Μια διεθνής ομάδα γενετιστών, ιστορικών, ιολόγων, χημικών και συντηρητών ανέλυσαν DNA από τα δέρματα ζώων που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή των περγαμηνών σημαντικών μεσαιωνικών χειρογράφων στην Ευρώπη και εντόπισαν ίχνη του ιού της ευλογιάς των προβάτων.

Η περγαμηνή που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή αυτών των χειρογράφων κατασκευαζόταν από δέρματα ζώων, όπως πρόβατα, κατσίκες και βοοειδή. Ως εκ τούτου, λειτουργεί ως ένα μοναδικό βιολογικό αρχείο, διατηρώντας πληροφορίες για την υγεία του ζώου κατά τον χρόνο του θανάτου του, ακόμη και αιώνες αργότερα.

Μέσα από τη συγκεκριμένη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science Advances», αποδεικνύεται ότι ορισμένα από τα πιο γνωστά ιστορικά χειρόγραφα της Ευρώπης λειτουργούν ως βιολογικές χρονοκάψουλες για την αποκάλυψη της ιστορίας 3.500 ετών του ιού της ευλογιάς των προβάτων.

Μεταξύ των έργων που αναλύθηκαν ήταν τα ηλικίας 1.000 ετών Ευαγγέλια του Γιορκ (York Gospels), ένα από τα σημαντικότερα εικονογραφημένα χειρόγραφα που έχουν διασωθεί από την πρώιμη αγγλοσαξονική περίοδο. Εξετάστηκαν επίσης παλαιότερα χειρόγραφα, όπως το Corpus Glossary του Corpus Christi College του Κέμπριτζ, ένα από τα αρχαιότερα αγγλικά λεξικά, καθώς και άλλα μεσαιωνικά χειρόγραφα από τη Βρετανία και την ηπειρωτική Ευρώπη.

Σε αρκετές περιπτώσεις, πολλαπλές σελίδες του ίδιου χειρογράφου περιείχαν DNA του ιού της ευλογιάς των προβάτων, γεγονός που υποδηλώνει ότι για την κατασκευή της περγαμηνής είχαν χρησιμοποιηθεί δέρματα μολυσμένων ζώων.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής επιστήμονες του University College Dublin, συνδύασαν επίσης την ανάλυση των χειρογράφων με ακόμη παλαιότερα δείγματα από δόντια προβάτων της Εποχής του Χαλκού που προέρχονται από οικισμούς κτηνοτρόφων στην Ευρασιατική στέπα, και διαπίστωσαν ότι η ευλογιά των προβάτων αποτελεί απειλή για τα ζώα στην Ευρώπη για περισσότερα από 3.700 χρόνια.

«Αυτά τα γονιδιώματα μάς βοηθούν να κατανοήσουμε πώς εξελίχθηκαν αυτά τα παθογόνα και πώς επηρέασαν τις κοινωνίες του παρελθόντος», σημειώνει ο Λουί Λ’Οτ, υποψήφιος διδάκτορας στο University College Dublin και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Ένα από τα πιο απρόσμενα ευρήματα της μελέτης ήταν η ανίχνευση του ιού της ευλογιάς των προβάτων σε περγαμηνή που είχε κατασκευαστεί από δέρμα μοσχαριού και κατσίκας. Το εύρημα αυτό μπορεί να υποδηλώνει είτε σπάνιες περιπτώσεις μετάδοσης του ιού μεταξύ διαφορετικών ειδών είτε επιμόλυνση κατά τη διαδικασία παραγωγής της περγαμηνής.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα αρχαία γονιδιώματα μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν τα παθογόνα που εξακολουθούν να μας επηρεάζουν σήμερα.

«Διαπιστώνουμε ότι, σε αντίθεση με τον ιό της ευλογιάς του ανθρώπου, το γονιδίωμα του ιού της ευλογιάς των προβάτων παρέμεινε ιδιαίτερα σταθερό κατά τις τελευταίες χιλιετίες. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι γενετικές αλλαγές που προηγήθηκαν αυτής της περιόδου ήταν πολύ σημαντικές για την εξέλιξη του ιού της ευλογιάς των προβάτων και την προσαρμογή του ώστε να μολύνει τον ξενιστή του. Η γνώση αυτή μπορεί να μας βοηθήσει να καταπολεμήσουμε το παθογόνο στο μέλλον»», περιγράφει ο επικεφαλής της έρευνας υπενθυμίζοντας παράλληλα ότι οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο σήμερα συνεχίζουν να παλεύουν ενάντια στον ιό, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την επιδημία στην Ελλάδα.

*** Φωτογραφία: Σελίδα από χειρόγραφο που περιέχει τις Επιστολές του Αγίου Παύλου, το οποίο φυλάσσεται στο Trinity College του Κέμπριτζ. Credit: Cambridge, Trinity College, MS B.10.5, fol. 62v, the Epistles of St Paul, Ireland/Northumbria, 700-800 CE. Reproduced with kind permission of the Master and Fellows of Trinity College Cambridge

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Δυο ισχυροί κυκλώνες και τροπική καταιγίδα που ενισχύεται εντοπίζονταν χθες στον Ειρηνικό ωκεανό, τα νερά του οποίου θερμαίνονται εξαιτίας του φαινομένου Ελ Νίνιο, που φέτος αναμένεται να έχει ιστορική ένταση.

Οι κυκλώνες Λόουελ και Καρίνα, αμφότεροι κατηγορίας 4, αναμένεται να συνεχίσουν να κινούνται σε μεγάλη απόσταση από τις ακτές της Χαβάης, σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο κυκλώνων και τυφώνων (NHC). Οι τροχιές τους όμως παραμένουν αβέβαιες. Συνεχίζουν να υπάρχουν πιθανότητες ενίσχυσης των ανέμων και βροχοπτώσεων στο αμερικανικό αρχιπέλαγος.

Η Χαβάη ακόμη συνέρχεται από το πέρασμα, στα μέσα Αυγούστου, του κυκλώνα Λάλα, που προκάλεσε πλημμύρες. Τους κυκλώνες Λόουελ και Καρίνα ακολουθεί η τροπική καταιγίδα Μαρία, μερικά χιλιόμετρα από τις μεξικανικές ακτές, που αναμενόταν «να ενισχυθεί σε κυκλώνα» αργότερα χθες (σ.σ. τις πρώτες πρωινές ώρες Ελλάδας), σύμφωνα με το NHC.

Το Ελ Νίνιο «δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν τις καταιγίδες αυτές, οι οποίες τροφοδοτούνται κατά κύριο λόγο από θερμά νερά», εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Τζούλια Κόουλ, κλιματολόγος στο πανεπιστήμιο της πολιτείας Μίσιγκαν. Η αλληλουχία αυτή τριών καταιγίδων παρατηρείται «σίγουρα σπάνια», πρόσθεσε.

Το 2015 είχαν παρατηρηθεί τέσσερις κυκλώνες ο ένας πίσω από τον άλλο — και εκείνη η χρονιά είχε σημαδευτεί από ισχυρό Ελ Νίνιο.

«Το κλιματικό σύστημα έχει θερμανθεί στ’ αλήθεια εδώ και περίπου είκοσι χρόνια», επιχειρηματολόγησε ο Μπέντζαμιν Κέρτμαν, του πανεπιστημίου του Μαϊάμι, τονίζοντας πως η θερμοκρασία των νερών στην επιφάνεια βρίσκονται ήδη σε επίπεδο σχεδόν ρεκόρ.

Σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία παρατήρησης των ωκεανών και της ατμόσφαιρας (NOAA), οι πιθανότητες το φαινόμενο Ελ Νίνιο να είναι το ισχυρότερο στα χρονικά υπολογίζεται πως είναι 69%. Προκαλεί ήδη ακραία καιρικά φαινόμενα σε όλο τον κόσμο, ενώ αναμένεται να φτάσει στην κορύφωσή του τον Νοέμβριο.

Το κλιματικό φαινόμενο που εκδηλώνεται κάθε δύο ως επτά χρόνια συμβαίνει όταν ανατολικοί άνεμοι που σε φυσιολογικές συνθήκες συγκρατούν τα θερμά νερά στον δυτικό Ειρηνικό ωκεανό εξασθενούν προσωρινά, επιτρέποντάς τους να κινηθούν προς τον ανατολικό.

Όταν οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια παραμένουν υψηλότερες του φυσιολογικού για μήνες, προκαλούνται καταιγίδες πέρα από την περιοχή και καταγράφονται επιπτώσεις στην ατμόσφαιρα της Γης συνολικά. Κατά συνέπεια, το κλίμα γίνεται πιο θερμό και ξηρό κατά τόπους, πιο κρύο και υγρό σε άλλους. Οι επιστήμονες συμφωνούν στο ότι η κλιματική αλλαγή ενισχύει τις συνέπειες του φαινομένου.

Δεν υπάρχει αντίθετα επιστημονική συναίνεση για το εάν η κλιματική αλλαγή ενισχύει το ίδιο το Ελ Νίνιο, παρότι αρχίζουν να παρουσιάζονται δεδομένα τα οποία κατατείνουν σε αυτό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το smartphone έχει μετατραπεί από απλή συσκευή επικοινωνίας σε κεντρικό κόμβο του ψηφιακού οικοσυστήματος, συγκεντρώνοντας διαπιστευτήρια, συστήματα ταυτοποίησης, ευαίσθητα έγγραφα και συνδέσεις σε cloud και εταιρικά δίκτυα. Αυτή η κεντρικότητα το καθιστά πρωτεύοντα στόχο δραστηριοτήτων συλλογής πληροφοριών, κυβερνοκατασκοπείας και κυβερνοπολέμου, καθώς η παραβίασή του δεν σημαίνει απλώς υποκλοπή κλήσεων, αλλά απόκτηση προνομιακής πρόσβασης σε ολόκληρο το ψηφιακό οικοσύστημα του θύματος.

Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

 Για δεκαετίες, η παρακολούθηση εστίαζε στην υποκλοπή επικοινωνιών μέσω δικτυακών υποδομών και τηλεπικοινωνιακών φορέων. Σήμερα, το παράδειγμα έχει αλλάξει ριζικά: ο στόχος δεν είναι μόνο η καταγραφή του περιεχομένου μιας συνομιλίας, αλλά η άμεση απόκτηση ελέγχου της συσκευής που χρησιμοποιεί το άτομο-στόχος. Το smartphone έχει καταστεί το πρωτεύον σημείο συλλογής δεδομένων, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα των ψηφιακών δραστηριοτήτων του χρήστη.

Αποκαλύψεις όπως αυτές του Edward Snowden (2013) κατέδειξαν τη μετατόπιση των δυνατοτήτων παρακολούθησης προς τις κινητές συσκευές, ενώ αναλύσεις του Citizen Lab τεκμηρίωσαν την εξέλιξη εργαλείων κυβερνοκατασκοπείας, συμπεριλαμβανομένου εξελιγμένου spyware, που μπορεί να παραβιάζει smartphones Android και iOS χωρίς καμία αλληλεπίδραση του θύματος. Η επιχειρησιακή αξία αυτών των τεχνολογιών έγκειται στην ικανότητα συνεχούς πρόσβασης: μια παραβιασμένη συσκευή μετατρέπεται σε πλατφόρμα συνεχούς συλλογής πληροφοριών, επιτρέποντας την απόκτηση επικοινωνιών, δεδομένων, γεωγραφικής τοποθεσίας και άλλων στρατηγικών πληροφοριών.

Στο σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον, το smartphone συγκεντρώνει λειτουργίες που άλλοτε κατανέμονταν σε διαφορετικές συσκευές: διαχείριση φωνής και κειμένου, πολυπαραγοντική ταυτοποίηση (MFA), email, πρόσβαση σε δίκτυα VPN, εμπιστευτικά έγγραφα, cloud υπηρεσίες και επιχειρησιακές εφαρμογές. Είναι, ουσιαστικά, το σημείο σύγκλισης της ψηφιακής ταυτότητας του χρήστη.

Αυτή η συγκέντρωση πληροφοριών καθιστά τη συσκευή εξαιρετικά πολύτιμη για σκοπούς συλλογής πληροφοριών. Η παραβίαση ενός μόνο smartphone μπορεί να επιτρέψει την ανακατασκευή δικτύων σχέσεων μεταξύ ατόμων, την αναγνώριση επιχειρησιακών διαδικασιών, την ανάλυση μετακινήσεων, τον εντοπισμό χρησιμοποιούμενων υποδομών και σε ορισμένες περιπτώσεις, την εκμετάλλευση υφιστάμενων διαπιστευτηρίων για πρόσβαση σε άλλα συστήματα οργάνωσης. Ένας επιτιθέμενος, συνεπώς, δεν χρειάζεται να παραβιάσει απευθείας ένα προστατευμένο δίκτυο, αν μπορεί να επιτύχει τα ίδια αποτελέσματα μέσω της συσκευής που χρησιμοποιούν καθημερινά τα στελέχη.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ: ΑΠΟ ΤΟ PHISHING ΣΤΑ ZERO-CLICK EXPLOITS

 Οι σύγχρονες εκστρατείες κυβερνοκατασκοπείας σπάνια βασίζονται σε μία μόνο τεχνική επίθεσης. Συνδυάζουν κοινωνική μηχανική, εκμετάλλευση τρωτοτήτων και εξειδικευμένο κακόβουλο λογισμικό, αυξάνοντας την πιθανότητα παραβίασης χωρίς να προκαλέσουν υποψίες.

Το phishing παραμένει ένας από τους κύριους φορείς πρόσβασης, αλλά έχει εξελιχθεί σε πιο στοχευμένες μορφές όπως το spear phishing, το οποίο χρησιμοποιεί συγκεκριμένες πληροφορίες για το θύμα ώστε να αυξήσει την αξιοπιστία του μηνύματος. Σε αυτό προστίθενται το smishing (μέσω SMS ή εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων) και το spoofing, όπου ο επιτιθέμενος πλαστογραφεί ταυτότητες ή υπηρεσίες που θεωρούνται αξιόπιστες.

Τα τελευταία χρόνια, τα zero-click exploits έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία. Αυτά επιτρέπουν την παραβίαση συσκευών χωρίς καμία αλληλεπίδραση του χρήστη, εκμεταλλευόμενα τρωτότητες στο λειτουργικό σύστημα ή σε εφαρμογές. Παράλληλα, ολοένα και πιο εξελιγμένο mobile spyware μπορεί να διανεμηθεί μέσω κακόβουλων εφαρμογών, επιβλαβών ενημερώσεων ή επιθέσεων στην αλυσίδα εφοδιασμού λογισμικού.

Σύμφωνα με το πλαίσιο MITRE ATT&CK for Mobile, ο απώτερος στόχος δεν είναι απλώς η εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού, αλλά η επίτευξη επιμονής (persistence), η απόκτηση διαπιστευτηρίων, η συλλογή πληροφοριών και η διατήρηση του ελέγχου της συσκευής για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο, ελαχιστοποιώντας την πιθανότητα ανίχνευσης.

ΣΥΓΧΡΟΝΟ SPYWARE: ΜΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

 Για πολλά χρόνια, τα πιο εξελιγμένα εργαλεία ψηφιακής παρακολούθησης θεωρούνταν ικανότητα που διέθεταν λίγοι κρατικοί φορείς. Τα τελευταία χρόνια, αυτό το σκηνικό άλλαξε δραματικά με την εμφάνιση πλατφορμών όπως το Pegasus, το Predator και το Graphite, οι οποίες κατέδειξαν την ύπαρξη μιας διεθνούς αγοράς εμπορικού spyware, αναπτυγμένου από ιδιωτικές εταιρείες και προορισμένου για θεσμικούς πελάτες.

Έρευνες του Citizen Lab, μαζί με αναλύσεις της Google Threat Intelligence Group, έχουν τεκμηριώσει τη χρήση αυτών των τεχνολογιών σε πολλές χώρες, επισημαίνοντας πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιχειρήσεις πληροφοριών, αντιτρομοκρατίας και αστυνόμευσης, αλλά και σε περιπτώσεις αμφιλεγόμενης παρακολούθησης κατά δημοσιογράφων, πολιτικών αντιπάλων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Το κύριο δίδαγμα από αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι η ασφάλεια των κινητών συσκευών δεν μπορεί πλέον να αξιολογείται αποκλειστικά με βάση τις παραδοσιακές εγκληματικές απειλές.

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ: ΌΤΑΝ ΤΑ METADATA ΓΙΝΟΝΤΑΙ INTELLIGENCE

 Στις σύγχρονες επιχειρήσεις πληροφοριών, το περιεχόμενο των επικοινωνιών δεν είναι πάντα η πιο πολύτιμη πληροφορία. Συχνά, είναι τα metadata-ποιος επικοινωνεί με ποιον, πότε, από πού και πόσο συχνά-αυτά που επιτρέπουν την ανακατασκευή δικτύων σχέσεων, την αναγνώριση ιεραρχιών, τον ορισμό επιχειρησιακών διαδικασιών και την πρόβλεψη μελλοντικών δραστηριοτήτων.

Η ανάλυση metadata μπορεί να αποκαλύψει τη σύνθεση μιας ομάδας, την παρουσία προσωπικού σε μια δεδομένη περιοχή, τη συχνότητα επαφής μεταξύ διαφορετικών μονάδων ή την ενεργοποίηση συγκεκριμένων αλυσίδων λήψης αποφάσεων, ακόμη και χωρίς πρόσβαση στο περιεχόμενο των μηνυμάτων. Η προσέγγιση αυτή είναι εδραιωμένη σε δραστηριότητες πληροφοριών και ευρέως τεκμηριωμένη στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Η αυξανόμενη διαθεσιμότητα εργαλείων που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και την αυτοματοποιημένη ανάλυση δεδομένων, καθιστά πλέον δυνατή τη συσχέτιση μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών από διαφορετικές συσκευές, μετατρέποντας φαινομενικά μεμονωμένα γεγονότα σε μια συνεκτική εικόνα πληροφοριών. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε smartphone αντιπροσωπεύει όχι μόνο μια πηγή δεδομένων, αλλά έναν κόμβο εντός ενός πολύ μεγαλύτερου δικτύου πληροφοριών.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

 Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των απειλών καθιστά ανεπαρκή την εξάρτηση από μία μόνο τεχνολογία για την ασφάλεια των επικοινωνιών. Η επιχειρησιακή ανθεκτικότητα απαιτεί μια πολυεπίπεδη προσέγγιση που ενσωματώνει την προστασία συσκευών, την κεντρική διαχείριση endpoint, τον έλεγχο πρόσβασης και τη συνεχή επαλήθευση της ακεραιότητας του συστήματος.

Οι κύριες διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του NIST, του CISA και της ENISA, συγκλίνουν σε μερικές θεμελιώδεις αρχές: υιοθέτηση μοντέλου Zero Trust, ισχυρή ταυτοποίηση, έγκαιρες ενημερώσεις συστημάτων, περιορισμός ιδιαιτεροτήτων, συνεχής παρακολούθηση endpoint και κρυπτογράφηση επικοινωνιών. Κανένα μέτρο δεν είναι επαρκές από μόνο του. Είναι ο συνδυασμός τους που μειώνει πραγματικά την επιφάνεια επίθεσης. [file:1]

Σε στρατιωτικά, κυβερνητικά περιβάλλοντα και περιβάλλοντα κρίσιμων υποδομών, ο διαχωρισμός των πληροφοριών (compartmentalization) είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντικός. Ο διαχωρισμός επιχειρησιακών περιβαλλόντων, ο περιορισμός της πρόσβασης σε δεδομένα με βάση τον ρόλο και η χρήση αφιερωμένων συσκευών για ευαίσθητες επικοινωνίες, βοηθούν στον μετριασμό των επιπτώσεων μιας πιθανής παραβίασης και στη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας, ακόμη και σε περίπτωση περιστατικού ασφαλείας.

ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ

 Οι συγκρούσεις των τελευταίων ετών έχουν αναδείξει πώς ο κυβερνοχώρος έχει καταστεί αναπόσπαστο μέρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ο κυβερνοπόλεμος, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η συλλογή πληροφοριών και οι δραστηριότητες παραπληροφόρησης σχεδιάζονται και εκτελούνται συντονισμένα, με στόχο την απόκτηση επιχειρησιακού πλεονεκτήματος ακόμη και πριν από την ανάπτυξη συμβατικών δυνάμεων.

Αναλύσεις που δημοσιεύονται από το Κέντρο Αριστείας Συνεργατικής Κυβερνοάμυνας του ΝΑΤΟ (CCDCOE), την ENISA και πολλά διεθνή ερευνητικά κέντρα δείχνουν πώς η προστασία των κινητών endpoint, έχει καταστεί βασικό στοιχείο της επιχειρησιακής ασφάλειας. Τα smartphones, λόγω του όγκου των πληροφοριών που διαχειρίζονται και της συνεχούς χρήσης τους, αντιπροσωπεύουν σημαντικό πεδίο εστίασης για όσους διεξάγουν επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών.

Το κύριο δίδαγμα είναι ότι η ασφάλεια των επικοινωνιών, δεν μπορεί πλέον να προσεγγίζεται απλώς ως μέτρο κυβερνοασφάλειας. Πρέπει να θεωρείται συνιστώσα της επιχειρησιακής ικανότητας ενός οργανισμού, σε ίση μοίρα με την ασφάλεια δικτύου, υποδομών και συστημάτων πληροφορικής. Σε αυτό το σενάριο, η προστασία των κινητών συσκευών αποκτά στρατηγική σημασία που ξεπερνά κατά πολύ την προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Τα smartphones είναι πλέον ένα από τα πιο κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία στο ψηφιακό οικοσύστημα. Η παραβίασή τους μπορεί να έχει συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ την απώλεια προσωπικών δεδομένων, επηρεάζοντας την ασφάλεια των επικοινωνιών, την προστασία ευαίσθητων πληροφοριών και στα πιο εκτεθειμένα περιβάλλοντα, την επιχειρησιακή ικανότητα οργανισμών, κρίσιμων υποδομών και δημόσιων αρχών.

Η εξέλιξη των δραστηριοτήτων πληροφοριών και των τεχνικών κυβερνοπολέμου καταδεικνύει ότι η προστασία των κινητών συσκευών δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δευτερεύουσα πτυχή της κυβερνοασφάλειας. Είναι απαραίτητο να υιοθετηθεί μια προσέγγιση που ενσωματώνει τεχνολογίες, επιχειρησιακές διαδικασίες και διαχείριση endpoint, μειώνοντας την επιφάνεια επίθεσης και αυξάνοντας την ανθεκτικότητα των επικοινωνιών.

Τα τελευταία χρόνια, η αγορά έχει δει την εμφάνιση πλατφορμών και συσκευών σχεδιασμένων ειδικά για περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου, με ανώτερα χαρακτηριστικά ασφαλείας σε σύγκριση με τα παραδοσιακά smartphones. Η κατανόηση της αρχιτεκτονικής τους, των δυνατοτήτων και των περιορισμών τους, είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση του ποιες λύσεις είναι πραγματικά ικανές να καλύψουν τις επιχειρησιακές ανάγκες κυβερνητικών, στρατιωτικών και βιομηχανικών οργανισμών.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ασφάλεια των κινητών επικοινωνιών πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ζήτημα εθνικής και οργανωσιακής ασφάλειας, ενταγμένο σε ένα ευρύτερο δόγμα αποτροπής και ανθεκτικότητας. Όπως η πυρηνική αποτροπή βασίστηκε στην ικανότητα δεύτερου πλήγματος, έτσι και η «ψηφιακή αποτροπή」πρέπει να βασίζεται στην ικανότητα ανίχνευσης, ανάκτησης και συνέχισης των επιχειρήσεων ακόμη και μετά από παραβίαση. Η προστασία του smartphone ως νέου πεδίου μάχης δεν είναι πλέον τεχνικό ζήτημα, αλλά στρατηγική επιλογή.

Προέλευση: https://geoeurope.org/2026/08/14/to-smartphone-os-neo-pedio-maxis/

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει πλέον «εδραιωθεί» και αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες φτάνοντας σε μια «πολύ ισχυρή» ένταση, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα παραταθεί ως τον Φεβρουάριο του 2027, προειδοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO).

«Ο Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί και θα ενταθεί ως ένα φαινόμενο πολύ ισχυρής έντασης τους επόμενους μήνες, με σημαντικές επιπτώσεις στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις καθώς και στους κινδύνους πλημμυρών, ξηρασιών και ακραίας ζέστης», τόνισε ο WMO σε νεότερη ενημέρωσή του.

Το επεισόδιο «αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες φτάνοντας σε πολύ υψηλή ένταση προτού κορυφωθεί προς το τέλος του 2026», πρόσθεσε. Εξάλλου ο WMO σημειώνει ότι οι πιο πρόσφατες εποχιακές μετεωρολογικές προβλέψεις του δείχνουν «εξαιρετικά υψηλή πιθανότητα», σχεδόν 100%, ότι το Ελ Νίνιο θα διατηρηθεί ως το Φεβρουάριο του 2027.

«Μπροστά στα μάτια μας το Ελ Νίνιο αποκτά εξαιρετικές διαστάσεις. Η επιστήμη είναι κατηγορηματική: ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται. Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ, ο υδράργυρος συνεχίζει να ανεβαίνει και βρισκόμαστε σε μια ζώνη υψηλού κινδύνου στην οποία τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα γίνονται η νέα κανονικότητα», προειδοποίησε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

Τα νερά θερμαίνονται

Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται κάθε δύο με επτά χρόνια. Τα νερά στην επιφάνεια του κεντρικού και του ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού θερμαίνονται από την άνοιξη και μετά, προκαλώντας σημαντικές αλλαγές στα πρότυπα των ανέμων, την πίεση και τις βροχοπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα τους επόμενους μήνες.

Η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας σε αυτή την περιοχή του ισημερινού Ειρηνικού είναι σαφώς υψηλότερη από τον μέσο όρο και συνεχίζει να αυξάνεται.

Μεταξύ του Μαΐου και του Ιουλίου του 2026 η θερμοκρασία ήταν κατά μέσο όρο 1,5° Κελσίου πάνω από το κανονικό και τον Ιούλιο έφτασε τους 2° Κελσίου, σύμφωνα με τον WMO. Από τα τέλη Ιουλίου ως τα μέσα Αυγούστου τα στοιχεία δείχνουν ότι η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στον ισημερινό Ειρηνικό ήταν 2,2° Κελσίου με 2,6° Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, «γεγονός που καταδεικνύει ότι το φαινόμενο συνεχίζει να ενισχύεται».

Κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού η θερμοκρασία σε κάποιες περιοχές ήταν ακόμη και περισσότερους από 8°Κελσίου πάνω από τον κανονικό μέσο όρο τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου.

«Οι συνθήκες αυτές επιβεβαιώνουν ότι το Ελ Νίνιο επιμένει και ότι υπάρχει πιθανότητα νέας ενίσχυσής του στη διάρκεια των επόμενων μηνών», ανέφερε ο WMO.

Αν και κάθε Ελ Νίνιο είναι διαφορετικό, το φαινόμενο αυτό ιστορικά εντείνει τις ξηρασίες και αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών σε κάποιες περιοχές του Αμαζονίου, της Κεντρικής Αμερικής, της Ινδονησίας και της Αυστραλίας, ενώ προκαλεί αλλαγές στους μουσώνες στην Ινδία ή καταρρακτώδεις βροχές στην ανατολική Αφρική.

Από το 1950 επτά επεισόδια Ελ Νίνιο έχουν φτάσει το επίπεδο της «πολύ υψηλής έντασης», σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), με το ισχυρότερο να καταγράφεται το 1982-83.

Κούρσα ενάντια στον χρόνο

Το φαινόμενο αυτό έρχεται να προστεθεί στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, ενισχύοντας τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα. Ωστόσο η ένταση ενός φαινομένου Ελ Νίνιο δεν αρκεί για να καθοριστεί η σοβαρότητα των συνεπειών του σε μια χώρα ή μια περιοχή, σημείωσε ο WMO.

Οι επιπτώσεις του διαφέρουν ανάλογα με τις περιοχές και τις εποχές και μπορεί να αλλάζουν εξαιτίας άλλων κλιματικών παραγόντων, κυρίως τις συνθήκες στον Ινδικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Για την περίοδο Σεπτεμβρίου- Νοεμβρίου 2026 οι προβλέψεις του WMO αναφέρουν ότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα για θερμοκρασίες άνω των κανονικών σχεδόν στο σύνολο των χερσαίων μαζών, καθώς και πρότυπα βροχοπτώσεων που ταιριάζουν σε ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό.

Το Ελ Νίνιο «μπορεί να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στους ανθρώπους και τις οικονομίες όλου του κόσμου. Παρατηρούμε ήδη αναταράξεις και καταστροφές που προκλήθηκαν από ξηρασίες και πλημμύρες και αναμένουμε ότι οι επιπτώσεις αυτές θα επιδεινωθούν καθώς το Ελ Νίνιο εντείνεται», προειδοποίησε η γενική γραμματέας του WMO Σελέστ Σάουλο.

«Αυτό το εξαιρετικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απαιτεί εξαιρετική προετοιμασία και αντίδραση (…) Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο», πρόσθεσε.

«Έχει ξεκινήσει πλέον ένας αγώνας δρόμου ενάντια στον χρόνο μεταξύ των επιδεινούμενων κινδύνων και της αποφασιστικότητάς μας να δράσουμε για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους πληθυσμούς. Είναι ένας αγώνας δρόμου που πρέπει να κερδίσουμε», προέτρεψε ο Γκουτέρες.

Τη χρονιά που ακολουθεί ύστερα από ένα φαινόμενο Ελ Νίνιο η θερμότητα που έχει αποθηκευτεί στον ωκεανό απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, γεγονός που οδηγεί πολλούς κλιματολόγους να προβλέψουν ότι το 2027 θα είναι η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ.

 Η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής ήταν το 2024, έπειτα από το προηγούμενο φαινόμενο Ελ Νίνιο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

Την ώρα που στην Ελλάδα οι γνωστοί λαϊκιστές υπερπατριώτες ασκούν διαρκή και έντονη κριτική σε όσους διαμορφώνουν και ασκούν την εξωτερική πολιτική της χώρας, κατηγορώντας την κυβέρνηση για πολιτική ανεπάρκεια, υποχωρητικότητα, κατευνασμό, έλλειψη εθνικής στρατηγικής και ανεπαρκή πατριωτική στάση απέναντι στην αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας, στην άλλη πλευρά του Αιγαίου η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Τούρκοι αναλυτές και τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν την εμβάθυνση της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συνεργασίας, ως μια εξέλιξη που μεταβάλλει τους συσχετισμούς ισχύος και τα δεδομένα ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ειδικότερα, η συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» έχει βρεθεί στο επίκεντρο της τουρκικής δημόσιας συζήτησης, με αναλυτές να υποστηρίζουν ότι το σύστημα έχει ως πραγματικό στόχο την Τουρκία, καθώς και ότι η αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ για την προμήθειά της, είναι μια «ύπουλη» συμφωνία.

Παράλληλα, αναπτύσσεται ένα ευρύτερο τουρκικό αφήγημα που επιχειρεί να παρουσιάσει γενικότερα την ελληνοϊσραηλινή συνεργασία, ως μέρος μιας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο με κεντρικό στόχο την Τουρκία.

Συγκεκριμένα, η τουρκική πολιτική ηγεσία, μέσω της ιδιαίτερα σκληρής ρητορικής που έχουν αναπτύξει ο Πρόεδρος κ. Ερντογάν και ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Χακάν Φιντάν απέναντι στο Ισραήλ, επιχειρεί να εντάξει τις νέες περιφερειακές συνεργασίες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιπαράθεσης με το Τελ Αβίβ.

Έτσι, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν παρουσιάζεται απλώς ως ένα ελληνικό αμυντικό πρόγραμμα, αλλά επιχειρείται να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο τουρκικό αφήγημα περί διαμόρφωσης ενός εχθρικού γεωπολιτικού άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αξιολογώντας τα ανωτέρω δεδομένα, το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό και ξεκάθαρο.

Αν πράγματι η πολιτική ηγεσία της Ελλάδας,  όπως υποστηρίζουν οι επικριτές της, με την πολιτική των «ήρεμων νερών» υπονομεύει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, αποδυναμώνει την εθνική άμυνα και ασφάλεια και ακυρώνει την ελληνική αποτροπή, τότε γιατί η Τουρκία αντιδρά με τέτοια ένταση σε μια στρατηγική επιλογή του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη και της ελληνικής κυβέρνησης;

Το αμέσως επόμενο ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν όσοι επίμονα επενδύουν πολιτικά στο αφήγημα της «ανίσχυρης Ελλάδας», είναι ακόμη πιο συγκεκριμένο.

Αν η Ελλάδα είναι πράγματι, όπως υποστηρίζουν οι γνωστοί λαϊκιστές υπερπατριώτες, μια χώρα απομονωμένη, χωρίς ισχυρές συμμαχίες, με ανεπαρκή αποτρεπτική ισχύ και εγκλωβισμένη σε φοβικά σύνδρομα απέναντι στην Τουρκία, γιατί η εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ προκαλεί τόσο έντονη συζήτηση, ανησυχία και προσπάθεια πολιτικής απονομιμοποίησης στην απέναντι πλευρά;

Η απάντηση δεν βρίσκεται στις κραυγές, ούτε στις λαϊκιστικές και εθνικιστικές κορώνες για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης και μικροκομματικών σκοπιμοτήτων.

Βρίσκεται στα γεγονότα. Και τα γεγονότα δείχνουν ότι η πραγματική αποτροπή οικοδομείται με σύνεση, σοβαρότητα,  στρατηγικό σχεδιασμό, πραγματικές αμυντικές δυνατότητες, τεχνολογία, διεθνή αξιοπιστία και συμμαχίες με στρατηγικό βάθος.

Αλλά υπάρχει ένα ακόμη ερώτημα, το οποίο θα πρέπει να απαντηθεί από όσους επιμένουν να παρουσιάζουν την Ελλάδα ως «ανίσχυρη» και «απομονωμένη».

Μήπως τελικά, η εικόνα της Ελλάδας που συστηματικά καλλιεργείται στο δημόσιο διάλογο από κάποιους πολιτικούς και δημοσιολογούντες, αλλά και από ορισμένα μέσα ενημέρωσης, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική εικόνα που αξιολογεί η ίδια η Τουρκία;

Γιατί υπάρχει μια κρίσιμη αντίφαση που δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Αν η Ελλάδα είναι πράγματι τόσο αδύναμη, τόσο απομονωμένη και τόσο φοβισμένη απέναντι στην Τουρκία όσο υποστηρίζουν ορισμένοι στο εσωτερικό της χώρας, τότε γιατί η Άγκυρα αντιδρά έντονα στην ενίσχυση των ελληνικών αμυντικών δυνατοτήτων και στην εμβάθυνση των στρατηγικών συνεργασιών της Αθήνας;

Η Τουρκία δεν μπορεί να αντιδρά σε μια Ελλάδα που παραμένει στάσιμη, αδύναμη, φοβική και της επιβάλει συνεχώς την πολιτική της μέσω τετελεσμένων.

Αντιδρά σε μια Ελλάδα που αλλάζει.

Αντιδρά, σε μια Ελλάδα που ενισχύει συνεχώς τις Ένοπλές Δυνάμεις της και αναβαθμίζει την αποτρεπτική της ικανότητα.

Αντιδρά σε μια Ελλάδα που εμβαθύνει τις στρατηγικές της συνεργασίες, δημιουργεί δίκτυα περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας και διευρύνει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αντιδρά σε μια υπολογίσιμη δύναμη που δεν περιορίζεται απλά στην αγορά κάποιων οπλικών συστημάτων, αλλά επιδιώκει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και πολυεπίπεδου αμυντικού οικοσυστήματος.

Τέλος, αντιδρά σε μια Ελλάδα που αυξάνει το κόστος οποιασδήποτε απόπειρας αμφισβήτησης της ασφάλειας και των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Και αυτά είναι ίσως τα σημαντικότερα στοιχεία που πρέπει να αξιολογήσουμε.

Γιατί η πραγματική αξιολόγηση της ελληνικής ισχύος δεν μπορεί να γίνεται μέσα από εθνικιστικές κορώνες και διαγωνισμούς υπερπατριωτισμού στο εσωτερικό της χώρας.

Αξιολογείται πρωτίστως από τις πραγματικές δυνατότητες που αποκτά η Ελλάδα, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο αυτές αξιολογούνται και κυρίως, γίνονται αντιληπτές από την τουρκική πλευρά.

Γιατί στην αποτροπή δεν έχει σημασία μόνο η ισχύς που διαθέτεις. Έχει σημασία και η ισχύς που ο αντίπαλος αντιλαμβάνεται ότι διαθέτεις, η αξιοπιστία με την οποία την αποτυπώνεις και το κόστος που εκτιμά ότι θα κληθεί να καταβάλει εάν επιχειρήσει να την αμφισβητήσει.

Και υπό αυτή την έννοια, η ένταση της τουρκικής αντίδρασης στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» και στη στρατηγική εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ αποτελεί ένα δεδομένο που δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση της τουρκικής αντίδρασης, η οποία δεν πρέπει να αγνοηθεί από την ελληνική πολιτική ηγεσία. Η διάσταση αυτή, αφορά την προσπάθεια της Άγκυρας να διαμορφώσει ένα αφήγημα που θα απονομιμοποιήσει τις ελληνικές αμυντικές επιλογές, παρουσιάζοντάς τες όχι ως μέτρα ενίσχυσης της εθνικής ασφάλειας και αποτροπής, αλλά ως επιθετικές και αποσταθεροποιητικές κινήσεις που εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό εναντίον της Τουρκίας.

Το αφήγημα αυτό, δεν πρέπει απλώς να καταγραφεί από την ελληνική πλευρά, αλλά και να αναλυθεί, να αποδομηθεί και να αντιμετωπιστεί στρατηγικά.

Συγκεκριμένα, η Ελλάδα δεν πρέπει να επιτρέψει να κυριαρχήσει το τουρκικό αφήγημα και να εγκλωβιστεί σε μια συζήτηση για την αμυντική της πολιτική με το πλαίσιο που θέτει η Τουρκία.

Οφείλει να αναδείξει τις πραγματικές διαστάσεις των επιλογών της και να απαντήσει με επιχειρήματα στους βασικούς ισχυρισμούς που επιχειρεί να επιβάλει η τουρκική πλευρά.

Υπό το πρίσμα αυτό, σε σχέση με τον τουρκικό ισχυρισμό ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί ένα επιθετικό σχέδιο που στοχεύει την Τουρκία θα πρέπει να επισημανθεί, ότι πρόκειται για  ένα πολυεπίπεδο αμυντικό σύστημα αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας και όχι για ένα επιθετικό σύστημα σχεδιασμένο για την προβολή στρατιωτικής ισχύος εναντίον τρίτων χωρών.

Σε καμία περίπτωση, η αμυντική ενίσχυση μιας χώρας δεν μετατρέπεται σε επιθετική ενέργεια, επειδή προκαλεί ανησυχία στην απέναντι πλευρά.

Αν ίσχυε αυτή η λογική, τότε κάθε αμυντική επένδυση ενός κράτους θα μπορούσε να χαρακτηρίζεται «επιθετική» από οποιονδήποτε τρίτο αισθάνεται, ότι περιορίζεται η σχετική του στρατιωτική υπεροχή.

Το γεγονός ότι ένα αμυντικό σύστημα μπορεί να επηρεάζει τους στρατιωτικούς υπολογισμούς της Τουρκίας, δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα του.

Αντιθέτως, ακριβώς αυτή η μεταβολή των υπολογισμών, αποτελεί βασικό στοιχείο της αποτρεπτικής λειτουργίας του.

Η ουσία της αποτροπής είναι να καταστήσει σαφές στον δυνητικό αντίπαλο, ότι οποιαδήποτε απόπειρα χρήσης στρατιωτικής ισχύος θα αντιμετωπίσει αποτελεσματικές δυνατότητες άμυνας και συνεπώς, θα συνεπάγεται υψηλότερο κόστος.

Υπό αυτή την έννοια, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αποτελεί μηχανισμό επιθετικής προβολής ισχύος, αλλά μηχανισμό ενίσχυσης της αποτρεπτικής ικανότητας της Ελλάδας απέναντι σε μια πιθανή επίθεση.

Δεν δημιουργεί από μόνη της μια νέα επιθετική δυνατότητα της Ελλάδας, αλλά ενισχύει την ικανότητά της να προστατεύει τον εναέριο χώρο, τις Ένοπλες Δυνάμεις, τις κρίσιμες υποδομές και τον πληθυσμό της.

Επομένως, ο τουρκικός ισχυρισμός επιχειρεί να συγχέει δύο διαφορετικές έννοιες: την αμυντική ικανότητα και την επιθετική πρόθεση.

Το ότι η Τουρκία αντιλαμβάνεται την ενίσχυση της ελληνικής αεράμυνας ως παράγοντα που επηρεάζει τους δικούς της στρατιωτικούς σχεδιασμούς, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα αποκτά επιθετικές προθέσεις.

Σημαίνει ότι η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερη ικανότητα να αποτρέπει ή να αντιμετωπίζει μια πιθανή επίθεση.

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική ουσία της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Δεν είναι μια ασπίδα εναντίον της Τουρκίας, αλλά μια ασπίδα υπέρ της Ελλάδας.

Η διαφορά δεν είναι επικοινωνιακή, αλλά στρατηγική.

Γιατί ένα κράτος που ενισχύει την αμυντική του ικανότητα δεν δημιουργεί κατ’ ανάγκη αστάθεια.

Μπορεί αντίθετα, να συμβάλλει στη σταθερότητα, όταν η ενίσχυση αυτή καθιστά λιγότερο ελκυστική την επιλογή της στρατιωτικής πίεσης ή απειλής του αντιπάλου και αυξάνει την πιθανότητα μιας κρίσης να παραμείνει υπό έλεγχο.

Επομένως, η Ελλάδα δεν χρειάζεται να απολογηθεί για το γεγονός, ότι ενισχύει την άμυνά της.

Χρειάζεται να εξηγήσει με σαφήνεια γιατί το κάνει και ποιον σκοπό υπηρετεί.

Ο σκοπός είναι η προστασία, η λογική είναι η αποτροπή και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα είναι η ειρήνη μέσω μιας αξιόπιστης αποτρεπτικής ισχύος.

Όσον αφορά τον τουρκικό ισχυρισμό, ότι η ελληνοϊσραηλινή αμυντική συνεργασία δημιουργεί έναν «εχθρικό άξονα» εναντίον της Τουρκίας, θα πρέπει να τονιστεί ότι η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ δεν δημιουργήθηκε για να περικυκλώσει την Τουρκία.

Αντιθέτως, έχει αναπτυχθεί σταδιακά εδώ και μια δεκαετία και περιλαμβάνει την άμυνα, την ενέργεια, την τεχνολογία, την πολιτική προστασία, την οικονομία και ευρύτερα ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας.

Η Ελλάδα δεν συμμετέχει και δεν χρειάζεται να συμμετάσχει σε κανένα «αντιτουρκικό άξονα».

Χρειάζεται και οικοδομεί δίκτυα στρατηγικών συνεργασιών που ενισχύουν την ασφάλεια, τη σταθερότητα και τη στρατηγική της αυτονομία.

Η διαφορά είναι ουσιώδης. Ένας άξονας συγκροτείται εναντίον κάποιου, ενώ ένα δίκτυο συνεργασιών συγκροτείται για την επίτευξη κοινών συμφερόντων.

Η προσπάθεια της Άγκυρας να αντιστρέψει την πραγματικότητα και να παρουσιάσει κάθε ελληνική στρατηγική συνεργασία ως μέρος ενός σχεδίου «περικύκλωσης της Τουρκίας» αποκαλύπτει περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο η ίδια αντιλαμβάνεται το περιφερειακό περιβάλλον, παρά τον πραγματικό χαρακτήρα των ελληνικών επιλογών.

Τέλος, σε σχέση με τον τουρκικό ισχυρισμό ότι η  Ελλάδα, μέσω της συνεργασίας της με το Ισραήλ και της ενίσχυσης της αμυντικής της ικανότητας, μετατρέπεται σε μέρος μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με την Τουρκία και κατ’ επέκταση, επιλέγει μια στρατηγική έντασης απέναντί της, η ελληνική απάντηση θα πρέπει να είναι εξίσου σαφής.

Η Ελλάδα δεν έχει επιλέξει και δεν επιθυμεί να επιλέξει τη στρατηγική της έντασης.

Αντιθέτως, τα τελευταία χρόνια έχει διαμορφώσει ένα μοντέλο διαχείρισης των ελληνοτουρκικών σχέσεων που συνδυάζει τον ενεργό διάλογο, τους ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, την ανάληψη διπλωματικών πρωτοβουλιών και τη συνεχή ενίσχυση  της αποτρεπτικής της ικανότητας.

Πρόκειται για μια -όπως έχω αναφέρει σε παλαιότερο άρθρο μου- «Στρατηγική Ευθύνης» σύμφωνα με την οποία ο διάλογος δεν αντιμετωπίζεται ως ένδειξη αδυναμίας ή υποχώρησης, αλλά ως εργαλείο διαχείρισης κρίσεων, περιορισμού της έντασης και δημιουργίας συνθηκών σταθερότητας, χωρίς να εγκαταλείπεται η ανάγκη διατήρησης ισχυρής και αξιόπιστης αποτροπής.

Ειδικότερα, μέσω αυτής της «Στρατηγικής Ευθύνης» η Ελλάδα επιδιώκει τη σταθερότητα μέσα από τον συνδυασμό διαλόγου και αποτρεπτικής ισχύος, αποφεύγοντας μια «Στρατηγική Έντασης», η οποία επενδύει στη ρητορική της αντιπαράθεσης και της σύγκρουσης και μπορεί να εγκλωβίσει τις δύο χώρες σε ένα φαύλο κύκλο κλιμάκωσης και αστάθειας.

Η Ελλάδα επενδύει στο διάλογο, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ της.

Συνομιλεί με την Τουρκία και ταυτόχρονα, αυξάνει το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής επιλογής εναντίον της.

Διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, χωρίς να αποδέχεται τετελεσμένα και να εγκαταλείπει τις κόκκινες γραμμές και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Αυτό δεν είναι «Πολιτική Κατευνασμού», αλλά «Στρατηγική Ευθύνης».

Όταν μια χώρα προμηθεύεται αεροπλάνα Rafale, εκσυγχρονίζει τα F16 σε επίπεδο Viper, προετοιμάζεται για την ένταξη των F-35 στον αμυντικό της σχεδιασμό, ενισχύει το Πολεμικό της Ναυτικό με νέες φρεγάτες Belharra και Bergamini και προχωρά στην ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», δεν ακολουθεί πολιτική Κατευνασμού.

Οικοδομεί ισχυρή εθνική αποτροπή μέσα από μια συνεκτική «Στρατηγική Ευθύνης».

Εν κατακλείδι, η έντονη τουρκική αντίδραση στη συμφωνία για την απόκτηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα» αποτελεί ένα στοιχείο που πρέπει να αξιολογηθεί με στρατηγική ψυχραιμία.

Υποδηλώνει, ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται από την Τουρκία ως μια ανίσχυρη και απομονωμένη χώρα, όπως συχνά επιχειρείται να παρουσιαστεί στον ελληνικό δημόσιο διάλογο, αλλά ως μια υπολογίσιμη δύναμη, η οποία ενισχύει τις αμυντικές της δυνατότητες, διευρύνει τις στρατηγικές της συνεργασίες και αυξάνει το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ή αναθεωρητικής επιλογής εναντίον της.

Ταυτόχρονα, η προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει την ελληνική αμυντική ενίσχυση ως επιθετική ενέργεια, επιβεβαιώνει την ανάγκη η Ελλάδα, να μην αφήνει τρίτους να καθορίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο αξιολογούνται οι εθνικές της επιλογές.

Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα οφείλει να συνεχίσει να διαμορφώνει και να προβάλλει με πειστικό τρόπο το δικό της στρατηγικό αφήγημα, ότι η ενίσχυση της εθνικής της άμυνας δηλαδή, δεν αποτελεί απειλή για κανέναν, αλλά προϋπόθεση ασφάλειας, σταθερότητας και αξιόπιστης αποτροπής.

Τέλος, η έντονη αντίδραση της Τουρκίας στις εθνικές και αμυντικές στρατηγικές επιλογές της Ελλάδας καταδεικνύει με ιδιαίτερα σαφή τρόπο, ότι η  εθνική ισχύς δεν κρίνεται από το ποιος εμφανίζεται πιο «πατριώτης» στο εσωτερικό της χώρας.

Κρίνεται και αξιολογείται από τις πραγματικές δυνατότητες που διαθέτει η χώρα, από τις στρατηγικές συμμαχίες που οικοδομεί και κυρίως, από τον τρόπο με τον οποίο οι δυνατότητες αυτές γίνονται αντιληπτές από εκείνους που ενδέχεται να τις αμφισβητήσουν.

Γιατί η πραγματική αποτροπή χτίζεται με έργα και όχι με εθνικιστικές κορώνες.

Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

  Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

 E-mail: konmpalo@gmail.com

WhatsApp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Vb87C9m2Jl8HfqccYV1y

«Άνθρακες ο θησαυρός» ή «πολλή φασαρία για το τίποτα», θα μπορούσε να πει κάποιος πολιτικός ή οικονομικός παρατηρητής για τις αναμενόμενες εξαγγελίες Τσίπρα για την Οικονομία.

Ο πρώην πρωθυπουργός, ανέβηκε στο βήμα και μ’ εκείνον τον θεατρικό στόμφο που χαρακτηρίζει τους λόγους του και τελικά κατέληξε πάλι σε υποσχέσεις για νέες …φρεναπάτες! Ταξίματα σε ορίζοντα τετραετίας, φενάκες σε ορίζοντα δεκαετίας και λοιπές …κοινωνικές συμφωνίες και εγγυήσεις.

Νέο πελώριο πρόγραμμα Θεσσαλονίκης, κάτι ως …άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς…   Με απίστευτες αντιφάσεις, τέτοιες που μόνο κάποιος που δεν έχει σχέση με την Οικονομία και τις διαδικασίες της μπορεί να προτείνει. Δηλαδή, από τη μια η στήριξη της παραγωγικής αναγέννησης της χώρας (καινοτομία, βιομηχανία κλπ) και από την άλλη με… εφαρμογή άλλων κανόνων στο τραπεζικό σύστημα, έξω από τα ειωθότα παγκοσμίως!

Με ακρογωνιαίο λίθο την …επανακρατικοποίηση της ΔΕΗ! Την οποία ο ίδιος είχε…διαλύσει! Κι είναι απορίας άξιο που δεν ζήτησε (ακόμη) την επανακρατικοποίηση του ΟΤΕ και της Ολυμπιακής…

Είπε κι έταξε κι άλλα. 500 ευρώ σε γιατρούς και νοσηλευτές, 300 ευρώ στους εκπαιδευτικούς, ενώ υποσχέθηκε εθνικό ταμείο σύγκλισης που θα γεμίσει με 12 δις!! Κι ένα άλλο, επενδυτικό με 10 δις σε δέκα χρόνια…

Μίλησε για μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά τρόφιμα και είδη υγιεινής, αλλά δεν είπε ότι αυτό κοστίζει περίπου 2 δις ετησίως. Ποιος θα τα πληρώσει;

Μίλησε για διπλασιασμό της έκπτωσης φόρου για τις οικογένειες με παιδιά, μέτρο που κοστίζει 1 δις! Ποιος θα το πληρώσει; Μίλησε για την κατάργηση της προκαταβολής φόρου στις ατομικές επιχειρήσεις. Μα δεν είπε ότι αυτό αποτιμάται στα 800 εκ. ευρώ! Ενώ για τη μείωση της προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα από το 80% στο 50%, το ποσό ανεβαίνει στα 2,1 δισ. ευρώ. Πώς θα καλυφτούν όλα αυτά στον προϋπολογισμό;

Ως αντιστάθμισμα, πρότεινε έναν μηχανισμό «δίκαιης φορολόγησης», όπως είπε, που αφορά «το 1% των οικονομικά ισχυρότερων Ελλήνων, την αύξηση του φόρου στα μερίσματα και την φορολόγηση των τραπεζικών κερδών.

Πάντως, κατά Τσίπρα, στις … νέες ημέρες του, όλοι θα κάνουν διακοπές, η ακρίβεια θα εξαφανιστεί, οι ανέντιμοι θα μεταναστεύσουν και στη θέση τους θα επιστρέψουν οι νέοι του brain drain….

Αυτά και πολλά άλλα, θα έχουν οδηγό την εντιμότητα, αφού ο ίδιος θα μπει μπροστά και θα επιβάλλει την ηθική ανωτερότητα της Αριστεράς. Επίσης, λησμόνησε ν’ αναφερθεί στο γεγονός ότι όσα παρουσίασε κοστίζουν 13 δις και παραβιάζουν κάθε ευρωπαϊκό κανόνα για τα όρια των δημοσιονομικών δαπανών.

Είπε και το άλλο: Ότι οι ανισότητες ξεκινάνε από την Παιδεία και το σχολείο. Προφανώς, την ώρα που το έλεγε,  είχε λησμονήσει ότι στέλνει σε ιδιωτικό σχολείο τα παιδιά του, από το νηπιαγωγείο ακόμη!

Έταξε κι ετήσιο φόρουμ ειρήνης στην Αρχαία Ολυμπία. Προφανώς για κάνουν weekend οι freepalestine κι οι συνοδοιπόροι τους…

Η Θεσσαλονίκη, λοιπόν, άκουσε ξανά το ίδιο τραγούδι: περισσότερα, καλύτερα, δικαιότερα!  Χωρίς να υπάρχει αφήγημα, χωρίς να εξηγείται πειστικά το πώς. Η πολιτική, όμως, δεν κρίνεται από το ύψος των υποσχέσεων αλλά από το κόστος και την εφαρμογή τους. Κι εκεί ακριβώς αρχίζει η πραγματικότητα.

Γιατί, τα τραγούδια μπορεί να είναι πολλά, τα στάχυα, όμως, μετριούνται στο χωράφι…

Κι ας μη ξεχνάμε, ότι από …τραγούδια, νταούλια, λόγια, αυταπάτες και … μουσαμάδες, έχουμε χορτάσει…