Υπάρχει μια περίοδος στη σχέση μας με τα παιδιά που γνωρίζουμε σχεδόν τα πάντα γι’ αυτά. Ξέρουμε τι έφαγαν, με ποιον έπαιξαν, ποιος τα στενοχώρησε, τι συνέβη στο σχολείο και τι σκέφτονται να κάνουν την επόμενη μέρα. Όχι απαραίτητα επειδή τα ρωτάμε, αλλά επειδή τα ίδια έχουν μια φυσική ανάγκη να μοιράζονται μαζί μας τον κόσμο τους.

Κάποια στιγμή όμως αυτό αρχίζει να αλλάζει… Η απάντηση στο «πώς πέρασες σήμερα;» μπορεί να γίνει ένα απλό «καλά». Μια συζήτηση με έναν φίλο δεν μας αφορά πια, η πόρτα του δωματίου κλείνει συχνότερα και κάποιες φορές αντιλαμβανόμαστε ότι συνέβη κάτι σημαντικό στη ζωή του παιδιού μας χωρίς να το μάθουμε από το ίδιο.

Για αρκετούς γονείς αυτή η αλλαγή δεν είναι εύκολη. Μπορεί να τη βιώσουν σαν απόσταση ή ακόμη και σαν απώλεια εμπιστοσύνης. «Γιατί δεν μου το είπε;», «αφού πάντα μιλούσαμε», «μήπως κάτι έχει αλλάξει μεταξύ μας;». Και όσο περισσότερο ανησυχούν, τόσο περισσότερο μπορεί να αρχίσουν να ρωτούν, να ψάχνουν, να επιμένουν, προσπαθώντας να ξανακερδίσουν την πρόσβαση που κάποτε είχαν αυτονόητα.

Μόνο που το παιδί που μεγαλώνει δεν χρειάζεται ακριβώς την ίδια σχέση που είχε μαζί μας όταν ήταν μικρότερο. Η ανάγκη για έναν προσωπικό χώρο, για σκέψεις που δεν μοιράζεται αμέσως, για φιλίες και εμπειρίες στις οποίες οι γονείς δεν συμμετέχουν, είναι μέρος της ανάπτυξής του. Σταδιακά αρχίζει να ανακαλύπτει ότι υπάρχει ως ξεχωριστός άνθρωπος, με έναν εσωτερικό κόσμο που του ανήκει και που έχει δικαίωμα να επιλέγει πότε, πώς και με ποιον θα τον μοιραστεί.

Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο να το δεχτούμε, ακριβώς επειδή το αγαπάμε. Θέλουμε να γνωρίζουμε τι του συμβαίνει για να μπορούμε να το προστατεύσουμε. Να προλάβουμε μια απογοήτευση, να αντιληφθούμε έναν κίνδυνο, να βοηθήσουμε πριν τα πράγματα δυσκολέψουν. Και βέβαια ένας γονιός χρειάζεται να παραμένει σε εγρήγορση όταν υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις ότι το παιδί κινδυνεύει ή περνά κάτι που δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνο του.

Άλλο όμως η γονεϊκή φροντίδα και άλλο η ανάγκη να γνωρίζουμε κάθε λεπτομέρεια της ζωής του. Ίσως εδώ υπάρχει μια λεπτή αλλά σημαντική διάκριση. Το να μου έχει εμπιστοσύνη το παιδί μου δεν σημαίνει ότι θα μου λέει τα πάντα. Σημαίνει ότι θα γνωρίζει πως μπορεί να μου μιλήσει όταν το χρειαστεί.

Και αυτό χτίζεται πολύ πριν φτάσουμε στην εφηβεία… Χτίζεται κάθε φορά που το παιδί μάς λέει κάτι και εμείς δεν σπεύδουμε να το κρίνουμε, να το διορθώσουμε ή να του εξηγήσουμε τι έπρεπε να είχε κάνει. Κάθε φορά που αντέχουμε να ακούσουμε μια επιλογή με την οποία διαφωνούμε χωρίς να μετατρέψουμε αμέσως τη συζήτηση σε μάθημα. Κάθε φορά που του δείχνουμε ότι η αλήθεια του, ακόμη κι όταν μας δυσκολεύει, δεν απειλεί τη σχέση μας.

Γιατί τα παιδιά παρατηρούν πολύ προσεκτικά τι κάνουμε με αυτά που μας εμπιστεύονται. Αν κάθε εξομολόγηση καταλήγει σε ανάκριση, αν κάθε λάθος προκαλεί μια μεγάλη διάλεξη ή αν κάτι προσωπικό που μας είπαν γίνεται αργότερα επιχείρημα σε έναν καβγά, είναι φυσικό την επόμενη φορά να σκεφτούν περισσότερο αν θέλουν να μιλήσουν. Και κάπως έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος. Ο γονιός αισθάνεται ότι το παιδί απομακρύνεται και πιέζει περισσότερο για να μάθει. Το παιδί αισθάνεται ότι ο προσωπικός του χώρος περιορίζεται και κλείνεται ακόμη περισσότερο. Ο γονιός ανησυχεί περισσότερο και οι ερωτήσεις γίνονται ακόμη πιο επίμονες.

Ίσως, λοιπόν, όσο μεγαλώνουν τα παιδιά μας, χρειάζεται να αλλάξει λίγο και η θέση μας δίπλα τους: από εκείνον που γνωρίζει, σε εκείνον που είναι διαθέσιμος να ακούσει, από εκείνον που προηγείται και δείχνει συνεχώς τον δρόμο, σε εκείνον που μπορεί κάποιες φορές να περπατά λίγο πιο πίσω, αφήνοντας το παιδί να δοκιμάσει τα δικά του βήματα.

Δεν είναι εύκολη αυτή η μετάβαση για έναν γονιό. Γιατί μεγαλώνοντας ένα παιδί, δεν μαθαίνει μόνο εκείνο να αποχωρίζεται εμάς. Μαθαίνουμε κι εμείς, λίγο λίγο, να αποχωριζόμαστε την εικόνα του παιδιού που μας χρειαζόταν για τα πάντα. Και ίσως εκεί δοκιμάζεται μια διαφορετική μορφή εμπιστοσύνης: όχι μόνο η εμπιστοσύνη του παιδιού προς τον γονιό, αλλά και η εμπιστοσύνη του γονιού προς το παιδί. Να μπορούμε να δεχτούμε ότι δεν θα γνωρίζουμε πια κάθε σκέψη, κάθε συνομιλία, κάθε μικρή ιστορία της ζωής του και παρ’ όλα αυτά να παραμένουμε κοντά. Να σεβόμαστε την πόρτα που κάποιες φορές κλείνει, χωρίς να φεύγουμε από την άλλη πλευρά της.

Γιατί ίσως ο στόχος, όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, δεν είναι να συνεχίσουν να μας τα λένε όλα. Είναι να ξέρουν ότι, όταν υπάρξει κάτι που πραγματικά θα θελήσουν ή θα χρειαστούν να μοιραστούν, θα μπορούν ακόμη να ανοίξουν εκείνη την πόρτα και να μας βρουν εκεί.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Την επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης σε ένα ολοένα μεγαλύτερο φάσμα καταναλωτικών συσκευών, από τις τηλεοράσεις και τις οθόνες έως τα πλυντήρια και τα ψυγεία, παρουσίασε η Samsung στην IFA 2026 στο Βερολίνο.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η σύνδεση διαφορετικών κατηγοριών συσκευών σε ένα ενιαίο οικοσύστημα, με την AI να αξιοποιείται, μεταξύ άλλων, για τη διαχείριση της κατανάλωσης ενέργειας, την αναζήτηση περιεχομένου και τη λειτουργία των οικιακών συσκευών.
Στις τηλεοράσεις, η Samsung ενσωματώνει στη σειρά μοντέλων του 2026 το Vision AI Companion, μεταφέροντας τη συνομιλητική τεχνητή νοημοσύνη στη μεγάλη οθόνη. Στην πράξη, ο χρήστης μπορεί να απευθύνεται στην τηλεόραση με ερωτήσεις και να ζητά πληροφορίες ή προτάσεις σχετικές με αυτό που παρακολουθεί, χωρίς να χρειάζεται να διακόψει τη θέαση και να αναζητήσει τις πληροφορίες σε άλλη συσκευή. Η τεχνολογία παρέχει επίσης, εξατομικευμένες προτάσεις ανάλογα με το περιεχόμενο που προβάλλεται. Προς το παρόν, η λειτουργία υποστηρίζει ορισμένο αριθμό γλωσσών στην Ευρώπη (δεν περιλαμβάνονται ακόμη τα ελληνικά). Η εταιρεία συμπληρώνει φέτος 20 συνεχόμενα χρόνια στην πρώτη θέση της παγκόσμιας αγοράς τηλεοράσεων, σύμφωνα με στοιχεία της Omdia. Στην IFA παρουσιάζει επίσης τεχνολογία η οποία χρησιμοποιεί μικροσκοπικά κόκκινα, πράσινα και μπλε LEDs για μεγαλύτερη ακρίβεια στην απόδοση χρωμάτων, αντίθεσης και ευκρίνειας. Παράλληλα, το Samsung TV Plus έχει πλέον ξεπεράσει τα 100 εκατ. ενεργούς χρήστες τον μήνα παγκοσμίως.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην κατανάλωση ενέργειας των οικιακών συσκευών. Η σειρά Bespoke AI Washer (έξυπνα πλυντήρια ) επεκτείνεται με νέα μοντέλα χωρητικότητας 10 και 13 κιλών. Σύμφωνα με εσωτερικές δοκιμές της εταιρείας, το μοντέλο των 10 κιλών εμφανίζει κατανάλωση έως και 70,2% χαμηλότερη σε σχέση με το ελάχιστο όριο ενεργειακής απόδοσης που απαιτείται για την κατηγορία Α στην Ευρώπη. Πρόκειται για εκθεσιακό μοντέλο που βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης, με τις τελικές προδιαγραφές και την εμπορική διαθεσιμότητά του να καθορίζονται αργότερα. Το μοντέλο των 13 κιλών προσφέρει μεγαλύτερη χωρητικότητα διατηρώντας το ευρωπαϊκό πρότυπο βάθους των 600 χιλιοστών.

Στον τομέα των ψυγείων, παρουσιάστηκαν επίσης αναβαθμίσεις του Bespoke AI Refrigerator Family Hub, με βελτιωμένη αναγνώριση τροφίμων μέσω τεχνητής νοημοσύνης και δυνατότητες διασύνδεσης στην κουζίνα.

Νέα προϊόντα παρουσιάστηκαν και στην κατηγορία του gaming.

«Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να προσφέρει απτά οφέλη που οι άνθρωποι μπορούν να δουν και να βιώσουν στην καθημερινότητά τους», ανέφερε ο Chief Marketing Officer της Samsung Europe, Benjamin Braun, επισημαίνοντας ότι η εταιρεία επεκτείνει πλέον τις λειτουργίες AI σε τηλεοράσεις, κινητές και οικιακές συσκευές. Είτε πρόκειται για την εξοικονόμηση ενέργειας, είτε για πλουσιότερες εμπειρίες ψυχαγωγίας, είτε για την πρόσβαση σε ισχυρές λειτουργίες AI σε περισσότερες συσκευές, η προσοχή μας παραμένει στραμμένη στην τεχνολογία που κάνει τη ζωή καλύτερη, πρόσθεσε ο επικεφαλής marketing της Samsung.

πηγή φώτο:Samsung

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ιστορία του φραπέ έχει πρώτιστη αναφορά στην τύχη ή και στην επινόηση ενός ανθρώπου. Κι αυτές άλλαξαν κυριολεκτικά την ιστορία του καφέ στη χώρα μας. Κι όχι μόνο. Ας τα δούμε αναλυτικά.

Μέχρι τη ΔΕΘ του 1957, η λέξη φραπέ (χτυπημένος) συνόδευε τις λεμονάδες, τις βυσινάδες και τη σαμπάνια. Σερβίρονταν στην Αθήνα στο καφέ «Πέτρογραδ» της οδού Σταδίου. Το καφέ που ελληνικά σήμαινε «Αγία Πετρούπολη», ανήκε στον εξαιρετικό Ρώσο συνθέτη Νίκι Γιάκοβλεφ, σύζυγο της κορυφαίας αοιδού της εποχής, της Μαίρης Λω.

Στη ΔΕΘ της Θεσσαλονίκης, το 1957, ο φραπέ έλαβε την τελική του μορφή.

Στα περίπτερα της έκθεσης γινόταν χαμός ανάμεσα στους εκθέτες αμερικανικών και κινεζικών περιπτέρων, αναφορικά με τις εντυπώσεις, που ήταν κορυφαίο ζητούμενο ανάμεσα σε ιδεολογικούς ανταγωνιστές.

Προσέξτε:

 Οι Αμερικανοί είχαν φέρει στην έκθεση ηλεκτρικά μαγειρεία διαφόρων διαστάσεων, που έψηναν κοτόπουλα. Οικιακής κι επαγγελματικής χρήσης. Κι εντυπωσίαζαν.

Οι Κινέζοι όμως, έκαναν την έκπληξη. Την ώρα που έφτασε στην έκθεση ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, χάλασε ο κόσμος από τους ήχους κροτίδων από τα δικά τους περίπτερα. Οι εντυπώσεις κι ο θόρυβος κέρδιζαν την ευκολία…

Όμως, τις τελικές εντυπώσεις από τη ΔΕΘ κέρδισε ένας Έλληνας.  Ο Δημήτριος Βακόνδιος, υπάλληλος της πειραϊκής εταιρείας « Ανδρέας Δρίτσας και Υιός», η οποία αντιπροσώπευε στην Ελλάδα τον Nescafe της Nestle. Ο Βακόνδιος έφτιαχνε νες – καφέ (ζεστό) στο περίπτερο της εταιρείας και τον προσέφερε στους επισκέπτες. Κάποια στιγμή δεν είχε ζεστό νερό και… γράφηκε η ιστορία: Έβαλε σ’ ένα σέικερ κρύο νερό, νες καφέ, ζάχαρη και τα ανακίνησε (χτύπησε). Το αποτέλεσμα ήταν ένας υπέροχος καφές με πλούσιο αφρό που έμελλε να γίνει σήμα κατατεθέν -αρχικά των νέων και της ποπ κουλτούρας- για τη Θεσσαλονίκη, την Ελλάδα και την Nestle.

Η τύχη λοιπόν κι η επινοητικότητα ενός ανθρώπου, άλλαξε την ιστορία του καφέ και ταυτοχρόνως δημιούργησε νέες κοινωνικές συνήθειες κι επαγγέλματα που φτάνουν ακάθεκτα μέχρι σήμερα.

Α. Γέννησε τη σύγχρονη «κουλτούρας της καφετέριας»: Μέχρι τότε, ο καφές στην Ελλάδα ήταν κυρίως ο ζεστός ελληνικός, συνδεδεμένος με τα παραδοσιακά καφενεία και τις μεγαλύτερες ηλικίες. Ο φραπέ δημιούργησε έναν νέο, ζωντανό κοινωνικό θεσμό, όπου οι παρέες συναντιόνταν στις καφετέριες για να συζητήσουν με τις ώρες. Κι εκεί άρχισαν να δουλεύουν σερβιτόροι, μπάρμπαν κι άλλο προσωπικό.

Β. Το απόλυτο σύμβολο του ελληνικού καλοκαιριού: Ο φραπέ έγινε ο πρώτος εξαιρετικά δημοφιλής κρύος καφές στην Ελλάδα. Συνδέθηκε άρρηκτα με τη χαλάρωση, τις διακοπές, την παραλία και το ελληνικό καλοκαίρι («φραπέ και ξαπλώστρα»).

Γ. Την ανάδειξη της νεανικής κουλτούρας: Έγινε το αγαπημένο ρόφημα των νέων και των φοιτητών. Το γεγονός ότι μπορούσε κανείς να τον πίνει αργά για ώρες ,ταίριαξε απόλυτα με τον ελληνικό τρόπο κοινωνικοποίησης.

Δ. Μια επανάσταση ευκολίας και γρήγορης προετοιμασίας: Δεν απαιτούσε ψήσιμο ή ειδικό εξοπλισμό (όπως το μπρίκι), παρά μόνο στιγμιαίο καφέ, κρύο νερό, ζάχαρη και ένα σέικερ, κάνοντάς τον εύκολο στην παρασκευή παντού — στο σπίτι, στο γραφείο ή στην εξοχή.

Ο φραπέ λοιπόν, ξεπέρασε τα όρια ενός απλού ροφήματος και μετατράπηκε για δεκαετίες σε εθνικό σύμβολο και τρόπο ζωής, σφραγίζοντας την ελληνική καθημερινότητα εδώ και σχεδόν 70 χρόνια…. Και δικαίως ισχυρίζονται στη Θεσσαλονίκη, ότι χωρίς τη ΔΕΘ δεν θα υπήρχε φραπέ…

Συνεχίζοντας τα κυριακάτικα αφιερώματα σε σημαντικά πρόσωπα της δημοσιογραφίας, παίρνει σκυτάλη η Έλενα Κατρίτση.  Μια γυναίκα που σήμερα βρίσκεται εκτός τηλεόρασης, αλλά έχει αφήσει ισχυρό το αποτύπωμά της στη μικρή οθόνη. Αποτύπωμα  σοβαρότητας, εγκυρότητας και φωτεινού προσώπου.

Και τι δεν έχει κάνει στην πορεία της. Αστυνομικό ρεπορτάζ, κεντρικό δελτίο ειδήσεων στο δεύτερο πρόγραμμα της ΕΡΑ, «60 λεπτά χωρίς μοντάζ (1993-1994) μαζί με τον Κώστα Χαρδαβέλλα στο Mega. Το

«Prive» (1999-2006). Το 2006 εργάστηκε στον Alpha, όπου παρουσίασε τις εκπομπές Αν (2006-2007) και Ούτε γάτα ούτε ζημιά (2007-2008). Το 2008 συνεργάστηκε με την κρατική τηλεόραση όπου παρουσίαζε την εκπομπή Προσωπικά. Προβαλλόταν από τη ΝΕΤ (2008-2013), από τη ΝΕΡΙΤ (2014-2015) και τέλος από την ΕΡΤ1 (2016-2022). Τον Φεβρουάριο του 2022 αποφάσισε να ολοκληρώσει την εκπομπή μετά από 14 χρόνια^.

Σκέφτομαι ότι δεν τη γνώρισα ποτέ, δεν συνεργαστήκαμε, δεν αλλάξαμε ποτέ μια λέξη.  Μπορεί λοιπόν να μην έχω προσωπικά βιώματα από μια κοινή πορεία, μα είναι ολοφάνερο από τη διαδρομή της, ότι δεν την ενδιέφερε ποτέ το προφανές. Δεν στάθηκε απέναντι στους ανθρώπους για να τους μετρήσει σε επιτυχίες, πρωτοσέλιδα, βραβεία και αριθμούς. Στάθηκε απέναντί τους ως κάποια που ξέρει πως η αληθινή ιστορία αρχίζει συνήθως εκεί όπου τελειώνει η δημόσια εικόνα. Κι έτσι, πίσω από τον γνωστό τραγουδιστή αναζήτησε το παιδί που κάποτε ονειρευόταν. Πίσω από τον ηθοποιό, τον άνθρωπο που φοβήθηκε την αποτυχία. Πίσω από το πρόσωπο που έμαθε να χαμογελά μπροστά στις κάμερες, εκείνον που ίσως κάποτε έκλαψε μόνος του, μακριά από τα φώτα.

Αυτό υπήρξε, ίσως, το πιο χαρακτηριστικό της χάρισμα: η τέχνη, η ικανότητά της να βλέπει πίσω από την εικόνα.

Κάμερα, βλέμμα κι η σιωπή ανάμεσα στις λέξεις

Η καλή συνέντευξη δεν είναι, τελικά, ένας αγώνας ερωτήσεων και απαντήσεων. Είναι μια συνάντηση.

Και στις πραγματικές συναντήσεις υπάρχουν παύσεις. Υπάρχουν στιγμές που ο άλλος κοιτάζει χαμηλά πριν απαντήσει. Υπάρχει εκείνο το ανεπαίσθητο τρέμουλο στη φωνή όταν μια παλιά πληγή ανοίγει ξανά. Υπάρχει η ανάμνηση που έρχεται από μακριά και ξαφνικά κάθεται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, ως τρίτος συνομιλητής.

Η Κατρίτση έχει μάθει να ακούει αυτές τις σιωπές. Είναι φανερό ότι δεν τις φοβάται. Δεν σπεύδει να τις καλύψει με την επόμενη ερώτηση. Τις αφήνει να υπάρξουν.

Κι αυτό, στην τηλεόραση, είναι σχεδόν μια πράξη αντίστασης. Γιατί η τηλεόραση αγαπά τον θόρυβο. Την ατάκα. Τη γρήγορη απάντηση. Τη συγκίνηση που πρέπει να χωρέσει σε λίγα δευτερόλεπτα.

Εκείνη, αντίθετα, μοιάζει να πιστεύει πως τα σημαντικότερα πράγματα χρειάζονται χρόνο. Χρειάζονται μια ανάσα. Και μερικές φορές χρειάζονται και σιωπή.

Τα «Προσωπικά» ως δημοσιογραφική φιλοσοφία

Δεν θα μπορούσε, λοιπόν, να υπάρχει πιο ταιριαστός τίτλος από το «Προσωπικά». Γιατί το «προσωπικά» στην περίπτωση της Έλενας Κατρίτση δεν είναι απλώς μια λέξη. Είναι ολόκληρη δημοσιογραφική στάση.

Σημαίνει ότι η Ιστορία δεν γράφεται μόνο στα βιβλία. Γράφεται και στα σπίτια. Στα συρτάρια όπου φυλάσσονται παλιές φωτογραφίες. Στα αντικείμενα που κανείς δεν πετά επειδή κάποτε τα άγγιξε ένας άνθρωπος που δεν υπάρχει πια. Στις οικογενειακές ιστορίες που περνούν από στόμα σε στόμα και, μαζί με αυτές, μεταφέρουν μια Ελλάδα που κινδυνεύει να ξεχαστεί.

Σημαίνει πως η μεγάλη ιστορία έχει πάντα ένα μικρό, ανθρώπινο πρόσωπο. Έναν πατέρα. Μια μητέρα. Ένα παιδί. Έναν άνθρωπο που έφυγε. Έναν άλλο που περίμενε. Και μέσα από αυτή τη μικρή ιστορία μπορείς ξαφνικά να δεις ολόκληρη την εποχή.

Οι «γυμνοί» καλεσμένοι

Απέναντί της έχουν καθίσει άνθρωποι που δεν χρειάζονται συστάσεις. Πρόσωπα αναγνωρίσιμα, με καριέρες, επιτυχίες και δημόσια διαδρομή.

Κι όμως, στις δικές της συζητήσεις, το όνομα συχνά υποχωρεί. Μένει ο άνθρωπος.

Η επιτυχία χάνει για λίγο τη λάμψη της και εμφανίζεται η διαδρομή που προηγήθηκε. Τα φώτα σβήνουν νοερά και στη θέση τους έρχονται τα πρώτα χρόνια, οι στερήσεις, οι γονείς, οι φιλίες, οι έρωτες, οι αποχωρισμοί.

Γιατί πίσω από κάθε λαμπερό βιογραφικό υπάρχει μια αθέατη παράγραφος. Εκείνη την παράγραφο ψάχνει.

Και ίσως γι’ αυτό οι συνομιλητές της συχνά μοιάζουν να ξεχνούν την κάμερα. Σαν να έχουν απέναντί τους όχι έναν δημοσιογράφο που περιμένει την «είδηση», αλλά έναν άνθρωπο που πραγματικά θέλει να καταλάβει.

Η διαφορά είναι τεράστια. Ο ένας ζητά μια απάντηση. Ο άλλος ζητά μια ιστορία.

Η προσωπική μνήμη, μνήμη ενός ολόκληρου τόπου

Κάποιες από τις πιο δυνατές στιγμές της δημοσιογραφικής της διαδρομής γεννήθηκαν όταν το προσωπικό συναντήθηκε με το συλλογικό. Όταν οι μνήμες ανθρώπων έγιναν ψηφίδες μιας Ελλάδας που πέρασε μέσα από πολέμους, προσφυγιά, φτώχεια, αλλαγές, κοινωνικές ανατροπές. Όταν ένας ηλικιωμένος άνθρωπος μίλησε για όσα έζησε και, ξαφνικά, το παρελθόν έπαψε να είναι κάτι μακρινό. Έγινε παρόν, επειδή έτσι λειτουργεί η μνήμη. Δεν περπατάει ποτέ σε ευθεία γραμμή. Πάει, έρχεται, ξεχνιέται, θυμάται, επιστρέφει. Κάνει κύκλους. Κρύβεται για χρόνια και ξαφνικά ξυπνά από μια μυρωδιά, μια φωτογραφία, μια λέξη.

Η δημοσιογραφία της Κατρίτση μοιάζει να έχει αυτή την ευαισθησία απέναντι στη μνήμη. Δεν την αντιμετωπίζει ως μουσειακό αντικείμενο, αλλά ως κάτι ζωντανό, κάτι που εξακολουθεί να αναπνέει.

Η ευγένεια ως δύναμη

Υπάρχει και κάτι ακόμη, λιγότερο θεαματικό αλλά ίσως πιο βαθύ, πιο ουσιαστικό. Η ευγένειά της.

Σε μια εποχή όπου η δημοσιογραφική συνέντευξη μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε μονομαχία, εκείνη επιμένει στην ανθρώπινη πλευρά της συνομιλίας. Δεν χρειάζεται να στριμώξει τον άλλον για να αποδείξει ότι είναι καλή δημοσιογράφος. Δεν χρειάζεται να υψώσει τη φωνή. Δεν χρειάζεται να κερδίσει τη συζήτηση.

Γνωρίζει καλά, ότι  η δημοσιογραφία δεν είναι διαγωνισμός επιβολής, είναι προσπάθεια κατανόησης. Και η ευγένεια, όταν συνοδεύεται από γνώση και επιμονή, μπορεί να γίνει πολύ πιο διεισδυτική από την επιθετικότητα.

Όσα μένουν όταν σβήσουν τα φώτα

Η τηλεόραση είναι εφήμερη. Αυτό είναι η γοητεία της και η αδικία της.

Οι εικόνες περνούν. Τα πρόσωπα αλλάζουν. Οι εκπομπές τελειώνουν. Οι τίτλοι ξεθωριάζουν μέσα στον αδιάκοπο θόρυβο της επόμενης ημέρας.

Κάποιες στιγμές, όμως, μένουν. Μια φράση. Ένα βλέμμα. Ένα δάκρυ που δεν πρόλαβε να γίνει θέαμα. Μια αφήγηση που, ενώ ξεκίνησε από τη ζωή κάποιου άλλου, ξαφνικά σου θυμίζει τη δική σου.

Αυτό είναι ίσως το μεγάλο αποτύπωμα της Έλενας Κατρίτση.

Μαζί με την εσωτερική αίσθηση τιμής, την ευγενή συμπεριφορά και την αξιοπρέπεια

Δεν μας έκανε απλώς να γνωρίσουμε καλύτερα ανθρώπους που ήδη γνωρίζαμε. Μας θύμισε πως κανέναν άνθρωπο δεν τον εξαντλεί η δημόσια εικόνα του. Πως πίσω από κάθε όνομα υπάρχει μια διαδρομή που δεν βλέπουμε. Πίσω από κάθε χαμόγελο μπορεί να υπάρχει μια απώλεια. Πίσω από κάθε επιτυχία μια ατέλειωτη σειρά από μικρές ήττες. Και πίσω από κάθε άνθρωπο που μοιάζει να τα έχει καταφέρει, υπάρχει κάποιος που κάποτε χρειάστηκε να βρει τη δύναμη να συνεχίσει.

Γιατί στο τέλος όλοι έχουμε κάτι «προσωπικό»…

Ίσως γι’ αυτό οι ιστορίες της δεν τελειώνουν όταν τελειώνει η εκπομπή.

Συνεχίζονται μέσα μας. Γιατί όταν ένας άνθρωπος μιλά πραγματικά για τη ζωή του, παύει για λίγο να είναι μόνο ο εαυτός του. Γίνεται καθρέφτης.

Κι εμείς, κοιτάζοντας εκείνον, βλέπουμε κάτι από εμάς.

Τους δικούς μας ανθρώπους. Τα δικά μας «αντίο». Τα πράγματα που δεν προλάβαμε να πούμε. Τα χρόνια που πέρασαν χωρίς να το καταλάβουμε.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα μιας δημοσιογράφου: να σε κάνει να ενδιαφερθείς για τη ζωή ενός αγνώστου και, όταν τελειώσει η ιστορία του, να σε αφήσει να σκέφτεσαι τη δική σου.

Η Έλενα Κατρίτση υπηρέτησε αυτή την ιδέα με τον δικό της τρόπο.

Με τη φωνή της, αλλά κυρίως με το βλέμμα της. Με τις ερωτήσεις της, αλλά ακόμη περισσότερο με την ικανότητά της να περιμένει την απάντηση.

Με την παρουσία της, αλλά και μ’ εκείνη τη σπάνια δημοσιογραφική αρετή να αφήνει χώρο στον άλλον.

Κι έτσι, ύστερα από χρόνια μπροστά στην κάμερα, το πιο χαρακτηριστικό ίσως πράγμα που έχει αφήσει πίσω της δεν είναι κάποια εντυπωσιακή τηλεοπτική στιγμή.

Είναι οι άνθρωποι. Οι ιστορίες τους. Οι σιωπές τους.

Κι εκείνη η αίσθηση ότι, για λίγη ώρα, κάποιος τους κοίταξε όχι σαν δημόσια πρόσωπα, αλλά όπως πραγματικά είναι: ως ανθρώπους με ψυχή, πνεύμα, προτερήματα, ελαττώματα…

Ναι, ομολογώ ότι ως θεατής, μου λείπει από τη σημερινή τηλεόραση.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

το 1522 το πλοίο Βιτόρια του Πορτογάλου εξερευνητή Μαγγελάνου, επιστρέφει στο Σαν Λουκάρ ντε Μπαραμέντα της Ισπανίας και γίνεται το πρώτο πλοίο που καταφέρνει να κάνει το γύρο της Γης.

το 1899 η γαλακτοβιομηχανία “Carnation” κυκλοφορεί για πρώτη φορά παστεριωμένο γάλα σε συσκευασία μεταλλικού δοχείου.

το 1910 ο Ελευθέριος Βενιζέλος μιλάει για πρώτη φορά στον ελληνικό λαό, σε συγκέντρωση στην Πλατεία Συντάγματος.

το 1913 στις ΗΠΑ, ο δρ. Νογκούτσι ανακοινώνει ότι απομόνωσε το μικρόβιο της λύσσας.

το 1915 δοκιμάζεται από το στρατό της Βρετανίας το πρώτο τανκ.

το 1919 το Ανώτατο Συμμαχικό Συμβούλιο επικυρώνει την παραχώρηση ολόκληρης της Θράκης στην Ελλάδα, ενώ στη Βουλγαρία δίνεται εμπορική διέξοδος στο Αιγαίο.

το 1941 η γερμανική μυστική αστυνομία εκδίδει διαταγή, σύμφωνα με την οποία οι Εβραίοι θα πρέπει να φέρουν υποχρεωτικά το άστρο του Δαβίδ.

το 1951 η Μορίν Κόνολι, γνωστή και ως “Μικρή Μο” γίνεται η νεότερη τενίστρια που κερδίζει το 1ο από τα 3 συνεχόμενα US Open σε ηλικία 16 ετών και εννέα μηνών.

το 1955 στην Κωνσταντινούπολη ξεσπά το πογκρόμ των Τούρκων με αφορμή την προβοκάτσια στο σπίτι του Κεμάλ, στη Θεσσαλονίκη. Είναι η αρχή του τέλους για τον ελληνισμό της Πόλης.

το 1959 μετά από επίμονες προσπάθειες του πατέρα του και με την πρόθυμη υποστήριξη του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, επιστρέφει στην Ελλάδα, μετά από μακρόχρονη απουσία στις ΗΠΑ, ο Ανδρέας Παπανδρέου.

το 1975 στην ανατολική Τουρκία, ισχυρός σεισμός 6,8 Ρίχτερ προκαλεί το θάνατο τουλάχιστον 2.350 ανθρώπων και τον τραυματισμό 3.000.

το 1982 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής κηρύσσει την έναρξη του 13ου Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Αθλητισμού (ΕΠΑ) εγκαινιάζοντας το ΟΑΚΑ μπροστά σε 70.000 θεατές.

το 1989 ανακαλύπτονται λακκοειδείς τάφοι του 6ου π.Χ. αιώνα στην Αιανή Κοζάνης.

το 1991 στην Κύπρο, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίζει την αποφυλάκιση του Νίκου Σαμψών, επικεφαλής του πραξικοπήματος του 1974.

το 1991 το Λένιγκραντ επανονομάζεται Αγία Πετρούπολη.

το 1993 έκθεση της UNESCO αναφέρει ότι, πάνω από 948 εκατομμύρια ενηλίκων στον κόσμο, εκ των οποίων τα 2/3 γυναίκες, είναι αναλφάβητοι.

το 1994 πέντε Έλληνες δημοσιογράφοι και μέλη τηλεοπτικών συνεργείων συλλαμβάνονται από τις αλβανικές αρχές στα Τίρανα, όπου βρίσκονται για την κάλυψη της δίκης των στελεχών της “Ομόνοιας”.

το 1995 η Γαλλία πραγματοποιεί την πρώτη, από τις οκτώ προγραμματισμένες, πυρηνική της δοκιμή στο νότιο Ειρηνικό, με έκρηξη ισχύος 20 κιλοτόνων, προκαλώντας τη διεθνή κατακραυγή.

το 1996 ο εισαγγελέας Αθηνών ασκεί ποινική δίωξη για ψευδορκία, ψευδή καταμήνυση και συκοφαντική δυσφήμηση εναντίον του Τιερί Ρουσέλ, ο οποίος καταγγέλλει τη διοίκηση του Ιδρύματος Ωνάση για κακοδιαχείριση.

το 1997 γίνεται η κηδεία της πριγκίπισσας Νταϊάνα η οποία σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 31 Αυγούστου στο Παρίσι.

Γεννήσεις

Το 1757 γεννήθηκε ο μαρκήσιος ντε Λαφαγιέτ, Γάλλος ευγενής και επαναστάτης, που τάχθηκε με το πλευρό της Γαλλικής Επανάστασης και συμμετείχε στον πόλεμο της αμερικανικής ανεξαρτησίας.

το 1944 ο μουσικός Ρότζερ Γουότερς των Πινκ Φλόιντ.

Θάνατοι

Το 1998 πέθανε ο Ιάπωνας σκηνοθέτης Ακίρα Κουροσάβα.

το 2002 σε ηλικία 84 ετών η ηθοποιός Ίλια Λυβικού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ