Ένα νέο τοπίο διαμορφώνεται στην ελληνική αγορά εστίασης. Ο ισχυρός τουρισμός και η ζήτηση για ποιοτικές γαστρονομικές εμπειρίες ενισχύουν τις επενδύσεις ενώ τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξημένο ενδιαφέρον για επιχειρηματικά deals που αναδιαμορφώνουν τον κλάδο. Επενδυτικά κεφάλαια, μεγάλοι όμιλοι και στρατηγικοί επενδυτές διεκδικούν θέση σε έναν κλάδο που εξακολουθεί να εμφανίζει ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης. Από εξαγορές γνωστών αλυσίδων και συμμετοχές σε ταχέως αναπτυσσόμενα concepts έως συνεργασίες για την επέκταση δικτύων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, τα τελευταία deals αποτυπώνουν τη μεταμόρφωση της εστίασης σε οργανωμένη επιχειρηματική δραστηριότητα με σημαντικές αποδόσεις.

Παρά το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον και τις σημαντικές επιχειρηματικές συμφωνίες που καταγράφονται στην ελληνική αγορά εστίασης, η καθημερινότητα των επιχειρήσεων παραμένει απαιτητική. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, οι ελλείψεις προσωπικού, η φορολογική επιβάρυνση και οι συνεχείς πιέσεις στα περιθώρια κέρδους εξακολουθούν να αποτελούν βασικές προκλήσεις για τον κλάδο. Θεσμικοί φορείς και εκπρόσωποι της αγοράς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και τονίζουν ότι προκειμένου να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις και μέτρα στήριξης που θα αντιμετωπίσουν τα διαχρονικά προβλήματα του κλάδου.

«Ο τουρισμός παραμένει ένας ισχυρός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας, ωστόσο υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις. Στον κλάδο της εστίασης καταγράφεται για ακόμη μία χρονιά αρνητική πορεία στον κύκλο εργασιών. Το πρόβλημα σχετίζεται άμεσα με το διαθέσιμο εισόδημα. Οι Έλληνες καταναλωτές περιορίζουν τις δαπάνες τους λόγω ακρίβειας, όμως το ίδιο συμβαίνει και με πολλούς τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα μας και αντιμετωπίζουν αντίστοιχες πιέσεις» αναφέρει μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος ΓΣΕΒΕΕ-ΠΟΕΣΕ, Γιώργος Καββαθάς.

«Μέχρι τώρα παρατηρούμε μικρότερη διάρκεια παραμονής και πιο συγκρατημένη κατανάλωση ή κατανάλωση εντός σπιτιού που ‘‘κλέβει” συνεχώς μερίδιο από τις επιχειρήσεις του κλάδου» τονίζει ο κ. Καββαθάς και συμπληρώνει: «Παράλληλα, στην εστίαση το φορολογικό βάρος παραμένει υψηλό. Η συζήτηση για μείωση του ΦΠΑ παραμένει ανοιχτή εδώ και χρόνια χωρίς ουσιαστική παρέμβαση από την πλευρά της πολιτείας ενώ έντονο είναι και το πρόβλημα έλλειψης προσωπικού, με περισσότερες από 30.000 κενές θέσεις εργασίας καθώς και το αυξημένο κόστος σε πρώτες ύλες και την ενέργεια».

Σύμφωνα με όσα επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κύριος Καββαθάς, «την περασμένη εβδομάδα η ΠΟΕΣΕ κατέθεσε με επιστολή της προς τον πρωθυπουργό τέσσερις προτάσεις με στόχο τη δημιουργία ενός δίκαιου, ανταγωνιστικού και βιώσιμου φορολογικού πλαίσιο στην εστίαση, ανάλογο με αυτό που ισχύει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες καθώς και τη διαμόρφωση των συνθηκών εκείνων που θα επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να επενδύσουν, να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας, να συγκρατήσουν τις τιμές και να συνεχίσουν να αποτελούν βασικό πυλώνα του ελληνικού τουρισμού και της εθνικής οικονομίας».

Οι προτάσεις της ΠΟΕΣΕ κινούνται σε τέσσερις άξονες. Πρώτον, ζητεί τη μόνιμη καθιέρωση ενιαίου ΦΠΑ 13% σε όλη την εστίαση, με εξαίρεση τα αλκοολούχα ποτά. Παράλληλα προτείνει την πιλοτική εφαρμογή πιλοτικού συντελεστή 6% για το πρώτο εξάμηνο του 2027, ώστε να αξιολογηθεί στην πράξη η επίδραση μιας πιο χαμηλής φορολογικής επιβάρυνσης στην αγορά. Δεύτερον, ζητεί την πλήρη κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στον καφέ με το επιχείρημα ότι πρόκειται για φόρο που επιβλήθηκε σε διαφορετικές δημοσιονομικές συνθήκες και πλέον λειτουργεί ως πρόσθετο βάρος στην τελική τιμή. Τρίτον, η ΠΟΕΣΕ ζητεί την εξαίρεση του delivery, των τηλεφωνικών παραγγελιών, των ηλεκτρονικών παραγγελιών και των συναλλαγών μέσω ψηφιακών πλατφορμών από τον φόρο παρεπιδημούντων 0,5% ή 0,75%, καθώς οι συγκεκριμένες υπηρεσίες δεν συνδέονται με επιτόπια κατανάλωση ούτε με χρήση δημοτικών υποδομών. Τέταρτον ζητεί να καταργηθούν οι ασφαλιστικές εισφορές στις προσαυξήσεις Κυριακών, αργιών και νυχτερινής εργασίας. Η ΠΟΕΣΕ υποστηρίζει ότι στην εστίαση η εργασία σε αυτές τις ώρες δεν αποτελεί έκτακτο φαινόμενο αλλά βασικό χαρακτηριστικό λειτουργίας των επιχειρήσεων, άρα η επιβάρυνση των προσαυξήσεων αυξάνει το μη μισθολογικό κόστος σε έναν κλάδο που λειτουργεί με εκτεταμένα ωράρια.

Οι συμφωνίες που οδηγούν την επόμενη ημέρα της εστίασης

Την δυναμική του κλάδου εστίασης καταδεικνύει το γεγονός ότι από τις αρχές του 2026 καταγράφεται μπαράζ επιχειρηματικών συμφωνιών ενώ μεγάλα ελληνικά και ξένα funds τοποθετούνται στρατηγικά στην αγορά. Τι βλέπουν όμως οι επενδυτές στον κλάδο της εστίασης; Η ανθεκτικότητα της κατανάλωσης, η ισχυρή τουριστική ζήτηση, η δυνατότητα δημιουργίας οικονομιών κλίμακας, αλλά και η προοπτική εξαγωγής επιτυχημένων ελληνικών brands αποτελούν βασικούς παράγοντες που τροφοδοτούν το επενδυτικό ενδιαφέρον. Ταυτόχρονα, η συγκέντρωση της αγοράς επιταχύνεται, δημιουργώντας νέους πρωταγωνιστές και αναδιαμορφώνοντας τον κλάδο σε έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας.

Στο πλαίσιο αυτό το Halcyon Equity Partners S.C.A SICAR ανακοίνωσε πρόσφατα την στρατηγική του επένδυση στη Mailo’s ΑΕ, ένα από τα πιο δυναμικά ανερχόμενα concepts fast‑casual εστίασης, με παρουσία σε Ελλάδα, Κύπρο, Λίβανο και Καναδά. Η Mailo’s, με δίκτυο που αποτελείται σήμερα από 50 καταστήματα, ιδρύθηκε το 2019 και έχει καθιερωθεί στην ελληνική αγορά street food, προσφέροντας μακαρονάδες με φρέσκα ζυμαρικά, τα οποία παρασκευάζονται καθημερινά στα καταστήματα, μέσα από ένα σύγχρονο μοντέλο quick service restaurant. Η αναπτυξιακή πορεία της Mailo’s ενισχύθηκε περαιτέρω το 2024 μέσω της στρατηγικής συμμετοχής της VG Holding, της οποίας πλειοψηφικός μέτοχος είναι ο Βλάσσης Γεωργάτος, διευθύνων σύμβουλος της Γρηγόρης ΑΒΕΕ. Με ένα franchise‑led μοντέλο και ευρεία καταναλωτική απήχηση, η Mailo’s εισέρχεται στη νέα της φάση ανάπτυξης με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της εγχώριας παρουσίας της και τη διεθνή της επέκταση. Το Halcyon Equity Partners, ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί στενά με τη διοικητική ομάδα για να επιταχύνει το πλάνο ανάπτυξης και να ενισχύσει περαιτέρω τις λειτουργίες και τη διακυβέρνηση της εταιρίας.

Από τον κλάδο της εστίασης ξεκίνησε τις επενδυτικές του κινήσεις και το νεοσυσταθέν fund, Golden Age Capital, δρομολογώντας τον περασμένο Φεβρουάριο την απόκτηση πλειοψηφικού μεριδίου στην γνωστή αλυσίδα εστιατορίων «Ο Πρόεδρος». Το επενδυτικό ταμείο Golden Age Capital, υπό τον Περικλή Μαζαράκη, έχει υπό διαχείριση κεφάλαια άνω των 200 εκατ. ευρώ και εκδηλώνει ενδιαφέρον για τον ευρύτερο χώρο των τροφίμων και της εστίασης. Η αλυσίδα εστιατορίων «Ο Πρόεδρος» ξεκίνησε πριν από 11 χρόνια ως ένα συνοικιακό ψητοπωλείο και εξελίχθηκε σε οργανωμένη πλατφόρμα street food. Δραστηριοποιείται εδώ και περίπου μια δεκαετία στον χώρο της εστίασης, μετρώντας ένα δίκτυο περίπου 20 καταστημάτων σε αρκετές συνοικίες της Αθήνας. Η εταιρεία διαθέτει το δικό της πιστοποιημένο εργαστήριο κρεάτων, όπου καθημερινά προετοιμάζονται τα προϊόντα και αποστέλλονται στα καταστήματα, με στόχο τη μέγιστη ποιότητα.

Νέα δεδομένα στην αγορά της καφεστίασης φέρνει το deal των εταιρειών Βενέτη και Coffee Lab που ανακοινώθηκε τον περασμένο Μάρτιο και αφορά στην απόκτηση μειοψηφικού ποσοστού στη δεύτερη από την πρώτη. Η σχέση των δύο πλευρών θα περιλαμβάνει μετοχική σύνδεση, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και παροχή προϊόντων Βενέτης προς το δίκτυο της Coffee Lab και το αντίστροφο. Δηλαδή καφέ από τα Coffee Lab στα καταστήματα «Βενέτης». Ταυτόχρονα, η συνεργασία των δύο εταιρειών αναμένεται να οδηγήσει σε ένα νέο επιχειρηματικό concept που αφορά στη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου τύπου καταστημάτων καφέ με χαμηλότερο επενδυτικό και λειτουργικό κόστος. Το νέο concept θα αφορά σε μικρότερα καταστήματα, με περιορισμένες ανάγκες προσωπικού και έμφαση στον καφέ και σε βασικά προϊόντα bakery, επιδιώκοντας υψηλότερη κερδοφορία για τους συνεργάτες του δικτύου. Το μοντέλο θα μπορεί να αναπτυχθεί μέσω franchise, απευθυνόμενο τόσο σε νέους συνεργάτες όσο και σε υφιστάμενους franchisees της Coffee Lab.

Από την ίδρυσή της το 2009 έως σήμερα, η εταιρεία Coffee Lab έχει αναπτύξει ένα δυναμικά εξελισσόμενο δίκτυο καταστημάτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το δίκτυο της εταιρείας αποτελείται σήμερα από 7 εταιρικά  καταστήματα και 91 Franchise σε όλη την χώρα. Παράλληλα η εταιρεία δραστηριοποιείται στο εξωτερικό με 43 καταστήματα Coffee lab στις εξής χώρες: Κύπρο, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Αυστρία, Γερμανία, Βουλγαρία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτο. Το σύνολο καταστημάτων της εταιρείας ανέρχεται στα 141. Οι κεντρικές παραγωγικές εγκαταστάσεις της Coffee Lab στην Αθήνα συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες της Ανατολικής Ευρώπης, με δυνατότητα παραγωγής έως 10 τόνων καφέ ημερησίως.

Η εταιρεία Βενέτη συμπληρώνει φέτος 78 χρόνια επιχειρηματικής δραστηριότητας. Διαθέτει 130 σημεία πώλησης στην Ελλάδα και 25 εταιρείες σε όλο το φάσμα της εστίασης. Τις τελευταίες δεκαετίες πρωτοστατεί στην αγορά, εισάγοντας μια σειρά από επιτυχημένα concept όπως τα VENETI FOOD HALL, τα VENETI 1948, το VENETI GREAT στο Μπάγκειον, τα VENETI GO και τα CREMERIA VENETI. Tο 2024 η εταιρεία εξαγόρασε την εταιρεία ΠΑΓΩΤΑ ΔΩΔΩΝΗ ενώ το 2025 η εταιρεία έθεσε ξανά λειτουργία το ιστορικό Jackson Hall  με την επωνυμία VENETI Jackson Hall.

Στις αρχές Απριλίου ανακοινώθηκε ότι ο όμιλος Alshaya προχώρησε στην απόκτηση των δικαιωμάτων λειτουργίας των καταστημάτων Starbucks σε Ελλάδα και Κύπρο, αναλαμβάνοντας πλέον ως νέος αποκλειστικός ιδιοκτήτης και διαχειριστής της επιχείρησης, η οποία μέχρι πρότινος λειτουργούσε υπό τη διοίκηση της οικογένειας Μαρινόπουλου. Η αλυσίδα Starbucks σε Ελλάδα και Κύπρο, που ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2002, αριθμεί σήμερα 30 σημεία στην Ελλάδα και 18 στην Κύπρο, απασχολώντας περίπου 500 εργαζομένους.

Ο Όμιλος Alshaya συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους και μακροβιότερους αδειοδοτημένους συνεργάτες της εταιρείας παγκοσμίως. Από το άνοιγμα του πρώτου καταστήματος στο Κουβέιτ το 1999, λειτουργεί σήμερα περισσότερα από 2.000 καταστήματα σε 13 χώρες, εξυπηρετώντας καθημερινά πάνω από ένα εκατομμύριο πελάτες. Υπό τη νέα ηγεσία της Jacqueline Delpippo, Business Manager της Starbucks Ελλάδας και Κύπρου στον όμιλο Alshaya, άμεση προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση μίας ομαλής μετάβασης και η απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των πελατών του δικτύου καταστημάτων Starbucks. Σε επόμενο στάδιο, το δίκτυο Starbucks σε Ελλάδα και Κύπρο του ομίλου Alshaya θα επικεντρωθεί στην περαιτέρω αναβάθμιση της εμπειρίας πελάτη, εξετάζοντας παράλληλα ευκαιρίες για την ανάπτυξη της παρουσίας της στην περιοχή. Η νέα λειτουργική οντότητα θα φέρει την επωνυμία «Alshaya Hellas SMSA» στην Ελλάδα, ενώ στην Κύπρο θα λειτουργεί υπό την επωνυμία «Murgab Cyprus Ltd».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο έντονος ανταγωνισμός των ελληνικών τραπεζών στην αγορά στεγαστικών δανείων πιέζει τα επιτόκια ολοένα και χαμηλότερα τους τελευταίους μήνες. Σε μια περίοδο κατά την οποία η στεγαστική κρίση παραμένει μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις στην Ευρώπη, οι δανειολήπτες στην Ελλάδα έχουν πρόσβαση σε σταθερά στεγαστικά δάνεια με κόστος χαμηλότερο από το μέσο όρο της ευρωζώνης, ακόμα και όταν η διάρκεια σταθερού επιτοκίου υπερβαίνει τα δέκα χρόνια.

Η εικόνα του Μαΐου είναι ενδεικτική. Στα στεγαστικά δάνεια με περίοδο σταθερού επιτοκίου από 1 έως 5 χρόνια, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,10%, έναντι 3,47% στην ευρωζώνη. Η επίδοση αυτή διατηρεί την Ελλάδα στην πέμπτη φθηνότερη θέση μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ στη συγκεκριμένη κατηγορία. Η ταξινόμηση γίνεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και αφορά νέα στεγαστικά δάνεια προς νοικοκυριά με αρχική περίοδο καθορισμένου επιτοκίου άνω του ενός και έως πέντε έτη.

Οι διαφορές ανάμεσα στις χώρες της ευρωζώνης παραμένουν μεγάλες. Στην ακριβότερη πλευρά της στεγαστικής πίστης στην ευρωζώνη βρίσκονται η Λετονία, με μέσο επιτόκιο 8,28%, η Λιθουανία, με 4,44%, και η Γερμανία, με 3,92%. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα επιτόκια καταγράφονται στη Μάλταμε 1,75%, στην Κροατία με 2,68% και στην Πορτογαλία με 2,78%. Η Ελλάδα, με 3,10%, κινείται καθαρά κάτω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και πολλές άλλες χώρες.

Σε ό,τι αφορά τα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο πάνω από 10 χρόνια, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα ήταν 3,08%, οριακά χαμηλότερο ακόμη και από την κατηγορία σταθερού επιτοκίου έως πέντε ετών. Στην ευρωζώνη, το αντίστοιχο μέσο επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 3,32%. Και σε αυτή την κατηγορία η Ελλάδα κατατάσσεται έκτη φθηνότερη στη ζώνη του ευρώ. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αντίστοιχη ταξινόμηση της ΕΚΤ,τα υψηλότερα επιτόκια εμφανίζονται στη Σλοβακία με 5,28%, στη Λετονία με 5,20% και στη Γερμανία με 3,98%. Τα χαμηλότερα καταγράφονται στη Βουλγαρίαμε 2,52%, στην Ισπανία με 2,62% και στην Κροατία με 2,94%.

 Τα τελευταία χρόνια το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει προχωρήσει σε σημαντικό εκσυγχρονισμό των διαδικασιών στεγαστικής πίστης, αξιοποιώντας ψηφιακές τεχνολογίες και αυτοματοποιημένα μοντέλα αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των υποψήφιων δανειοληπτών. Όπως έχει ανακοινωθεί, οι επενδύσεις αυτές έχουν συμβάλει στη σημαντική μείωση του χρόνου προέγκρισης και εκταμίευσης των στεγαστικών δανείων, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν νομικές, τεχνικές ή άλλες εκκρεμότητες που σχετίζονται με το ακίνητο ή τον φάκελο της χρηματοδότησης. Παράλληλα, οι τράπεζες έχουν αναπτύξει κεντροποιημένες μονάδες στεγαστικής πίστης και δίκτυο εξειδικευμένων στεγαστικών συμβούλων, οι οποίοι παρέχουν προσωποποιημένη υποστήριξη στους ενδιαφερόμενους, συνήθως κατόπιν προγραμματισμένου ραντεβού. Την ίδια στιγμή, διευρύνεται συνεχώς η ψηφιοποίηση της διαδικασίας, με την ηλεκτρονική υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών να εφαρμόζεται ήδη από αρκετές τράπεζες, βελτιώνοντας την ταχύτητα, τη διαφάνεια και τη συνολική εμπειρία εξυπηρέτησης των πελατών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ