Νάουσα: Παρουσιάστηκαν τα πρώτα αποτελέσματα για τους υδάτινους πόρους του Βερμίου

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης 23 Σεπτεμβρίου 2026, στην αίθουσα «ΕΡΙΑ» του Πολυχώρου Πολιτισμού «Χρήστος Λαναράς», στη Νάουσα, η εκδήλωση παρουσίασης των πρώτων αποτελεσμάτων του ερευνητικού έργου «Αξιοποίηση των υδάτινων πόρων του Όρους Βέρμιον».

apotelesmata ydatino poroi 2

Η εκδήλωση, που διοργάνωσε ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας, έδωσε την ευκαιρία σε εκπροσώπους φορέων και πολίτες να ενημερωθούν για την πρόοδο της έρευνας και τις δυνατότητες προστασίας, ενίσχυσης και αξιοποίησης του υδατικού δυναμικού της περιοχής.

Την παρουσίαση πραγματοποίησε ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Αβραάμ Ζεληλίδης, ενώ στο πάνελ συμμετείχε ο Δήμαρχος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας κ. Νίκος Κουτσογιάννης, ο οποίος αναφέρθηκε στον σχεδιασμό της Δημοτικής Αρχής για τη διαχείριση του νερού και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της μελέτης.

apotelesmata ydatino poroi 3

Στην εκδήλωση παρέστησαν εκπρόσωπος της Ιεράς Μητρόπολης Βέροιας, Νάουσας και Καμπανίας, η Τομεάρχης Παιδείας και Περιφερειακή Σύμβουλος Κεντρικής Μακεδονίας κα Συρμούλα Τζήμα – Τόπη, ο Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ημαθίας κ. Αθανάσιος Αλατζόγλου, ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΝ κ. Νίκος Κουτσογιάννης, οι Αντιδήμαρχοι κ.κ.  Ορέστης Γίδαρης, Θεόδωρος Δολδούρης, Ταμάρα Λογγινίδου, Αντώνης Μπέζος, Θωμάς Ορδουλίδης, Χριστίνα Ράλλη και Άγγελος Σαββίδης, καθώς και πρόεδροι και μέλη δημοτικών και τοπικών συμβουλίων, εκπρόσωποι φορέων του Δήμου και πολίτες.

Κατά την παρουσίασή του, ο κ. Ζεληλίδης ανέλυσε τα συμπεράσματα της πρώτης φάσης του έργου, στη διάρκεια της οποίας μελετήθηκαν συνολικά 160 συγκεκριμένα γεωγραφικά σημεία στην περιοχή του Βερμίου, με στόχο να εντοπιστούν οι κατάλληλες τοποθεσίες για έργα συγκράτησης, αποθήκευσης και αξιοποίησης του νερού, όπως φράγματα και λιμνοδεξαμενές. Από την επεξεργασία των δεδομένων προέκυψαν επιπλέον 54 σημεία, τα οποία θα εξεταστούν στην επόμενη φάση, πριν από την οριστική διατύπωση των προτεινόμενων παρεμβάσεων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, με την ολοκλήρωση του έργου αναμένεται να έχουν μελετηθεί περισσότερα από 214 γεωγραφικά σημεία, με αναλυτική αποτύπωσή τους στους χάρτες και στους πίνακες της τελικής έκθεσης.

apotelesmata ydatino poroi 4

Η έρευνα επικεντρώνεται στον εντοπισμό και στη χαρτογράφηση κατάλληλων σημείων για παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν τον υδροφόρο ορίζοντα και θα συμβάλουν στην ανάσχεση του πλημμυρικού φορτίου. Παράλληλα, εξετάζονται σημεία για τη δημιουργία λιμνοδεξαμενών για την εξυπηρέτηση αρδευτικών αναγκών, την τουριστική αξιοποίηση και τη διερεύνηση δυνατοτήτων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας μέσω αντλησιοταμίευσης. Στους στόχους περιλαμβάνεται επίσης η υπόδειξη κατάλληλων σημείων για υδρογεωτρήσεις, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.

Ο καθηγητής διευκρίνισε ότι η τελική επιλογή των σημείων και η εξειδίκευση των προτεινόμενων παρεμβάσεων θα προκύψουν από την περαιτέρω έρευνα και την αξιολόγηση των χαρακτηριστικών κάθε σημείου. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεωλογικό υπόβαθρο και η υδροπερατότητα των πετρωμάτων, προκειμένου να προσδιοριστεί πού ενδείκνυνται φράγματα εμπλουτισμού και πού μπορούν να αναπτυχθούν λιμνοδεξαμενές.

apotelesmata ydatino poroi 5

Στο πλαίσιο της παρουσίασης, ο κ. Ζεληλίδης αναφέρθηκε στις προκλήσεις που δημιουργεί η μεταβολή της κατανομής των βροχοπτώσεων. Όπως εξήγησε, ακόμη και όταν η συνολική ποσότητα του νερού δεν διαφοροποιείται σημαντικά, η συγκέντρωσή της σε έντονα φαινόμενα μικρής διάρκειας περιορίζει τη δυνατότητα απορρόφησής της από το έδαφος. Έτσι, μεγαλύτερες ποσότητες απορρέουν επιφανειακά και καταλήγουν στη θάλασσα, γεγονός που καθιστά αναγκαίο τον σχεδιασμό κατάλληλων παρεμβάσεων συγκράτησης και εμπλουτισμού.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στο ζήτημα της θολότητας των νερών της Αράπιτσας κατά τις περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, το οποίο τέθηκε προς διερεύνηση και έπειτα από σχετικό ερώτημα του Δημάρχου. Ο κ. Ζεληλίδης επισήμανε ότι η αρχική εικόνα του γεωλογικού χάρτη δεν υποδείκνυε τις συνθήκες που θα εξηγούσαν το φαινόμενο και παρουσίασε στοιχεία για την ταχεία εκδήλωσή του. Όπως ανέφερε, η απόκριση από την ισχυρή βροχόπτωση και τη διάβρωση έως την εμφάνιση της θολότητας στην πηγή είναι της τάξης των έξι ωρών. Στην κατεύθυνση αντιμετώπισης του προβλήματος εξετάζονται μικρά φράγματα, με στόχο τη συγκράτηση του νερού, τον περιορισμό της διάβρωσης και τη μείωση της μεταφοράς των υλικών που προκαλούν τη θολότητα.

apotelesmata ydatino poroi 6

Στην ερευνητική ομάδα, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή κ. Αβραάμ Ζεληλίδη, συμμετέχουν ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Άγγελος Μαραβέλης, η διδάκτωρ Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών κα Νικολίνα Μπουρλή, ο μηχανικός Περιβάλλοντος κ. Γιώργος Μουτσιούλης και ο υποψήφιος διδάκτωρ Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Παναγιώτης Ζεληλίδης.

Στις τοποθετήσεις του, ο Δήμαρχος κ. Νίκος Κουτσογιάννης υπογράμμισε ότι το νερό αποτελεί τον πολυτιμότερο φυσικό πόρο και ότι η Νάουσα διαθέτει σημαντικό υδατικό δυναμικό, το οποίο χρειάζεται ολοκληρωμένο σχεδιασμό και υπεύθυνη διαχείριση. Αναφέρθηκε στη συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών και στις επαφές με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Πράσινο Ταμείο, επισημαίνοντας ότι η πρόταση του Δήμου αντιμετωπίστηκε θετικά λόγω του καινοτόμου χαρακτήρα της και της στόχευσής της στις μελλοντικές ανάγκες της περιοχής.

apotelesmata ydatino poroi 7

Ο κ. Κουτσογιάννης τόνισε ότι η μελέτη θα αποτελέσει τον οδηγό για τις επόμενες παρεμβάσεις, καθώς στηρίζεται στην επιστημονική γνώση και σε συγκεκριμένα δεδομένα. Όπως ανέφερε, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη επικοινωνία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επόμενη φάση, με στόχο, μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, να προχωρήσει όσο το δυνατόν ταχύτερα η υλοποίηση των έργων που θα υποδειχθούν.

Παράλληλα, ο Δήμαρχος υπογράμμισε την ανάγκη ορθής διαχείρισης του νερού και προστασίας της φυσικής του ροής. Επικαλούμενος την ενημέρωση του καθηγητή κ. Αβραάμ Ζεληλίδη, αναφέρθηκε σε τεχνικό έργο του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ Νάουσας), στο οποίο, όπως επισήμανε, δεν διασφαλίζεται η απαιτούμενη οικολογική παροχή, δηλαδή η ποσότητα νερού που πρέπει να συνεχίζει να ρέει στη φυσική κοίτη. Τόνισε ότι τέτοιες διαχειριστικές αστοχίες πρέπει να διορθωθούν, ώστε η αξιοποίηση του νερού να συνδυάζεται με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

apotelesmata ydatino poroi 8

Σχετικά με την επένδυση εμφιάλωσης νερού που έχει δρομολογηθεί στη Νάουσα, ο Δήμαρχος ανέφερε ότι, πριν από την προώθησή της, είχε ζητήσει την επιστημονική συμβουλή του κ. Ζεληλίδη για τις δυνατότητες της περιοχής. Τόνισε ότι πρώτη προτεραιότητα παραμένει η κάλυψη των αναγκών ύδρευσης και άρδευσης, συνδέοντας κάθε σχεδιασμό αξιοποίησης με τη διασφάλιση της επάρκειας του νερού για τους κατοίκους και τον αγροτικό κόσμο.

Ο Δήμαρχος χαρακτήρισε το νερό δημόσιο αγαθό και υπογράμμισε την ευθύνη της Δημοτικής Αρχής για την ορθολογική διαχείρισή του. Συνέδεσε, μάλιστα, τη σημερινή προσπάθεια με την ιστορική διαδρομή της Νάουσας, υπενθυμίζοντας ότι η βιομηχανική ανάπτυξη της πόλης στηρίχθηκε στη δύναμη του νερού. «Το νερό, λοιπόν, ήταν πάντα κινητήριος δύναμη για τη Νάουσα και θα συνεχίσει να είναι κινητήριος δύναμη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Κουτσογιάννης ευχαρίστησε τον καθηγητή για τη συνεργασία και εξέφρασε την προσδοκία οι υποδείξεις της επιστημονικής έρευνας να μετατραπούν σύντομα σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, με μακροχρόνιο όφελος για την περιοχή.

apotelesmata ydatino poroi 9

Το ερευνητικό έργο εκπονείται στο πλαίσιο της προγραμματικής σύμβασης του Δήμου Ηρωικής Πόλεως Νάουσας με το Πανεπιστήμιο Πατρών, μέσω του Τμήματος Γεωλογίας. Τη σύμβαση υπέγραψαν στην Πάτρα ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, καθηγητής κ. Χρήστος Μπούρας, και ο Δήμαρχος κ. Νίκος Κουτσογιάννης, παρουσία του καθηγητή κ. Αβραάμ Ζεληλίδη και του Κοσμήτορα κ. Εμμανουήλ Πασπαλάκη. Η προβλεπόμενη διάρκεια του έργου είναι 16 μήνες.

Ο προϋπολογισμός της μελέτης ανέρχεται σε 120.000 ευρώ και καλύπτεται εξ ολοκλήρου από το Πράσινο Ταμείο, μετά την ομόφωνη έγκριση της πρότασης του Δήμου. Η χρηματοδότηση εντάσσεται στη δράση «Προστασία Φυσικού Περιβάλλοντος – Κλιματική Ανθεκτικότητα και λοιπές δράσεις», του Χρηματοδοτικού Προγράμματος «Φυσικό Περιβάλλον και Κλιματική Ανθεκτικότητα 2025».

Η παρουσίαση των πρώτων αποτελεσμάτων ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επιστημονική κοινότητα για την προστασία και την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων του Βερμίου. Η συνέχιση της έρευνας και η ολοκλήρωση της μελέτης θα διαμορφώσουν τις τεκμηριωμένες προτάσεις πάνω στις οποίες θα στηριχθεί ο σχεδιασμός των επόμενων έργων για την επάρκεια του νερού, την υποστήριξη της αγροτικής παραγωγής και την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα της περιοχής.

Νάουσα: Πρόσκληση  σύγκλησης  Έκτακτης Δημοτικής  Επιτροπής

Καλείστε να προσέλθετε στην έκτακτη  μικτή  δημόσια συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Ηρ. Πόλης Νάουσας που θα διεξαχθεί στις 24-9-2026 ημέρα της εβδομάδος Πέμπτη στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου και ώρα 10:00  π.μ. για τη συζήτηση και λήψη αποφάσεων στα συνημμένα θέματα της ημερήσιας διάταξης.

Η σύγκληση της συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής  γίνεται σύμφωνα με τα άρθρα 139,143 του Ν. 5314/2026 (ΦΕΚ Α’ 103/29.06.2026) « Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης». Σε περίπτωση απουσίας σας παρακαλώ να ενημερώσετε την Γραμματεία της Δημοτικής Επιτροπής.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ  ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝΤΟΣ :

1. Η πρώτη προγραμματισμένη συναυλία έχει οριστεί για το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 και απαιτείται η έγκαιρη ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διοικητικών και οικονομικών διαδικασιών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η υλοποίηση της εκδήλωσης και η έγκαιρη ανάληψη των σχετικών υποχρεώσεων έναντι των συμμετεχόντων καλλιτεχνών και των λοιπών συντελεστών.

2. άμεση εκκίνηση των διαδικασιών για τον ηλεκτρονικό διαγωνισμό της ανακύκλωσης καθώς λήγει η τρέχουσα ανάθεση μεταφοράς

3. Έγκαιρη λήψη απόφασης καθώς υπάρχει καταληκτική ημερομηνία υποβολής του τροποποιημένου ΟΕΥ στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση σύμφωνα με το άρθρο 759 του Ν 5314/2026

4. λόγω της επικινδυνότητας του πρανούς επί της οδού Προφήτη Ηλία στην περιοχή της Αγ. Παρασκευής εντός του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου πόλεως Νάουσας.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ  35ης  ΕΚΤΑΚΤΗΣ   ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ 2026

Έγκριση ή μη δαπανών διοργάνωσης συναυλιών μουσικής δωματίου στην αίθουσα συναυλιών “Κων. Μπασιακούλης” του Δημοτικού Ωδείου Νάουσας “Εστία Μουσών” την περίοδο 2026-27 και εξειδίκευση της εγγεγραμμένης πίστωσης.

2

Αδυναμία εκτέλεσης μεταφοράς των ανακυκλώσιμων υλικών & υπολείμματος, του Δήμου Νάουσας στο ΚΔΑΥ Νεοχωρούδας.

3 Τροποποίηση Ο.Ε.Υ. Δήμου Νάουσας
4

Κατάρτιση όρων διαγωνισμού του έργου “Aποκατάσταση ζημιών σε δίκτυα και υποδομές μετά από φυσικές καταστροφές Δήμου Ηρωικής Πόλεως Νάουσας”, Α.Μ.: 5/2026, προϋπολογισμού 700.000,00€ (με Φ.Π.Α.), έγκριση τευχών δημοπράτησης, έγκριση της, με αρ. 5/2026, μελέτης της Δ.Τ.Υ.Δ.Ν. και συγκρότηση επιτροπής διαγωνισμού και συγκρότηση επιτροπής διενέργειας διαγωνισμού

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Η κοινωνική δύναμη της ευγνωμοσύνης: Πώς ένα «ευχαριστώ» διαμορφώνει την αντίληψη και την εμπιστοσύνη

Ένα «ευχαριστώ» απευθύνεται συνήθως σε έναν άνθρωπο, η επίδρασή του, όμως, μπορεί να φτάνει και σε όσους απλώς βρίσκονται δίπλα και παρακολουθούν. Μελέτη Αμερικανών ερευνητών δείχνει ότι η έκφραση ευγνωμοσύνης λειτουργεί ως κοινωνικό σήμα ακόμη και προς τρίτους: όταν βλέπουμε έναν άγνωστο να ευχαριστεί κάποιον, τείνουμε να σχηματίζουμε συνολικά θετικότερη εικόνα για εκείνον και να είμαστε περισσότερο διατεθειμένοι να τον εμπιστευτούμε και να συνεργαστούμε μαζί του.

Η μελέτη, με τίτλο «Gleaning Information from a “Thank You”: How Witnessing Expressions of Gratitude Shape Perceptions of and Actions Toward Others», πραγματοποιήθηκε από την υποψήφια διδάκτωρ Ψυχολογίας Alexandra M. Gray και τον καθηγητή Ψυχολογίας David DeSteno του Northeastern University των ΗΠΑ και δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο στο επιστημονικό περιοδικό Affective Science. Σε δύο πειράματα, στα οποία συμμετείχαν συνολικά 680 άτομα, οι ερευνητές εξέτασαν όχι τη σχέση ανάμεσα σε εκείνον που λέει «ευχαριστώ» και εκείνον που το δέχεται, αλλά κάτι λιγότερο μελετημένο: τι συμπεραίνει για τον άνθρωπο που εκφράζει ευγνωμοσύνη ένας τρίτος, ο οποίος απλώς παρακολουθεί τη μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι παρακολουθούσαν έναν άγνωστο να εκφράζει ευγνωμοσύνη τού απέδιδαν εντονότερα θετικά χαρακτηριστικά σε σύγκριση με εκείνον που εξέφραζε απλώς ένα θετικό συναίσθημα. Τον θεωρούσαν περισσότερο ηθικό και αξιόπιστο, αλλά η θετική εντύπωση επεκτεινόταν και σε χαρακτηριστικά που δεν συνδέονται άμεσα με την ευγνωμοσύνη: μεταξύ άλλων, τον έβλεπαν ως πιο έξυπνο, ικανό και ελκυστικό.

«Ένα απλό “ευχαριστώ” μεταδίδει περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε», εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Alexandra Gray, συγγραφέας της μελέτης και υποψήφια διδάκτωρ Ψυχολογίας στο Northeastern University. Όπως σημειώνει, ακόμη και μια σύντομη έκφραση ευγνωμοσύνης δίνει σε έναν τρίτο παρατηρητή πληροφορίες για τον χαρακτήρα εκείνου που την εκφράζει, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για έναν άνθρωπο για τον οποίο δεν γνωρίζει τίποτε άλλο.

Η ευγνωμοσύνη, σύμφωνα με την ίδια, λειτουργεί ως ένδειξη ότι κάποιος αναγνωρίζει την καλή πράξη του άλλου, αντιλαμβάνεται τις ανάγκες του και ανταποκρίνεται με φροντίδα. Έτσι, οι παρατηρητές μπορεί να τον θεωρήσουν πιο συμπονετικό, ζεστό και αξιόπιστο. Από εκεί ενεργοποιείται το λεγόμενο «halo effect», το φαινόμενο της άλω: η αρχική θετική εντύπωση επεκτείνεται ακόμη και σε χαρακτηριστικά για τα οποία δεν υπάρχουν άμεσες ενδείξεις.

«Το να θεωρούμε κάποιον ζεστό άνθρωπο μπορεί να μας οδηγήσει να υποθέσουμε ότι είναι επίσης έξυπνος ή ικανός», αναφέρει η Gray στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Όπως λέει, αυτό που εξέπληξε τους ερευνητές δεν ήταν μόνο το εύρος των θετικών χαρακτηριστικών που απέδιδαν οι συμμετέχοντες σε εκείνον που εξέφραζε ευγνωμοσύνη, αλλά και το γεγονός ότι αυτές οι εντυπώσεις επηρέαζαν την εμπιστοσύνη και τη διάθεση για συνεργασία.

Στο δεύτερο πείραμα, η επίδραση ξεπέρασε την πρώτη εντύπωση. Οι συμμετέχοντες που έβλεπαν πιο θετικά το άτομο που είχε εκφράσει ευγνωμοσύνη ήταν περισσότερο πρόθυμοι να το εμπιστευτούν και να συνεργαστούν μαζί του ακόμα και σε οικονομικά θέματα. «Μια σύντομη παρατήρηση κάποιου που εκφράζει ευγνωμοσύνη επηρέασε το πόσο πρόθυμοι ήταν οι άνθρωποι να πάρουν ένα ρίσκο με αυτό το άτομο και να συνεργαστούν μαζί του», επισημαίνει.

Η ίδια δίνει ως παράδειγμα τον χώρο εργασίας: αν κάποιος δει έναν νέο συνάδελφο να ευχαριστεί έναν άλλο εργαζόμενο επειδή τον βοήθησε, αυτή η μικρή αλληλεπίδραση μπορεί αργότερα να τον κάνει πιο πρόθυμο να τον εμπιστευτεί ή να συνεργαστεί μαζί του. Οι ερευνητές, πάντως, είναι προσεκτικοί ως προς τα όρια των συμπερασμάτων τους, καθώς τα πειράματα αφορούσαν ανθρώπους που δεν γνωρίζονταν μεταξύ τους. Όταν έχουμε ήδη σχηματίσει άποψη για κάποιον, ένα μεμονωμένο «ευχαριστώ» πιθανότατα έχει μικρότερη βαρύτητα.

Όσο για τα social media, όπου μια δημόσια έκφραση ευγνωμοσύνης μπορεί να φτάσει σε εκατοντάδες ή χιλιάδες ανθρώπους, η Gray θεωρεί πιθανό να λειτουργεί ένας αντίστοιχος μηχανισμός. Υπάρχουν όμως, διαφορές: στο γραπτό μήνυμα λείπουν στοιχεία όπως ο τόνος της φωνής, ενώ οι χρήστες συχνά έχουν ήδη σχηματίσει εικόνα για το πρόσωπο που κάνει την ανάρτηση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άρθρο Κυρ. Μητσοτάκη στην εφημερίδα Guardian: «Η Βρετανία δεν θα διαμέλιζε την Ταπισερί της Μπαγιέ.

Ας αξιοποιήσουμε αυτή τη στιγμή και ας επανενώσουμε τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα»

Με αφορμή την επιστροφή της Ταπισερί της Μπαγιέ στη Βρετανία, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επαναφέρει στο άρθρο του στον Guardian το αίτημα για μόνιμη επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα, υπογραμμίζοντας ότι, σε αντίθεση με την Ταπισερί που παραμένει ενιαία, τα Γλυπτά αποτελούν τμήματα ενός μνημείου που διαμελίστηκε. Απορρίπτει την ιδέα ενός απλού «δανεισμού» και ζητά πολιτική βούληση για μια συμφωνία που θα μπορούσε, όπως τονίζει, να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα, ευρύτερη πολιτιστική συνεργασία Ελλάδας και Βρετανίας.

«Για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν 1.000 χρόνια, η Ταπισερί της Μπαγιέ βρίσκεται και πάλι στη Βρετανία. Η άφιξή της αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός και μας υπενθυμίζει ότι, σε μία εποχή όπου οι οθόνες είναι πανταχού παρούσες, τα ιστορικά αντικείμενα εξακολουθούν να αιχμαλωτίζουν τη φαντασία του κοινού», αναφέρει ο πρωθυπουργός στο άρθρο του με τίτλο «Η Βρετανία δεν θα διαμέλιζε την Ταπισερί της Μπαγιέ. Ας αξιοποιήσουμε αυτή τη στιγμή και ας επανενώσουμε τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα».

«Το Βρετανικό Μουσείο περιγράφει την Ταπισερί ως ένα από τα “θαύματα του μεσαιωνικού κόσμου”. Ωστόσο, το μουσείο φιλοξενεί ήδη πολλά θαυμαστά έργα, μεταξύ των οποίων ένα που είναι αμέσως αναγνωρίσιμο: τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τα οποία αποσπάστηκαν και μεταφέρθηκαν παράνομα από την Αθήνα στη Βρετανία πριν από περισσότερους από δύο αιώνες, από τον Λόρδο Έλγιν.

Υπάρχουν εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ των δύο έργων. Αμφότερα συνελήφθησαν ως ενιαία έργα, ώστε να τα βλέπει και να τα κατανοεί κανείς ως ένα σύνολο. Στην περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, αυτή η σχέση είναι επίσης αρχιτεκτονική: σμιλεύτηκαν ως αναπόσπαστα στοιχεία του ίδιου του μνημείου. Ουδείς θα διανοούνταν σοβαρά να κόψει στα δύο το σωζόμενο μέρος της Ταπισερί και να εκθέσει το ήμισυ στο Λονδίνο και το άλλο μισό στην Μπαγιέ, ισχυριζόμενος ότι αυτός είναι ένας κατάλληλος τρόπος για να το κατανοήσει κανείς. Ωστόσο, αυτό ακριβώς συνέβη με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Ένα ενιαίο αριστούργημα διαμελίστηκε, και τα σωζόμενα τμήματά του βρίσκονται πλέον χωριστά, κυρίως στο Λονδίνο και στην Αθήνα», αναφέρει ο πρωθυπουργός.

«Τα Γλυπτά αφηγούνται μια ιστορία μοναδικής ιστορικής σημασίας. Όχι μόνο για θεούς και ήρωες, αλλά και για την καθημερινή ζωή των πολιτών στην αρχαία Αθήνα. Έδωσαν μια οπτική έκφραση, που αποδίδεται στο μάρμαρο, στη θρησκευτική, αστική και πολιτική ταυτότητα της Αθήνας του 5ου αιώνα π.Χ. Η ζωφόρος του Παρθενώνα, ειδικότερα, παραμένει μία από τις πιο συναρπαστικές αναπαραστάσεις παγκοσμίως της συλλογικής ζωής της πόλης από την οποία αναδύθηκε η δημοκρατία. Αποτελεί μια εντυπωσιακή εξύμνηση της αθηναϊκής δημοκρατίας.

Σε αντίθεση με τα Γλυπτά, η Ταπισερί της Μπαγιέ σώζεται ως ένα ενιαίο έργο μήκους σχεδόν 70 μέτρων. Και αυτή αφηγείται μια ιστορία, αρχίζοντας από τα γεγονότα που προηγήθηκαν της νορμανδικής κατάκτησης και φτάνοντας μέχρι τη Μάχη του Χέιστινγκς και τον θάνατο του Χάρολντ. Το αξιοθαύμαστο του έργου δεν έγκειται μόνο στις επιμέρους σκηνές, αλλά στον τρόπο με τον οποίο τις βιώνει κανείς ως σύνολο, ως κάτι ενιαίο.

Η υπόθεση της επανένωσης δεν συνιστά επιχείρημα υπέρ του να αδειάσουν τα μουσεία του κόσμου. Ο Παρθενώνας αποτελεί μια συγκεκριμένη και εξαιρετική περίπτωση. Το ζήτημα δεν αφορά απλώς την κατοχή ή έναν νόμιμο τίτλο. Αφορά την αποκατάσταση της φυσικής, αισθητικής και εννοιολογικής ακεραιότητας ενός διαμελισμένου μνημείου εξαιρετικής παγκόσμιας αξίας.

Τα Γλυπτά που έχουν διασωθεί πρέπει να εκτίθενται στο κοινό μαζί, ταυτόχρονα, έχοντας οπτική επαφή με το μνημείο για το οποίο δημιουργήθηκαν. Το Μουσείο της Ακρόπολης σχεδιάστηκε ειδικά ώστε να καταστεί αυτό εφικτό.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχτεί καμία ρύθμιση που θα την υποχρέωνε να αναγνωρίσει κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών, ούτε ένα σχέδιο που θα σήμαινε ότι «δανειζόμαστε» τμήματα του δικού μας μνημείου. Και το βρετανικό κοινό τάσσεται όλο και περισσότερο στο πλευρό της Ελλάδας. Μια εθνικά αντιπροσωπευτική δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε πέρυσι έδειξε ότι η πλειοψηφία υποστηρίζει την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 72% συμφώνησε ότι τα Γλυπτά γίνονται καλύτερα κατανοητά ως μέρος ενός ενιαίου συνόλου με τον Παρθενώνα.

H Ελλάδα βρίσκεται εδώ και δεκαετίες σε διάλογο με τη Βρετανία για την επίτευξη αυτού του στόχου. Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνησή μου είχε λεπτομερείς συζητήσεις με τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί η επανένωση των Γλυπτών. Γι’ αυτό με εξέπληξε η πρόσφατη πρόταση του Μουσείου ότι ο δανεισμός της Ταπισερί της Μπαγιέ θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για μια συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Δεν πιστεύω ότι μπορεί.

Η Γαλλία δάνεισε την Ταπισερί ως ενιαίο έργο και ως ενιαίο έργο θα επιστραφεί στη Γαλλία. Στην περίπτωση του Παρθενώνα ισχύει το αντίστροφο: αναπόσπαστα μέρη του μνημείου αφαιρέθηκαν διά της βίας και διασκορπίστηκαν. Στόχος μας είναι η μόνιμη επανένωσή τους. Η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO έχει επανειλημμένα καλέσει το Ηνωμένο Βασίλειο να προσέλθει σε καλή τη πίστει διάλογο με την Ελλάδα για το ζήτημα αυτό.

Η επανένωση θα μπορούσε να αποτελέσει το θεμέλιο μίας ευρείας και διαρκούς πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας, ανοίγοντας νέες δυνατότητες για εκθέσεις, επιστημονική έρευνα, συντήρηση έργων τέχνης και ανταλλαγές μεταξύ ελληνικών και βρετανικών μουσείων. Μαζί θα μπορούσαμε να διαμορφώσουμε ένα νέο πρότυπο πολιτιστικής συνεργασίας ανάμεσα σε δύο δημοκρατικά κράτη, συμμάχους που μοιράζονται βαθιά ριζωμένες αξίες και ιδανικά. Αυτό είναι που επιδιώκουμε.

Το 2023, προτού γίνει Πρωθυπουργός, ο Andy Burnham είχε ζητήσει να επιστραφούν τα Γλυπτά «χωρίς όρους», προσθέτοντας: «Ας αξιοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε την εικόνα της Βρετανίας ανά τον κόσμο». Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο.

Σε μια εποχή που οι δημοκρατικές αρχές δοκιμάζονται σε ολόκληρο τον κόσμο, η αποκατάσταση της ενότητας ενός μνημείου τόσο στενά συνδεδεμένου με τη γέννηση της ίδιας της δημοκρατίας θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα. Η Ελλάδα παραμένει έτοιμη. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η πολιτική βούληση και το σθένος για το αποφασιστικό βήμα: την επανένωση των Γλυπτών και τη μετατροπή μιας διαφωνίας με μακρά διαδρομή σε μια μοναδική πράξη πολιτιστικής φιλίας», καταλήγει στο άρθρο του ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επίθεση της Ρωσίας με πυραύλους στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας, τουλάχιστον δυο νεκροί

Τουλάχιστον δυο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους τις πρώτες πρωινές ώρες σε σειρά ρωσικών πυραυλικών πληγμάτων στην ουκρανική πρωτεύουσα, όπου δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου μετέδωσαν πως ακούστηκαν δεκάδες σφοδρές εκρήξεις, εν μέσω συναγερμού που κηρύχτηκε από την πολεμική αεροπορία.

Κάπου είκοσι εκρήξεις ακούστηκαν, κατά τους δημοσιογράφους, προτού καν ηχήσει συναγερμός, με την πολεμική αεροπορία της Ουκρανίας να προειδοποιεί εναντίον της εκτόξευσης ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων που κατευθύνονταν στις περιφέρειες του Κιέβου και της Τσερνίχιβ (βόρεια).

«Η πρωτεύουσα δέχεται επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους. Μείνετε σε καταφύγια!», ανέφερε μέσω Telegram ο δήμαρχος της πόλης Βιτάλι Κλίτσκο. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποίησε λίγο μετά τις 03:00, δυο άνθρωποι σκοτώθηκαν και άλλοι έξι τραυματίστηκαν, τέσσερις σοβαρά.

Στη συνοικία Ντνιπρόφσκι, τόνιζε περίπου μια ώρα νωρίτερα, μπορεί να υπάρχουν παγιδευμένοι κάτω από συντρίμμια.

Οι αρχές της Οδησσού (νοτιοδυτικά) έκαναν επίσης λόγο για ρωσικά πλήγματα εναντίον της πόλης όπου βρίσκεται λιμάνι στρατηγικής σημασίας στη Μαύρη Θάλασσα.

Χθες, ρωσικές αεροπορικές επιδρομές σκότωσαν τουλάχιστον επτά ανθρώπους στην Ουκρανία, ανάμεσά τους δύο στο Κίεβο.

Η ουκρανική πρωτεύουσα, που έχει περίπου 3 εκατομμύρια κατοίκους, συνεχίζει να υφίσταται ρωσικές επιδρομές, ειδικά με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης, ιδιαίτερα σφοδρές τα τελευταία 24ωρα, με φόντο την κλιμάκωση των πληγμάτων που ανταλλάσσουν τα δυο εμπόλεμα κράτη.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε χθες Τετάρτη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ότι η Μόσχα δεν προτίθεται να «κάνει παύση» του πολέμου εναντίον της Ουκρανίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ιστορική πρεμιέρα για την Εθνική στο Βελιγράδι

Η Ελλάδα ανοίγει σήμερα Πέμπτη (24/9, 21:45) ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της, καθώς αντιμετωπίζει τη Σερβία στο «Ράικο Μίτιτς» του Βελιγραδίου, στην πρεμιέρα της στο UEFA Nations League.

Η αναμέτρηση έχει ξεχωριστή σημασία για την Εθνική, καθώς για πρώτη φορά θα αγωνιστεί στη League A (Β΄ όμιλος), ανάμεσα στις κορυφαίες ομάδες της διοργάνωσης. Στον ίδιο όμιλο βρίσκονται ακόμη η Γερμανία και η Ολλανδία, γεγονός που ανεβάζει από νωρίς τον βαθμό δυσκολίας.

Η Σερβία προέρχεται από μια δύσκολη περίοδο. Παρά τη συμμετοχή της στα Παγκόσμια Κύπελλα του 2018 και του 2022, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει θέση στο Μουντιάλ του 2026. Τερμάτισε τρίτη στον προκριματικό της όμιλο, έναν βαθμό πίσω από την Αλβανία, η οποία πήρε το εισιτήριο για τα πλέι οφ.

Οι Σέρβοι έκλεισαν τις υποχρεώσεις τους στα προκριματικά με νίκη 2-1 απέναντι στη Λετονία τον περασμένο Νοέμβριο. Μέσα στο 2026 έδωσαν τέσσερα φιλικά παιχνίδια, όμως το αποτέλεσμα δεν ήταν αυτό που θα ήθελαν. Κέρδισαν μόνο τη Σαουδική Αραβία και γνώρισαν τρεις ήττες, από Ισπανία, Πράσινο Ακρωτήριο και Μεξικό, με συνολικό απολογισμό 1-11.

Ο Βέλικο Παούνοβιτς βρέθηκε μάλιστα σε δύσκολη θέση μετά την ήττα με 3-0 από το Πράσινο Ακρωτήριο τον Μάιο. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι είχε προσφερθεί να παραιτηθεί, ωστόσο αποφάσισε να συνεχίσει και πλέον θέλει να οδηγήσει τη Σερβία σε μια καλύτερη πορεία στο Nations League.

Στην προηγούμενη διοργάνωση, η Σερβία τερμάτισε τρίτη στον όμιλό της στη League A. Στη συνέχεια αντιμετώπισε την Αυστρία στα πλέι οφ παραμονής/υποβιβασμού και πήρε την πρόκριση με συνολικό σκορ 3-1.

Το αρνητικό στοιχείο για τους Σέρβους είναι πως έχουν να πανηγυρίσουν νίκη σε πρεμιέρα Nations League από την πρώτη διοργάνωση, το 2018. Παράλληλα, αναζητούν την πρώτη εντός έδρας νίκη τους απέναντι στην Ελλάδα εδώ και 16 χρόνια. Η τελευταία μεταξύ τους αναμέτρηση στο Βελιγράδι είχε βρει νικήτρια την Ελλάδα με 1-0.

Με αρκετές απουσίες η Σερβία
Ο Παούνοβιτς δεν θα έχει στη διάθεσή του σημαντικά ονόματα. Οι Ντούσαν Βλάχοβιτς, Νίκολα Μιλένκοβιτς, Πρέντραγκ Ράικοβιτς και Αλεξάνταρ Μίτροβιτς παραμένουν εκτός λόγω τραυματισμών.

Στην αποστολή επέστρεψε ο Ντούσαν Τάντιτς. Ο 37χρονος μεσοεπιθετικός είχε αποχωρήσει από την Εθνική μετά το Euro 2024, όμως κλήθηκε ξανά και απέναντι στην Ελλάδα διεκδικεί την 112η συμμετοχή του με το εθνόσημο.

Παράλληλα, οι Στέφαν Τζόντιτς, Πέταρ Σουκάτσεφ και Λάζαρ Νίκολιτς έχουν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν το διεθνές ντεμπούτο τους. Στο βασικό σχήμα αναμένεται να διεκδικήσουν θέση και οι Λούκα Γιόβιτς και Αντρίγια Ζίβκοβιτς, που αγωνίζονται σε ΑΕΚ και ΠΑΟΚ αντίστοιχα.

Η Ελλάδα ψάχνει νέο ξεκίνημα

Η Εθνική Ελλάδας δεν κατάφερε να επιστρέψει σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου, καθώς τερμάτισε τρίτη στον προκριματικό όμιλο του 2026, πίσω από τη Σκωτία και τη Δανία.

Το 2026 δεν έχει φέρει ακόμη νίκη για την ομάδα του Ιβάν Γιοβάνοβιτς. Η Ελλάδα έφερε ισοπαλία χωρίς γκολ στην Ουγγαρία και 2-2 στη Σουηδία, ενώ εντός έδρας ηττήθηκε με 1-0 από την Παραγουάη και την Ιταλία.

Παρά τα αποτελέσματα αυτά, η συνολική εικόνα της τελευταίας περιόδου έχει και θετικά στοιχεία. Στα δέκα πιο πρόσφατα παιχνίδια της, η Ελλάδα έχει δύο ήττες, μαζί με πέντε νίκες και τρεις ισοπαλίες. Ανάμεσα σε αυτές τις νίκες ξεχωρίζει φυσικά το ιστορικό 2-1 απέναντι στην Αγγλία στο «Γουέμπλεϊ» τον Οκτώβριο του 2024.

Η τελευταία συνάντηση με τη Σερβία, πάντως, είχε διαφορετική κατάληξη. Οι Σέρβοι είχαν επικρατήσει 2-0 σε φιλικό παιχνίδι τον Νοέμβριο του 2014.

Τζολάκης και Κωστούλας στα πρόσωπα της Εθνικής

Ο Κωνσταντίνος Τζολάκης έχει ξεκινήσει δυναμικά τη φετινή παρουσία του στην Premier League και διεκδικεί θέση βασικού απέναντι στον Οδυσσέα Βλαχοδήμο.

Στην επίθεση, τα βλέμματα στρέφονται και στον Χαράλαμπο Κωστούλα. Ο νεαρός επιθετικός έχει καταγράψει τέσσερις συμμετοχές σε γκολ στις δύο τελευταίες εμφανίσεις του στην Premier League, με δύο γκολ και δύο ασίστ. Με την Εθνική, ωστόσο, δεν έχει βρει ακόμη δίχτυα στις τέσσερις συμμετοχές του.

Ο Γιοβάνοβιτς δεν μπορεί να υπολογίζει στους τραυματίες Λάζαρο Ρότα, Δημήτρη Γιαννούλη και Γιάννη Κωνσταντέλια. Εκτός αποστολής έμειναν επίσης ο πρώην αρχηγός Τάσος Μπακασέτας και ο Παντελής Χατζηδιάκος.

Το πρόγραμμα της Ελλάδας

Η Εθνική δεν θα επιστρέψει στην Ελλάδα μετά το παιχνίδι του Βελιγραδίου. Θα διανυκτερεύσει στη Σερβία και την Παρασκευή θα ταξιδέψει για το Μόναχο. Από εκεί θα μεταβεί στο Άουγκσμπουργκ, όπου στις 27 Σεπτεμβρίου θα αντιμετωπίσει τη Γερμανία. Στο άλλο παιχνίδι του ομίλου, επίσης την Πέμπτη, η Ολλανδία θα υποδεχθεί τη Γερμανία στη «Γιόχαν Κρόιφ Αρένα» του Άμστερνταμ, επίσης στις 21:45.

Το πρόγραμμα της Εθνικής στο Nations League:

⦁    24/09: Σερβία – Ελλάδα
⦁    27/09: Γερμανία – Ελλάδα
⦁    01/10: Ελλάδα – Ολλανδία
⦁    04/10: Ελλάδα – Γερμανία
⦁    13/11: Ολλανδία – Ελλάδα
⦁    16/11: Ελλάδα – Σερβία

Οι πιθανές ενδεκάδες:

Σερβία (Βέλικο Παούνοβιτς): Β. Μιλίνκοβιτς-Σάβιτς, Νεντέλκοβιτς, Πάβλοβιτς, Εράκοβιτς, Μπούτσινατς, Λούκιτς, Σ. Μιλίνκοβιτς-Σάβιτς, Ζίβκοβιτς, Τάντιτς, Κόστιτς, Γιόβιτς.

Ελλάδα (Ιβάν Γιοβάνοβιτς): Τζολάκης, Βαγγιανίδης, Μαυροπάνος, Ρέτσος, Τσιμίκας, Κουρμπέλης, Ζαφείρης, Κωστούλας, Παυλίδης, Καρέτσας, Τζόλης.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΟΣ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακίνητα: «Μάχη» για τα φθηνά σπίτια – Έως 281 αναζητήσεις για κάθε διαθέσιμο ακίνητο

Στα οικονομικότερα και μικρότερα ακίνητα εντοπίζεται η μεγαλύτερη πίεση στην ελληνική αγορά κατοικίας, καθώς η ζήτηση υπερβαίνει σημαντικά το διαθέσιμο απόθεμα, με την αναντιστοιχία να είναι ιδιαίτερα έντονη στην ενοικίαση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα Βόρεια Προάστια της Αττικής, για ενοίκια κάτω των 600 ευρώ, καταγράφονται 21,1 leads (εκδηλώσεις ενδιαφέροντος) και 281,7 αναζητήσεις ανά διαθέσιμο ακίνητο, ενώ στα ενοίκια άνω των 1.500 ευρώ η πίεση υποχωρεί έως και 42 φορές.

Οι αναζητήσεις αποτυπώνουν το γενικό ενδιαφέρον των χρηστών για ακίνητα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Τα leads δείχνουν ένα επόμενο, πιο ουσιαστικό βήμα: την εκδήλωση ενδιαφέροντος για συγκεκριμένο ακίνητο μέσω επικοινωνίας με τον ιδιοκτήτη ή τον μεσίτη.

Τα στοιχεία προκύπτουν από την πιο εκτενή και λεπτομερή έως σήμερα ανάλυση του Spitogatos για τη σχέση προσφοράς και ζήτησης στην ελληνική αγορά κατοικίας, η οποία χρησιμοποιεί στοιχεία του πρώτου οκταμήνου του 2026.

Αξιοποιώντας τον μεγάλο όγκο αναζητήσεων και τα περισσότερα από 650.000 ακίνητα της πλατφόρμας, η ανάλυση συγκρίνει τα μοναδικά διαθέσιμα ακίνητα κάθε περιοχής με τη ζήτηση που συγκεντρώνουν. Η ζήτηση μετρήθηκε σε δύο επίπεδα: τις μοναδικές αναζητήσεις οι οποίες αποτυπώνουν το ευρύτερο ενδιαφέρον, και τα μοναδικά leads, τα οποία δείχνουν πιο άμεση πρόθεση. Έτσι, για πρώτη φορά, γίνεται δυνατό να προσεγγιστεί το κενό ανάμεσα σε προσφορά και ζήτηση σε διαφορετικές περιοχές και εύρη τιμών.

Η εικόνα σε όλη την Ελλάδα

Για κάθε διαθέσιμο ακίνητο προς ενοικίαση σε όλη τη χώρα αντιστοιχούν κατά μέσο όρο 2,41 μοναδικά leads και 23,38 μοναδικές αναζητήσεις, έναντι 0,79 leads και 11,68 αναζητήσεων στην πώληση. Σε πανελλαδικό επίπεδο, η πίεση στην αγορά κατοικίας δεν εμφανίζεται τόσο έντονη όσο στην ενοικίαση. Όταν όμως τα δεδομένα αναλύονται ανά περιοχή και εύρος τιμής, η αναντιστοιχία γίνεται σαφώς πιο εμφανής και στις δύο αγορές, με τη μεγαλύτερη πίεση να συγκεντρώνεται στα οικονομικότερα και μικρότερα ακίνητα.

Ενοικίαση: η πίεση ανά περιοχή

Στην Αττική, τα Βόρεια Προάστια ξεχωρίζουν με 21,1 leads και 281,7 αναζητήσεις ανά διαθέσιμο ακίνητο στα ενοίκια κάτω των 600 ευρώ, ενώ στα ενοίκια άνω των 1.500 ευρώ η πίεση υποχωρεί έως και 42 φορές. Στην περιοχή Αθήνα – Κέντρο, στα ενοίκια έως 600 ευρώ καταγράφονται 3,9 leads και 20,8 αναζητήσεις ανά διαθέσιμο ακίνητο, έναντι 0,6 leads και 4,3 αναζητήσεων στα ενοίκια άνω των 1.500 ευρώ. Σε επίπεδο γειτονιών, η Ελευσίνα, το Μαρούσι, το Ηράκλειο, η Παλλήνη και το Χαλάνδρι συγκαταλέγονται στις περιοχές με την εντονότερη πίεση στα φθηνά ενοίκια.

Παρόμοιες τάσεις καταγράφονται και στην υπόλοιπη χώρα. Στη Θεσσαλονίκη, η μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται εκτός κέντρου, με το Υπόλοιπο Νομού να συγκεντρώνει 5,9 leads και 123,2 αναζητήσεις ανά ακίνητο στα ενοίκια κάτω των 600 ευρώ και γειτονιές όπως ο Εχέδωρος, ο ‘Αγιος Αθανάσιος και το Ωραιόκαστρο να ξεχωρίζουν. Στην υπόλοιπη Ελλάδα, όπου η πίεση στα φθηνά ενοίκια είναι έως 7 φορές μεγαλύτερη από τα ακριβά, τα Δωδεκάνησα καταγράφουν 22,4 leads και 196,4 αναζητήσεις ανά ακίνητο, ενώ στις περιοχές με την υψηλότερη πίεση συνυπάρχουν νησιωτικοί προορισμοί, όπως η Ζάκυνθος, η Ρόδος και η Πάρος, με επαρχιακά κέντρα, όπως η Θήβα, η Αλεξάνδρεια και το Αγρίνιο.

Αγορά κατοικίας: ισχυρό ενδιαφέρον, δυσκολία στην υλοποίηση

Αντίστοιχο αλλά ηπιότερο μοτίβο εμφανίζεται και στην πώληση, όπου η ζήτηση συγκεντρώνεται στα ακίνητα έως 250.000 ευρώ, ενώ στις υψηλότερες τιμές άνω των 550.000 ευρώ καταγράφεται χαμηλότερη ένταση ζήτησης σε σχέση με το διαθέσιμο απόθεμα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεγάλη απόκλιση ανάμεσα σε αναζητήσεις και leads, η οποία μπορεί να υποδηλώνει έντονο ενδιαφέρον αλλά δυσκολία των ενδιαφερομένων να προχωρήσουν λόγω και του επιπέδου των τιμών. Στην κατηγορία έως 250.000 ευρώ, τα Βόρεια Προάστια της Αθήνας καταγράφουν 1,7 leads αλλά 22,6 αναζητήσεις ανά διαθέσιμο ακίνητο, στο Υπόλοιπο Νομού Θεσσαλονίκης οι αναζητήσεις φτάνουν τις 27,9 ανά ακίνητο, ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα τα Δωδεκάνησα ξεχωρίζουν σε leads (3,6) και οι Σποράδες σε αναζητήσεις (91,4) ανά ακίνητο. Σε επίπεδο γειτονιών, η Νέα Πέραμος, η Ελευσίνα, το Παλαιό Ψυχικό, η Λυκόβρυση και το Χαλάνδρι ξεχωρίζουν στην Αττική, και η Πάργα, η Ικαρία, η Κως και η Λήμνος στην περιφέρεια.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Δημήτρης Τσατίρης, COO του Spitogatos, ανέφερε: «Για πρώτη φορά μπορούμε να δούμε με τέτοια λεπτομέρεια, σε επίπεδο περιοχής, γειτονιάς και εύρους τιμής, πού εντοπίζεται η μεγαλύτερη αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης: κυρίως εκεί όπου το ενδιαφέρον για πιο προσιτή κατοικία συναντά περιορισμένο διαθέσιμο απόθεμα. Δύο βασικοί άξονες που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση αυτής της ισορροπίας είναι η καλύτερη αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος κατοικιών και η μεγαλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Η ακριβέστερη κατανόηση του πού βρίσκεται η πίεση είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΥΠΕΝ: Διαθέσιμα τιμολόγια ρεύματος κάτω από 15 λεπτά στην αγορά – Εντός των ημερών τα μέτρα για τη θέρμανση

Αυτή τη στιγμή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας υπάρχουν αρκετά σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας με κόστος κάτω από τα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση η κυβέρνηση κατέβαλε επιδοτήσεις προκειμένου η τελική τιμή να διαμορφώνεται στα 15 λεπτά. Συνεπώς με τα σημερινά δεδομένα, όσοι ανησυχούν για την πορεία των τιμών του ρεύματος έχουν τη δυνατότητα να «κλειδώσουν» το κόστος τους για το επόμενο δωδεκάμηνο σε τιμή χαμηλότερη από την επιδοτούμενη της περιόδου 2022-2023. Πάντως, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις τόσο στην αγορά ηλεκτρισμού όσο και ευρύτερα στην ενέργεια.

Αυτό ανέφεραν πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο επιδότησης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας ενόψει της αύξησης που παρατηρείται στη χονδρική το μήνα Σεπτέμβριο. Οι ίδιες πηγές υπογράμμιζαν ότι ήδη μεγάλη μάζα των καταναλωτών έχει στραφεί στα «μπλε» (σταθερά) τιμολόγια, το μερίδιο των οποίων αυξήθηκε στο 31,62 % τον Ιούνιο από 28,57 % τον Ιανουάριο, με αντίστοιχη υποχώρηση στα «πράσινα» (53% τον Ιούνιο από 57% τον Ιανουάριο) που εξακολουθούν ωστόσο να κατέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο.

Σε σχέση με τη δέσμη των παρεμβάσεων για τη θέρμανση, που εξήγγειλε πρόσφατα ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, ανέφεραν ότι η εξειδίκευσή του θα γίνει άμεσα. Το «πακέτο» περιλαμβάνει παρεμβάσεις της κυβέρνησης και των διυλιστηρίων για το πετρέλαιο θέρμανσης, προκειμένου η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο έκλεισε η περσινή περίοδος. Επίσης θα ισχύσει αύξηση του επιδόματος θέρμανσης που χορηγείται με εισοδηματικά και κλιματικά κριτήρια για όλες τις πηγές θέρμανσης (όχι μόνο το πετρέλαιο) σε 1,2 εκατ. καταναλωτές με κόστος που έφθασε πέρυσι στα 173 εκατ. ευρώ.

Οι ίδιες πηγές κατέστησαν σαφές ότι οι όποιες κινήσεις δε θα θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία και υπό το ίδιο πρίσμα εξετάζονται τα αιτήματα της βιομηχανίας για ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF (Clean Industrial StateAid Framework). Το πλαίσιο αυτό επιτρέπει προσωρινά (για μια τριετία) την επιδότηση έως του 50% της κατανάλωσης των ενεργοβόρων βιομηχανιών με ποσό που δεν ξεπερνά το 50 % της τιμής χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας και υποχρέωση επένδυσης του 50 % της επιδότησης σε έργα ενεργειακής απόδοσης. Η Ελλάδα εφαρμόζει ήδη μέτρα για τη βιομηχανία όπως η αντιστάθμιση του κόστους των ρύπων για τις μεγάλες επιχειρήσεις, η μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, κ.α. Από τις 27 χώρες της ΕΕ, τον Κανονισμό CISAF έχουν ενεργοποιήσει οι 4 (Ιρλανδία, Βουλγαρία, Γερμανία και Σλοβενία) εκ των οποίων οι δύο πρώτες δεν καλύπτουν το κόστος αντιστάθμισης.

Τέλος, σε τροχιά ισοσκελισμού έχει τεθεί ο λογαριασμός των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) που καλύπτει το αυξημένο κόστος ηλεκτροδότησης των νησιών και τις επιδοτήσεις μέσω του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου. Κατά το 7μηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου του 2025 ο λογαριασμός ήταν ελλειμματικός κατά 136 εκατ. ευρώ ενώ φέτος, μετά την ολοκλήρωση της διασύνδεσης της Κρήτης το έλλειμμα μηδενίστηκε. Το συσσωρευμένο χρέος από προηγούμενα έτη, ύψους 300 εκατ. ευρώ θα καλυφθεί με επιδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό (200 εκατ.) και με το πρόσθετο όφελος που θα προκύψει από την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων των Κυκλάδων και κυρίως της Σαντορίνης που έχει τις μεγαλύτερες καταναλώσεις.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στεγαστικά δάνεια: Άνοδος 35% στις εκταμιεύσεις

Στο 2,89% το σταθερό επιτόκιο έως 5 έτη, πολύ χαμηλότερα από την ευρωζώνη

Ισχυρή δυναμική καταγράφει η στεγαστική πίστη στην Ελλάδα, με τις εκταμιεύσεις νέων δανείων από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες να κινούνται με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και το κόστος χρηματοδότησης για τους δανειολήπτες να διαμορφώνεται, σε βασικές κατηγορίες σταθερού επιτοκίου, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Τα στοιχεία της IMS Financial Consulting που ανακοινώθηκαν από τον CEO της εταιρίας Κυριάκο Καμπούρη, με αφορμή την συμπλήρωση 20 ετών του Spitogatou και της μεταξύ τους συνεργασίας, αποτυπώνουν μια αγορά που έχει αλλάξει αισθητά σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας. Οι συνολικές εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων «Σπίτι μου», υπερτετραπλασιάστηκαν μέσα σε μία πενταετία, από 594 εκατ. ευρώ το 2020 σε 2,515 δισ. ευρώ το 2025. Πρόκειται για ποσό 4,2 φορές υψηλότερο σε σχέση με το 2020, ενώ μόνο το 2025 οι συνολικές εκταμιεύσεις αυξήθηκαν κατά 42% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Η ανοδική πορεία συνεχίζεται και το 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία της IMS για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, στο οκτάμηνο του έτους οι συνολικές εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκαν σε περίπου 1,835 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 1,360 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η αύξηση φθάνει έτσι το 34,9%, που αντιστοιχεί σε περίπου 475 εκατ. ευρώ πρόσθετων εκταμιεύσεων μέσα σε έναν χρόνο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η ανάπτυξη δεν προέρχεται αποκλειστικά από τα κρατικά προγράμματα στέγασης. Οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων εκτός του προγράμματος «Σπίτι μου» αυξήθηκαν, σύμφωνα με την IMS, από 979 εκατ. ευρώ στο οκτάμηνο του 2025 σε 1,246 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο του 2026, σημειώνοντας άνοδο 27,3%.

Ταυτόχρονα, ισχυρή ώθηση εξακολουθεί να δίνει το πρόγραμμα «Σπίτι μου». Οι σχετικές εκταμιεύσεις αυξήθηκαν από 381 εκατ. ευρώ σε 589 εκατ. ευρώ μεταξύ των δύο συγκρίσιμων περιόδων, καταγράφοντας αύξηση 54,6%.

Από τα 594 εκατ. στα 2,5 δισ. ευρώ

Η μεταβολή γίνεται ακόμη πιο εμφανής εάν εξεταστεί η πορεία της στεγαστικής πίστης από το 2020. Σύμφωνα με τα στοιχεία της IMS, οι εκταμιεύσεις των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ανήλθαν σε 594 εκατ. ευρώ το 2020 και σε 884 εκατ. ευρώ το 2021, ενώ το 2022 ξεπέρασαν το 1,2 δισ. ευρώ, φθάνοντας στα 1,213 δισ. ευρώ.

Το 2023 διαμορφώθηκαν σε 1,301 δισ. ευρώ, για να αυξηθούν σε 1,771 δισ. ευρώ το 2024 και να φθάσουν τελικά στα 2,515 δισ. ευρώ το 2025. Η πορεία αυτή αποτυπώνει τη σταδιακή επανενεργοποίηση της στεγαστικής χρηματοδότησης, μετά από μια μακρά περίοδο κατά την οποία η αγορά στεγαστικών δανείων είχε περιοριστεί σημαντικά.

Παρά την ανάκαμψη, υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης. Σύμφωνα με την IMS, στην Ελλάδα μόλις το 23% των αγοραπωλησιών ακινήτων πραγματοποιείται με τη χρήση στεγαστικού δανείου, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρώπη ανέρχεται σε 45%. Η διαφορά των 22 ποσοστιαίων μονάδων σημαίνει ότι το ευρωπαϊκό ποσοστό είναι σχεδόν διπλάσιο -1,96 φορές- από το ελληνικό.

Κάτω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης τα επιτόκια

Στη θετική εικόνα συμβάλλει και ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των ελληνικών τραπεζών, ο οποίος έχει οδηγήσει σε αποκλιμάκωση του κόστους νέων στεγαστικών δανείων. Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δείχνουν ότι σε βασικές κατηγορίες σταθερού επιτοκίου η Ελλάδα βρίσκεται πλέον χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Η εικόνα του Ιουλίου, οπότε και τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, είναι χαρακτηριστική. Στα νέα στεγαστικά δάνεια προς νοικοκυριά με αρχική περίοδο καθορισμένου επιτοκίου άνω του ενός και έως πέντε έτη, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 2,89%, έναντι 3,57% στην ευρωζώνη.

Με βάση τα στοιχεία της ΕΚΤ, η Ελλάδα βρισκόταν στην τέταρτη χαμηλότερη θέση μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ στη συγκεκριμένη κατηγορία. Οι αποκλίσεις μεταξύ των χωρών παραμένουν σημαντικές: η Μάλτα κατέγραφε επιτόκιο 1,77%, η Κροατία 2,62% και η Πορτογαλία 2,84%, στην άλλη πλευρά της κατάταξης η Λετονία βρισκόταν στο 8,45% και η Εσθονία στο 8,02% . Γερμανία , Ισπανία και Ιταλία καταγράφουν επιτόκια σε αυτή την κατηγορία δανείων από 3,69% έως και 3,97%.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στα στεγαστικά δάνεια μεγαλύτερης διάρκειας σταθερού επιτοκίου. Για περίοδο σταθερού επιτοκίου άνω των δέκα ετών, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα ήταν τον Μάιο 3,20%, έναντι 3,36% στην ευρωζώνη. Η Ελλάδα βρισκόταν έτσι στην πέμπτη χαμηλότερη θέση στη συγκεκριμένη κατηγορία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, τα υψηλότερα επιτόκια στην κατηγορία αυτή καταγράφονταν στην Εσθονία με 10,37%, τη Σλοβακία με 5,29% και τη Λετονία με 5,02%, ενώ χαμηλότερα επίπεδα εμφάνιζαν η Βουλγαρία με 2,53%, η Ισπανία με 2,66% και η Κροατία με 2,92%.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Η χαμηλότερη οστική πυκνότητα συνδέεται με γνωστική έκπτωση

Η χαμηλότερη οστική πυκνότητα στη σπονδυλική στήλη συνδέεται με ταχύτερη γνωστική έκπτωση, σύμφωνα με μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Radiology» της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής (RSNA).

Η οστική πυκνότητα μετρά την ποσότητα μεταλλικών στοιχείων, όπως το ασβέστιο, σε συγκεκριμένο όγκο οστού. Όταν η οστική πυκνότητα είναι χαμηλή, τα οστά γίνονται πιο αδύναμα και αυξάνεται ο κίνδυνος κατάγματος. Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα σχετικά με τη σχέση της χαμηλής οστικής πυκνότητας με τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Μια διεπιστημονική ερευνητική ομάδα ανέλυσε εκ νέου δεδομένα από τη μελέτη Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA). Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία θώρακος χωρίς σκιαγραφικό, μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου και γνωστικά τεστ.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν αλγόριθμο βαθιάς μάθησης, ο οποίος αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, για να υπολογίσουν την ογκομετρική οστική πυκνότητα των θωρακικών σπονδύλων κατά την έναρξη της μελέτης. Η μέτρηση προέκυψε από τις αξονικές τομογραφίες θώρακος χωρίς σκιαγραφικό 2.086 συμμετεχόντων. Στην τελική ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 715 συμμετέχοντες με διαθέσιμη μέτρηση ογκομετρικής οστικής πυκνότητας, οι οποίοι είχαν υποβληθεί τόσο σε μαγνητική τομογραφία όσο και σε γνωστικό έλεγχο.

Οι εξετάσεις μαγνητικής τομογραφίας αναλύθηκαν για τον εντοπισμό περιοχών υπέρπυκνης εστίας στη λευκή ουσία και μειωμένης κλασματικής ανισοτροπίας, δύο μεταβολών στη μικροδομή του εγκεφάλου που συνδέονται με γνωστική έκπτωση και αυξημένο κίνδυνο άνοιας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χαμηλότερη οστική πυκνότητα των θωρακικών σπονδύλων κατά την έναρξη της μελέτης συνδεόταν με ταχύτερη επιδείνωση της συνολικής γνωστικής λειτουργίας.

Οι ερευνητές εντόπισαν συσχετίσεις σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Η χαμηλότερη ογκομετρική οστική πυκνότητα συνδέθηκε με τη συσσώρευση περιοχών υπέρπυκνης εστίας στη λευκή ουσία του μεσολοβίου, μια περιοχή που συμβάλλει στις εκτελεστικές λειτουργίες, τη μνήμη εργασίας και την προσοχή. Επίσης, συνδέθηκε με ταχύτερη μείωση της συνολικής κλασματικής ανισοτροπίας της λευκής ουσίας στο πρόσθιο σκέλος της έσω κάψας, μιας περιοχής του εγκεφάλου που επίσης συμμετέχει στις εκτελεστικές λειτουργίες.

Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα ευρήματα δεν δείχνουν πως η οστεοπόρωση προκαλεί άνοια. «Η μελέτη αυτή δεν αφορά σχέση αιτίου-αποτελέσματος, αλλά την παρατήρηση ενός μεταβολικού συνδρόμου που μπορεί να προκαλεί τόσο εκφύλιση των οστών όσο και του εγκεφάλου», σημειώνει ο Σαντπούρ Ντεμεχρί, καθηγητής Ακτινολογίας στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ταυτόχρονη εμφάνιση των δύο φαινομένων που παρατηρήθηκε στη μελέτη μπορεί να αντανακλά κοινούς μεταβολικούς παράγοντες της γήρανσης, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η δυσλιπιδαιμία και οι ορμονικές μεταβολές κατά την εμμηνόπαυση, και όχι μια άμεση επίδραση των οστών στον εγκέφαλο.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο εντοπισμός ατόμων με χαμηλή ογκομετρική οστική πυκνότητα θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό ανθρώπων που διατρέχουν κίνδυνο παράλληλης επιδείνωσης της υγείας του σκελετού και του νευρικού συστήματος, επιτρέποντας την έγκαιρη διενέργεια ελέγχων και την αντιμετώπιση κοινών παραγόντων κινδύνου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ. Κουζινοπούλου