Για αιώνες οι επιστήμονες θεωρούσαν τον εγκέφαλο ως ένα ενιαίο, ομοιογενές όργανο. Ωστόσο, νέα έρευνα με επικεφαλής επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Stanford αποκαλύπτει ότι ο εγκέφαλος αποτελείται από δύο διακριτά όργανα, τα οποία εξελίχθηκαν ανεξάρτητα μεταξύ τους σε διάστημα εκατοντάδων εκατομμυρίων ετών.

Η ανακάλυψη ανατρέπει το κυρίαρχο μοντέλο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, σύμφωνα με το οποίο όλες οι περιοχές του εγκεφάλου είχαν κοινή αναπτυξιακή προέλευση. Η νέα μελέτη υποστηρίζει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελείται από δύο αρχαία νευρικά συστήματα, τα οποία έχουν ουσιαστικά «συσκευαστεί» μαζί: ένα τμήμα που ρυθμίζει τον καρδιακό παλμό, την αναπνοή και άλλες λειτουργίες του οργανισμού και ένα άλλο που μας καθιστά κατεξοχήν ανθρώπους, ικανούς για ποίηση, μαθηματικά και για να αναρωτιόμαστε για την ίδια μας την προέλευση.

Ο ενήλικος εγκέφαλος αποτελείται από τρεις κύριες περιοχές: τον πρόσθιο εγκέφαλο, τον μέσο εγκέφαλο και τον οπίσθιο εγκέφαλο. Ο πρόσθιος εγκέφαλος είναι υπεύθυνος για ανώτερες λειτουργίες, όπως η γλώσσα, η συνείδηση και η αφηρημένη σκέψη. Αντίθετα, ο οπίσθιος εγκέφαλος, που βρίσκεται στο πίσω μέρος του κρανίου και συχνά αναφέρεται ως εγκεφαλικό στέλεχος, ελέγχει βασικές, αυτόματες λειτουργίες που είναι απαραίτητες για τη ζωή, όπως η αναπνοή, ο ύπνος και η ρύθμιση του καρδιακού παλμού και του αισθήματος πείνας. Οι νευρώνες του οπίσθιου εγκεφάλου ελέγχουν επίσης τους μύες του προσώπου, της γλώσσας και του λαιμού, επηρεάζοντας την ομιλία και την κατάποση.

Παρά την κρίσιμη σημασία του οπίσθιου εγκεφάλου, οι επιστήμονες δυσκολεύονται εδώ και δεκαετίες να δημιουργήσουν ανθρώπινους νευρώνες του οπίσθιου εγκεφάλου στο εργαστήριο. Αυτό έχει δυσχεράνει σημαντικά την έρευνα για σοβαρές ασθένειες που προσβάλλουν το εγκεφαλικό στέλεχος, μεταξύ των οποίων η νωτιαία μυϊκή ατροφία και η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση.

Η σημαντική ανακάλυψη των ερευνητών, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Neuroscience», προέκυψε από τη μελέτη των πρώτων στιγμών της εμβρυϊκής ανάπτυξης, κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας που ονομάζεται γαστριδίωση, όταν αρχίζει να διαμορφώνεται το σώμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο οπίσθιος εγκέφαλος ακολουθεί μια ξεχωριστή αναπτυξιακή πορεία, η οποία εξελίσσεται παράλληλα – και όχι ως διακλάδωση – με την πορεία που οδηγεί στη δημιουργία του πρόσθιου και του μέσου εγκεφάλου.

Οι ερευνητές κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα εξετάζοντας αναπτυσσόμενα έμβρυα ποντικών. Εντόπισαν δύο διαφορετικούς τύπους πρόδρομων κυττάρων του εγκεφάλου, από τα οποία το ένα προορίζεται να εξελιχθεί στον πρόσθιο και τον μέσο εγκέφαλο, ενώ το δεύτερο είναι προορισμένο να σχηματίσει τον οπίσθιο εγκέφαλο. Οι ερευνητές έδειξαν ότι οι δύο πληθυσμοί κυττάρων δεν επικαλύπτονται ποτέ και  παραμένουν απολύτως διακριτοί ήδη από τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης, όπως και ότι οι αναπτυξιακές τους διαδρομές δεν διασταυρώνονται ποτέ.

Επίσης, επέκτειναν την έρευνά τους σε βάθος 550 εκατομμυρίων ετών εξελικτικής ιστορίας. Εντόπισαν το ίδιο μοτίβο διπλής προέλευσης του εγκεφάλου σε κοτόπουλα, ψάρια ζέβρα και σε σκουλίκια βελανιδιού (acorn worms), μικρά πλάσματα που ζουν στον πυθμένα των ωκεανών και μοιράζονται με τον άνθρωπο έναν μακρινό κοινό πρόγονο. Οι μέδουσες, οι οποίες απομακρύνθηκαν εξελικτικά από τη γενεαλογική γραμμή του ανθρώπου πριν από περίπου 600-700 εκατομμύρια χρόνια, διαθέτουν επίσης δύο νευρικά συστήματα σε διαφορετικά άκρα του σώματός τους.

Με βάση τα νέα ευρήματα, οι ερευνητές κατάφεραν για πρώτη φορά να καθοδηγήσουν ανθρώπινα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα -έναν τύπο κυττάρων που μπορεί να δημιουργήσει οποιοδήποτε κύτταρο του ανθρώπινου οργανισμού- ώστε να μετατραπούν στο εργαστήριο σε λειτουργικούς κινητικούς νευρώνες του οπίσθιου εγκεφάλου.

Οι νευρώνες που δημιουργήθηκαν στο εργαστήριο παρουσίασαν, όπως περιγράφουν οι ερευνητές, όλα τα χαρακτηριστικά των αυθεντικών κυττάρων του οπίσθιου εγκεφάλου: εμφάνισαν κύματα ηλεκτρικής δραστηριότητας και παρήγαγαν πρωτεΐνες που χαρακτηρίζουν τα τμήματα του οπίσθιου εγκεφάλου τα οποία ελέγχουν τους μύες του προσώπου και της κατάποσης.

Η έρευνα έχει σημαντικές προεκτάσεις για τη μελέτη πιθανών θεραπειών για τη νωτιαία μυϊκή ατροφία, την ALS και άλλες παθήσεις που προσβάλλουν το εγκεφαλικό στέλεχος. Μέχρι σήμερα, η μελέτη αυτών των ασθενειών ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι επιστήμονες δεν μπορούν να λάβουν ιστό από το εγκεφαλικό στέλεχος ζώντων ασθενών. Η δυνατότητα καλλιέργειας αυτών των νευρώνων στο εργαστήριο ανοίγει νέες δυνατότητες για την κατανόηση των μηχανισμών μέσω των οποίων εκδηλώνονται οι συγκεκριμένες ασθένειες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ. Κουζινοπούλου

Με στόχο την απόλυτη διαφάνεια, την προστασία των πολιτών και την εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας, το Υπουργείο Υγείας, σε στενή συνεργασία με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ) και τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών (ΙΣΑ), ανακοινώνει τη λήψη άμεσων μέτρων και την ενεργοποίηση πρωτοποριακών ψηφιακών εργαλείων.

Κατά τη διάρκεια έκτακτης συνέντευξης Τύπου, με την πρόεδρο της προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής του ΠΙΣ Ματίνα Παγώνη και τον πρόεδρο του ΙΣΑ Γιώργο Πατούλη, παρουσιάστηκε η πλατφόρμα medwatch- ψηφιακή εποπτεία ιδιωτικών δομών υγείας και ιατρικής διαφήμισης, που με αφορμή το θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη δημιουργήθηκε πολύ γρήγορα, όπως ανέφερε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης. Παράλληλα παρουσιάστηκε το ψηφιακό εργαλείο που δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να ελέγχουν οι ίδιοι την άδεια λειτουργίας ενός ιδιωτικού ιατρείου πριν το επισκεφθούν και τις ιατρικές πράξεις που διενεργούνται.

Η Πλατφόρμα “Medwatch”

Η λειτουργία του ψηφιακού εργαλείου Medwatch ξεκίνησε πιλοτικά από σήμερα στην Αττική και σύντομα σε όλη την Ελλάδα. Πρόκειται για μια προηγμένη πλατφόρμα με τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), η οποία λειτουργεί ως ψηφιακός «πράκτορας». Καθημερινά, η ΤΝ θα σαρώνει και θα αναλύει όλα τα δεδομένα και τις αναρτήσεις των γιατρών στο διαδίκτυο, με σκοπό τον εντοπισμό παραπλανητικών διαφημίσεων.

Επιταχύνει τη διαδικασία των ελέγχων σε πραγματικό χρόνο και το σύστημα ιεραρχεί σε 4 επίπεδα τα ευρήματα και με βάση αυτό προχωράει ο έλεγχος. Οι σοβαρές παραβάσεις θα ελέγχονται από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας και οι υπόλοιπες από τους ιατρικούς συλλόγους.

Τις τελευταίες 4 μέρες η εφαρμογή σε 8.500 ελέγχους έχει χτυπήσει κόκκινο για 231 δομές υγείας, μεταξύ των οποίων 160 μη ιατρικές οντότητες, δηλαδή ινστιτούτα αισθητικής κ,ά., 50 ιατρεία. Όπως ανέφερε ο υπουργός το σύστημα θα χτυπάει κόκκινο αν κάτι γίνεται. Οι έλεγχοι εστιάζουν σε ιδιωτικά ιατρεία και σε γιατρούς που συνεργάζονται με κέντρα αισθητικής.

Νέο Ψηφιακό App για τους Πολίτες

Σε έναν μήνα θα είναι έτοιμο και διαθέσιμο ένα δεύτερο ψηφιακό εργαλείο σε μορφή εφαρμογής (app). Μέσω αυτού, ο ίδιος ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει τις ιατρικές πράξεις που διενεργούνται στο εκάστοτε ιατρείο. Επισημαίνεται ότι κάθε ιατρική πράξη πρέπει υποχρεωτικά να καταγράφεται στον ιατρικό φάκελο του ασθενούς· η παράλειψη αυτής της διαδικασίας αποτελεί ένδειξη παρατυπίας, ανέφερε ο κ. Γεωργιάδης.

Σημείωσε ότι το 2019 οι σχετικές αρμοδιότητες του ΣΕΥΥΠ (Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας), συγχωνεύθηκαν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας και επειδή διαπιστώθηκε κενό στους ελέγχους έχει ξεκινήσει η συζήτηση για τη δημιουργία ενός επικουρικού ελεγκτικού μηχανισμού στο Υπουργείο Υγείας. Η αρμοδιότητα των Ιατρικών Συλλόγων να ελέγχουν τα ιατρεία θεσπίστηκε το 2011 και θα διατηρηθεί.

Θεσμικές Αλλαγές και Αναγεννητική Ιατρική

Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι θα συσταθεί σε επίπεδο Γενικής Γραμματείας, ειδική επιτροπή με τη συμμετοχή του ΠΙΣ, του ΙΣΑ και του ΕΚΠΑ για το ρυθμιστικό πλαίσιο της Αναγεννητικής Ιατρικής. Στόχος δεν είναι η απαγόρευση της αλλά η διασφάλιση ότι αυτές εφαρμόζονται με οργανωμένο τρόπο και απόλυτη ασφάλεια, ανέφερε ο υπουργός.

Όπως τονίστηκε οι μηχανισμοί λειτουργούν κατά βάση κατόπιν καταγγελιών. Αν υπήρχαν προηγούμενες καταγγελίες για την πρόσφατη περίπτωση στο Κολωνάκι η αντίδραση θα ήταν άμεση. Αν κάποιος είναι αποφασισμένος να εξαπατήσει (όπως στην περίπτωση εισαγωγής σε ιδιωτικό ιατρείο μηχανήματος που προοριζόταν αποκλειστικά για νοσοκομείο), η ανίχνευση εκ των προτέρων είναι δύσκολη, ανέφερε ο υπουργός.

«Αυτές τις μέρες ο ιατρικός κόσμος περνάει δύσκολα εξαιτίας ορισμένων ασυνείδητων. Όμως, το γεγονός ότι δύο άνθρωποι αποδείχθηκαν απατεώνες δεν καταδικάζει το σύνολο των γιατρών. Αυτή τη στιγμή, οι γιατροί στις μονάδες υγείας δίνουν καθημερινά μάχη και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Πρέπει να σταματήσουν οι ανεπίσημες πληροφορίες “από τα κομμωτήρια”. Ο καθένας πρέπει να αξιολογεί σωστά τους γιατρούς του, να ζητά δεύτερη γνώμη και να καταγγέλλει αμέσως κάθε ύποπτο περιστατικό. Υπάρχουν ήδη αυστηρές τιμωρίες που έχουν επιβληθεί» ανέφερε η Ματίνα Παγώνη.

«Ο ΙΣΑ έχει ψηφιοποιηθεί πλήρως και είμαστε εδώ για να συμβάλουμε καθοριστικά στην ασφάλεια των ασθενών. Σε ένα δίκτυο 16.500 ιατρείων στην Αθήνα, υπάρχουν δυστυχώς μεμονωμένες περιπτώσεις εξαπάτησης. Από το 2021, ο ΙΣΑ έχει επιτελέσει 8.700 ελέγχους, τόσο κατόπιν καταγγελιών όσο και δειγματοληπτικά για τον έλεγχο των αδειών. Με το Medwatch εισάγουμε τον προληπτικό έλεγχο στη διαφήμιση, θέτοντας γρήγορα τις “κόκκινες γραμμές” προτού η κατάσταση γίνει ανεξέλεγκτη. Πιστεύουμε στον ιατρικό τουρισμό και στον τουρισμό ευεξίας, αλλά πρέπει να εξαφανίσουμε τις γκρίζες ζώνες. Ο ΙΣΑ, με τα 28.000 μέλη του, θα περιφρουρήσει το λειτούργημα. Δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε μη γιατρούς. Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός» ανέφερε ο Γ.Πατούλης.

Σε ιδιαίτερα έντονο ύφος ο υπουργός ζήτησε να σταματήσει η Ανθρωποφαγία. Κανείς δεν έκανε καταγγελία για το ιατρείο και μίλησε για ευθύνες της εταιρείας που εισήγαγε το μηχάνημα της πλασμαφαίρεσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σημαντικές παραβάσεις σε ιδιωτικές μονάδες υγείας, αισθητικής, ευεξίας και εναλλακτικών θεραπειών έχει εντοπίσει η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) στους εκατοντάδες ελέγχους που έχει διενεργήσει έως σήμερα.

Τα στοιχεία από τις αυτοψίες των επιθεωρητών που έδωσε η Ανεξάρτητη Αρχή στο ΑΠΕ-ΜΠΕ με αφορμή το ζήτημα με τις αδειοδοτήσεις και τους ελέγχους των ιδιωτικών δομών υγείας που ανέκυψε από τον αιφνίδιο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό τον σχετικό προβληματισμό των τελευταίων ημερών.

Από την ίδρυση της ΕΑΔ, το 2019, (διαδέχτηκε πέντε ελεγκτικές αρχές μεταξύ των οποίων το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας) έχουν εκδοθεί περισσότερα από 2.500 πορίσματα στο πλαίσιο ειδικών ελέγχων για την προστασία της δημόσιας υγείας, ενώ περισσότερα από 1.500 πορίσματα αφορούν το τακτικό ελεγκτικό έργο σε θέματα Υγείας.

Παράλληλα, έχουν διενεργηθεί Ένορκες Διοικητικές Εξετάσεις, καθώς και περισσότερες από 40 προκαταρκτικές εξετάσεις κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών. Συνολικά, έχουν ολοκληρωθεί περίπου 1.400 διερευνήσεις που προέκυψαν από καταγγελίες, αναφορές και πληροφορίες, αλλά και από αιτήματα υπουργών και διοικήσεων οργανισμών σχετικά με τη λειτουργία των φορέων που εποπτεύουν.

287 υποθέσεις σε ιδιωτικές μονάδες υγείας

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι στο πλαίσιο των τακτικών ελέγχων της ανεξάρτητης αρχής, έχουν εκδοθεί πορίσματα για 287 περιπτώσεις ιδιωτικών μονάδων υγείας. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται ιδιωτικά ιατρεία, διαγνωστικά εργαστήρια, κλινικές, δομές ψυχικής υγείας, μονάδες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος, μονάδες χρόνιας αιμοκάθαρσης, φαρμακεία, κέντρα αισθητικής, αλλά και περιπτώσεις φυσικών προσώπων που καταγγέλθηκαν για διενέργεια ιατρικών πράξεων χωρίς να είναι γιατροί.

Το εύρος των ελέγχων αφορά από τη νομιμότητα λειτουργίας και τον εξοπλισμό μιας μονάδας μέχρι την ιατρική και νοσηλευτική αντιμετώπιση, την τήρηση των κανόνων δεοντολογίας, τη στελέχωση, τη συνταγογράφηση και τη διακίνηση φαρμάκων. Ανάμεσα στα αντικείμενα ελέγχου περιλαμβάνονται επίσης, η συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική, τα κέντρα φυσιοπαθητικής, τα κέντρα αισθητικής, οι ψυχιατρικές κλινικές, οι ιαματικές πηγές και άλλες δομές που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την παροχή υπηρεσιών υγείας.

Από μεταμοσχεύσεις μαλλιών μέχρι πράξεις από μη επαγγελματίες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα που έχουν καταγραφεί στα πορίσματα της ΕΑΔ. Σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώθηκε διενέργεια ιατρικών πράξεων από μη ιατρούς, μεταξύ άλλων σε εμφύτευση μαλλιών, βελονισμό και ομοιοπαθητική. Σε άλλες εντοπίστηκαν μονάδες που λειτουργούσαν χωρίς την παρουσία και επίβλεψη του επιστημονικά υπεύθυνου.

Χαρακτηριστική είναι περίπτωση όπου ιατρική πράξη πραγματοποιούνταν από εργαζόμενο ιατρείου, ενώ ο γιατρός παρείχε οδηγίες μέσω βιντεοκλήσης. ‘Αλλες παραβάσεις αφορούσαν την παροχή ιατρικών υπηρεσιών από γιατρούς ειδικότητας που δεν προβλεπόταν στην άδεια λειτουργίας, τη λειτουργία ιατρείου μέσα σε πολυϊατρείο χωρίς να προβλέπεται στην άδεια, αλλά και την παροχή υπηρεσιών από εργαζόμενους που δεν διέθεταν τα απαιτούμενα επαγγελματικά δικαιώματα.

Καταγράφηκαν ακόμη περιπτώσεις ανεπαρκούς στελέχωσης ιδιωτικών κλινικών, διαφήμισης τμημάτων που δεν προβλέπονταν στην άδεια λειτουργίας και παροχής νοσηλευτικών υπηρεσιών από πρόσωπα χωρίς τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Σε άλλη περίπτωση εντοπίστηκε παιδίατρος που διενεργούσε εμβολιασμό στο ιατρείο του με ληγμένο εμβόλιο.

Σε έλεγχο ιδιωτικού πολυϊατρείου στην Αττική, μετά από καταγγελία για διενέργεια εμφύτευσης μαλλιών από μη εξειδικευμένο προσωπικό, η ΕΑΔ διαπίστωσε ότι το δερματολογικό ιατρείο λειτουργούσε χωρίς την παρουσία δερματολόγου. Παράλληλα, μεταμοσχεύσεις μαλλιών πραγματοποιούνταν από γιατρό ειδικότητας Αναισθησιολογίας και από νοσηλευτικό προσωπικό.

Η έκθεση διαβιβάστηκε στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών (ΙΣΑ) και στον Εισαγγελέα Εφετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, ο ΙΣΑ ανακάλεσε για έναν μήνα την άδεια λειτουργίας του δερματολογικού ιατρείου και επέβαλε πρόστιμο 14.600 ευρώ, ενώ σχηματίστηκε και πειθαρχικός φάκελος. Η υπόθεση διαβιβάστηκε παράλληλα στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών για προκαταρκτική εξέταση.

Στα ευρήματα των επιθεωρητών – ελεγκτών περιλαμβάνονται επίσης:

η διενέργεια επεμβάσεων από ιατρό σε ιδιωτικές κλινικές για αφαίρεση ιστού για αποστολή σε Τράπεζα Ιστών στο εξωτερικό για παρασκευή καινοτόμου φαρμάκου χωρίς την τήρηση των σχετικών διατάξεων,

η λειτουργία ιδιωτικών Τραπεζών Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος χωρίς άδεια λειτουργίας και η μεταφορά των δεξαμενών με τους κρυοσυντηρημένους ιστούς μιας Μονάδας εντός των εγκαταστάσεων ιδιωτικού σχολείου,

η λειτουργία Μονάδας Χρόνιας Αιμοκάθαρσης χωρίς την παρουσία του Προϊσταμένου Νοσηλευτή και απασχόληση σε θέση βοηθών νοσηλευτών ατόμων χωρίς άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έλεγχοι σε δραστηριότητες που κινούνται στα όρια ή έξω από το σαφώς θεσμοθετημένο πεδίο παροχής υπηρεσιών υγείας.

Η ΕΑΔ πραγματοποίησε ελέγχους σε δύο κέντρα εναλλακτικής θεραπευτικής, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου δραστηριοποιούνταν πρόσωπο χωρίς πτυχίο Ιατρικής.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της Αρχής, διαπιστώθηκαν θεραπευτικοί ισχυρισμοί για σειρά ασθενειών χωρίς τεκμηρίωση, χρήση μηχανημάτων, προώθηση σκευασμάτων χωρίς την απαιτούμενη άδεια και πώληση συμπληρωμάτων από χώρους στους οποίους αυτό δεν επιτρεπόταν.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η ΕΑΔ στο γεγονός ότι δεν υφίσταται ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας για τα κέντρα εναλλακτικής ιατρικής στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα δραστηριότητες αυτού του τύπου να λειτουργούν χωρίς επαγγελματική πιστοποίηση και χωρίς άδεια λειτουργίας, όπως επισημαίνεται στην έκθεση.

Η υπόθεση διαβιβάστηκε στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), στο υπουργείο Υγείας, στο Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ), στο υπουργείο Οικονομικών και στην Εισαγγελία. Ο ΕΟΦ επέβαλε, σύμφωνα με την ανεξάρτητη αρχή, πρόστιμα σε έξι εταιρείες συμπληρωμάτων διατροφής, ενώ παράλληλα διενεργείται προκαταρκτική εξέταση.

Από τα «κέντρα ευεξίας» στα παράνομα ιατρεία

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι υπόθεση στη Θεσσαλονίκη, όπου μικτό κλιμάκιο της ΕΑΔ και της Οικονομικής Αστυνομίας πραγματοποίησε έλεγχο σε χώρο που, σύμφωνα με την καταγγελία, λειτουργούσε ως παράνομο ιατρείο αισθητικής.

Σύμφωνα με την έκθεση, η κατοικία είχε μετατραπεί σε χώρο παροχής αισθητικών και δερματολογικών υπηρεσιών και η πελατεία προσελκυόταν μέσω προφίλ σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

Στον χώρο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, σκευάσματα Botox και Dysport, τα οποία περιέχουν ως δραστικό συστατικό τοξική ουσία που χρησιμοποιείται παρατύπως για την εξάλειψη των ρυτίδων του προσώπου, πλαστές συσκευασίες Dysport  και φιαλίδια ενέσιμου σκευάσματος αυξητικής ορμόνης παρανόμως κυκλοφορούντος στην Ελλάδα.

Η ΕΑΔ διαπίστωσε αντιποίηση ιατρικού επαγγέλματος, παράνομη διακίνηση φαρμάκων, χορήγηση φαρμάκων εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων και διακίνηση πλαστών φαρμάκων. Η έκθεση διαβιβάστηκε στον ΕΟΦ, στο ΣΔΟΕ, στις εισαγγελικές αρχές και στον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης.

Τα στοιχεία της ΕΑΔ έχουν ιδιαίτερη σημασία μετά την υπόθεση Μαζωνάκη για το αν οι έλεγχοι είναι τυπικοί ή ουσιαστικοί.

Η ίδια η Αρχή επισημαίνει ότι ένα πόρισμα δεν αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης ή τυπικής διαδικασίας. Προκύπτει μετά τη συλλογή και αξιολόγηση στοιχείων, τη διασταύρωση δεδομένων, την εξέταση πραγματικών περιστατικών και την τεκμηρίωση των διαπιστώσεων. Κάθε υπόθεση εξετάζεται αυτοτελώς, ενώ πριν από την οριστικοποίηση των ευρημάτων αναζητούνται και οι απόψεις των ελεγχόμενων προσώπων.

Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη ελεγκτικού μηχανισμού δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι κάθε ιδιωτική δομή υγείας έχει ελεγχθεί ούτε ότι κάθε παράβαση μπορεί να εντοπιστεί προληπτικά. Οι έλεγχοι ενεργοποιούνται βάσει συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων, καταγγελιών, πληροφοριών, αιτημάτων ή προγραμματισμού και καταλήγουν σε συγκεκριμένες διοικητικές ή άλλες ενέργειες.

Το αποτέλεσμα των ελέγχων, πάντως, δεν περιορίζεται σε συστάσεις. Σύμφωνα με την ΕΑΔ, 26 εκθέσεις ελέγχου διαβιβάστηκαν σε εισαγγελικές αρχές για ποινική αξιολόγηση, ενώ εκθέσεις διαβιβάστηκαν και στους Ιατρικούς Συλλόγους για την αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών: 13 στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών και από μία στους Ιατρικούς Συλλόγους Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Μαγνησίας.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι έλεγχοι οδήγησαν επίσης σε διοικητικές κυρώσεις, πρόστιμα, ανάκληση αδειών ή ακόμη και προτάσεις για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Απόστολος Μιχαλούδης