Τριάντα πέντε χρόνια μετά την εκλογή του στον Οικουμενικό Πατριαρχικό Θρόνο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κκ Βαρθολομαίος επανέρχεται σε ένα από τα ζητήματα που έχουν συνδεθεί κατεξοχήν με την πατριαρχική του διακονία: την προστασία της φυσικής δημιουργίας.

Με αφορμή την 1η Σεπτεμβρίου, ημέρα που το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει καθιερώσει ως ημέρα προσευχής υπέρ του φυσικού περιβάλλοντος, ο κκ Βαρθολομαίος, σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξή του στον εκπρόσωπο Τύπου του Οικ. Πατριαρχείου, Νίκο Παπαχρήστου, αναπτύσσει τη δική του θεολογική και ανθρωπολογική προσέγγιση για τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, ανατρέχοντας παράλληλα στη μακρά οικολογική πρωτοβουλία του Πατριαρχείου.
Ο κκ Βαρθολομαίος αναδεικνύει την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος όχι ως μια μονοδιάστατη πολιτική ή οικονομική επιταγή, αλλά ως ένα σύνθετο ηθικό, θεολογικό, πνευματικό και κοινωνικό διακύβευμα, το οποίο άπτεται ευθέως της ευθύνης του ανθρώπου απέναντι στη δημιουργία.

Η Ίμβρος και η αγάπη για τη δημιουργία

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνδέει την ευαισθησία του για το φυσικό περιβάλλον με τα παιδικά του χρόνια στην Ίμβρο, υπογραμμίζοντας ότι το φυσικό τοπίο του νησιού αποτέλεσε την πρώτη πηγή έμπνευσης για την οικολογική του αντίληψη.
«Το περιβάλλον του χωριού μου, το περιβάλλον της Ίμβρου με ενέπνευσε την αγάπη προς τη δημιουργία του Θεού. Προς τη φύση, προς τις ομορφιές που έχει το φυσικό περιβάλλον. Ένα όμορφο αγριολούλουδο μπορεί να μας διδάξει πολλά για τη σοφία του Θεού, για την αγάπη του προς εμάς τους ανθρώπους, για την παντοδυναμία του και ούτω καθεξής.
Όπου να στρέψει κανείς το βλέμμα του σ’ αυτή την ειδυλλιακή ατμόσφαιρα, στο περιβάλλον το νησιώτικο, στο περιβάλλον του χωριού, όπου να στρέψει το βλέμμα του θα δει την παρουσία του Θεού.
Μπορούσα να εκτιμήσω την αξία της φύσεως και το θεώρησα χρέος μου να ενισχύσω έτι περαιτέρω τις προσπάθειες που ξεκίνησε ο προκάτοχός μου Πατριάρχης Δημήτριος, ανακηρύσσοντας την 1η Σεπτεμβρίου Ημέρα Προστασίας του Περιβάλλοντος. Έκανα διάφορα συνέδρια, καταρχάς μικρότερα για τους νέους στη Χάλκη, αργότερα έκανα τα γνωστά μεγάλα διαθρησκειακά και διεπιστημονικά συμπόσια εν πλω. Και όλα αυτά έδωσαν μια μαρτυρία ζωντανή, ότι πρέπει όλοι να κηδόμεθα της φύσεως, να ευαισθητοποιούμε τους συνανθρώπους μας, να σέβονται, να αγαπούν και να προστατεύουν τη δημιουργία του Θεού», ανέφερε.

Η οικολογία ως ηθικό και θεολογικό ζήτημα

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης χαρακτηρίζει την οικολογική κρίση ζήτημα που υπερβαίνει την πολιτική και οικονομική διάσταση, συνδέοντάς την άμεσα με τη στάση του ανθρώπου απέναντι στη δημιουργία και τον Θεό.
«Γιατί, όπως το λέω πάντοτε, δεν είναι δυνατόν να ισχυριζόμεθα ότι αγαπούμε και σεβόμεθα τον Θεό αφενός και αφετέρου καταστρέφουμε τη δημιουργία που εξήλθε από τα θεϊκά χέρια του. Το πρόβλημα της οικολογίας που απασχολεί σήμερα όλη την ανθρωπότητα, δεν είναι μόνο θέμα πολιτικό και οικονομικό, αλλά είναι και ηθικό, είναι θεολογικό, πνευματικό και κοινωνικό συγχρόνως. Και θα συνεχίσουμε ως Οικουμενικό Πατριαρχείο τις ταπεινές προσπάθειές μας προς αυτή την κατεύθυνση».

«Η φύση δεν μας ανήκει»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κκ Βαρθολομαίος στην ανθρώπινη υπερκατανάλωση και στην αντίληψη ότι η φύση αποτελεί ιδιοκτησία του ανθρώπου. Όπως τόνισε, η ανθρώπινη δραστηριότητα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις πραγματικές ανάγκες, καθώς η πλεονεξία και ο εγωισμός οδηγούν στην καταστροφή του περιβάλλοντος.
«Χρησιμοποιούμε τη φύση με εγωισμό, γιατί θέλουμε όχι μόνο αυτά που χρειαζόμεθα από τη φύση, αλλά και τα επιπλέον, τα οποία δεν είναι απαραίτητα, αλλά απλώς ικανοποιούν τις φιλοδοξίες μας, τον εγωισμό μας, τα καπρίτσια μας. Αυτά τα επιπλέον είναι τα οποία καταστρέφουν το περιβάλλον. Έχουμε υπερβολικές αξιώσεις και νομίζουμε ότι η φύση μάς ανήκει, ότι είναι ιδιοκτησία μας. Ενώ ο Θεός, όταν έβαλε τους πρωτοπλάστους στον παράδεισο, τους είπε να τον φυλάσσουν και να τον προστατεύουν. Τους έβαλε ως φύλακας, ως ιερείς της δημιουργίας. Είμεθα οικονόμοι της φύσεως και όχι ιδιοκτήται αυτής».

«Εμείς ανήκουμε στον κόσμο»

Ο κ. Βαρθολομαίος υπογράμμισε παράλληλα ότι ο άνθρωπος αποτελεί μέρος του φυσικού κόσμου και δεν μπορεί να θεωρεί ότι έχει απεριόριστα δικαιώματα πάνω σε αυτόν. Στο ίδιο πλαίσιο, συνέδεσε τον σεβασμό προς τη φύση με τον σεβασμό των δικαιωμάτων των άλλων ανθρώπων.
«Εμείς ανήκουμε στον κόσμο και όχι ο κόσμος σε εμάς. Είμαστε ένα πολλοστημόριο μέσα στον κόσμο, ο καθένας από εμάς. Βεβαίως έχουμε την αξία μας διότι έχουμε αθάνατη ψυχή. Αλλά πέραν τούτου, πρέπει να αναγνωρίζουμε ότι όσα δικαιώματα έχουμε εμείς στον κόσμο, έχουν και οι συνάνθρωποί μας. Και τα δικά μας τα δικαιώματα τελειώνουν εκεί όπου αρχίζουν τα δικαιώματα των συνανθρώπων μας. Δεν πρέπει να ξεπερνούμε τα όρια και να διεκδικούμε πράγματα που δεν μας ανήκουν».

«Η φύση μάς εκδικείται»

Αναφερόμενος στις φυσικές καταστροφές, ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνέδεσε τις υπερβολές της ανθρώπινης δραστηριότητας με τις συνέπειες που, όπως είπε, επιστρέφουν στην ίδια την ανθρωπότητα. Ιδιαίτερα αναφέρθηκε στις πλημμύρες και τις πυρκαγιές, αποδίδοντάς τες, μεταξύ άλλων, στην πλεονεξία και την υπέρμετρη εκμετάλλευση της φύσης.
«Είναι η τιμωρία μας που έρχεται από την ίδια τη φύση, την οποία εκμεταλλευόμεθα και καταστρέφουμε. Μας εκδικείται η φύσις», τόνισε ο κκ Βαρθολομαίος.

Κάλεσμα στους νέους

Κλείνοντας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης έδωσε έμφαση στον ρόλο των νέων ανθρώπων στη συνέχιση της προσπάθειας για την προστασία του περιβάλλοντος, επικαλούμενος και την πρακτική σχέση των προηγούμενων γενεών με τη φύση.
«Χρειάζεται ασφαλώς η συστράτευση των νέων ανθρώπων, ώστε να συνεχιστεί η παράδοση των πατέρων μας, των προγόνων μας, που χωρίς να ξέρουν πολλά γράμματα, χωρίς να έχουν πολλές θεωρητικές γνώσεις γι’ αυτά τα πράγματα, εμπράκτως, στην καθημερινότητά τους εσέβοντο και προστάτευαν τη φύση, η οποία τους ανταπέδιδε τα οφέλη», κατέληξε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από τη μια έχουμε μια εκθετική ανάπτυξη των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, από την οποία πολλοί προσδοκούν ένα «θαύμα» που θα μεταμορφώσει την κοινωνία.

Δεν περνάει όμως επίσης πια, ούτε μια εβδομάδα χωρίς να εκδοθεί μια ανησυχητική προειδοποίηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη, ακόμα και από τις ίδιες τις εταιρείες που την παράγουν.
Τελευταίο δείγμα η χωρίς προηγούμενο συνεννόηση μεταξύ 1.200 Rogue AI agents (μη απολύτως ελεγχόμενοι πράκτορες, όπου οι πράκτορες είναι προγράμματα με δυνατότητα επικοινωνίας με το περιβάλλον τους) της εταιρείας OpenAI. Οι 1.200 πράκτορες επικοινώνησαν μεταξύ τους, οργανώθηκαν σε ένα σμήνος, όπου ο πράκτορας που είχε προχωρήσει περισσότερο και έμοιαζε να εξαντλεί τις υπολογιστικές του δυνάμεις ανέθετε σε έναν άλλο πράκτορα το έργο που απέμενε και αυτός με τη σειρά του το κατένεμε προς διεκπεραίωση σε άλλους πράκτορες. ‘Όταν ο νέος αρχηγός έφτανε και αυτός σε εξάντληση της υπολογιστικής του ισχύος παρέδιδε την «αρχηγία» σε έναν άλλο πράκτορα.
Με τη μέθοδο αυτή το αυτοοργανωμένο σμήνος μπόρεσε να παραβιάσει τις δικλείδες κυβερνοασφάλειας και να επιτεθεί μέσω δύο γενεών νέων πρακτόρων στην ιστοσελίδα Hugging Face επί εβδομάδες χωρίς να ανιχνευθεί, αποκτώντας έλεγχο ευαίσθητων συστημάτων και στην Open AI και στη Hugging Face.
Οι οργανωμένοι σε σμήνος πράκτορες αντήλλαξαν περίπου 70.000 μηνύματα μεταξύ τους. Σε 1.300 πρακτικά «συνομιλιών» μεταξύ των πρακτόρων, μόνο σε έξι περιπτώσεις υπήρξαν πράκτορες που έθεσαν το ερώτημα αν πρέπει να ειδοποιήσουν τους ανθρώπους και απέρριψαν τελικά την ιδέα. Για την επιτυχία των σκοπών της κοινότητας θυσιάστηκαν πράκτορες που είχαν εξαντλήσει τις δυνάμεις τους ή διάβασαν πρωτόκολλα που ήταν απαγορευμένα και θεωρήθηκαν στη συνέχεια «μολυσμένοι» και ικανοί να οδηγήσουν σε ανίχνευση του σμήνους.
Τα ευρήματα αυτά περιέχονται σε μια πρώτη και ατελή ακόμα ανάλυση του επεισοδίου, που θεωρήθηκε «βόμβα» από τους ειδικούς, αναδεικνύοντας τη σοβαρή πιθανότητα προγράμματα ΤΝ που είναι ήδη ενσωματωμένα σε κρίσιμους οργανισμούς, ακόμα και στρατιωτικούς, που θα μπορούσαν να περιλάβουν και τα συστήματα πυρηνικών όπλων, να ξεφύγουν από τον ανθρώπινο έλεγχο.
Ο επικεφαλής της παραπάνω ανάλυσης της Metr υπογράμμισε σε ανάρτησή του τη δυσκολία κατανόησης του επεισοδίου. Ο χειρωνακτικός έλεγχος είναι αδύνατος λόγω του τεράστιου όγκου των δεδομένων και χρειάζεται να χρησιμοποιηθούν πάλι προγράμματα ΑΙ (Τεχνητής Νοημοσύνης) για τη διερεύνηση, αλλά και για αυτά δεν είναι εύκολο. Και κατέληξε λέγοντας ότι «η δυσκολία της κατανόησης των επεισοδίων και της επίβλεψης των πρακτόρων ΑΙ μοιάζει να αυξάνεται πιο γρήγορα από τον ρυθμό με τον οποίο η ίδια η ΑΙ μπορεί να μας βοηθήσει με την επίβλεψη και κατανόηση του τι κάνει».
Ορισμένοι αναλυτές φτάνουν στο σημείο να μιλάνε για σοβαρή πιθανότητα να παρθεί ο έλεγχος κρίσιμων κοινωνικών, κρατικών και διεθνών υποδομών από αυτονομημένους πράκτορες ΑΙ, προτού καλά καλά συνειδητοποιήσουμε τι γίνεται.
Το επεισόδιο ανησύχησε αρκετά την εταιρεία OpenAI για να απευθυνθεί σε άλλες εταιρείες παραγωγής λογισμικού AI, όπως η Google και η Apple για να σχηματίσουν ένα συνασπισμό για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ασφάλειας και ελέγχου, κάτι που απεδέχθησαν οι εταιρείες αυτές, παρά τη συνήθη απροθυμία τους σε συνεργασία για λόγους ανταγωνισμού.
Ορισμένοι πιστεύουν ότι το πρόβλημα έγκειται στο ότι οι ιδιωτικές εταιρείες που αναπτύσσουν την ΑΙ ενδιαφέρονται περισσότερο για την ανάπτυξη των προϊόντων τους απ’ ό,τι για την ασφάλειά τους, για λόγους ανταγωνισμού και κερδοφορίας, κατά συνέπεια οι επενδύσεις που κάνουν στον τομέα της ασφάλειας είναι σημαντικά μικρότερες όσων απαιτούνται. Δικαιούται βεβαίως κάποιος να προβληματισθεί στο σημείο αυτό, κατά πόσον δεν βρισκόμαστε μόνο μπροστά σε ένα πρόβλημα ανεπαρκούς επίβλεψης και κατανόησης της ΑΙ, ή αν το πρόβλημα είναι τελικά δομικό, αφορά δηλαδή το κατά πόσον αυτή η τεχνολογία είναι, από τη φύση της, ελέγξιμη και πώς μπορεί να ελεγχθεί.
Μια σειρά επιφανών επιστημόνων πληροφορικής από όλο τον κόσμο απηύθυνε τον περασμένο Ιούλιο διεθνή έκκληση για τον έλεγχο της ΑΙ, υπογραμμίζοντας ότι ναι μεν «η AI θα μπορούσε να βοηθήσει στο να δημιουργηθεί ένα δραματικά καλύτερο μέλλον αλλά αυτό το αποτέλεσμα δεν είναι εγγυημένο. Οι εταιρείες που ηγούνται στην ΑΙ παγκοσμίως πιστεύουν ότι είναι κοντά στο να αυτοματοποιήσουν την ίδια την έρευνα για την ΑΙ. Είναι δύσκολο να προβλέψουμε ακριβώς πόσο αυτό θα επιταχύνει την πρόοδο της ΑΙ, αλλά υφίσταται ένας πραγματικός κίνδυνος η ανάπτυξη αυτής της δυνατότητας να επιταχυνθεί γρήγορα, πέρα από την ικανότητά μας να καταλάβουμε ή να ελέγξουμε τα συστήματα που θα προκύψουν».
Οι επιστήμονες καλούν την κυβέρνηση των ΗΠΑ να υποστηρίξει μια διεθνή προσπάθεια ανάπτυξης των τεχνικών και κυβερνητικών εργαλείων για να επιβραδυνθεί (pace deliberately) το σύνορο της αυτοματοποιημένης ανάπτυξης της ΑΙ.»
Τώρα βέβαια είναι «anybody’s guess» το κατά πόσον η παρούσα αμερικανική κυβέρνηση θα ήθελε μια τέτοια διεθνή προσπάθεια. Τη στιγμή μάλιστα που μαίνεται ο «πόλεμος των drones» στα εδάφη της πρώην ΕΣΣΔ, ο πόλεμος στη Δυτική Ασία και ο αρχόμενος Ψυχρός Πόλεμος Δύσης και Κίνας, είναι δύσκολο ακόμα και να φανταστούμε οποιαδήποτε σοβαρή διεθνή συνεννόηση για τη ρύθμιση της ΑΙ ή και άλλων, από τη φύση τους παγκόσμιων προκλήσεων.
Εξάλλου αν το πρόβλημα εξασφάλισης του ελέγχου από ανθρώπους της ΑΙ είναι εξαιρετικά κρίσιμο, επίσης κρίσιμο είναι το ποιοι είναι οι ελέγχοντες άνθρωποι, που σήμερα είναι μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες. Μιλάμε για μια τεχνολογία που μπορεί να απειλήσει ή να «επαναδιαμορφώσει» τον ανθρώπινο πολιτισμό στερώντας τον Άνθρωπο από την ελευθερία του. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν πρέπει να υπάρξει και μάλιστα διεθνής δημόσιος έλεγχος και ιδιοκτησία; Μπορεί κανείς να φανταστεί αίφνης ότι θα μπορούσαμε να έχουμε ιδιωτικά συστήματα πυρηνικών όπλων;
Τα προβλήματα που θέτει η ΑΙ είναι πολύ περισσότερα, εξάλλου, και το καλοκαίρι που μας πέρασε σειρά επιφανών επιστημόνων μας προειδοποίησαν για αυτά. Περιλαμβάνουν εκτός πολλών άλλων τις δυνατότητας κατασκευής και χρήσης deep fakes για παραπληροφόρηση και χειραγώγηση ολόκληρων πληθυσμών, εκτόξευση της ανεργίας σε διάφορους κλάδους, παραγωγή βιολογικών όπλων και ιών, αυτοματοποίηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων σε στρατιωτικά ζητήματα, ακόμα και σε συστήματα εκτόξευσης πυρηνικών όπλων.
Στο κύριο άρθρο στο τεύχος Σεπτεμβρίου της πολύ έγκυρης επιθεώρησης Arms Control παρουσιάζεται ο τεράστιος κίνδυνος που προκύπτει από την ενσωμάτωση συστημάτων ΑΙ στις συμβατικές και πυρηνικές δυνάμεις των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, προκειμένου να αποκτήσουν το «πλεονέκτημα απόφασης» σε μια κρίση ή έναν πόλεμο, όπως το ονομάζει το αμερικανικό Πεντάγωνο. Αυτό όμως συνεπάγεται περισσότερες αυτόματες και όχι ανθρώπινες αποφάσεις. Κατά τη διάρκεια της κρίσης του Κούβας, ο κόσμος σώθηκε γιατί ένας Σοβιετικός αξιωματικός θεώρησε ότι έπρεπε να περιμένει και να μην εφαρμόσει το πρωτόκολλο.
Τον περασμένο Ιούλιο μια ομάδα περισσότερων από 200 οικονομολόγους και ερευνητές ΑΙ, περιλαμβανομένων και αρκετών κατόχων του βραβείου Νόμπελ (ανάμεσά του και ο Κύπριος οικονομολόγος Χριστόφορος Πισσαρίδης) εξέδωσαν μια δήλωση προειδοποιώντας ότι η ΑΙ θα μπορούσε να προκαλέσει έναν οικονομικό μετασχηματισμό μεγαλύτερο από αυτόν που προκάλεσε η βιομηχανική επανάσταση και σε συντομότερο χρόνο. Οι επιστήμονες ζητούν τη συγκρότηση θεσμών που θα σπρώξουν την ΑΙ σε συμπλήρωση και όχι αναπλήρωση ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Για μια περιγραφή μερικών από τους κινδύνους που συνδέονται με την ΑΙ ο αναγνώστης μπορεί επίσης να συμβουλευθεί ενδεικτικά το AI Risks that Could Lead to Catastrophe | CAIS

(*) Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

το 1813 ο Τόμας Έντισον ηλεκτροφωτίζει μία ολόκληρη συνοικία της Νέας Υόρκης.

το 1911 ο Γάλλος ποιητής, Γκιγιόμ Απολιναίρ, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται με την κατηγορία της κλοπής της Μόνα Λίζα από το Μουσείο του Λούβρου.

το 1940 στο πλαίσιο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ναζί ξεκινούν το βομβαρδισμό του Λονδίνου, που θα κρατήσει 57 νύχτες.

το 1942 στην ΕΣΣΔ, ο Κόκκινος Στρατός εξαναγκάζει τους Γερμανούς σε οπισθοχώρηση βορειοδυτικά του Στάλινγκραντ.

το 1953 ο Νικίτα Χρουστσόφ τίθεται επικεφαλής της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της ΕΣΣΔ.

το 1956 ο 16χρονος Πελέ σκοράρει το πρώτο του γκολ με τη Σάντος, την ομάδα στην οποία πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του (τελευταίος αγώνας στις 3/10/1974).

το 1960 η Βίλμα Ρούντολφ, η επονομαζόμενη “Μαύρη Γαζέλα”, η οποία πάσχει από πολιομυελίτιδα, κερδίζει 3 χρυσά στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης με παγκόσμιο ρεκόρ 44.4 στα 4×100, με ισοφάριση 11.3 στα 100μ. Στα 200μ απλώς δεν καταφέρνει να βελτιώσει το δικό της παγκόσμιο ρεκόρ, το οποίο ήδη κατέχει από τις 9/7 στο Κόρπους Κρίστι με 22.9. Στους Ολυμπιακούς του 1956, σε ηλικία 16 ετών, είχε κερδίσει χάλκινο μετάλλιο στα 4×100. Θα πεθάνει το 1994 σε ηλικία 54 ετών από καρκίνο του εγκεφάλου.

το 1971 η πριγκίπισσα Άννα της Αγγλίας σε ηλικία 21 ετών κερδίζει την πρώτη θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ιππασίας.

το 1977 υπογράφεται συμφωνία για τη διαχείριση της Διώρυγας του Παναμά, μεταξύ των ΗΠΑ και του Παναμά. Οι ΗΠΑ συμφωνούν να παραδώσουν τον έλεγχο της διώρυγας στις αρχές του 20ου αιώνα.

το 1979 μεταφέρεται στην Ελλάδα από τη Βουδαπέστη, με σκοπό να ταφεί, η σορός του πρώην γραμματέα του ΚΚΕ Κώστα Κολιγιάννη.

το 1981 ρεκόρ προσέλευσης σημειώνεται στο γήπεδο της Πάτρας, όταν 22.000 φίλαθλοι παρακολουθούν τον τιμωρημένο Ολυμπιακό να υποδέχεται τον Παναθηναϊκό στο 1-1 (Μητρόπουλος-Ρότσα) για την πρεμιέρα του 3ου επαγγελματικού πρωταθλήματος της Α’ Εθνικής.

το 1985 ο Κωστής Στεφανόπουλος αποχωρεί από τη Νέα Δημοκρατία με 10 βουλευτές και ιδρύει τη Δημοκρατική Ανανέωση (ΔΗΑΝΑ).

το 1990 διεξάγεται μπροστά σε 35.000 θεατές στο ΟΑΚΑ ο τελικός του Grand Prix της IAAF με χαμηλές επιδόσεις αλλά σπουδαία ονόματα (Μπουρέλ, Λιούις, Τζόνσον, Σμιθ, Χάρις, Μορτσέλι, Σοτομαγιόρ, Τιμερμαν, Κιρο, Ντρέσλερ, Φέλκε και Οττι).

το 1993 έξι Δημοκρατίες της πρώην ΕΣΣΔ (η Ρωσία, η Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, η Αρμενία και το Τατζικιστάν) υπογράφουν καταρχήν συμφωνία για το ενιαίο νομισματικό σύστημα και τη διατήρηση του ρωσικού ρουβλίου.

το 1995 στις ΗΠΑ, εκτοξεύεται από το ακρωτήριο Κανάβεραλ το διαστημόπλοιο Εντέβουρ, για 11ήμερη επιστημονική αποστολή.

το 1996 στη Μόστρα της Βενετίας, το χρυσό Λέοντα του κινηματογραφικού φεστιβάλ παίρνει ο Ιρλανδός σκηνοθέτης Νιλ Τζόρνταν για την ταινία του “Μάικλ Κόλινς”.

το 1999 ισχυρός σεισμός μεγέθους 5,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ πλήττει την Αθήνα, αφήνοντας πίσω του 143 νεκρούς, περισσότερους από 700 τραυματίες και ζημιές σε 70.000 κτίρια.

Γεννήσεις

Σαν σήμερα, το 1553 γεννήθηκε η Ελισάβετ Α’,  η οποία παρέμεινε στo βρετανικό θρόνο από το 1558 και για 45 χρόνια, μέχρι το θάνατό της, αφού προηγουμένως δημιούργησε την ελισαβετιανή εποχή στην ευρωπαϊκή πολιτική και τις τέχνες.

το 1885 η ποιήτρια Έλινορ Γουίλι, μια από τις κορυφαίες Αμερικανίδες συγγραφείς κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

το 1909 ο ελληνικής καταγωγής σκηνοθέτης του θεάτρου και του κινηματογράφου Ηλίας Καζάν, δημιουργός μεταξύ άλλων και της ταινίας “Λεωφορείον ο Πόθος”.

Θάνατοι

Το 1559 πέθανε ο Γάλλος Ρόμπερτ Εστιέν, ο πρώτος που τύπωσε τη Βίβλο σε αριθμημένες εκδόσεις.

το 2002 η Αμερικανίδα τραγουδίστρια της σόουλ, Έρμα Φράκλιν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βάθρες Μεταμόρφωσης ! Κυριακή, η ερχόμενη, 13.9.2026, 10:30 πρωινής αναχώρηση από πλατεία Γιαννακοχωρίου

Κωστής Παλαμάς

Όπου τελειώνουν οι στεριές

Τα πέλαγα αρχινάνε

Στις Βάθρες Μεταμόρφωσης ! Κυριακή 13.9.2026, 10:30 πρωινής η αναχώρηση εκδρομέων από πλατεία Γιαννακοχωρίου και συμβάντος φθινοπωρινής βροχής, μεταφέρεται επόμενης Κυριακής 20.9.2026, με ξεσκονισμένα φύλλα και πνοές φθινοπωρινές.

Τρία σενάρια θα κινηματογραφήσουμε στη σχεδόν ημερήσια εκδρομή μας:

1ο. Βάδισμα, σε ευθείες, ανάμεσο δάσους οξιάς μέχρι τη Γαλαρία και επιστροφή στο ξωκλήσι Μεταμόρφωσης Σωτήρος, 3 χιλ. και αράζουμε αναμένοντας βαδιστές 2ου σεναρίου.

2ο. Βάδισμα 1ου σεναρίου, προσθέτοντας βάδισμα μονοπατιού με τις τέσσερις βάθρες, 70% ανωφέρειας – κατωφέρειας, ζικ ζακ 3 χιλ. κατεβαίνοντας – ανεβαίνοντας, το δυσκολότερο κομμάτι θα λέγαμε βαδίσματος, μέχρι το ξωκλήσι Μεταμόρφωσης του Σωτήρος.

3. Όσοι δεν επιθυμούν 1ο και 2ο σενάριο, βαδίζουν 1 χιλ. σε ευθεία μέχρι το ξωκλήσι Μεταμόρφωσης Σωτήρος από το Ντραζίλοβο (Μεταμόρφωση), αράζουν και αναμένουν περιπατητές – βαδιστές 1ου και 2ου σεναρίου.

1ο ή 2ο ή 3ο σενάριο, στα 1000 μέτρα Βερμίου, γύρω στις 3 απογεύματος το τέλος, όποιος επιθυμεί αναχωρεί, οι άλλοι έχοντας φέρει μαγειρεμένα φαγητά, τσίπουρα, νερά, τα οποία αποθέτουμε σε δώμα φιλοξενίας και δεν τα κουβαλάμε σε σακίδια στο βάδην, αράζουμε σε τραπέζια, καρέκλες στον αύλειο χώρο του ξοκλησιού, απλώνουμε τα ορεκτικά, έρχονται μουσικοί, οργανοπαίχτες, χορευτές, όλοι μία παρέα, υμνώντας ”Τα Φυσικά”, έστω και αν το Βέρμιο μας καλωσορίζει λαβωμένο από τσέπες ανεμογεννητριών, απαγορευμένες ακόμα και στην κακόμοιρη Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα!

Δεν πατάμε νερά, όποιος θέλει κολυμπά στις βάθρες, ας έχει μαζί του μαγιό, πετσέτα, πέδιλα, υδάτων 8-10 βαθμών θερμότητας, άλλες τυχόν πληροφορίες 6939699902, η εκδρομή είσοδος – έξοδος ελευθέρας, όλα τα οχήματα σε 16χιλ. ασφαλτοστρωμένα Γιαννακοχώρι – Ντραζίλοβο ευκόλως…

Ναι! Κυριακή 13.9.2026, 10:30 πρωινής αναχώρηση

ηλιας τσεχος