Επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Σερρών της Κ.Ο. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ κ. Κωνσταντίνου Μπούμπα προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Εργασιακή ανασφάλεια χιλιάδων εργαζομένων που στελεχώνουν τις κοινωνικές δομές των Δήμων (Παιδικούς Σταθμούς-ΚΔΑΠ-ΚΔΑΠ ΑΜΕΑ)».

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΜΠΑΣ: Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κυρία Υπουργέ, καλησπέρα σας!

Πρόκειται για ένα κοινωνικό ζήτημα, το οποίο αφορά χιλιάδες εργαζομένους οι οποίοι καλύπτουν νευραλγικές θέσεις, θέσεις που έχουν να κάνουν με βρεφονηπιακούς σταθμούς, με παιδικούς σταθμούς, με άτομα με αναπηρία και προσφέρουν τις υπηρεσίες τους εδώ και πάρα πολλά χρόνια.

Πρόκειται, λοιπόν, για τους εργαζομένους στα ΚΔΑΠ, στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, στους παιδικούς σταθμούς σε ό,τι αφορά την τοπική αυτοδιοίκηση. Οι άνθρωποι αυτοί, όμως, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, εδώ και περίπου είκοσι χρόνια -και μιλάμε για χιλιάδες εργαζομένους, πάνω από τριακόσιες οικογένειες είναι μόνο στη δική μου εκλογική περιφέρεια, στις Σέρρες, μιλάμε για ανθρώπους οι οποίοι είναι πάνω από δεκαπέντε χιλιάδες- είναι σε μια ομηρία.

Τα προγράμματα είναι μέσω του Εθνικού Συμβουλίου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του γνωστού ΕΣΠΑ. Οι άνθρωποι αυτοί κάθε χρόνο με αγωνία, με ανασφάλεια ανανεώνουν τις συμβάσεις τους. Το ζητούμενο είναι ότι πρέπει να λυθεί αυτό το ζήτημα. Διότι οι άνθρωποι και προϋπηρεσία έχουν και πρέπει να αποκατασταθούν επαγγελματικά, για να μην έχουν αυτή την αγωνία κάθε χρόνο σε ό,τι αφορά την ανανέωση της σύμβασης.

Παρακάτω θα αναπτύξουμε και κάτι άλλο, διότι υπάρχει και κάποιος Νόμος Βορίδη, ο οποίος έχει φέρει τα πάνω κάτω σε ό,τι αφορά τη δικαστική διεκπεραίωση υποθέσεων στους ΟΤΑ.

Όμως, ένα άλλο μεγάλο ζήτημα αφορούσε στους ανθρώπους που εργάζονταν στο «Βοήθεια στο Σπίτι» και μπορούμε να το δούμε και αποτελεί, αν θέλετε, πιλοτικό παράδειγμα, για να αποκατασταθούν, κυρία Υπουργέ, αυτοί οι άνθρωποι με τις οικογένειές τους. Διότι δείτε: Είναι κοντά σε μικρές ψυχές, είναι κοντά σε γονείς και παιδιά εδώ και χρόνια. Υπάρχει εκ του σύνεγγυς η επαφή, υπάρχει η διαπροσωπική σχέση, είναι θέσεις ευαίσθητες, θέσεις κοινωνικού εκτοπίσματος και ευαισθησίας.

Συνάμα, όμως, με τον κάματό τους, την εμπειρία που έχουν αποκομίσει, πρέπει στους ανθρώπους αυτούς η πολιτεία να έρθει αρωγός, να είναι στο προσκεφάλι αυτών των ανθρώπων, διότι και η Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων και ο ίδιος ο κ. Κυρίζογλου, ο Πρόεδρος μου διαβεβαίωσε ότι οι δήμοι τους ανθρώπους αυτούς τους θέλουν, τους έχουν ανάγκη, θέλουν τις υπηρεσίες τους.

Εάν τώρα, όπως μελετάτε, μπουν σε άλλη πλατφόρμα, με άλλα κριτήρια, αντιλαμβάνεστε -ο καθείς να έρθει στη θέση τους- ότι θα ανησυχούν. Κάντε κάτι.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε συνάδελφε.

Κυρία Υπουργέ, έχετε τον λόγο.

ΒΙΒΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΓΙΑΝΝΗ (Υφυπουργός Εσωτερικών): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

Κύριε Μπούμπα, το Υπουργείο Εσωτερικών, σε συνεργασία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στηρίζει φυσικά τον κοινωνικό ρόλο της αυτοδιοίκησης και τις ανάγκες της ελληνικής οικογένειας και καταβάλλουν κάθε προσπάθεια, ούτως ώστε οι δήμοι να συνεχίσουν το έργο τους.

Μετά από διαπραγματεύσεις που έγιναν αυτόν τον χειμώνα που μας πέρασε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμφωνήθηκε η συνέχιση της χρηματοδότησης των κοινωνικών δομών από το πλαίσιο των Προγραμμάτων των Περιφερειών 2021-2027. Η χρηματοδότηση υλοποιείται με ένα νέο μοντέλο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνέχιση όλων των δομών, μέχρις ότου τα συναρμόδια Υπουργεία να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες νομοθετικές και διοικητικές διαδικασίες, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η συνέχιση των δομών αυτών, με χρηματοδότησή τους από εθνικούς πόρους πλέον.

Πάμε τώρα στο ζήτημα της στελέχωσης, που είναι και το επίκεντρο της ερωτήσεως. Να ξεχωρίσουμε τις δύο κατηγορίες. Σε ό,τι αφορά τα ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ ΜΕΑ, η συγχρηματοδότηση θα συνεχισθεί κατόπιν της προαναφερόμενης διαπραγμάτευσης έως και το 2029. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι εξακολουθεί να ισχύει η πρόβλεψη της παραγράφου 2 του άρθρου 38 του ν. 4765. Δηλαδή, σύμφωνα με αυτή, κατ’ εξαίρεση το προσωπικό που απασχολείται μεταξύ άλλων για την εκτέλεση αναπτυξιακών προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους, επιτρέπεται η διάρκεια των συμβάσεων να ανέρχεται έως τους δώδεκα μήνες και να ανανεώνεται συνεχώς μέχρι τη λήξη του προγράμματος.

Επομένως, η συνέχιση των όρων της απασχόλησης των ανθρώπων που εργάζονται αυτή τη στιγμή, καθώς επίσης και νέες συμβάσεις που μπορεί να συναφθούν στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος δύναται να πραγματοποιηθούν με το υφιστάμενο καθεστώς. Δεν αλλάζει κάτι.

Σε ό,τι αφορά τους υπαλλήλους των βρεφονηπιακών και των παιδικών σταθμών που αναφέρατε, το ίδιο συμβαίνει και για την επόμενη σχολική χρονιά, το έτος 2026-2027. Από εκεί και πέρα, η συγχρηματοδότηση παύει από το σχολικό έτος 2027-2028 πλέον. Επομένως, εκεί το Υπουργείο Εσωτερικών με τα συναρμόδια έχει τη διάθεση να βρεθεί η κατάλληλη λύση για τη στελέχωση και την κάλυψη των αναγκών, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τόσο τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί, αλλά και το συνταγματικό μας πλαίσιο.

Και για ποιον λόγο αναφέρω το συνταγματικό μας πλαίσιο; Γιατί η μετατροπή των συμβάσεων, όπως γνωρίζετε πάρα πολύ καλά, από συμβάσεις ορισμένου σε αορίστου χρόνου απαγορεύεται, σύμφωνα με το 103 του Συντάγματος και πιο συγκεκριμένα, τις διατάξεις της παραγράφου 8, καθώς επίσης και τις διατάξεις του Προεδρικού Διατάγματος 164.

Σχετική, βεβαίως, είναι και η απόφαση του Αρείου Πάγου, του Πολιτικού Τμήματος Β2΄, η 146/2023, σύμφωνα με την οποία οι διαδοχικές συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου συναπτόμενες με το Δημόσιο, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τους λοιπούς φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, υπό την ισχύ των διατάξεων του 103.7 του Συντάγματος, καθώς επίσης και του 164, δεν μπορούν ούτε με νόμο να μετατραπούν σε συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, έστω και αν καλύπτουν πάγιες και διαρκείς και όχι πρόσκαιρες ή απρόβλεπτες ανάγκες του οικείου φορέα που προέβη στην πρόσληψη.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το Υπουργείο μας, από κοινού, όπως ξαναείπα, με τα συναρμόδια Υπουργεία, θα λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο για την απρόσκοπτη συνέχιση της λειτουργίας των υπηρεσιών αυτών και βεβαίως, την εξασφάλιση επαρκούς στελέχωσής τους με το απαιτούμενο προσωπικό.

Ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Ευχαριστούμε πολύ, κυρία Υπουργέ.

Κύριε Μπούμπα, έχετε τον λόγο.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΜΠΑΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κοιτάξτε, κυρία Υπουργέ, υπάρχει χαρακτηριστικό παράδειγμα ανθρώπων που έχουν αποκατασταθεί. Είναι αυτοί οι άνθρωποι που ήταν, κάτι που καλώς έγινε, για να μην υπάρχουν αυτές οι κοινωνικές αντιξοότητες, ανισότητες, ανησυχίες με τους εργαζόμενους στο «Βοήθεια στο Σπίτι». Εσείς επικαλείστε ότι δεν μπορούν να μετατραπούν οι συμβάσεις σε αορίστου χρόνου. Εδώ πρόκειται,  κάτι που γνωρίζετε κι εσείς, για θέσεις ευαίσθητες, για θέσεις νευραλγικής φύσεως. Μάλιστα, ενθυμούμαι μία ερώτηση που είχα κάνει κι εγώ ως Βουλευτής της Ελληνικής Λύσης για τις καθαρίστριες στα σχολεία πριν μια πενταετία και ο άνθρωπος που δεν βρίσκεται εν ζωή σήμερα, ο Βεσυρόπουλος, μου έλεγε τότε ότι εκ του Συντάγματος δεν μπορεί να γίνει. Όμως, όπως κάνατε το «Βοήθεια στο Σπίτι», κάντε και σε αυτούς τους ανθρώπους. Βρείτε την πανάκεια, βρείτε τη λύση.

Και θα σας εξηγήσω γιατί το λέμε. Οι άνθρωποι αυτοί δικαίως ανησυχούν για το αύριο, όπως θα έκανε ο καθείς που θα ήταν στη θέση τους. Τώρα υπάρχει και ο περιβόητος νόμος Βορίδη ή η διάταξη Βορίδη που λέει -γιατί οι δήμοι, οι ΟΤΑ τους θέλουν αυτούς τους ανθρώπους, τους έχουν ανάγκη- ότι αν προσφύγουν δικαστικά -μια και επικαλείστε θέματα που άπτονται της Θέμιδος, θέματα δικαστικού ενδιαφέροντος- και δικαιωθούν πρωτοδίκως αυτοί οι άνθρωποι, έρχεται αυτός ο νόμος με το άρθρο 37 -που κακώς υπάρχει και θα πρέπει να καταργηθεί- που επιβάλλει στους δήμους, ενώ έχουν δικαιωθεί πρωτοδίκως, να προσφύγουν εφετειακά. Οπότε, αυτή η διελκυστίνδα, αυτή η διαδικασία συνεχίζεται και είναι ψυχοφθόρα και επίπονη. Αυτός είναι ο περιβόητος νόμος Βορίδη ή η διάταξη Βορίδη.

Όμως, εδώ υπάρχει και ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αφήνουμε αυτόν τον νόμο τον οποίο πρέπει να καταργήσετε, διότι οι δήμοι αυτή τη στιγμή έχουν κενά. Όσον αφορά την κινητικότητα, καταλαβαίνω ότι έχουν ανάγκη οι δήμαρχοι να καλύπτουν τις θέσεις. Όμως, η ΚΕΔΕ, από την οποία θα υπάρχει και επίσημη ανακοίνωση σε μικρό χρονικό διάστημα, αν ενθυμούμαι καλά μετά τις 18 αυτού του μήνα, τους θέλει. Δώστε, λοιπόν, εσείς αυτή την ευκαιρία σε αυτούς τους ανθρώπους να αισθάνονται ότι χαίρουν ισονομίας και ισοπολιτείας ,διότι έχουν προσφέρει τα μάλα δεκαεννέα ολόκληρα χρόνια, μια ζωή.

Πριν από λίγο καιρό έγινε συνάντηση. Λέτε ότι το μελετάτε, αλλά χωρίς να είναι σίγουρο. Όμως, να σας πω κάτι; Όταν ακούγεται κάτι, όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά και το γνωμικό λέει ότι η φωτιά ελέγχεται, ο καπνός όχι. Και όταν είχαμε την ερώτηση για τις λαϊκές αγορές, όπου απαλείφθηκε ο όρος «παραγωγός» και υπάρχει μόνο ο όρος «πωλητής», ενθυμούμαι τον Άδωνι Γεωργιάδη που έλεγε ότι είναι απλά ένα σχέδιο νόμου και ότι το μελετούμε. Έλα, όμως, που έγινε πράξη. Οπότε, με βάση την προϊστορία των νομοσχεδίων, αυτοί οι άνθρωποι δικαίως ανησυχούν. Εγώ, σου λέει, προσφέρω τις υπηρεσίες μου σε μικρά παιδιά, σε ευαίσθητες ψυχές, σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σε παιδιά με αναπηρία. Πρόκειται, επίσης, για μάγειρες και για καθαρίστριες. Το κάνατε στα νοσοκομεία, πήγε μέσω του στρίβειν διά του αρραβώνος στον ιδιωτικό τομέα και ανησυχούν για θέματα σίτισης, φύλαξης και ούτω καθεξής. Βρείτε τρόπο! Δείξτε μια κοινωνική ευαισθησία, δείξτε μία αλληλεγγύη, μία ευαισθησία. Το ζήτημα είναι οικονομικό και ανθρωποκεντρικό. Έχει να κάνει με ψυχές και οικογένειες.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε συνάδελφε.

Ορίστε, κυρία Υπουργέ, έχετε τον λόγο.

ΒΙΒΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΓΙΑΝΝΗ (Υφυπουργός Εσωτερικών): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε, θα είμαι πολύ σύντομη.

Κύριε Μπούμπα, μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν και όποιος ευαγγελίζεται μαγικές λύσεις, καταλαβαίνετε ότι δεν οδηγείται σε καλά αποτελέσματα.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΜΠΑΣ: Να βρείτε!

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Μην διακόπτετε, κύριε συνάδελφε.

ΒΙΒΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΓΙΑΝΝΗ (Υφυπουργός Εσωτερικών): Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, λοιπόν, αντιμετωπίζει με πολύ σοβαρότητα, πολύ υπευθυνότητα και πολύ σεβασμό και τις οικογένειες και τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί και όχι με επικοινωνιακούς όρους. Δεδομένου του γεγονότος, πρέπει να αναγνωρίσετε κι εσείς ότι πρόκειται για ένα καθεστώς που αλλάζει μετά από είκοσι χρόνια.

Επομένως, ο Υπουργός πρώτος από όλους είναι, όπως γνωρίζετε, σταθερά σε συνεχή επικοινωνία για όλα τα ζητήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης και με την ΚΕΔΕ και με τις ομοσπονδίες των εργαζομένων που εργάζονται στην τοπική αυτοδιοίκηση. Επαναλαμβάνω, δεν υπάρχει εύκολη λύση. Εμάς μας ενδιαφέρει να δώσουμε καθολικά μια λύση που θα καλύπτει και το κομμάτι των δήμων και τις ανάγκες στελέχωσης και τους ανθρώπους που εργάζονται αυτή τη στιγμή.

Αναφέρατε παραδείγματα για το «Βοήθεια στο Σπίτι». Απλά θα ήθελα να υπενθυμίσω στο Σώμα ότι η διάταξη με την οποία έγιναν οι προσλήψεις του «Βοήθεια στο Σπίτι» κρίθηκε αντισυνταγματική και με νομοθετική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης δεν απολύθηκε ο κόσμος που θα έπρεπε να έχει απολυθεί αν εφαρμόζαμε τη δικαστική απόφαση. Μάλιστα, προσλάβαμε παραπάνω κόσμο από ό,τι είχαν ανάγκη οι δήμοι.

Από την άλλη, το ζήτημα της διάταξης Βορίδη το ανέλυσε άριστα ο Υπουργός στη συνεδρίαση, νομίζω, της Δευτέρας σε αντίστοιχη επίκαιρη ερώτηση και δεν θα ήθελα να φάω χρόνο επ’ αυτού, δεδομένου του γεγονότος ότι πρόκειται για μία διάταξη που έρχεται και φεύγει από το 2010 και δεν ξέρω αν εσείς συμφωνείτε στο να μην προκηρύσσονται θέσεις σε προκηρύξεις που είδαν το φως της δημοσιότητας δύο ημέρες εν μέσω πανδημίας και προσλήφθηκε κόσμος χωρίς κριτήρια. Άρα, αυτό είναι σημαντικό να το λαμβάνουμε υπ’ όψιν.

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι ο στόχος του Υπουργείου Εσωτερικών είναι η μόνιμη στελέχωση όλων των υπηρεσιών του δημοσίου και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αυτό αντικατοπτρίζεται σε δύο σημεία. Το ένα είναι ότι έχουμε ενίσχυση με εκατόν σαράντα τέσσερις χιλιάδες οκτακόσιες προσλήψεις στο δημόσιο. Πιο συγκεκριμένα, στους ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού και στα νομικά πρόσωπα αυτών έχουμε πάνω από δεκατρείς χιλιάδες εξακόσιες πενήντα προσλήψεις σε όλους τους κλάδους και τις ειδικότητες και σε όλους τους ΟΤΑ και συνεχίζουμε σε αυτή την κατεύθυνση.

Το δεύτερο και το πιο σημαντικό αφορά την προσπάθεια ενίσχυσης του ΑΣΕΠ με νέα εργαλεία, με νέα νομοθετικά εργαλεία, με τεχνολογικά εργαλεία, ούτως ώστε τα υψηλά εχέγγυα αξιοκρατίας που έχει να ενισχυθούν και με όρους ταχύτητας, προκειμένου να φέρνει εις πέρας την αποστολή του και να έχουμε υψηλή απορρόφηση των συμμετεχόντων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η ενίσχυση των μορίων της εντοπιότητας, αλλά και το νέο πληροφοριακό σύστημα με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ευχαριστώ πάρα πολύ.

 Ομιλία του βουλευτή Σερρών Κωνσταντίνου Μπούμπα στη Διακομματική Κοινοβουλευτική Επιτροπή με θέμα ημερήσιας διάταξης: «Γεωργική εκπαίδευση: πως το παράδειγμα της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής Θεσσαλονίκης μπορεί να βρει καθολική εφαρμογή».

Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Καλώς ήρθατε. Επειδή πέρασα χρόνια από αγροτικό συνεταιρισμό αν ήξερα ότι θα εργαζόμουν σε αγροτικό συνεταιρισμό θα φοιτούσα στην αμερικανική γεωργική σχολή και όχι στην τότε σχολή της ΠΑΣΕΓΕΣ. Ως Σερραίος και ως Μακεδόνας σας έχουμε πρότυπο. Πρότυπο και μέσα από το δημοσιογραφικό μετερίζι που υπηρέτησα πάντα είχαμε συζητήσεις για την αμερικανική γεωργική σχολή με τους αγρότες και κτηνοτρόφους και αποτελείτε πραγματικά ένα εφαλτήριο, θέλω να πιστεύω, για τις επόμενες γενεές, γιατί πρέπει να δημιουργήσουμε σχολές γύρω από την αγροτική, κτηνοτροφική και αλιευτική πολιτική. Μία σχολή με μακρά ιστορία, από το 1904.Διαβάζοντας την ιστορία της αμερικανικής γεωργικής σχολής από το Χάουζ και τη σύζυγό του που ιδρύθηκε σε μια έκθεση άγονη διακοσίων χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων, με παιδιά μεταναστών από τη Βουλγαρία τότε, είναι πολύ σημαντικό με την εξέγερση που είχαμε του Ίλιντεν. Δηλαδή, όλα έχουν μία σχέση.

Πραγματικά, αυτές οι σχολές, όχι απλά χρειάζονται, κύριε Πρόεδρε το έχουμε πει και μάλιστα και εγώ προσωπικά και ως Ελληνική Λύση, λέμε ότι αυτό που εκλείπει σήμερα είναι η εκπαίδευση των αγροτών, η επαγγελματική κατάρτιση. Αυτό θα σηματοδοτήσει μια άλλη εποχή, όπου πρώτον θα έχουμε ένα ουσιαστικό μητρώο αγροτών. Αν είχαμε εκπαίδευση των αγροτών, επαγγελματική κατάρτιση όπως γίνεται σε πολλούς επαγγελματικούς τομείς και αν είχαμε πραγματικά ένα μητρώο πραγματικών αγροτών με παιδεία και εκπαίδευση στον πρωτογενή τομέα ίσως να είχαμε αποφύγει και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και αν είχαμε συνεταιριστικές οργανώσεις υγιούς χαρακτήρα, το έχουμε συζητήσει.

Η αμερικανική γεωργική σχολή αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση. Αν θέλουμε να σχεδιάσουμε για το αύριο στον πρωτογενή τομέα πρέπει να ξεκινήσουμε από την επαγγελματική εκπαίδευση των αγροτών, η οποία δεν θα είναι μία στείρα επαγγελματική εκπαίδευση. Θα συγκεράσουμε την παιδεία με την εκπαίδευση. Όταν σήμερα ο αγρότης δεν ξέρει πώς να χρησιμοποιήσει τα φυτοφάρμακα, δηλαδή δεν γίνεται μία λελογισμένη διαχείριση, με αποτέλεσμα ούτε να προστατεύει το περιβάλλον ούτε τον εαυτό του. Άρα, λοιπόν, εδώ υπάρχει έλλειψη παιδείας, την οποία πρέπει να την καλλιεργήσουμε και μετά να εμφυσήσουμε και την εκπαίδευση για να μπορέσει να ολοκληρωθεί η κατάρτισή του.

Οι ερωτήσεις θα μπορούσαν να είναι πολλές. Εκείνο που θέλω να ρωτήσω είναι αν υπάρχει μία συνεργασία, γιατί δεν είχα την ευκαιρία να σας ακούσω και ζητώ συγγνώμη γι’ αυτό, με κάποιες συνεταιριστικές οργανώσεις, γιατί προσωπικά πιστεύω ότι ο πυλώνας στον πρωτογενή τομέα είναι το συνεταιρίζεσθαι, είναι η ισχύς εν τη ενώσει, είναι μέσα από τη φιλοσοφία του συνεταιριστικού κινήματος, που αυτό μπορεί να σηματοδοτήσει πραγματικό καταφύγιο για τους ανθρώπους που σχετίζονται με την ύπαιθρο. Δηλαδή, αν υπάρχει κάποια συνεργασία με συνεταιριστικές οργανώσεις, αν υπάρχει κάποια συνεργασία με αντίστοιχες σχολές του εξωτερικού και οι καθηγητές που διδάσκουν ποια είναι τα κριτήρια με τα οποία εσείς τους έχετε μέσα στη γεωργική σχολή. Δηλαδή, τι περιμένετε πραγματικά να διδάξουν. Γιατί μέλημα σας είναι φαντάζομαι να υπάρχει αυτή η χημεία. Μάλλον από τη θεωρία πρέπει να περάσουμε στην πράξη και όχι από την πράξη στη θεωρία. Άρα, υπάρχει μια αλληλουχία. Οπότε, η θεωρία είναι βασικός πυλώνας για να πάμε σε πράξεις. Σήμερα αυτό που γίνεται στον πρωτογενή τομέα είναι ότι οι αγρότες ξέρουν από πράξη, αλλά υστερούν στη θεωρία. Αν δεν ξεκινήσεις από τη θεωρία να πας στην πράξη τότε μπορεί να μην υπάρξει μια καλή ισορροπία.

Πάντως συγχαρητήρια γι’ αυτό που κάνετε, ειλικρινά, γιατί αν είχαμε και άλλες αντίστοιχες σχολές δημόσιου χαρακτήρα ή και ιδιωτικού χαρακτήρα όπως είστε εσείς θα μιλούσαμε για μία διαφορετική μορφή ανθρώπου που σχετίζονται με την ύπαιθρο. Το ευοίωνο  είναι ότι οι άνθρωποι που σχετίζονται πλέον με τον πρωτογενή τομέα γνωρίζουν από τη νέα τεχνολογία, από αυτό το knowhow, έχουν δηλαδή κάποιες γνώσεις και αυτό ίσως θα βοηθήσει τις επόμενες γενεές να γίνουν πραγματικοί άνθρωποι που θα σέβονται το περιβάλλον, τη μάνα γη, το χωράφι. Και βέβαια, με τις νέες προκλήσεις για μία έξυπνη ευφυής γεωργία θα μπορέσουμε να αλλάξουμε άρδην την εικόνα ενός παραδοσιακού αγρότη ο οποίος μοχθεί, αλλά δεν έχει τα αντίστοιχα εφόδια. Το δυσοίωνο, βέβαια, είναι αυτό που έχουμε πει απέναντι στα νέα παιδιά που είναι πιο καλλιεργημένα, έχουν καλύτερες γνώσεις, έχουν διευρυμένο ορίζοντα, είναι ότι δυστυχώς αυτό που λέμε και το ξέρετε ότι, καθώς είναι εγκαταλελειμμένη η ύπαιθρος από κάποιους παράγοντες, η αναλογία δεν είναι καθόλου ευοίωνη στατιστικά, όταν έχουμε 59 αγρότες που συνταξιοδοτούνται και μόλις 1 που έρχεται για να πάρει τη σκυτάλη.

Εγώ θέλω να σας ευχαριστήσω θερμά για την παρουσία σας και η ερώτηση είναι αν τα δίδακτρα που προσαρμόζεται στη φοίτηση από την πολύ μικρή βαθμίδα, ακόμη και με το οικοτροφείο που έχετε, με τη σίτιση, αν είναι ενδεδειγμένα προκειμένου η μέση ελληνική οικογένεια να μπορέσει να ανταπεξέλθει στα δίδακτρα για το παιδί τους. Σας ευχαριστώ πολύ.

Με επιστολή του προς τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλο, ο Στέργιος Καλπάκης υπέβαλε σήμερα την παραίτησή του από τη θέση του γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή παραίτησης:

Αθήνα, 19/5/2026

Προς τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλο

Κοιν.: Στα μέλη της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ

Σύντροφε Πρόεδρε,

Τον περασμένο Ιούλιο εκλέχθηκα Γραμματέας της Κ.Ε. μετά από την εξαιρετικά τιμητική σου πρόταση, προκειμένου να υπηρετήσω το πολιτικό σχέδιο του 5ου Συνεδρίου του κόμματος για έναν ισχυρό ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, πρωταγωνιστή στη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων. Δέκα μήνες μετά, το πολιτικό σχέδιο του κόμματος έχει ανατραπεί από την ίδια την πραγματικότητα.

Από τη μία, οι πρόσφατες συνεδριακές αποφάσεις του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Αριστεράς ακύρωσαν την πιθανότητα μιας προοδευτικής εκλογικής συμμαχίας ή ενός κοινού προοδευτικού ψηφοδελτίου. Από την άλλη – και κυρίως αυτό – η επικείμενη ίδρυση κόμματος από τον πρώην Πρωθυπουργό και πρώην Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, σ. Αλέξη Τσίπρα, δημιούργησε εντελώς νέα δεδομένα στον χώρο μας.

Το κόμμα στις συλλογικές του αποφάσεις, με πολύ μεγάλες πλειοψηφίες, αντιμετώπισε ορθώς την παραίτηση και την έκτοτε πολιτική δραστηριότητα του σ. Τσίπρα ως ένα κομβικό γεγονός τονίζοντας τη σημασία της σύγκλισης με στόχο την ενότητα και την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου. Οι αποφάσεις μας αυτές υπήρξαν σύμφωνες με τις απόψεις της συντριπτικής πλειοψηφίας των μελών και των ψηφοφόρων του κόμματος.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχουν γίνει ορατές δυνατότητες σύγκλισης με αποτέλεσμα να υπάρχει μια μεγάλη απόσταση ανάμεσα σε αυτό που αποφασίσαμε και επιθυμεί ο κόσμος μας και σε αυτό που συμβαίνει. Δεν έχουμε την κύρια ευθύνη γι’ αυτό. Παρόλα αυτά, ο χρόνος κυλάει, η αβεβαιότητα όλων αυξάνεται όσο πλησιάζουμε στις εκλογές, η εικόνα του κόμματος πλήττεται και αυτό μας οδηγεί σε μια νέα εσωτερική κρίση η οποία πρέπει άμεσα να καταλαγιάσει διότι ο χώρος μας δεν αντέχει άλλη εσωστρέφεια.

Έγκαιρα, από τις αρχές του χρόνου και στη συνέχεια πριν από την Κ.Ε. του Μαρτίου είχα ζητήσει να έχουμε εικόνα για το σχέδιο του σ. Τσίπρα διαβλέποντας τον κίνδυνο, όσο περνάει ο καιρός, να φτάσει το κόμμα σε ένα σημείο όπου δεν θα μπορεί να υλοποιήσει κανένα σχέδιο. Δεν εισακούστηκα. Τον τελευταίο μήνα – επανειλημμένα και δημόσια αυτή τη φορά – ζήτησα να γίνουν πιο γρήγορες κινήσεις για τη σύγκλιση. Ακόμη και σήμερα, μόλις μία εβδομάδα πριν τις ανακοινώσεις του σ. Τσίπρα, δεν έχουμε εικόνα των δυνατοτήτων και των πιθανοτήτων μιας σύγκλισης.

Δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο αυτή η κατάσταση, πολύ περισσότερο όταν εδώ και τόσους μήνες έχω προειδοποιήσει για τους κινδύνους και τα αδιέξοδα και ακόμα και σήμερα δεν είναι γνωστά τα δεδομένα. Παράλληλα, θεωρώ ότι το τελευταίο που χρειάζεται σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ είναι η εσωστρέφεια με μια αντιπαράθεση Προέδρου και Γραμματέα. Για τους λόγους αυτούς, με την παρούσα επιστολή υποβάλω την παραίτηση μου από τη θέση του Γραμματέα της Κ.Ε. ευελπιστώντας ότι θα λειτουργήσει στο βαθμό που της αναλογεί ως ένα σήμα αγωνίας για επιτάχυνση των εξελίξεων.

Οφείλω να ξεκαθαρίσω ότι η παραίτηση μου δεν σχετίζεται με τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, στις οποίες δηλώνω ότι δεν θα είμαι υποψήφιος. Παραμένω στον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ με την ελπίδα ότι σύντομα θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις στην κατεύθυνση της σύγκλισης, της ενότητας και της ανασύνθεσης με στόχο έναν ισχυρό προοδευτικό πόλο απέναντι στη ΝΔ. Μόνη μου έγνοια, ως απλός στρατιώτης, είναι ο χώρος μας στις επόμενες εκλογές να είναι ενωμένος και όχι τραυματισμένος.

Σύντροφε Πρόεδρε,

Θεωρώ ότι μπορείς έστω και τώρα να αποσοβήσεις μια νέα εσωκομματική κρίση, χωρίς να υποχωρήσεις από τις αποφάσεις σου αλλά με προωθητικές ενέργειες. Θεωρώ ότι πρέπει άμεσα να ανακοινώσεις συνεδρίαση της Κ.Ε. την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου, όπου θα υπάρχουν όλα τα δεδομένα πάνω στο τραπέζι, ώστε να αποφασιστούν είτε τα επόμενα συγκεκριμένα βήματα για τη σύγκλιση με το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα είτε διαφορετικά να αρχίσει μια πρώτη εκλογική ετοιμασία του κόμματος χωρίς βεβαίως να κλείσει η πόρτα της σύγκλισης εφόσον αλλάξουν τα δεδομένα στο μέλλον. Το σίγουρο είναι ότι η σημερινή παραλυτική κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί για πολύ καιρό ακόμα.

Θέλω να σε ευχαριστώ για την τιμή που μου έκανες και για τη συνεργασία μας αυτούς τους δύσκολους μήνες. Θέλω να ευχαριστήσω την Αναπληρώτρια Γραμματέα Αναστασία Σαπουνά καθώς και όλα τα μέλη της Π.Γ. για τη συνεργασία και βεβαίως τα μέλη της Κ.Ε. που με εξέλεξαν σε αυτή την τόσο τιμητική θέση ευθύνης.

Με συντροφικούς χαιρετισμούς,

Στέργιος Καλπάκης

Την Τετάρτη 20 Μαΐου στις 17:50 ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, θα συζητήσει με τη δημοσιογράφο Δήμητρα Κρουστάλλη στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας» (Ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία» -αιθουσα Golden).

Την άμεση χρηματοδότηση για τις αναγκαίες σωστικές παρεμβάσεις και εργασίες αποκατάστασης σε δύο ιστορικούς ναούς της Ημαθίας, στα Ριζώματα και στο Κάτω Ζερβοχώρι, καθώς και την εισαγωγή της μελέτης για τον Άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα στη Βέροια προς έγκριση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) τις αμέσως επόμενες ημέρες, εξασφάλισε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης και Βουλευτής Ημαθίας της ΝΔ, κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης, έπειτα από συνάντηση εργασίας που είχε με την Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη.

Πρόκειται για τρία ζητήματα μείζονος σημασίας για την προστασία της πολιτιστικής και θρησκευτικής μας κληρονομιάς, τα οποία ο κ. Τσαβδαρίδης είχε αναδείξει επανειλημμένα στα αρμόδια κέντρα λήψης αποφάσεων, μεταφέροντας τις εύλογες αγωνίες των τοπικών κοινωνιών και των εκκλησιαστικών επιτροπών. Έπειτα από αγαστή και στενή συνεργασία του Υφυπουργού με την Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, κα Γεωργία Στρατούλη, εκπονήθηκε ο σχετικός σχεδιασμός, τον οποίο η αρμόδια Υπουργός και οι υπηρεσιακοί παράγοντες του Υπουργείου Πολιτισμού μελέτησαν και έκαναν δεκτό, προκρίνοντας την άμεση εκκίνηση των διαδικασιών.

Αναφορικά με τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Ριζώματα, ένα σπουδαίο ιστορικό διατηρητέο μνημείο το οποίο από το φθινόπωρο του 2024 τέθηκε εκτός λειτουργίας για λόγους ασφαλείας πιστών και ιερέων λόγω στατικών προβλημάτων, εγκρίθηκε η χρηματοδότηση για άμεσες σωστικές εργασίες. Οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν τις απαραίτητες αντιστηρίξεις και ενισχύσεις του κελύφους, προκειμένου να σταθεροποιηθεί το κτίριο και να ανοίξει ο δρόμος για την εκπόνηση της οριστικής στατικής μελέτης που θα οδηγήσει στην πλήρη αποκατάστασή του.

Όσον αφορά στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου στο Κάτω Ζερβοχώρι του Δήμου Νάουσας, ο οποίος αποτελεί μεταβυζαντινό διατηρητέο μνημείο και αντιμετωπίζει σοβαρά δομικά προβλήματα και ρηγματώσεις, εξασφαλίστηκε επίσης η άμεση χρηματοδότηση. Στόχος είναι να προχωρήσουν ταχύτατα οι εργασίες υποθεμελίωσης και ενίσχυσης των λιθοδομών. Η στατική θωράκιση του κτιρίου αποτελεί το κρίσιμο πρώτο βήμα, ώστε να καταστεί εφικτή στη συνέχεια η συντήρηση και διάσωση του ανεκτίμητου εσωτερικού του διάκοσμου, που περιλαμβάνει μοναδικές τοιχογραφίες και περίτεχνα ξυλόγλυπτα.

Για το τρίτο ζήτημα, που αφορά στην Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονος στο κέντρο της Βέροιας, η επίλυση μιας χρόνιας εκκρεμότητας είναι πλέον γεγονός. Η μελέτη κατασκευής του ναού, η οποία έχει ήδη ολοκληρωθεί από τους μελετητές της εκκλησιαστικής επιτροπής, αναμένεται να εισαχθεί στο ΚΑΣ μέσα στις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με τη δέσμευση της Υπουργού. Η εξέλιξη αυτή θα ανάψει το «πράσινο φως» για την πολυαναμενόμενη έναρξη των εργασιών κατασκευής.

Μετά το πέρας της συνάντησης, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης και Βουλευτής ΝΔ Ημαθίας εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πορεία των θεμάτων, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία των ιστορικών και θρησκευτικών μας μνημείων αποτελεί χρέος μας απέναντι στις επόμενες γενιές. Όπως σημείωσε, μέσα από τη συστηματική δουλειά, τη σοβαρότητα και τις τεκμηριωμένες προτάσεις, δρομολογήθηκαν ουσιαστικές λύσεις, ενώ ευχαρίστησε θερμά την κα Μενδώνη για την άμεση ανταπόκριση και την εξαιρετική συνεργασία της, τονίζοντας ότι η προσπάθεια για την έμπρακτη ικανοποίηση των δίκαιων αιτημάτων της τοπικής κοινωνίας συνεχίζεται σταθερά.

Ιδιαίτερα θετικά εξελίσσεται η διαδικασία της μεγάλης προκήρυξης για την κάλυψη 1.131 θέσεων ιατρικού προσωπικού στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, μιλώντας στο «ACTION 24», η διαδικασία βρίσκεται ακόμη στις πρώτες ημέρες, ωστόσο μέχρι στιγμής υπάρχει μια πολύ καλή ανταπόκριση. Μάλιστα, σημείωσε ότι «υπάρχουν θέσεις στις οποίες καταγράφονται ήδη 8, 9 και 10 υποψήφιοι, γεγονός που δείχνει ότι το ΕΣΥ ξαναπροσελκύει κόσμο και ξαναπροσελκύει τους νέους».

Ο υφυπουργός Υγείας χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη προκήρυξη ως «μία από τις μεγαλύτερες προκηρύξεις των τελευταίων ετών», διευκρινίζοντας ότι αφορά, κυρίως, νοσοκομεία, αλλά περιλαμβάνει και θέσεις στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Όπως υπογράμμισε, «έχουν προκηρυχθεί όλες οι διαθέσιμες θέσεις, με στόχο να καλυφθεί η συντριπτική πλειοψηφία των αναγκών».

Αναφορικά με τα κενά στο ΕΣΥ, τις απομακρυσμένες περιοχές και τις μετακινήσεις γιατρών, ο κ. Θεμιστοκλέους, σημείωσε: «Πάντα θα προκύπτουν έκτακτες ανάγκες. Ένας γιατρός μπορεί να λάβει μακροχρόνια αναρρωτική άδεια ή να προκύψει κάποιο απρόβλεπτο γεγονός, κάτι που δημιουργεί ανάγκη κάλυψης μέσω μετακινήσεων». Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει ένα πολύ δύσκολο γεωγραφικό ανάγλυφο, με πολλά μικρά νησιά, όπου οι μετακινήσεις είναι πιο δύσκολες σε σχέση με την ηπειρωτική χώρα. Για την κάλυψη αυτών των αναγκών, ανέφερε ότι υπάρχει σημαντικό κίνητρο, ύψους περίπου 2.000 ευρώ τον μήνα για κάθε μετακίνηση γιατρού. Όπως σημείωσε, «το κίνητρο αυτό έχει λύσει πολλά προβλήματα, καθώς στόχος δεν είναι να πιέζεται διοικητικά κάποιος γιατρός να μετακινηθεί χωρίς να το επιθυμεί, αλλά να υπάρχει ουσιαστικό κίνητρο ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες».

Σχετικά με τα κίνητρα για τα μικρά νησιά, ο κ. Θεμιστοκλέους έκανε ειδική αναφορά στη σημαντική δωρεά του Ιδρύματος «Στέλιος Χατζηιωάννου», η οποία προβλέπει επιπλέον 1.500 ευρώ τον μήνα, αφορολόγητα, πέραν του μισθού, για γιατρούς που υπηρετούν σε 47 μικρά νησιά.

Ο υφυπουργός παρουσίασε επίσης τις βασικές παρεμβάσεις  για τη μείωση των αναμονών στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και τα χειρουργεία, αλλά και τη δημιουργία νέων δομών για τον αυτισμό και τη νόσο Αλτσχάιμερ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη θετική εικόνα από την αξιολόγηση των νοσοκομείων από τους ίδιους τους ασθενείς.

«Πριν από περίπου έναν χρόνο, ο μέσος χρόνος αναμονής ήταν περίπου 9 ώρες. Σήμερα, ο χρόνος αυτός έχει μειωθεί στις 4,5 ώρες», ανέφερε ο υφυπουργός. Αναφορικά με τα χειρουργεία και τη μείωση των χρόνων αναμονής, σημείωσε ότι «πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα επιχειρησιακά προγράμματα που είχε το ΕΣΥ τα τελευταία χρόνια. Πριν από δύο χρόνια υπήρχαν αναμονές που ξεπερνούσαν τα 3 και 4 χρόνια, ενώ σήμερα η συντριπτική πλειοψηφία των περιστατικών βρίσκεται κάτω από τους 6 μήνες».

Ο υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι «το πρόγραμμα ολοκληρώνεται και επιτυγχάνει τον στόχο του, ενώ απομένουν πολύ λίγα ακόμη για να διορθωθούν τους επόμενους 3 μήνες». Όπως εξήγησε, η πρόοδος επιτεύχθηκε με αύξηση των πρωινών χειρουργείων, με δωρεάν απογευματινά χειρουργεία στα δημόσια νοσοκομεία και με δωρεάν χειρουργεία στα ιδιωτικά νοσοκομεία. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι το 2025 πραγματοποιήθηκαν 50.000 περισσότερα χειρουργεία σε σχέση με το 2024, εξέλιξη που απέδωσε, μεταξύ άλλων, στην πρόσληψη αναισθησιολόγων και νοσηλευτών.

Αναφορικά με την αξιολόγηση των δημόσιων νοσοκομείων από τους ασθενείς, τόνισε ότι «η αξιολόγηση είναι θετική, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν προβλήματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 75% των ασθενών χαρακτηρίζει τη νοσηλεία του ως καλή ή πολύ καλή, σε δείγμα που ξεπερνά πλέον τις 50.000 αξιολογήσεις», και συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «Το υπόλοιπο 25% που δεν δηλώνει ικανοποιημένο αποτελεί πολύτιμη και ρεαλιστική αποτύπωση, καθώς λειτουργεί ως εργαλείο διοίκησης για τον εντοπισμό των προβλημάτων που πρέπει να διορθωθούν».

Τέλος, ερωτηθείς για την ανησυχία που υπάρχει γύρω από τον χανταϊό και τον έμπολα, ο κ. Θεμιστοκλέους τόνισε:  «Καμία ανησυχία. Οι ιοί υπάρχουν πάντα και δεν υπάρχει κάτι το οποίο να προκαλεί ανησυχία». Αναφερόμενος ειδικά στον χανταϊό, σημείωσε ότι πρόκειται για γνωστό ιό, ο οποίος «δεν εξαπλώνεται εύκολα» και έχει «πολύ δύσκολη μετάδοση». Για τον συμπολίτη μας που βρέθηκε στο πλοίο, διευκρίνισε ότι «είναι μια χαρά στην υγεία του και δεν νοσεί, ενώ παραμένει σε καραντίνα μέχρι να ολοκληρωθεί το διάστημα των 45 ημερών, που είναι ο χρόνος επώασης».

ΑΠΕ-ΜΠΕ