Σεισμός στην Κολομβία: Οι νεκροί ξεπέρασαν τους 250

Διασώστες στην πόλη Κάλι κατάφεραν χθες Τρίτη να ανασύρουν ζωντανή από τα συντρίμμια γυναίκα 31 ετών, που ζούσε στον δεύτερο όροφο πενταώροφης πολυκατοικίας και παγιδεύτηκε όταν το κτίριο κατέρρευσε, σχεδόν 30 ώρες μετά τον καταστροφικό σεισμό 7,4 βαθμών που χτύπησε τη δυτική Κολομβία νωρίς το πρωί της Δευτέρας (τοπική ώρα) και, με βάση τους μέχρι στιγμής απολογισμούς των θυμάτων από πληγέντες δήμους, στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 254 ανθρώπους και προκάλεσε την κατάρρευση δεκάδων ακινήτων.

Ο πυροσβέστης Σαντιάγο Σάντσες εξήγησε στο μέσο ενημέρωσης Caracol ότι η επιχείρηση διάσωσης, εξαιρετικά περίπλοκη, διήρκεσε κάπου 16 ώρες. Μέλη σωστικού συνεργείου χρειάστηκε να φτάσουν σε βάθος «επτά ή οκτώ μέτρων» καθέτως στο βουνό από συντρίμμια για να ανασύρουν τη νεαρή. Η κατάστασή της είναι «καλή, με δεδομένες τις περιστάσεις», πρόσθεσε απλά.

Ο κ. Σάντσες είπε ακόμη πως στο κτίριο πιστεύεται πως είναι παγιδευμένοι άλλοι 24 άνθρωποι, τουλάχιστον δύο από τους οποίους είναι γνωστό πως παραμένουν ζωντανοί, κι η επιχείρηση έρευνας και διάσωσης συνεχιζόταν.

Αλλού, τα σωστικά συνεργεία συνέχιζαν να ψάχνουν στους σωρούς συντριμμιών, κραυγάζοντας ενίοτε σε συγκεντρωμένους να κάνουν ησυχία, για να μπορέσουν να αφουγκραστούν, να ακούσουν αν κάποιος επιζών προσπαθούσε να επικοινωνήσει.

Ο σεισμός 7,4 βαθμών, ο ισχυρότερος τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία στην Κολομβία, σημειώθηκε τη Δευτέρα στις 07:34 (τοπική ώρα· 15:34 ώρα Ελλάδας) κοντά στη Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στον δυτικό νομό Τσοκό, στις ακτές της χώρας στον Ειρηνικό, σε βάθος 103 χιλιομέτρων.

Κατά υπολογισμούς του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς βασισμένους σε στοιχεία που ανακοινώνουν οι σεισμοπαθείς δήμοι, οι νεκροί έχουν φτάσει τους 254, από τους οποίους 101 ζούσαν στην Περέιρα, στην «γη του καφέ», και 95 στην Κάλι, την τρίτη πόλη της Κολομβίας, με 2,2 εκατομμύρια κατοίκους.

Παράλληλα, ανεπίσημοι υπολογισμοί, με βάση πλατφόρμα στο διαδίκτυο όπου κόσμος αναφέρει πως δικοί του αγνοούνται, δείχνει πως κάπου 4.000 άνθρωποι είναι ακόμη άγνωστο τι έχουν απογίνει.

Ειδικοί θεωρούν ότι το κρίσιμο διάστημα για τον εντοπισμό και τη διάσωση επιζώντων μετά από μεγάλο σεισμό είναι κατά κανόνα 72 ώρες. Αφού παρέλθει το χρονικό διάστημα αυτό, οι πιθανότητες επιβίωσης μειώνονται δραματικά.

Επαγγελματίες διασώστες, εθελοντές, κάποιοι στρατιωτικοί, ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά, μηχανήματα έργου έχουν ριχτεί στα συντρίμμια, εργάζονται ασταμάτητα, ενώ κόσμος μοιράζει τρόφιμα και νερό σε πληγέντες και διασώστες, εν μέσω κύματος αλληλεγγύης μπροστά στην καταστροφή.

Ταυτόχρονα, σε κάποιες πόλεις κηρύχθηκε απαγόρευση νυχτερινής κυκλοφορίας για να προληφθούν λεηλασίες.

Από ψηλά, ορισμένες γειτονιές στην Κάλι μοιάζουν σαν να βομβαρδίστηκαν. Βουνά από συντρίμμια χάσκουν εκεί όπου στέκονταν σπίτια και άλλα ακίνητα. Στους δρόμους, αυτοκίνητα μοιάζουν σαν παιδικά παιγνίδια πεταμένα εδώ κι εκεί, κάποια καταπλακωμένα από τοίχους ή όγκους μπετόν.

Με σκαπάνες, με φτυάρια, με γυμνά χέρια, κάτοικοι πάνε να βοηθήσουν. Σχηματίζουν ανθρώπινες αλυσίδες για να απομακρύνουν συντρίμμια. «Δουλεύουμε μαζί με την ελπίδα να σώσουμε έστω μια ζωή», εξηγεί ο Χαβιέρ Μουνιός.

Νοσοκομεία στην Κάλι υπέστησαν ζημιές. Τμήμα του πανεπιστημιακού νοσοκομείου κατέρρευσε, υποχρεώνοντας γιατρούς να μεταφέρουν ασθενείς, σε κάποιες περιπτώσεις να τους προσφέρουν φροντίδες σε παρακείμενους κήπους.

Στην Κάλι, στην Περέιρα και στη Μανισάλες, στην τουριστική «γη του καφέ», όπως και στην Κιβδό, τις πόλεις που χτυπήθηκαν πιο σκληρά, ένωση δήμων έκανε λόγο για τουλάχιστον 1.600 τραυματίες και 240 κατεστραμμένα κτίρια.

«Τα χάσαμε όλα»

Στην Περέιρα, οι περισσότεροι από τους 480.000 κατοίκους δεν έχουν ρεύμα κι ελάχιστοι έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Πολλοί πέρασαν τη νύχτα έξω, τρομοκρατημένοι από τις συνεχείς μετασεισμούς – έχουν καταγραφτεί πάνω από 100. Σε πάρκο, σκηνές και στρώματα έχουν στηθεί για σεισμοπαθείς, ή τοποθετήθηκαν από τους ίδιους.

«Τα χάσαμε όλα, αλλά είμαστε ζωντανοί», συνόψισε ο Χοάν Ταμπάσκο, 23 ετών, που κατασκήνωσε στο πάρκο με τη σύντροφό του και τον γιο τους, επτά μηνών.

«Είναι απίστευτο πώς μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα», πρόσθεσε.

Για πολλούς, η αναζήτηση συγγενών μετατρέπεται σε θρήνο.

«Η θεία μου ζούσε εδώ. Είναι κάτω από τα συντρίμμια», είπε ο Χόρχε Γκονσάλες μπροστά στα συντρίμμια κτιρίου που κατέρρευσε. «Δεν έχουμε μπορέσει να την ανασύρουμε, υπάρχει διαρροή αερίου», και «όσο δεν έχει βρεθεί το πτώμα της, δεν έχω καμιά πρόθεση να φύγω από εδώ», πρόσθεσε, αποφασισμένος.

Άλλοι μετρούν κυρίως υλικές απώλειες. «Τα χάσαμε όλα», είπε η Στέλλα Γκάλβις, που πρόλαβε να βγει από το κτίριο όπου ζούσαν μαζί με τον σύζυγό της και το παιδί της. «Επιζήσαμε σαν από θαύμα», αναστενάζει.

Ο νέος πρόεδρος της Κολομβίας Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, η κυβέρνηση του οποίου ετοιμάζει δραστικές περικοπές δημοσίων δαπανών, υποσχέθηκε μολαταύτα επιδοτήσεις για να μπορέσουν χιλιάδες σεισμοπαθείς που έμειναν άστεγοι να βρουν νέα σπίτια, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του χθες στην Περέιρα, που ήδη το 1999 είχε χτυπηθεί από σεισμό με σχεδόν 1.200 νεκρούς.

Διεθνής βοήθεια

Ο καταστροφικός σεισμός προκάλεσε αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, σύμμαχος του νέου προέδρου της δεξιάς, ανακοίνωσε βοήθεια ύψους 15,5 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε πως ενεργοποιεί τους δορυφόρους της υπηρεσίας Κοπέρνικος για να διευκολύνει τις επιχειρήσεις διάσωσης.

Ο πάπας Λέων Ιδ΄ δήλωσε «συγκλονισμένος». Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε την «αλληλεγγύη του στον λαό και στην κυβέρνηση της Κολομβίας».

Ο πολύ ισχυρός σεισμός έγινε αισθητός ως τον Ισημερινό, τον Παναμά και τη Βενεζουέλα – αυτή η τελευταία ακόμη μετράει τις πληγές του διπλού σεισμού 7,2 και 7,5 βαθμών της 24ης Ιουνίου, ο προσωρινός απολογισμός των θυμάτων του οποίου έχει ξεπεράσει τους 6.300 νεκρούς.

Οι χώρες αυτές βρίσκονται πάνω από τον λεγόμενο δακτύλιο της φωτιάς του Ειρηνικού ωκεανού, περιοχή με εξαιρετικά ισχυρή σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα, εξαιτίας των κινήσεων τεκτονικών πλακών στο υπέδαφος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Για 4η φορά πρωταθλητής Ευρώπης ο Μίλτος Τεντόγλου

Ο Μίλτος Τεντόγλου, με επίδοση στα 8.44μ. στο 4ο άλμα του στο “Alexander Stadium” στο Μπέρμιγχαμ, κατέκτησε το 4ο χρυσό μετάλλιο σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στην καριέρα του στο άλμα εις μήκος, ο πρώτος Έλληνας αθλητής που το πετυχαίνει!

Ο «χρυσός» Ολυμπιονίκης του Παρισιού, μετά το χρυσό μετάλλιο το 2018 στο Βερολίνο, το χρυσό το 2022 στο Μόναχο και το χρυσό το 2024 στη Ρώμη, έγινε ο πρώτος στην ιστορία της διοργάνωσης (μετά από 94 χρόνια) που έχει πλέον στη συλλογή του τέσσερα χρυσά μετάλλια στο μήκος, μιας και μέχρι σήμερα μοιραζόταν αυτό το επίτευγμα με τον Σοβιετικό Ιβάν Τερ Οβανεσιάν (1958, 1962, 1969). Έγινε και ο 27ος αθλητής ή αθλήτρια στην ιστορία που έφτασε τα τέσσερα χρυσά μετάλλια.

Παρά τον αντίθετο άνεμο, ο Μίλτος Τεντόγλου… είχε ραντεβού με την Ιστορία το βράδυ της Τρίτης (11/8). Κι αφού έκανε 8.27 στο πρώτο άλμα, 8.19 στο δεύτερο και 8.27 ξανά στο τρίτο… η παρότρυνση από τον προπονητή του Γιώργο Πομάσκι που του φώναζε «μπορείς!»… έπιασε τόπο. Στο τέταρτο άλμα του, ο Μίλτος Τεντόγλου απογειώθηκε για να περάσει πρώτος με 8.44, καθώς προσωρινά τον είχε περάσει ο Ελβετός Σίμον Εχάμερ με το δεύτερο δικό του άλμα στα 8.29.

Μάλιστα στα τρία πρώτα άλματά του, που μετρήθηκαν 8.27, 8.19 και 8.27 ο Μίλτος πάτησε 20, 20 και 18 εκατοστά αντίστοιχα μακριά από το έγκυρο. Όμως, στο 4ο άλμα του, αυτό που του χάρισε το χρυσό μετάλλιο, κατάφερε να διορθώσει το πάτημά του, που ήταν μόλις πέντε εκατοστά πίσω από το έγκυρο.

Ο Τεντόγλου άφησε την πέμπτη προσπάθεια και δεν μπήκε στην έκτη για να αρχίσει αμέσως τους πανηγυρισμούς, για το 4ο χρυσό μετάλλιό του σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ανοιχτού στίβου.

Το ασημένιο μετάλλιο κατέκτησε ο Ελβετός Σίμον Εχάμερ (8.29), ενώ ο Βούλγαρος Μπόζινταρ Σαραμπογιούκοφ κρέμασε στο στήθος το χάλκινο μετάλλιο με καλύτερο άλμα στα 8.26.

Η κατάταξη του τελικού

1.  Μίλτος Τεντόγλου (Ελλάδα) 8.44μ.

2.  Σίμον Εχάμερ (Ελβετία) 8.29μ.

3.  Μπόζινταρ Σαραμπογιούκοφ (Βουλγαρία) 8.26μ.

4.  Ζέρσον Μπαλντέ (Πορτογαλία) 8.18μ.

5.  Λούκα Μπόσκοβιτς (Σερβία) 8.08μ

6.  Φραντσέσκο Ετόρε Ιντζόλι (Ιταλία) 8.04μ.

7.  Εουσέμπιο Κάθερες (Ισπανία) 7.92μ

8.  Πετρ Μέιντλσμιντ (Τσεχία) 7.81μ.

9.  Χάιμε Γκουέρα (Ισπανία) 7.73μ.

10. Λέστερ Λεσάι (Ισπανία) 7.72μ.

11. Γιάνι Σίμπσον (Βέλγιο) 7.59μ.

12. Άρστι Γέο (Μ. Βρετανία) 7.48μ.

ΑΣΠΑΣΙΑ ΒΕΛΟΝΑΚΗ
Προέλευση Φωτό: ΣΕΓΑΣ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΔΥΠΑ: Έως τις 18 Αυγούστου, οι αιτήσεις για απασχόληση 1.000 ανέργων πτυχιούχων ΑΕΙ ηλικίας 25-54 ετών

Την Τρίτη 18 Αυγούστου 2026, στις 23:59, λήγει η προθεσμία υποβολής ηλεκτρονικών αιτήσεων για το νέο «ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης για 1.000 άνεργους πτυχιούχους ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (πανεπιστημιακής και τεχνολογικής εκπαίδευσης), ηλικίας 25-54 ετών, στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ)».

Στόχος του προγράμματος είναι η άμεση αντιμετώπιση της ανεργίας εγγεγραμμένων ανέργων πτυχιούχων ανώτατης εκπαίδευσης στο Ψηφιακό Μητρώο Ανέργων της ΔΥΠΑ.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ανέργους πτυχιούχους ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (πανεπιστημιακής και τεχνολογικής εκπαίδευσης), ηλικίας από 25 έως και 54 ετών, που είναι εγγεγραμμένοι στο Ψηφιακό Μητρώο της ΔΥΠΑ και διαθέτουν συμπληρωμένο Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης.

Οι ωφελούμενοι θα απασχοληθούν στη ΔΥΠΑ για χρονικό διάστημα 12 μηνών.

Οι ακαθάριστες μηνιαίες αποδοχές ορίζονται στα 1.250 ευρώ για τους ωφελούμενους πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και στα 1.200 ευρώ για τους ωφελούμενους τεχνολογικής εκπαίδευσης.

Η υποβολή των αιτήσεων γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: https://vet.dypa.gov.gr/dypa-app

Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν μία αίτηση συμμετοχής, επιλέγοντας μία μόνο κατηγορία εκπαίδευσης (ΠΕ ή ΤΕ), μία ειδικότητα και μία υπηρεσία τοποθέτησης.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, τα κριτήρια κατάταξης των ωφελουμένων είναι τα ακόλουθα:

– το χρονικό διάστημα συνεχόμενης εγγεγραμμένης ανεργίας, με ανώτατο όριο τους 18 μήνες,

– ο αριθμός των ανήλικων τέκνων, με ανώτατο όριο τα πέντε τέκνα,

– η ύπαρξη ανήλικων τέκνων ΑμεΑ,

– η επαγγελματική εμπειρία διάρκειας άνω των 12 μηνών,

– η ολοκλήρωση πιστοποιημένου προγράμματος κατάρτισης, με ανώτατο όριο ένα πρόγραμμα,

– η κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, ανεξαρτήτως γνωστικού αντικειμένου και

– η ατομική δομημένη συνέντευξη.

Το σύστημα επιλογής βασίζεται στη μοριοδότηση των παραπάνω κριτηρίων, στον καθορισμό τυχόν δικαιολογητικών που πρέπει να υποβληθούν, στον ορισμό μηχανισμού ελέγχου των δικαιολογητικών αυτών και στη βαθμολόγηση, στην κατάταξη και στην τοποθέτηση των υποψηφίων σε αντίστοιχες θέσεις με τη χρήση μηχανογραφικού λογισμικού.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να επισκεφτούν τον ιστότοπο της ΔΥΠΑ: www.dypa.gov.gr

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δόμνα Μιχαηλίδου: «Δημιουργήσαμε τον Προσωπικό Βοηθό και τώρα τον κάνουμε μόνιμο θεσμό εθνικής εμβέλειας»

Στην παγίωση κι επέκταση σε όλη τη χώρα του Προσωπικού βοηθού ως μόνιμου θεσμού, που προσφέρει ως 1.939 ευρώ τον μήνα για προσωπική βοήθεια και υψηλές αμοιβές για Προσωπικούς Βοηθούς και Επιτροπές Αξιολόγησης, χωρίς καμία ενέργεια έως το τέλος του 2026 για τους σημερινούς ωφελούμενους, ανακοίνωσε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου.

Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ο «Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία» έχει καταστεί πλέον «μόνιμος θεσμός και  επεκτάθηκε σε όλη τη χώρα». Το υπουργείο «αξιοποίησε όσα ανέδειξε στην πράξη η πιλοτική εφαρμογή, άκουσε τα άτομα με αναπηρία και τους Προσωπικούς Βοηθούς και διαμόρφωσε μια σταθερή υπηρεσία του κράτους, με συνέχεια και εξατομικευμένη υποστήριξη».

Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, «ο Προσωπικός Βοηθός επιτρέπει στα άτομα με αναπηρία να επιλέγουν την υποστήριξη που χρειάζονται, να οργανώνουν την καθημερινότητά τους με μεγαλύτερη αυτονομία, να μετακινούνται, να σπουδάζουν, να εργάζονται και να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνική ζωή».

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα φτάνει έως τα 1.939 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ωφελούμενου. Το Πρόγραμμα θα λειτουργεί με ψηφιακές αιτήσεις, αυτοματοποιημένο έλεγχο των στοιχείων και εξατομικευμένη αξιολόγηση, ενώ προβλέφθηκαν συγκεκριμένες διαδικασίες για τη συνέχιση της προσωπικής βοήθειας στους σημερινούς ωφελούμενους.

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε:

«Δημιουργήσαμε τον Προσωπικό Βοηθό, τον εφαρμόσαμε πιλοτικά και τον δοκιμάσαμε στην πράξη. Ακούσαμε τους ανθρώπους που τον χρειάζονται και τους Προσωπικούς Βοηθούς, εντοπίσαμε όσα έπρεπε να βελτιωθούν και δουλέψαμε συστηματικά για να τον μετατρέψουμε σε έναν μόνιμο θεσμό εθνικής εμβέλειας. Και το πετύχαμε. Ο Προσωπικός Βοηθός γίνεται πλέον σταθερή υπηρεσία του κράτους σε ολόκληρη τη χώρα, με ψηφιακές διαδικασίες και εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε ανθρώπου. Αυξήσαμε τις αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών και των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους στη λειτουργία του Προγράμματος. Παράλληλα, διασφαλίζουμε τη συνέχεια για τους σημερινούς ωφελούμενους. Κάνουμε έτσι πράξη μια μεγάλη μεταρρύθμιση για την αυτονομία και την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία».

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν

Στο Πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας από 16 έως 67 ετών, τα οποία διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) με ισχύ εφ’ όρου ζωής. Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο τελεί σε διαρκή κατάσταση που χρήζει συμπαράστασης ετέρου προσώπου. Κατ’ εξαίρεση, μπορούν να συμμετάσχουν άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.

Το ετήσιο εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και προσαυξάνεται κατά 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος ή για το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκού νοικοκυριού και κατά 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος. Προϋπόθεση αποτελεί η διαβίωση σε κατοικία. Όσοι δεν διαβιούν ακόμη σε κατοικία θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.

Ψηφιακή αίτηση και εξατομικευμένη αξιολόγηση

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ψηφιακά στην ιστοσελίδα prosopikosvoithos.gov.gr και τα στοιχεία θα ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων. Με την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται άμεσα απόφαση για την επιλεξιμότητα και τη μοριοδότηση, με δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης.

Η μοριοδότηση θα βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη σύνθεση και στο εισόδημα του νοικοκυριού, στην ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία στο νοικοκυριό, καθώς και στο ποσοστό και στα χαρακτηριστικά της αναπηρίας. Επιπλέον μοριοδότηση θα λαμβάνουν όσοι εργάζονται ή σπουδάζουν.

Οι αιτούντες με την υψηλότερη βαθμολογία θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής τους και, κατ’ εξαίρεση, μέσω τηλεδιάσκεψης. Η αξιολόγηση θα εξετάζει τις καθημερινές ανάγκες, τη λειτουργικότητα και τη συμβολή της προσωπικής βοήθειας στην εκπαίδευση, στην εργασία και στην κοινωνική συμμετοχή. Η υποστήριξη που παρέχει ήδη συγγενής ή άλλο πρόσωπο δεν θα λειτουργεί εις βάρος του αιτούντος.

Τα ποσά της προσωπικής βοήθειας

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα ανέρχεται έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη, έως 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη, έως 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη και έως 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση. Η κατάταξη θα γίνεται από τις Ειδικές Επιτροπές, βάσει της αξιολόγησης των αναγκών κάθε ωφελούμενου.

Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το Μητρώο έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης. Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ, ενώ στη συνοίκηση η μεικτή μηνιαία αποζημίωση θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ και ο ωφελούμενος θα λαμβάνει οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ τον μήνα.

Ειδικά σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, οι ωφελούμενοι θα μπορούν να επιλέγουν ως Προσωπικό Βοηθό τον ή τη σύζυγό τους, το πρόσωπο με το οποίο έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή συγγενή α΄ ή β΄ βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.

Οι υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί πρέπει να είναι ηλικίας από 18 έως 67 ετών, να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα και να πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Η οριστική εγγραφή τους στο Μητρώο θα προϋποθέτει την επιτυχή ολοκλήρωση δωρεάν ψηφιακού προγράμματος εκπαίδευσης του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι θα παραμείνουν στο Μητρώο.

Τι ισχύει για τους σημερινούς ωφελούμενους

Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026 ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό Δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς καμία ενέργεια. Για τη συνέχιση της συμμετοχής τους από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα υποβάλουν μόνο Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέο έλεγχο επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση.

Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026, αλλά δεν ανήκουν στην προηγούμενη κατηγορία, θα παραμείνουν επίσης ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς να χρειάζεται να κάνουν καμία ενέργεια. Για να συνεχίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα υποβάλουν Αίτηση Συμμετοχής με την ίδια διαδικασία που θα ισχύσει για τους νέους αιτούντες.

Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο Πιλοτικό Πρόγραμμα θα υποβάλουν νέα αίτηση από την αρχή.

Το μόνιμο Πρόγραμμα θα υλοποιείται σε ολόκληρη τη χώρα από τον ΟΠΕΚΑ. Οι όροι εφαρμογής, οι προϋποθέσεις συμμετοχής, η διαδικασία αξιολόγησης, τα ποσά της προσωπικής βοήθειας και οι κανόνες επιλογής και αποζημίωσης των Προσωπικών Βοηθών καθορίστηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση.

Την απόφαση υπογράφουν η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, και ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Καθηγητής Κ. Παπαζάχος: Γιατί παρά το μεγάλο βάθος ο σεισμός στην Κολομβία προκάλεσε τόσο σοβαρές καταστροφές

Στην κατηγορία των σεισμών ενδιαμέσου βάθους, οι οποίοι έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τους επιφανειακούς, κατατάσσεται ο σεισμός των 7,4 βαθμών που έπληξε την Κολομβία. Οι σεισμοί αυτοί γεννώνται σε σημαντικό βάθος, μέσα στη βυθιζόμενη πλάκα, στο πλαίσιο της υποβύθισής της κάτω από μια άλλη τεκτονική πλάκα και δεν είναι «άγνωστοι» στον ελλαδικό χώρο, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον σεισμό των Κυθήρων το 2006 και τον σεισμό του Λεωνιδίου το 2008.

   «Ο σεισμός που έπληξε την Κολομβία ήταν διαφορετικός από τους συνηθισμένους επιφανειακούς σεισμούς, όπως εκείνοι που έχουν σημειωθεί πρόσφατα στη Βενεζουέλα. Το βασικό χαρακτηριστικό του ήταν το μεγάλο εστιακό του βάθος, περίπου 110 χιλιόμετρα, γεγονός που τον κατατάσσει στους σεισμούς ενδιαμέσου βάθους», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Φυσικής Λιθόσφαιρας, Σεισμολογίας και Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής, Τμήμα Γεωλογίας ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος.

   Όπως εξήγησε, στην περιοχή της Κολομβίας, η ωκεάνια πλάκα Νάζκα υποβυθίζεται κάτω από τη Νότια Αμερική, φθάνοντας σε βάθη έως τα 650 χιλιόμετρα. Η σεισμικότητα που συνδέεται με τη βυθιζόμενη πλάκα μπορεί να εκδηλωθεί σε σημαντικά βάθη και ο συγκεκριμένος σεισμός γεννήθηκε μέσα σε αυτή τη βυθιζόμενη λιθοσφαιρική πλάκα, σε εστιακό βάθος περίπου 110 χλμ. Πρόκειται, επομένως, για μια διαφορετική σεισμοτεκτονική διαδικασία από εκείνη ενός τυπικού επιφανειακού σεισμού.

   «Ο σεισμός της Κολομβίας προκλήθηκε από βύθιση της πλάκας σε μεγάλο βάθος, σαν τους σχετικά πρόσφατους σεισμούς στο νότιο Αιγαίο, στα Κύθηρα μεγέθους του 6.8 το 2006 και το 2008 στο Λεωνίδιο. Ο σεισμός της Κολομβίας ήταν αρκετά μεγαλύτερος. Όμως έχουμε τέτοιους σεισμούς στον ελληνικό χώρο με σημαντικές επιπτώσεις στο εξωτερικό ελληνικό τόξο -Κρήτη, Ρόδο και νότια Πελοπόννησο», επισήμανε ο καθηγητής.

   Οι σεισμοί ενδιαμέσου βάθους, όπως πρόσθεσε ο κ. Παπαζάχος, έχουν τρία ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. «Το πρώτο είναι ότι, κατά κανόνα, δεν εμφανίζουν σχεδόν καθόλου ισχυρούς μετασεισμούς άρα δεν “ κινδυνεύουμε” τις επόμενες μέρες ή ώρες από κάποιον ισχυρό μετασεισμό. Δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ότι το μεγάλο βάθος περιορίζει, σε σχέση με έναν αντίστοιχο επιφανειακό σεισμό, την ένταση της κίνησης που φτάνει στην επιφάνεια, άρα έχουν μειωμένες επιπτώσεις, γιατί τα κύματα έχουν διανύσει μεγαλύτερη απόσταση (110 χιλιόμετρα εν προκειμένω) μέχρι να φτάσουν στο έδαφος και έτσι εξασθενούν. Τρίτον, γίνονται αισθητοί και επηρεάζουν πολύ μεγαλύτερες περιοχές», διευκρίνισε ο κ. Παπαζάχος.

   Σημείωσε δε ότι, επειδή ο σεισμός στην Κολομβία είχε μεγάλο μέγεθος, οι σεισμικές κινήσεις ήταν αρκετά ισχυρές, φτάνοντας περίπου στο 20% της επιτάχυνσης της βαρύτητας, δηλαδή γύρω στο 0,2G, με τη μέγιστη επιτάχυνση της εδαφικής κίνησης να αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της επιτάχυνσης της βαρύτητας.

   Σε ό,τι αφορά τις καταστροφικές επιπτώσεις του σεισμού ο καθηγητής εξήγησε ότι δεν εξαρτώνται μόνο από το μέγεθος και το βάθος ενός σεισμού, καθώς καθοριστικός είναι ο ρόλος της αντοχής των κατασκευών. Σε περιοχές όπου υπάρχει ευάλωτο κτιριακό απόθεμα ή ανεπαρκής αντισεισμική προστασία, ακόμη και ένας σεισμός ενδιαμέσου βάθους μπορεί να προκαλέσει σημαντικές απώλειες. Στην Κολομβία, ο συνδυασμός του μεγάλου μεγέθους του σεισμού, της μεγάλης έκτασης στην οποία έγινε αισθητός και της τρωτότητας τμημάτων του κτιριακού αποθέματος -κτίρια με σχεδόν καθόλου αντισεισμική αντοχή- συνέβαλε στις καταρρεύσεις και σοβαρές ανθρώπινες απώλειες.

   Τελείως διαφορετική είναι η εικόνα των σεισμών στη Βενεζουέλα, όπου τα πρόσφατα ισχυρά γεγονότα ήταν πολύ πιο επιφανειακά και συνδέονταν με τη δραστηριότητα των ρηγμάτων στα όρια της Καραϊβικής και της νότιας Αμερικής. Οι επιφανειακοί σεισμοί, όπως ανέφερε ο κ. Παπαζάχος, μπορεί να προκαλέσουν πολύ ισχυρότερη κίνηση κοντά στην επιφάνεια. «Μιλάμε για τη νότια Αμερική και μία περιοχή όπου έχουν γεννηθεί οι ισχυρότεροι σεισμοί του κόσμου. Πιο νότια και επιφανειακά ο σεισμός της Χιλής ήταν μεγέθους άνω του 9. Το “ ταβάνι” των ισχυρών σεισμών στην περιοχή της νότιας Αμερικής είναι πολύ υψηλότερο από τον συγκεκριμένο σεισμό», κατέληξε ο καθηγητής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Πρωτοποριακή επέμβαση σε ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια στο ΑΧΕΠΑ

Η επέμβαση έγινε από την Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ και το Καρδιολογικό Τμήμα του ΓΝΘ Παπανικολάου.

Διακαθετηριακή επιδιόρθωση μιτροειδούς βαλβίδας σε ασθενή με σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας -πολύ υψηλού κινδύνου για να υποβληθεί σε ανοικτό χειρουργείο καρδιάς- διενεργήθηκε επιτυχώς για πρώτη φορά σε δημόσιο νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη  και συγκεκριμένα στο Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ, σε συνεργασία της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του με το Καρδιολογικό Τμήμα του Γ.Ν.Θ. Παπανικολάου. Ο 79 ετών ασθενής έπασχε από καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, κολπική μαρμαρυγή, σακχαρώδη διαβήτη και έφερε εμφυτεύσιμο απινιδωτή, ενώ εμφάνιζε δύσπνοια και εύκολη κόπωση και τους τελευταίους μήνες η κατάσταση της υγείας του είχε επιδεινωθεί με συχνές νοσηλείες στην Α’ Καρδιολογική Κλινική και με άμεσο πλέον κίνδυνο για τη ζωή του.

Λόγω των σοβαρών συννοσηροτήτων του, κατόπιν διαβούλευσης της ομάδας καρδιάς του ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ και του ΓΝΘ Παπανικολάου (καρδιολόγοι, καρδιοχειρουργοί, αναισθησιολόγοι) αποφασίσθηκε ότι ο βέλτιστος τρόπος αντιμετώπισης του ασθενούς, με τον μικρότερο δυνατό κίνδυνο για τη ζωή του, θα ήταν η προσπάθεια διαδερμικής επιδιόρθωσης της μιτροειδούς βαλβίδας. Η πρωτοποριακή επέμβαση έγινε από τις Ομάδες Καρδιάς της Α’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ και του Καρδιολογικού Τμήματος του ΓΝΘ Παπανικολάου (ιατροί Ι.Ζαρίφης, Α.Ζιάκας, Μ.Διδάγγελος, Α.Κουπαράνης,Β.Τζαλαμούρας, Α.Μαυρογιάννη, Β.Καμπερίδη, Θ.Γκόσιο, Π.Γιαννακοπούλου). Ο ασθενής παρουσίασε σαφή βελτίωση των συμπτωμάτων του, εξήλθε από το νοσοκομείο και βρίσκεται σε τακτική καρδιολογική παρακολούθηση.

1 1

Η διακαθετηριακή επιδιόρθωση μιτροειδούς βαλβίδας διενεργείται παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια, προσφέροντας τη δυνατότητα επιδιόρθωσης προβλημάτων στη μιτροειδή βαλβίδα σε ασθενείς που δεν δύνανται να υποβληθούν σε χειρουργείο καρδιάς λόγω των σοβαρών προβλημάτων υγείας τους, δίνει λύση σε περιπτώσεις που έως τώρα θεωρούνταν ανεγχείρητες, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών. Πρόκειται για ελάχιστα επεμβατική τεχνική, κατά την οποία τοποθετείται στην καρδιά μία ειδική συσκευή που συμπλησιάζει τις γλωχίνες της πάσχουσας βαλβίδας μέσω μίας φλέβας των κάτω άκρων, χωρίς ανάγκη για ανοικτό χειρουργείο καρδιάς.

Η Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ και το Καρδιολογικό Τμήμα του ΓΝΘ Παπανικολάου αναγνωρίσθηκαν πρόσφατα ως το πρώτο κοινό κέντρο μη χειρουργικής εμφύτευσης συσκευών διόρθωσης ενδοκαρδιακών βλαβών στην Ελλάδα και έλαβαν τη σχετική άδεια για τη διενέργεια αυτών των επεμβάσεων υπό την καθοδήγηση των Διευθυντών των δύο κλινικών, καθ. Αντωνίου Ζιάκα και Δρ. Ιωάννη Ζαρίφη.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του πανεπιστημιακού νοσοκομείου «τέτοιου είδους επεμβάσεις αναδεικνύουν τις δυνατότητες του Εθνικού Συστήματος Υγείας να αντεπεξέλθει σε δύσκολες, πρωτοποριακές επεμβάσεις, συναγωνιζόμενο ισάξια αντίστοιχα κέντρα του εξωτερικού, τη σημασία ύπαρξης συμπαγών και έμπειρων ομάδων καρδιάς στα δημόσια νοσοκομεία για τη βέλτιστη διαχείριση των δύσκολων περιστατικών και την αξία της συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων νοσοκομείων».

*Πηγή φωτογραφιών: Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Η ζέστη μετά τη δύση του ηλίου: Όταν το σώμα δεν προλαβαίνει να ανακάμψει

Γι’ αυτή την πλευρά της κλιματικής αλλαγής μιλά ο καθηγητής Α. Φλουρής.

Η μέγιστη θερμοκρασία της ημέρας είναι σημαντική πληροφορία, αλλά δεν λέει όλη την αλήθεια για τη θερμική καταπόνηση που δέχεται το σώμα μας τις ζεστές ημέρες του καλοκαιριού. Η ζέστη συνεχίζεται μέσα στα σπίτια μας και στους χώρους νυχτερινής εργασίας. Τελευταίες επιστημονικές μελέτες μελετούν τη συνολική «δόση» θερμότητας που δέχεται ο άνθρωπος μέσα στο εικοσιτετράωρο. Γι’ αυτή την πλευρά της κλιματικής αλλαγής μιλά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Ανδρέας Φλουρής, Καθηγητής Φυσιολογίας και Διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Επιστημονικός Συνεργάτης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

«Το σώμα δεν ξεκινά κάθε πρωί από το μηδέν», εξηγεί. «Για να κρατήσει σταθερή την εσωτερική του θερμοκρασία, αυξάνει τη ροή αίματος προς το δέρμα και παράγει ιδρώτα. Αυτό αυξάνει το φορτίο της καρδιάς και προκαλεί απώλεια νερού, άλατος και ηλεκτρολυτών. Εάν η έκθεση διαρκεί πολλές ώρες και η νύχτα παραμένει θερμή, το περιθώριο αποκατάστασης μικραίνει. Θα μπορούσαμε, για να γίνει κατανοητό, να το ονομάσουμε «θερμικό ισοζύγιο», δηλαδή την επιβάρυνση που μεταφέρεται από τη μία ημέρα στην επόμενη» προσθέτει.

Η σύνδεση της νυχτερινής ζέστης με τον ύπνο δεν είναι πια εντύπωση. Ανάλυση 7,4 εκατομμυρίων καταγραφών ύπνου από 47.628 ανθρώπους σε 68 χώρες έδειξε ότι, όταν η εξωτερική ελάχιστη θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 30 βαθμούς Κελσίου, η πιθανότητα να κοιμηθούμε λιγότερο αυξάνεται σημαντικά. Η απώλεια ύπνου φαίνεται να είναι μεγαλύτερη στους ηλικιωμένους, στις γυναίκες και στους κατοίκους χωρών χαμηλότερου εισοδήματος. «Το να χάσουμε λίγο ύπνο κάποια ημέρα ίσως δεν φαίνεται σημαντικό. Όταν όμως αυτό επαναλαμβάνεται επί πολλές νύχτες, δημιουργεί συσσωρευμένη στέρηση ύπνου, κόπωση και μειωμένη προσοχή», σημειώνει ο Δρ Φλουρής.

Φαίνεται λοιπόν ότι το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο πόσο ψηλά φτάνει ο υδράργυρος μέσα στην ημέρα, αλλά και αν πέφτει αρκετά τη νύχτα. Μελέτη του 2025 για την Ευρώπη, η οποία συνυπολόγισε την υγρασία και τα επεισόδια ζέστης που συνεχίζονται ημέρα και νύχτα, εκτίμησε ότι όταν αυτά διαρκούν περισσότερο από τρεις ημέρες, ο σχετικός κίνδυνος θανάτου για τους ηλικιωμένους μπορεί να είναι περίπου διπλάσιος ή και μεγαλύτερος από ό,τι σε επεισόδια μόνο ημερήσιας ζέστης. «Η ζεστή νύχτα δεν είναι απλώς μια άβολη νύχτα. Περιορίζει την ευκαιρία για ύπνο και φυσιολογική αποφόρτιση. Μελέτες του Εργαστηρίου μας έχουν δείξει ότι η θνησιμότητα στην Ελλάδα αυξάνεται ραγδαία όταν η θερμοκρασία δεν μειώνεται αισθητά τη νύχτα», τονίζει ο Δρ Φλουρής. Στην Ελλάδα, πολλά κτίρια κρατούν τη ζέστη και η νυχτερινή θερμοκρασία αποκτά σημασία.

«Ο κίνδυνος μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως μια λάθος κίνηση ή λανθασμένη ανάλυση μιας κατάστασης, πολύ πριν εκδηλωθεί θερμοπληξία», αναφέρει ο Δρ Φλουρής. «Σε πρόσφατη μελέτη προσομοιώσαμε ένα δεκαήμερο καύσωνα σε εργαστηριακό περιβάλλον και μελετήσαμε εθελοντές σε όλο το 24ωρο. Βρήκαμε σημαντικές διαταραχές στον ύπνο, αλλά παρατηρήσαμε ότι άτομα που βίωναν σημαντική θερμική καταπόνηση έδειχναν άστοχες ή αδέξιες κινήσεις και μειωμένη νοητική ικανότητα αρκετές ώρες έως και μια ημέρα νωρίτερα. Σε άλλη μελέτη μας παρατηρήσαμε ότι η παρατεταμένη έκθεση σε ηλιακή ακτινοβολία στο κεφάλι είναι προκαλεί πολύ εντονότερες επιπτώσεις στη φυσιολογία μας και τη νοητική ικανότητα, σε σχέση με τις μεταβολές που βλέπουμε όταν ένας άνθρωπος εκτίθεται στη ζέστη αλλά σε συνθήκες σκιάς», εξηγεί.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η επαναλαμβανόμενη ζέστη ίσως αφήνει και πιο μακροχρόνιο βιολογικό αποτύπωμα. Μελέτη του 2025 σε 3.686 Αμερικανούς ηλικίας 56 ετών και άνω συνέδεσε τον μεγαλύτερο αριθμό θερμών ημερών με επιτάχυνση δεικτών επιγενετικής γήρανσης. «Πρόκειται για αρχικά δεδομένα και χρειάζεται ακόμη χρόνος για να μελετηθεί αυτό το ζήτημα», διευκρινίζει ο καθηγητής. «Είναι, όμως, ένα μήνυμα για τους επιστήμονες. Ότι, δηλαδή, πρέπει να εξετάζουμε όχι μόνο ποιος αρρωσταίνει στη διάρκεια ενός καύσωνα, αλλά και τι αφήνει πίσω της η χρόνια έκθεση» σημειώνει.

Τα ευρήματα αυτά αλλάζουν και τον τρόπο προσαρμογής των ανθρώπων στην κλιματική αλλαγή. «Δεν αρκεί μια προειδοποίηση που απλώς λέει ότι θα κάνει ζέστη» υπογραμμίζει ο Δρ Φλουρής και καταλήγει «Πρέπει να λέει ποιος κινδυνεύει, ποιες ώρες και τοποθεσίες, καθώς και ποιο μέτρο εφαρμόζεται. Στόχος δεν είναι να μάθουμε το σώμα να αντέχει ολοένα περισσότερη ζέστη, αλλά να οργανώσουμε την κοινωνία ώστε να το εκθέτουμε σε λιγότερο κίνδυνο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα σκυλιά μπορούν να διακρίνουν συναισθήματα στα πρόσωπα ανθρώπων, σύμφωνα με μελέτη

Οι σκύλοι μπορεί να διακρίνουν τα συναισθήματα στα πρόσωπα των ανθρώπων, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βιέννης, σε πρώτη απόδειξη μιας τέτοιας ικανότητας τους, όπως υποστήριξαν οι τελευταίοι.

Στη μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μηχανική μάθηση για να αναλύσουν εγκεφαλογραφήματα 12 σκύλων καθώς τα ζώα έβλεπαν εικόνες ανθρώπινων προσώπων που δείχνουν διαφορετικά συναισθήματα, ανέφερε σήμερα το πανεπιστήμιο σε δελτίο τύπου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με ανώτερες γνωστικές λειτουργίες και επεξεργασία ανταμοιβής – ο κροταφικός φλοιός και ο κερκοφόρος πυρήνας – ενεργοποιούνταν μόνο από εικόνες χαρούμενων ανθρώπων.

Ο θυμός, ο φόβος και η θλίψη δεν ενεργοποίησαν αυτές τις περιοχές, σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύτηκε χθες στο περιοδικό iScience του Cell Press. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές εξέτασαν ολόκληρο τον εγκέφαλο, βρήκαν ξεχωριστά πρότυπα δραστηριότητας που διαφοροποιούσαν τον φόβο από τον θυμό και τη θλίψη, παρέχοντας την πρώτη απόδειξη ότι οι σκύλοι μπορούν να διακρίνουν συγκεκριμένες αρνητικές εκφράσεις του προσώπου.

Τα σκυλιά «έχουν εξελιχθεί μαζί μας για να κατανοούν τις εκφράσεις μας και να συνεργάζονται μαζί μας, και η αναγνώριση ότι αυτό μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που επικοινωνούμε μαζί τους και τα φροντίζουμε», δήλωσε η επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης, Λόρα Κουάγια.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν στη συνέχεια να διερευνήσουν πώς τα σκυλιά ενσωματώνουν άλλα ερεθίσματα, όπως τη γλώσσα του σώματος, τις φωνητικές αποχρώσεις και την οσμή, για να ερμηνεύσουν τους ανθρώπους γύρω τους. Ελπίζουν επίσης να συγκρίνουν πώς οι εγκέφαλοι ανθρώπου και σκύλου επεξεργάζονται τα ίδια συναισθηματικά σήματα.

Οι ερευνητές πρόσθεσαν ότι οι συμμετέχοντες στη μελέτη ήταν όλα κατοικίδια από στοργικές οικογένειες και προειδοποίησαν ότι τα σκυλιά εκτός τέτοιων περιβαλλόντων μπορεί να αντιδρούν διαφορετικά στα ανθρώπινα συναισθηματικά ερεθίσματα .

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Χαλκιδική: Από τη γόπα που «μένει» έως και 300 χρόνια στην παραλία μέχρι τις αόρατες πλαστικές ίνες στην άμμο – Το μήνυμα της Ιερισσού κατά της πλαστικής ρύπανσης

Μια γόπα τσιγάρου, ένα μωρομάντηλο ή ένα πλαστικό καλαμάκι που αφήνονται στην παραλία μπορεί να χρειαστούν ακόμη και 300 χρόνια για να αποσυντεθούν, ανάλογα με τη σύσταση και το πάχος τους, ενώ γενικότερα ο χρόνος αποσύνθεσης των πλαστικών απορριμμάτων μπορεί να φτάσει από 100 έως και 1.000 χρόνια.

Την ίδια στιγμή, ακόμη και μια φαινομενικά «αθώα» πλαστική ψάθα παραλίας, με τη φθορά από τη χρήση, μπορεί να αφήνει μικρές πλαστικές ίνες στην άμμο. Αυτή την «αόρατη» πλευρά της πλαστικής ρύπανσης ανέδειξε η περιβαλλοντική ομάδα «Εχεδώρου Φύσις», σε τετράωρη δράση που πραγματοποιήθηκε στον παραλιακό πεζόδρομο της Ιερισσού, με τη στήριξη του Δήμου Αριστοτέλη, μετατρέποντας την παραλία σε ένα υπαίθριο εργαστήριο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Και αν οι μεγάλοι γνωρίζουν ότι ένα πλαστικό μπουκάλι ή μια σακούλα δεν εξαφανίζονται μέσα σε λίγες ημέρες, το πραγματικό σοκ για τους συμμετέχοντες, ιδίως τα μικρά παιδιά, ήρθε όταν είδαν τι κρύβεται μέσα στην άμμο: μικροσκοπικές πλαστικές ίνες, αόρατες με γυμνό μάτι, οι οποίες μπορούν να παραμείνουν στο περιβάλλον για δεκαετίες ή και εκατοντάδες χρόνια.

Mikroplastics11

Τα παιδιά έδωσαν πολύ περισσότερες σωστές απαντήσεις

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Προστασίας, Αλληλεγγύης και Πολιτισμού του Δήμου Αριστοτέλη, Μαρία Ενεχηλίδου, η οποία συμμετείχε στη δράση, στάθηκε ιδιαίτερα στην ανταπόκριση των παιδιών και στη διαπίστωση ότι η περιβαλλοντική ενημέρωση φαίνεται να αλλάζει σταδιακά νοοτροπίες. Όπως ανέφερε, ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι τα παιδιά του Δημοτικού, μέσα από τα διαδραστικά παιχνίδια και τις ερωτήσεις που τους τέθηκαν, έδιναν πολύ περισσότερες σωστές απαντήσεις, έστω και κατά προσέγγιση, σε σχέση με ό,τι συνέβαινε πριν από περίπου δέκα χρόνια. «Από τη δράση που έγινε κρατώ σφιχτά την αλλαγή νοοτροπίας που φάνηκε ξεκάθαρα», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «αυτή είναι η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον».

Η ίδια υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας όλων των φορέων για την αλλαγή της περιβαλλοντικής συνείδησης, επισημαίνοντας ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να είναι υπόθεση ενός μόνο φορέα ή μιας μόνο δράσης, αλλά απαιτεί συνεργασία, ενημέρωση και συστηματική εκπαίδευση, ιδιαίτερα από τις μικρές ηλικίες. «Όταν βλέπουμε τα παιδιά να γνωρίζουν περισσότερα και να μπορούν να αναγνωρίσουν τις σωστές επιλογές, αυτό δείχνει ότι κάτι αλλάζει στη νοοτροπία», είναι το μήνυμα που προκύπτει από τη συμμετοχή των μαθητών στη δράση.

Mikroplastics21

Το μικροσκόπιο αποκάλυψε αυτό που δεν βλέπει το μάτι

Από τα πιο εντυπωσιακά σημεία της δράσης ήταν το εργαστήριο «Δες από κοντά τι κρύβεται στην άμμο», όπου οι επισκέπτες είχαν τη δυνατότητα να παρατηρήσουν δείγματα μέσω ψηφιακού μικροσκοπίου. Εκεί, όπως περιγράφει η κ. Ενεχηλίδου, τα παιδιά είδαν πολύ μικρές πλαστικές ίνες, οι οποίες δεν είναι δυνατό να εντοπιστούν με γυμνό μάτι. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που δεν είναι εύκολο να γίνει αντιληπτό στην καθημερινότητα. Η παραλία μπορεί να φαίνεται καθαρή, χωρίς εμφανή σκουπίδια, όμως κάτω από την επιφάνειά της μπορεί να υπάρχουν μικροπλαστικά και πλαστικές ίνες που έχουν προκύψει από τη σταδιακή φθορά μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων. Ακριβώς αυτή η «αόρατη» ρύπανση ήταν και ο βασικός στόχος της δράσης: να γίνει ορατό στους πολίτες κάτι που συνήθως δεν βλέπουν.

Από το «πόσα χρόνια θα είμαι εδώ;» στην αλλαγή συμπεριφοράς

Στην παραλία της Ιερισσού στήθηκε, μεταξύ άλλων, μια τεχνητή αμμουδιά, όπου οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν στο ερώτημα «Πόσα χρόνια θα είμαι εδώ;». Μέσα από ένα διαδραστικό παιχνίδι, παιδιά και ενήλικες ήρθαν αντιμέτωποι με τους χρόνους αποσύνθεσης διαφορετικών απορριμμάτων και συνειδητοποίησαν ότι ένα αντικείμενο που χρησιμοποιείται για λίγα λεπτά μπορεί να παραμένει στο περιβάλλον για πολλές γενιές. Ένα καλαμάκι, μια γόπα, ένα μωρομάντηλο ή ένα πλαστικό αντικείμενο που καταλήγει στην άμμο δεν εξαφανίζεται όταν σταματήσουμε να το βλέπουμε.

Το μήνυμα που επιχειρήθηκε να περάσει είναι απλό: η διάρκεια της χρήσης ενός πλαστικού μπορεί να είναι ελάχιστη, αλλά η περιβαλλοντική του «ζωή» μπορεί να είναι τεράστια. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και σε αντικείμενα που βρίσκονται σχεδόν σε κάθε ελληνική παραλία. Ακόμη και μια πλαστική ψάθα, με τη συνεχή χρήση και την έκθεσή της στον ήλιο, την άμμο και τη θάλασσα, μπορεί να φθείρεται και να απελευθερώνει μικρές πλαστικές ίνες, οι οποίες καταλήγουν στην άμμο. Αυτός είναι και ο λόγος που η περιβαλλοντική προστασία δεν περιορίζεται μόνο στο να μην πετάμε σκουπίδια στην παραλία. Αφορά και τις καθημερινές καταναλωτικές επιλογές: τι αγοράζουμε, πόσο το χρησιμοποιούμε, αν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί και τι κάνουμε όταν πλέον δεν το χρειαζόμαστε.

Mikroplastics31

Τέσσερα εργαστήρια, ένα μήνυμα

Στη δράση, όπως αναφέρεται και στη σχετική ανακοίνωση του Δήμου Αριστοτέλη, οι επισκέπτες συμμετείχαν σε τέσσερα διαδραστικά εργαστήρια, που σχεδιάστηκαν ώστε η ενημέρωση να γίνει μέσα από τη βιωματική μάθηση. Στο «Δες από κοντά τι κρύβεται στην άμμο», τα μικροπλαστικά έγιναν ορατά μέσω ψηφιακού μικροσκοπίου. Στο «Πόσα χρόνια θα είμαι εδώ;», οι συμμετέχοντες γνώρισαν τον χρόνο που απαιτείται για την αποσύνθεση διαφορετικών απορριμμάτων. Στο «Αλλάζω σκέψη – Κάνω τη σωστή επιλογή», συγκρίθηκαν καθημερινά προϊόντα και αναδείχθηκαν πιο βιώσιμες επιλογές κατανάλωσης. Τέλος, στο «Τι ήξερα – Τι έμαθα», ένα ψηφιακό κουίζ έδωσε τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες να ελέγξουν τις γνώσεις τους για τα μικροπλαστικά και τις πρακτικές που μπορούν να υιοθετήσουν στην καθημερινότητά τους. Στο τέλος της δράσης πραγματοποιήθηκε κλήρωση με δώρο μεταλλικά θερμός-παγούρια, με στόχο να ενισχυθεί στην πράξη το μήνυμα για περιορισμό της χρήσης πλαστικών μπουκαλιών μιας χρήσης.

Η δράση στην Ιερισσό ανέδειξε, σύμφωνα με τον Δήμο Αριστοτέλη, ένα ζήτημα που συχνά περνά απαρατήρητο: ότι η πλαστική ρύπανση δεν περιορίζεται στα σκουπίδια που βλέπουμε να επιπλέουν στη θάλασσα ή να βρίσκονται στην ακτή. Ένα σημαντικό μέρος του προβλήματος βρίσκεται εκεί που δεν μπορεί να φτάσει εύκολα το ανθρώπινο μάτι. Τα μικροπλαστικά, που προκύπτουν μεταξύ άλλων από τη διάσπαση και φθορά μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων, μπορούν να εισέλθουν στο θαλάσσιο οικοσύστημα και να αποτελέσουν απειλή για τους θαλάσσιους οργανισμούς. Παράλληλα, η πλαστική ρύπανση συνδέεται με ευρύτερες ανησυχίες για τη δημόσια υγεία, γεγονός που καθιστά την πρόληψη και τη μείωση της χρήσης πλαστικού ακόμη πιο σημαντικές.

*Τις φωτογραφίες παραχώρησε για χρήση ο Δήμος Αριστοτέλη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΟΗΕ: Η ακραία ζέστη γίνεται πιο συχνή και πιο έντονη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό

Οι περίοδοι ακραίας ζέστης γίνονται πιο συχνές, πιο έντονες και διαρκούν περισσότερο καθώς η κλιματική αλλαγή θερμαίνει τον πλανήτη, όπως ανέφερε σήμερα η μετεωρολογική υπηρεσία του ΟΗΕ, σημειώνοντας τις αλλαγές σε σχέση με το ζεστό ευρωπαϊκό καλοκαίρι του 1976. Τμήματα της Ευρώπης υπομένουν το πέμπτο κύμα ζέστης ενός καλοκαιριού που σημαδεύτηκε από ξηρασία, πυρκαγιές και θερμοκρασίες-ρεκόρ.

“Η ακραία ζέστη γίνεται πιο συχνή, πιο έντονη, διαρκεί περισσότερο και καλύπτει πολύ ευρύτερες περιοχές απ΄ό,τι σε πιο δροσερά κλίματα του παρελθόντος”, δήλωσε ο Τζον Κένεντι, επικεφαλής κλιματικής πληροφόρησης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, σε συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη. Ο Κένεντι είπε πως το παρόν μοτίβο ζέστης σε όλη την Ευρώπη, την πιο γρήγορα θερμαινόμενη ήπειρο, αντανακλά την αλληλεπίδραση ανάμεσα σε ένα επίμονο μοτίβο συστημάτων υψηλής πίεσης σε όλο το Βόρειο Ημισφαίριο και ένα θερμότερο κλίμα.

Τα συστήματα υψηλής πίεσης εγκλωβίζουν θερμό αέρα, μειώνουν τη νεφοκάλυψη και εμποδίζουν την κίνηση ψυχρότερου αέρα, επιτρέποντας στη ζέστη να αναπτύσσεται σε μεγάλες περιοχές για μέρες ή εβδομάδες. Το Ελ Νίνιο, το φυσικό κλιματικό φαινόμενο που συνήθως ενισχύει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, δεν συμβάλλει στη ζέστη που παρατηρείται φέτος στην Ευρώπη επειδή οι συνθήκες στον τροπικό Ειρηνικό είναι αυτή τη στιγμή ουδέτερες, πρόσθεσε.

Ο Κένεντι σημείωσε πως ο Ιούνιος του 1976 παρουσίασε  σε γενικές γραμμές ένα παρόμοιο μοτίβο συστημάτων υψηλής και χαμηλής πίεσης με εκείνα που παρατηρήθηκαν φέτος, αλλά είπε πως τα αποτελέσματα είναι πολύ διαφορετικά λόγω μίας παγκόσμιας υπερθέρμανσης δεκαετιών.

“Η εικόνα για το 1976 είναι εκείνη μερικών μεμονωμένων περιοχών πάνω από τον μέσο όρο θερμοκρασίας σε έναν πολύ ψυχρότερο κόσμο”, είπε, ενώ σήμερα “η εικόνα έχει αντιστραφεί” με μεγάλο μέρος της γης να βιώνει θερμοκρασίες μεγαλύτερες του μέσου όρου και μόνο λίγες μεμονωμένες ψυχρότερες περιοχές.

Εξαιρετικά θερμές θάλασσες και ξηρά εδάφη αυξάνουν τη θερμοκρασία σε όλη την Ευρώπη, είπε ο Κένεντι. Τα θαλάσσια κύματα ζέστης στη Μεσόγειο και στα νερά της δυτικής Ευρώπης πυροδοτούν πιο ζεστές συνθήκες στην ξηρά  παρέχοντας επιπρόσθετη ζέστη για επίμονα συστήματα υψηλής πίεσης, πρόσθεσε. Το ξηρό έδαφος επιτείνει επίσης τη ζέστη επειδή η γη θερμαίνεται πιο γρήγορα μόλις η υγρασία εξαντληθεί. “Πολλοί από αυτούς τους παράγοντες ενώνονται για να μας δώσουν το ρεκόρ ζέστης που παρατηρούμε φέτος”, είπε ο Κένεντι.

ΑΠΕ-ΜΠΕ