρονη μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων, σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές λειτουργίας. Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης χρήσης εντάσσεται στο πλαίσιο των κοινωφελών δράσεων της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών, για την ενίσχυση των κοινωνικών υποδομών και ανταποκρίνεται σε τεκμηριωμένες ανάγκες της τοπικής κοινότητας του Δήμου Τανάγρας.
• Διόρθωση παροραμάτων Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» και Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Η διόρθωση παροραμάτων δεν αφορά σε θεσμοθέτηση νέων ρυθμίσεων, αλλά σε παροράματα που είχαν εμφιλοχωρήσει λόγω της έκτασης των νομοθετημάτων.
• Λειτουργική ενοποίηση όμορων ή εφαπτόμενων διηρημένων ιδιοκτησιών – Τροποποίηση άρθρου 220 Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς»
Ήδη προβλεπόταν η δυνατότητα συνολικής λειτουργικής ενοποίησης, αφενός κτιρίων σε διαφορετικά γεωτεμάχια (οικόπεδα), αφετέρου διηρημένων ιδιοκτησιών (οριζοντίων και καθέτων ιδιοκτησιών) στο ίδιο κτίριο. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, καλύπτεται με ανάλογο τρόπο μία ανάγκη της κοινωνίας να δύναται από πολεοδομικής άποψης να ενοποιούνται λειτουργικά και μεμονωμένες όμορες ή εφαπτόμενες διηρημένες ιδιοκτησίες, αντίστοιχων ή διαδοχικών (οριζοντίως ή καθέτως) επιπέδων, στο ίδιο ή σε όμορο κτίριο ή γεωτεμάχιο (οικόπεδο).
• Αρμοδιότητες του ΟΦΥΠΕΚΑ στη θαλάσσια περιοχή του Θερμαϊκού Κόλπου
Ο Θερμαϊκός Κόλπος συνιστά ενιαία οικολογική και υδρολογική ενότητα. Οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 που τον περιβάλλουν -μεταξύ άλλων το σύμπλεγμα των εκβολών των ποταμών Γαλλικού, Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα, η Αλυκή Κίτρους και η Λιμνοθάλασσα Επανωμής- δεν λειτουργούν ως αυτοτελείς μονάδες, αλλά εξαρτώνται από τις φυσικοχημικές και βιολογικές διεργασίες του θαλάσσιου χώρου που παρεμβάλλεται μεταξύ τους: τη μεταφορά ιζημάτων και θρεπτικών συστατικών, την κυκλοφορία των υδάτων, τις μετακινήσεις της ιχθυοπανίδας και των θαλάσσιων θηλαστικών, τη διασπορά ρύπων. Ο ενδιάμεσος αυτός χώρος τίθεται εντός αρμοδιότητας ΟΦΥΠΕΚΑ ως φορέα διαχείρισης. Με τη ρύθμιση αυτή, τα μέτρα προστασίας που λαμβάνονται εντός των ίδιων των περιοχών του δικτύου να καθίστανται συνολικά και αποτελεσματικά αλλά και μπορεί ο ΟΦΥΠΕΚΑ να παρεμβαίνει στον ίδιο τον Θερμαϊκό Κόλπο προκειμένου να βελτιωθεί η περιβαλλοντική κατάστασή του και να αντιμετωπίζονται έγκαιρα και αποτελεσματικά τυχόν περιστατικά θαλάσσιας ρύπανση και το πρόβλημα των θαλάσσιων απορριμμάτων που μεταφέρονται συχνά από τα ποτάμια της περιοχής. Η ρύθμιση αποκαθιστά τη λειτουργική συνοχή της διαχείρισης σε επίπεδο οικοσυστήματος.
• Χρήση των καλυβών στις προστατευόμενες ζώνες του Δέλτα Έβρου – Τροποποίηση παρ. 4 του άρθρου 75 ν.5261/2025
Στο Δέλτα του ποταμού Έβρου που αποτελεί προστατευόμενη περιοχή, λειτουργούν εδώ και δεκαετίες 168 καλύβες που χρησιμοποιούνται από ψαράδες και κυνηγούς της περιοχής. Οι καλύβες έχουν χαρακτηρισθεί αυθαίρετες, και βαρύνονται με αποφάσεις κατεδάφισης και πρόστιμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Από τις 168 καλύβες, μόνο οι 108 έχουν απογραφεί επίσημα με γνωστό ιδιοκτήτη, ενώ οι υπόλοιπες παραμένουν χωρίς επίσημη ταυτοποίηση. Το νομικό καθεστώς των καλυβών παραμένει σε αδιέξοδο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Από το 2017, με το άρθρο 122 παρ. 4 του ν. 4495/2017, ξεκίνησε μια αλυσίδα διαδοχικών νομοθετικών παρατάσεων σε ετήσια βάση που αναστέλλουν την επιβολή κυρώσεων, κατεδαφίσεων και προστίμων. Η πιο πρόσφατη παράταση δόθηκε με τον ν.5261/2025 (ΦΕΚ Α΄ 231/12-12-2025, άρθρο 75), που επεκτείνει την αναστολή έως την 31η Δεκεμβρίου 2026.
Η παράταση της προθεσμίας ως και την έκδοση του ΠΔ για τις περιοχές Natura της περιοχής αφαιρεί την αναγκαιότητα της ετήσιας ανανέωσης της σχετικής ρύθμισης ενώ επίσης δίνει και τον απαραίτητο χρόνο για τις σχετικές ενέργειες οριστικής επίλυσης του προβλήματος. Σημειώνεται ότι η εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη που περιλαμβάνει το δέλτα του Έβρου (Έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) 1α «Εκπόνηση ΕΠΜ και ΣΔ για τις περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Περιφερειακές Ενότητες Έβρου Ροδόπης μέρους)» ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/114931/2875/22.10.2024 με ΑΔΑ: 9ΟΝ44653Π8-Σ6Η) προβλέπει τη συγκεκριμένη χρήση ρητά, θέτοντας τη βάση για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ