Η στιγμή που αποκαλύπτεται μια απιστία είναι, για τα περισσότερα ζευγάρια, μία από τις πιο δύσκολες που μπορούν να βιώσουν. Μέσα σε λίγα λεπτά, η πραγματικότητα όπως την ήξεραν αλλάζει. Εκείνος ή εκείνη που μέχρι πριν από λίγο αποτελούσε το ασφαλές σημείο αναφοράς της ζωής μας, ξαφνικά γίνεται και η πηγή του μεγαλύτερου πόνου. Ακολουθούν θυμός, απογοήτευση, προδοσία, αμφιβολία, ενοχές, φόβος, αμέτρητα «γιατί» και ακόμη περισσότερα «πώς μπόρεσες;».

Όλα αυτά είναι απολύτως φυσιολογικά. Εκείνη τη στιγμή, όμως, δεν είναι η κατάλληλη ώρα για μεγάλες αποφάσεις. Η πρώτη ανάγκη ενός ζευγαριού δεν είναι να αποφασίσει αν θα χωρίσει ή αν θα μείνει μαζί. Η πρώτη ανάγκη είναι να αντέξει το σοκ. Γιατί η αποκάλυψη μιας απιστίας λειτουργεί πολλές φορές σαν ένα ψυχικό τραύμα. Ο άνθρωπος που την βιώνει δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να κοιμηθεί, να εμπιστευτεί ακόμη και την ίδια του την κρίση. Ο νους επιστρέφει ξανά και ξανά στις ίδιες εικόνες, στις ίδιες ερωτήσεις, στις ίδιες σκέψεις, προσπαθώντας να καταλάβει τι συνέβη.

Και συνήθως ζητά μία απάντηση που να τα εξηγεί όλα. Μόνο που μια απιστία σχεδόν ποτέ δεν εξηγείται με μία μόνο αιτία…

Είναι εύκολο να την αντιμετωπίσουμε ως το πρόβλημα. Πολλές φορές όμως αποτελεί το σύμπτωμα ενός προβλήματος που προϋπήρχε, χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει ότι δικαιολογείται.

Αυτό είναι μια πολύ σημαντική διάκριση. Το να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε γιατί συνέβη κάτι δεν σημαίνει ότι το νομιμοποιούμε, σημαίνει ότι προσπαθούμε να δούμε ολόκληρη την εικόνα.

Γιατί κάθε ζευγάρι έχει τη δική του ιστορία. Υπάρχουν σχέσεις που είχαν απομακρυνθεί εδώ και χρόνια χωρίς να το έχουν παραδεχτεί. Άλλες στις οποίες η επικοινωνία είχε σχεδόν χαθεί. Άλλες όπου η συναισθηματική ή η ερωτική ζωή είχε παγώσει. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου τίποτα από αυτά δεν φαίνεται να προειδοποιούσε για ό,τι συνέβη… Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν εύκολες γενικεύσεις.

Το επόμενο διάστημα είναι συνήθως μια περίοδος έντονης αστάθειας. Εκείνος που προδόθηκε χρειάζεται χρόνο για να επεξεργαστεί αυτό που συνέβη. Εκείνος που ήταν άπιστος χρειάζεται να αναλάβει την ευθύνη των επιλογών του χωρίς να προσπαθεί να μειώσει τον πόνο του άλλου ή να βιαστεί να κλείσει την πληγή. Η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με μια συγγνώμη. Αποκαθίσταται, αν αποκατασταθεί ποτέ, μέσα από μια μακρά πορεία συνέπειας, ειλικρίνειας και καθημερινών πράξεων.

Κάποια ζευγάρια, μετά από μια απιστία, χωρίζουν. Κάποια άλλα μένουν μαζί. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι ούτε ο χωρισμός ούτε η παραμονή αποτελούν από μόνα τους ένδειξη επιτυχίας ή αποτυχίας. Υπάρχουν ζευγάρια που χώρισαν με αξιοπρέπεια, έχοντας καταλάβει ότι η σχέση τους είχε ολοκληρώσει τον κύκλο της.

Υπάρχουν όμως και ζευγάρια που κατάφεραν, μέσα από αυτή τη βαθιά κρίση, να ξαναχτίσουν τη σχέση τους σε εντελώς διαφορετικές βάσεις. Όχι επειδή ξέχασαν ό,τι συνέβη, αλλά επειδή τόλμησαν να δουν κατάματα όσα για χρόνια απέφευγαν να συζητήσουν. Αυτό, βέβαια, απαιτεί κάτι πολύ δύσκολο και από τους δύο: Να εγκαταλείψουν την ανάγκη να κερδίσει ο ένας και να χάσει ο άλλος. Αν ο στόχος γίνει η εκδίκηση, η ταπείνωση ή η διαρκής τιμωρία, η σχέση έχει ήδη αρχίσει να τελειώνει, ακόμη κι αν οι δύο άνθρωποι συνεχίσουν να ζουν κάτω από την ίδια στέγη. Αν, αντίθετα, υπάρξει η διάθεση να κατανοηθεί τι συνέβη, να αναληφθούν οι ευθύνες που αναλογούν στον καθένα και να αποφασίσουν με ειλικρίνεια αν επιθυμούν πραγματικά να συνεχίσουν μαζί, τότε ανοίγει ένας πολύ δύσκολος αλλά υπαρκτός δρόμος.

Όχι προς την επιστροφή στην παλιά σχέση – εκείνη έχει ήδη τελειώσει! Η πραγματική πρόκληση είναι αν μπορούν να δημιουργήσουν μια καινούργια: Μια σχέση με περισσότερη αλήθεια, μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα και λιγότερα πράγματα που μένουν ανείπωτα. Γιατί μετά από μια απιστία το ερώτημα δεν είναι μόνο «μπορώ να σε συγχωρήσω;». Ίσως το βαθύτερο ερώτημα είναι: «Μπορούμε, και οι δύο, να γίνουμε διαφορετικοί άνθρωποι από εκείνους που έφεραν τη σχέση μας μέχρι εδώ;» Από την απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαρτάται, πολλές φορές, όχι μόνο το μέλλον του ζευγαριού αλλά και η ποιότητα της ζωής που θα επιλέξει να ζήσει από εκεί και πέρα.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Στον κόσμο ενός αγγελοκαρχαρία, που είναι από τα πιο απειλούμενα είδη καρχαριών στον κόσμο, θα μπει η περιβαλλοντική οργάνωση iSea, μέσα από ένα πομπό που τοποθέτησε στο ζώο για να παρακολουθεί τις κινήσεις του. H τοποθέτηση του πρώτου δορυφορικού πομπού για το είδος στην Ελλάδα, έγινε πρόσφατα στη Λήμνο σε συνεργασία με ντόπιους αλιείς. Τους επόμενους μήνες, οι επιστήμονες αναμένουν να έχουν πρόσβαση στα πρωτόγνωρα, για τη χώρα, δεδομένα που θα αποκαλύψουν περισσότερα για τη μετακίνηση και τη συμπεριφορά των άγνωστων αγγελοκαρχαριών στην Ελλάδα. Σημειώνεται πως για πρώτη φορά ένα είδος καρχαρία στην Ελλάδα θα μελετηθεί στο φυσικό του περιβάλλον και όχι μέσα από αλιευτική μελέτη.

«Επιπλέον, είναι ένας από τους λίγους πομπούς που έχουν μπει παγκοσμίως σε αγγελοκαρχαρίες», λέει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ιωάννης Γιώβος, υπεύθυνος διατήρησης στην iSea. Ο πομπός έχει προγραμματιστεί να μείνει για 4 μήνες στο ζώο και μετά θα πέσει μόνος του. Σύμφωνα με τον κ. Γιώβο, θα δίνει σήμα όταν το ζώο βγαίνει στην επιφάνεια, ενώ αν ο αγγελοκαρχαρίας μείνει ακίνητος για δύο εβδομάδες, που σημαίνει ότι είναι νεκρός, θα πέσει ο πομπός και θα ανέβει στην επιφάνεια. Η iSea έχει προγραμματίσει την τοποθέτηση άλλων τεσσάρων πομπών σε αγγελοκαρχαρίες. Ο δεύτερος πομπός θα μείνει στο ζώο για έξι μήνες και οι υπόλοιποι για έναν χρόνο.

Οι αγγελοκαρχαρίες είναι πεπλατυσμένοι καρχαρίες με πλατιά θωρακικά πτερύγια, οι οποίοι απαντώνται κυρίως στην υφαλοκρηπίδα και τις κατωφέρειές της έως τα 500 μέτρα βάθος. Είναι δεινός κυνηγός, θάβεται μέσα στην άμμο και ξαφνικά επιτίθεται στα θηράματά του.

Στη Μεσόγειο απαντώνται τρία είδη: η ακανθορίνα (Squatina aculeata), η ματορίνα (Squatina oculata) και ο αγγελοκαρχαρίας (Squatina squatina), τα οποία έχουν αξιολογηθεί ως «Κρισίμως Κινδυνεύοντα» σύμφωνα με τον Ελληνικό Κόκκινο Κατάλογο, λόγω έντονων πληθυσμιακών μειώσεων και τοπικών εξαφανίσεων, που συνδέονται κυρίως με την υπεραλίευση.

Παλαιότερα, δε, πωλούνταν παράνομα ως εκλεκτός μεζές με την ονομασία «ρίνα». «Η “ρίνα” γενικά ως πιάτο ήταν αγγελοκαρχαρίας. Ήταν ένα ακριβό πιάτο θαλασσινών από πολύ παλιά, όταν ακόμα οι Έλληνες ζούσαν στις ακτές της Τουρκίας. Από εκεί έγινε γνωστό και όταν ήρθαν από την Τουρκία ως πρόσφυγες στην Ελλάδα, συνέχισαν να το τρώνε. Τώρα ως “ρίνα” συνεχίζουν και πουλάνε κυρίως σαλάχια και όχι αγγελοκαρχαρίες», αναφέρει ο κ. Γιώβος. Κάνει, μάλιστα, ιδιαίτερη μνεία στη συνεργασία με τους αλιείς, οι οποίοι πλέον δεν το ψαρεύουν και όταν πέφτει πάνω στα δίχτυα τους και πολλές φορές είναι ζωντανό, το απελευθερώνουν.

Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας για την κατανόηση και τη διατήρηση των αγγελοκαρχαριών στη Μεσόγειο από την iSea, τις προηγούμενες ημέρες οι ομάδες Angel Shark Project: Canary islands και Angel Shark Project: Greece βρέθηκαν στη Λήμνο για την έναρξη μιας ακόμη συνεργασίας με στόχο τη διατήρηση κι αποκατάσταση των Κρισίμως Κινδυνεύοντων Αγγελοκαρχαριών στα Κανάρια Νησιά και την Ελλάδα με την υποστήριξη του Shark Conservation Fund. Οι συνεργαζόμενες ομάδες είχαν την ευκαιρία να ενώσουν τις δυνάμεις του σε μια πληθώρα δράσεων, από υποβρύχιες οπτικές καταγραφές, εγκατάσταση δολωμένων καμερών, νυχτερινές καταγραφές μέχρι την εκπαίδευση σε τεχνικές δορυφορικών σημάνσεων σε αγγελοκαρχαρίες.

Η μελέτη των αγγελοκαρχαριών στην ευρύτερη περιοχή της Λήμνου έχει ενταχθεί και στο επίκεντρο του προγράμματος «Αναβιώνοντας τη Λήμνο», ένα από τα προγράμματα μεγάλης κλίμακας που χρηματοδοτούνται από το «Πρόγραμμα Απειλούμενων Τοπίων και Θαλάσσιων Τοπίων».

Στόχος της iSea, είναι η θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη προστασία των αγγελοκαρχαριών στις ελληνικές θάλασσες, του πρώτου τέτοιου Σχεδίου σε όλη τη Μεσόγειο, που θα κάνει τη χώρα πρωτοπόρο στην προστασία τους.

Νατάσα Καραθάνου
*Τις φωτογραφίες παραχώρησε η iSea
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ομιλία στην ευαγγελική περικοπή Ματθ. 8,28 – 34, 9,1.

Υπάρχουν άνθρωποι που κατοικούν σε μνήματα δίχως να το ξέρουν. Δεν εννοώ τάφους από πέτρα, εννοώ εκείνες τις κρυφές περιοχές όπου κάποιος αποσύρεται όταν η ζωή τον έχει πληγώσει βαριά και παρατεταμένα, τα κλειστά δωμάτια της ψυχής με τις κατεβασμένες κουρτίνες, τη σιωπή που στην αρχή μοιάζει καταφύγιο και σιγά σιγά γίνεται φυλακή. Ο σύγχρονος διαβάτης γνωρίζει καλά αυτή τη γεωγραφία. Την περπατά κάθε βράδυ, όταν κλείνει την οθόνη και μένει μόνος με τους θορύβους του εαυτού του.

Το ευαγγελικό επεισόδιο των Γεργεσηνών (Ματθ. 8, 28-34) διαδραματίζεται σε έναν τέτοιο τόπο, μόνο που εκεί η ερημία ήταν και εξωτερική. Χώρα εθνικών, χωρίς δεσμούς με τον Θεό του Ισραήλ, και οι αγέλες των χοίρων που έβοσκαν στα βουνά της ήταν, για τα μάτια ενός Ιουδαίου, η ορατή απόδειξη ότι εδώ οι θείες εντολές είχαν πάψει να μετρούν. Μέσα σ’ αυτό το τοπίο ζούσαν οι δύο δαιμονισμένοι. Έξω από την πόλη, μακριά από την κοινωνία, αποκομμένοι σχεδόν και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Οι περαστικοί απέφευγαν τον δρόμο εκείνο. Και ποιος θα τους κατηγορούσε;

Αυτό που συγκλονίζει περισσότερο στην εικόνα τους είναι η απώλεια του ονόματος. Όταν σε άλλη διατύπωση του ίδιου γεγονότος ο Χριστός ρωτά «Τί ὄνομά σοι;» (Μάρκ. 5, 9), η απάντηση που έρχεται, «Λεγεών», δηλώνει αριθμό, πλήθος, στρατό. Το άτομο έχει γίνει πολλοί, χάνοντας πλέον την ατομικότητά του. Κάτι από αυτή τη διάσπαση το αναγνωρίζουμε και στη δική μας εποχή: ο καθένας μας κουβαλά μέσα του ψιθύρους που δε διάλεξε, απαιτήσεις, φόβους, εικόνες του προσώπου του κατασκευασμένες από άλλους, και κάποια στιγμή αναρωτιέται ποια από όλες αυτές τις ηχώ είναι επιτέλους η δική του. Η ψυχολογία θα μιλούσε ίσως για κατακερματισμό της ταυτότητας, η θεολογία όμως αναφέρεται σε κάτι ουσιαστικότερο, στην δαιμονική κατάληψη. Το πονηρό εισβάλλει και εκτοπίζει, αγκιστρώνεται εκεί που έπρεπε να βρίσκεται μόνον ο Χριστός, και η εισβολή αυτή στον ψυχικό και σωματικό χώρο του θύματος δε συντελείται χωρίς κάποια σιωπηρή συγκατάθεση της ανθρώπινης θέλησης, μια πόρτα που αφέθηκε μισάνοιχτη, μια συναίνεση που δόθηκε πριν καν την καταλάβουμε.[1] Εδώ κρύβεται και η παρηγορητική πλευρά της υπόθεσης, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται. Ό,τι χρειάστηκε την έγκρισή μας για να μπει, και δεν μπορεί να μείνει όταν η αποδοχή ανακληθεί.

Και οι χοίροι; Πάντοτε προκαλούσε απορία αυτή η λεπτομέρεια, ο πνιγμός ενός ολόκληρου κοπαδιού στα νερά της λίμνης. Ο ιερός Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το περιστατικό, υποστηρίζει ότι ο Θεός επέτρεψε στα δαιμόνια να εισέλθουν στα γουρούνια για να φανερωθεί, πάνω σε σώματα άλογα, η καταστροφική τους μανία, διότι αν δε λυπήθηκαν ούτε τα ζώα, με τα οποία δεν είχαν διαφορά, τι θα έκαναν στο πλάσμα του Θεού, με τον οποίο διεξάγουν πόλεμο ακήρυκτο και άσπονδο;[2]

Η συνέχεια της διήγησης έχει μια πίκρα που εύκολα προσπερνιέται. Ολόκληρη η πολιτεία βγήκε να συναντήσει τον Ιησού απλώς για να τον παρακαλέσει να φύγει. Δύο ντόπιοι κάτοικοι είχαν σωθεί, μια περιουσία είχε χαθεί, και η ζυγαριά της τοπικής κοινωνίας έγειρε προς την περιουσία. Πόσο σύγχρονη σκηνή. Πόσες φορές διώχνουμε κι εμείς ό,τι θα μπορούσε να μας λυτρώσει, επειδή η ανεξαρτησία κοστίζει, επειδή αναστατώνει τα κοπάδια μας, τις συνήθειες, τα βολέματα, την τακτοποιημένη οικονομία μιας ζωής που έχει μάθει να συμβιώνει με τους δαίμονές της. Ο Χριστός δε διαμαρτύρεται. Μπαίνει στο πλοίο και αναχωρεί. Είναι από τα πιο σιωπηλά και τρομακτικά σημεία του Ευαγγελίου, ο Θεός που σέβεται την άρνησή μας…

Έμειναν όμως πίσω δύο ανακαινισμένες ψυχές. Αυτοί που χθες έσπαζαν τις αλυσίδες και έσχιζαν τις σάρκες τους, κάθονται τώρα ήρεμοι, ντυμένοι, με καθαρό λογισμό, κοντά σ’ Εκείνον που τους ανέστησε από τα νεκροταφεία των ζωντανών. Και η παράδοση θέλει τον πρώην δαιμονόπληκτο να γίνεται κήρυκας στη Δεκάπολη, ευαγγελιστής μέσα σε ειδωλολάτρες, πειστικότερος ίσως από πολλούς ευσεβείς εκ γενετής, γιατί εκείνος εξιστορούσε το δικό του σκοτάδι που φωτίστηκε.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για μας, που δεν κατοικούμε, έτσι τουλάχιστον πιστεύουμε, σε ταφικά μνημεία; Σημαίνουν, πρώτα απ’ όλα, ότι ο Άδης εκτός από τόπος αποτελεί και κατάσταση, και η συνθήκη αυτή μπορεί να απλώνεται μέσα στην πιο κανονική καθημερινότητα. Στην κατάθλιψη που δεν ομολογείται. Στον θυμό που ρίζωσε τόσο ισχυρά ώστε να μοιάζει πια χαρακτήρας. Στην εξάρτηση, στην αυτοπεριφρόνηση, στη μοναξιά των πολυκατοικιών όπου οι ένοικοι ζουν τοίχο με τοίχο και άβυσσο με άβυσσο. Μάλλον ο Άδης που καταλύει ο Χριστός κρύβεται στη δική μας καρδιά, στα δικά μας έγκατα. Δεν ξέρω. Πρόκειται για την περιπέτεια της ζωής που μας θέλει συνεχώς αγωνιστές.

Εκεί κατεβαίνει πάντως ο Χριστός. Στον Άδη μας. Αυτή είναι όλη η ελπίδα του Ευαγγελίου, συμπυκνωμένη, ότι δεν υπάρχει σκότος αρκετά πυκνό ώστε να Τον αποθαρρύνει, ούτε βυθός τόσο κάτω ώστε να μη φτάνει το χέρι Του.

Και δε ζητά προϋποθέσεις βαριές. Δε ζητά άψογη θρησκευτικότητα, ούτε εντυπωσιακό ζήλο, ούτε ένα εκτενές βιογραφικό αρετών. «Πᾶς γὰρ ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου σωθήσεται» (Ρωμ. 10, 13). Μια επίκληση αρκεί, ένα ψέλλισμα εμπιστοσύνης μέσα από τα χαλάσματα. Οι βασανιζόμενοι των Γεργεσηνών δεν πρόλαβαν καν να ζητήσουν τη θεραπεία τους, βγήκαν κραυγάζοντας εχθρικά, κι όμως θεραπεύτηκαν. Η ελάχιστη αυτή παραχώρηση, το να αφεθείς, αποδεικνύεται ενίοτε το δυσκολότερο όλων.

Σκέφτομαι συχνά εκείνον τον δρόμο που κανείς δεν μπορούσε να διαβεί, όπως σημειώνει ο ευαγγελιστής. Κάθε ζωή έχει ένα τέτοιο μονοπάτι, ένα σημείο που το παρακάμπτουμε χρόνια, γιατί εκεί φωλιάζει κάτι που φοβόμαστε να αντικρίσουμε. Ο Χριστός των Γεργεσηνών είναι Εκείνος που δεν παρακάμπτει. Πηγαίνει ίσια εκεί, στο απαγορευμένο σημείο, ανάμεσα στους τάφους, εκεί που η λογική λέει «μην πλησιάζεις». Και η δίοδος ανοίγει ξανά, κάποτε αθόρυβα, με τον τρόπο που ξημερώνει μέσα σε ομίχλη, όπου σιγά σιγά διακρίνεις πάλι τα πράγματα. Ίσως έτσι να αρχίζει, τις περισσότερες φορές, η δική μας έξοδος από τα ταφικά σκοτάδια.

 Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

________________________________________

^[1] Herbert Lockyer, All the Miracles of the Bible (Grand Rapids: Zondervan, 1961), 187: “Such demonic possession, however, cannot take place without the consent of the human will… In the high places of the soul, the rightful Lord and Owner is cast from His seat and a usurper takes His place.” URL: https://www.google.fi/books/edition/All_the_Miracles_of_the_Bible/wZwTh2-WIb0C?hl=el&gbpv=1

^[2] Ιωάννου Χρυσοστόμου, Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, ἐν Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. Jacques-Paul Migne, τ. 49 (Paris: J.-P. Migne, 1859), στήλ. 253–256: «Ἀπήντησαν τῷ Χριστῷ δαιμονιζόμενοί τινες ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ δαίμονες ἐπιτρέψαι αὐτοῖς εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων εἰσελθεῖν… πρὸς δὲ σὲ ἀεὶ πόλεμος ἄσπονδος καὶ ἀκήρυκτός ἐστι μάχη, καὶ ἔχθρα ἀθάνατος». URL: https://www.google.fi/books/edition/Patrologiae_cursus_completus_seu_bibliot/iwX97RLCzLQC?hl=el&gbpv=1

Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος στην Αυστραλία δεν συμπεριλήφθηκε τελικά στον κατάλογο της «παγκόσμιας κληρονομιάς σε κίνδυνο», που καταρτίζεται από την UNESCO, η οποία ωστόσο εξέφρασε χθες Παρασκευή την «απόλυτη ανησυχία» της για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το οικοσύστημα αυτό με εκπληκτική βιοποικιλότητα.

«Παρότι η ανθεκτικότητα του υφάλου παραμένει φανερή, η δυνατότητά του να αντέχει τέτοια φαινόμενα και να ανακάμπτει αμφισβητείται ολοένα περισσότερο», εγείροντας «απόλυτη ανησυχία», τόνισε η UNESCO σε προκαταρκτική έκθεσή της.

Η Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Επιμορφωτική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών έθεσε υπό παρακολούθηση τον μεγάλο κοραλλιογενή ύφαλο από το 2021. Είχε προειδοποιήσει την εποχή ότι ο ύφαλος, που εκτείνεται σε 2.300 χιλιόμετρα κι αποτελείται από τροπικά κοράλλια, μαγνήτης για τους τουρίστες, υπήρχε κίνδυνος να προστεθεί στον κατάλογο της παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς σε κίνδυνο.

Πάντως η UNESCO έκρινε ότι η Αυστραλία έχει σημειώσει πρόοδο στα ζητήματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή, την ποιότητα των υδάτων, την βιώσιμη αλιεία και τον καθαρισμό καταλοίπων που θα μπορούσαν να απειλήσουν τον ύφαλο.

Την περασμένη χρονιά, επιστήμονες κατέγραψαν την «πιο εκτεταμένη» λεύκανση του υφάλου που έχει παρατηρηθεί ποτέ, λόγω των αποπνικτικών θερμοκρασιών στον ωκεανό το 2024, με αποτέλεσμα «επίπεδα θερμικής καταπόνησης άνευ προηγουμένου» αφότου άρχισαν να τηρούνται δεδομένα, πριν από σχεδόν σαράντα χρόνια.

Η Αυστραλία άλλαξε τη νομοθεσία της το 2025, κάνοντας αυστηρότερους τους περιορισμούς για την καταστροφή της αυτόχθονης χλωρίδας περί τον ύφαλο, όμως η UNESCO παροτρύνει να ληφθούν πιο σθεναρά μέτρα εναντίον της βυθοκόρησης και της υπεραλιείας.

Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος «εισφέρει στην οικονομία πάνω από εννιά δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας (5,5 δισεκ. ευρώ) κάθε χρόνο» και «είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα, εξασφαλίζοντας 77.000 θέσεις απασχόλησης. Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να μας λέει η UNESCO ότι οφείλουμε να κάνουμε περισσότερα για να τον προστατεύσουμε», τόνισε η Λίσα Σίντλερ της οργάνωσης Australian Marine Conservation Society.

Η Αυστραλία αναμένεται κατόπιν αιτήματος της UNESCO να της διαβιβάσει νέα έκθεση προόδου για την εξέλιξη της κατάστασης του υφάλου το 2028.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αν γεννήθηκες τη δεκαετία του ’80 ή του ’90, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να έχεις πέσει πάνω στον Βασίλη Λεβέντη όχι επειδή έψαχνες πολιτική ανάλυση, αλλά επειδή κάποιος σου είπε: «Άνοιξε το Κανάλι 67, γίνεται της που**νας με τον Λεβέντη».

Και πράγματι γινόταν. Πριν από τα social media, πριν από τα livestreams και πριν το ίντερνετ μετατρέψει τον καθένα σε σχολιαστή, υπήρχε ένας άνθρωπος που έκανε διαδραστική τηλεόραση χωρίς να το ξέρει. Ή μάλλον, χωρίς να το επιδιώκει.

Ο Λεβέντης ήθελε να κάνει πολιτική. Το κοινό είχε αποφασίσει να κάνει… ψυχαγωγία. Η διαφορά ήταν τεράστια.

Εκείνος προσπαθούσε να εξηγήσει τις πεποιθήσεις του με τη μοναδική αφέλεια που τον διέκρινε κι απέναντί του υπήρχαν εκείνοι -κι ήταν πολλοί- που είχαν έναν και μοναδικό σκοπό: να τον βγάλουν από τα ρούχα του.

Άλλοι άλλαζαν τη φωνή τους. Άλλοι τον διέκοπταν επίτηδες. Άλλοι τον έβαζαν να απαντά σε ανύπαρκτες καταγγελίες. Κι όταν όλα αυτά δεν έφταναν, έμπαινε στη μέση και ο ντελιβεράς.

Οι πίτσες που έφταναν στο στούντιο χωρίς να τις έχει παραγγείλει κανείς έγιναν σχεδόν κομμάτι της εκπομπής. Ο άνθρωπος προσπαθούσε να προειδοποιήσει ότι η χώρα καταρρέει και την ίδια στιγμή χτυπούσε το κουδούνι για τέσσερις οικογενειακές special και δύο αναψυκτικά. Κι ο ντελιβεράς ζητούσε τα λεφτά του…

Μια φορά τον είχε καλέσει στην εκπομπή «ΠΡΟΦΙΛ» που έκανε τότε, ο Πάνος Παναγιωτόπουλος, στον ΑΝΤ1. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης προχώρησε σε μια απρέπεια, φέρνοντας στο studio πίτσες! Τότε ο Λεβέντης τον αντιμετώπισε με τρόπο που κανένας περίμενε: «Τόσο σοβαροί είστε εδώ; Αντί να μάθει ο κόσμος για το ένα και το άλλο να ασχολείστε με τις πίτσες;»…

Δεν ήταν όμως μόνο οι πίτσες.

Στις προεκλογικές συγκεντρώσεις εμφανίζονταν περισσότεροι περίεργοι παρά ψηφοφόροι. Άλλοι άναβαν βεγγαλικά, άλλοι φώναζαν συνθήματα άσχετα με την ομιλία, άλλοι πήγαιναν απλώς για να δουν τι θα γίνει. Σχεδόν πάντα… κάτι γινόταν.

Κάποτε, όταν ήταν υποψήφιος δήμαρχος Πειραιά και μιλούσε, ξέσπασε νερατζοπόλεμος μεταξύ οπαδών του Εθνικού και του Ολυμπιακού! «Βασίλη, Βασίλη γάμ*σε τους γαύρους και κάνε τους ρεζίλι», φώναζαν οι μεν… «Είσαι και Λεβέντης, είσαι σακαράκας, τον παίζεις και πολύ γι’  αυτό είσαι και μ***κας»… συμπλήρωναν οι άλλοι… Και φτου κι απ’ την αρχή, με τις νερατζιές ν’ αποψιλώνονται στο πι και φι….

Μια άλλη φορά στη Θεσσαλονίκη, μιλούσε μπροστά στον Λευκό Πύργο και το πλήθος ήταν αποκλειστικά από εφήβους. Βεγγαλικά, πυροτεχνήματα, ιαχές, συνθήματα… «Βασίλη αν δεν εκλεγείς να …πας να… γαμ**θείς»… Κι ύστερα… «ΠΑΟΚΑΡΑ, γερά ρε ομαδάρα»…ενώ άρχισαν οι αυγομαχίες. Εκείνος απτόητος: «Μας πολεμούν τα χούφταλα, ο Παπανδρέου κι ο Μητσοτάκης, απομονώστε τους προβοκάτορές τους»…

Κάθε φορά που δεν εξελέγετο, τα ίδια και τα ίδια. «Ζώα, είστε ζώα», φώναζε στους τηλεθεατές του. Και δώστου οι πίτσες να γίνονται βουνά στο studio της οδού Χαλκοκονδύλη 9… Ενώ, όταν πήγαν κάποτε να του κλείσουν το «Κανάλι 67» που εξέπεμπε παράνομα, υπήρξε μια από τις πιο κλασσικές βραδιές της ελληνικής τηλεόρασης. Όπου ο Λεβέντης από τον τηλεοπτικό αέρα, καταριόταν τους Ανδρέα Παπανδρέου και Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και παρακαλούσε Τον Θεό, να τους ρίξει καρκίνο! Χαμός! Υπάρχουν όλα αυτά στο διαδίκτυο…

Κι όμως, μέσα σε όλο αυτό το πανηγύρι υπήρχε μια παράξενη αντίφαση.

Ο Λεβέντης δεν άλλαζε ποτέ το τροπάρι του.  Το παράδοξο ήταν ότι, όσο περισσότερο τον σατίριζαν, τόσο περισσότερο επέμενε. Δεν εγκατέλειψε. Δεν εξαφανίστηκε. Δεν άλλαξε ρόλο. Απλώς συνέχιζε να σπαταλά την οικογενειακή του περιουσία.

Για πολλά χρόνια ο Βασίλης Λεβέντης ήταν το πιο εύκολο ανέκδοτο της ελληνικής πολιτικής. Μιμήσεις, σατιρικές εκπομπές, ατάκες, βίντεο που κυκλοφορούσαν από κασέτα σε κασέτα και αργότερα από κινητό σε κινητό. Αν τότε υπήρχε YouTube, πιθανότατα θα ήταν ο πρώτος Έλληνας με εκατομμύρια προβολές.

Ύστερα ήρθε η κρίση. Και ξαφνικά σταμάτησαν τα γέλια. Όχι γιατί ο Λεβέντης έγινε διαφορετικός. Η Ελλάδα έγινε διαφορετική. Κι ένας άνθρωπος που για δεκαετίες αντιμετωπιζόταν περίπου ως γραφική φιγούρα βρέθηκε, το 2015, στα έδρανα της Βουλής. Είπαν ότι ήταν ψήφος διαφυγής μέσα στην απελπισία της χρεοκοπίας. Όμως, ότι και να ήταν, αποτέλεσε από τις πιο απρόβλεπτες πολιτικές ανατροπές της Μεταπολίτευσης. Και ίσως εκεί γράφτηκε το πιο αναπάντεχο κεφάλαιο της ιστορίας του.

Πολλοί περίμεναν ότι ο τηλεοπτικός Λεβέντης θα μεταφερθεί αυτούσιος στο Κοινοβούλιο. Κάποιοι φοβόντουσαν ότι στα γραφεία του στη Βουλή, θα καταφθάνουν καθημερινά εκατοντάδες πίτσες…

Δεν συνέβη. Ο άνθρωπος που στην τηλεόραση φώναζε, αγανακτούσε και ξεσπούσε, στη Βουλή επέλεξε έναν αισθητά πιο θεσμικό δρόμο. Δεν ήταν ο βουλευτής των εντυπώσεων. Δεν αναζήτησε τον καβγά για να κερδίσει τα δελτία ειδήσεων. Δεν επένδυσε στη φασαρία.

Σε μια περίοδο που η χώρα περνούσε ίσως τη μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική δοκιμασία της μεταπολίτευσης, στάθηκε με μεγαλύτερη σοβαρότητα απ’ όση πολλοί του αναγνώριζαν.

Κι αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία της ιστορίας του.

Ο άνθρωπος που για χρόνια έγινε αποδέκτης ατελείωτου τρολαρίσματος, τηλεφωνικών φαρσών, παραγγελιών πίτσας και χλευασμού, αποδείχθηκε, όταν απέκτησε θεσμικό ρόλο, πολύ πιο σοβαρός από την εικόνα που είχε κατασκευάσει η τηλεοπτική εποχή γύρω του.

Ο Βασίλης Λεβέντης θα μείνει ασφαλώς στη συλλογική μνήμη ως η πιο cult πολιτική φιγούρα της ελληνικής τηλεόρασης.

Ίσως όμως αξίζει να τον θυμόμαστε και για κάτι ακόμη.

Ότι, όταν επιτέλους έφτασε εκεί που ονειρευόταν μια ολόκληρη ζωή, αντιμετώπισε τη Βουλή όχι σαν τηλεοπτικό πλατό, αλλά ως θεσμό. Κι αυτό, είτε συμφωνούσε κανείς μαζί του είτε όχι, ήταν κάτι που ελάχιστοι περίμεναν.

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 5/7/2026

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: 7 χρόνια, 17 βήματα μπροστά για την Ελλάδα – Ο πυρήνας τρομοκρατών του ΑΠΘ

ΤΟ ΘΕΜΑ: Φεύγουν οι Πολεοδομίες από τους Δήμους ΟΛΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Στο Κτηματολόγιο οι άδειες οικοδομής

REAL NEWS: Κενά ασφαλείας για νέα και παλιά κτίρια! – Η αμυντική συνεργασία που ανησυχεί την Άγκυρα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: ΠΩΣ Η ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΟΥ Κ.ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ ΣΕ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΑΣΤΑΘΕΙΑΣ Τα αδιέξοδα της «σταθερότητας»

ΕΣΤΙΑ: ΟΙ ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΖΩΗΣ Με την συναίνεση Μητσοτάκη – Τσίπρα η παράδοση Αιγαίου – Μεσογείου

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΣΤΗΝ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ Δύσκολη αναχαίτιση για τα F-35 Που ποντάρει ο Ερντογάν και τι εμπόδια συναντάει, ενόψει του ραντεβού με Τραμπ στην Άγκυρα

ΜΠΑΜ ΣΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΣ ΓΟΛΓΟΘΑΣ ΧΩΡΙΣ ΤΕΛΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΟΥΣ ΣΥΜΠΟΛΙΤΗ ΜΑΣ ΠΟΥ ΒΙΩΝΕΙ ΤΟ ΠΕΝΘΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ! ΔΙΩΞΗ ΧΩΡΙΣ ΕΛΕΟΣ και μετά θάνατον από την doValue!

DOCUMENTO: Εισαγγελέας… υπηρεσίας καθαρίζει Θεοδωρικάκο

ΤΟ ΠΑΡΟΝ: ΠΑΓΙΔΕΣ στο Κυπριακό – Μας… κλέβουν τα τρία στα δέκα πρατήρια καυσίμων

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΚΟΝΤΡΑ: Γιατί ο Τραμπ αβαντάρει τον Ερντογάν και αγνοεί παντελώς τον Μητσοτάκη

Ο ΛΟΓΟΣ: Αναδρομικά έως 2.650 ευρώ για χιλιάδες υπαλλήλους – Έρχονται μελτέμια και αυξάνεται ο κίνδυνος φωτιάς – Το ψηφιακό πελατολόγιο στη «μάχη» της φοροδιαφυγής

Η ΑΥΓΗ: Σκηνικό ανωμαλίας στήνει ο Μητσοτάκης Από τις πρόωρες εκλογές στις μεταγραφές βουλευτών

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: Παραδίδει αμαχητί στον Ερντογάν τα νέα στρατηγεία του ΝΑΤΟ ΚΕΡΚΟΠΟΡΤΑ με υπογραφή Μητσοτάκη

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: Αλλαγές και αυξήσεις στο εφάπαξ – Πώς το δόγμα Τραμπ αλλάζει τις ισορροπίες για το «ΝΑΤΟ 3.0»

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: Θωράκιση δικτύων και κυβερνοάμυνα στις προτεραιότητες ΕΕ και Ελλάδας