ΙΟΒΕ: Υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ελλάδα τον Οκτώβριο

Οι πιο απαισιόδοξοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζονται οι Έλληνες καταναλωτές, σύμφωνα με έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ. Συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε  και διαμορφώθηκε στις -48,9 μονάδες, έναντι -41,6 μονάδες τον Σεπτέμβριο, με τους καταναλωτές στη Ρουμανία (-33,2 μονάδες) και την Βουλγαρία (-29,1 μονάδες) να ακολουθούν.

Οι επιμέρους δείκτες για τα οικονομικά των νοικοκυριών υποχωρούν αισθητά, ενώ η γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα εμφανίζει σημαντική εξασθένιση. Παράλληλα, η πρόθεση για μείζονες αγορές υποχωρεί, με την αποταμίευση να εξασθενεί ήπια. Στον αντίποδα, η Μάλτα καταγράφει θετικό δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης (+4,9 μονάδες), γεγονός που υποδηλώνει επικράτηση της αισιοδοξίας μεταξύ των καταναλωτών της χώρας. Οι μέσοι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -17,3 μονάδες στην ΕΕ και στις -17,9 μονάδες στην Ευρωζώνη.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, οι αρνητικές εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προηγούμενους 12 μήνες ενισχύθηκαν ελαφρά στις -50,4 (από -44,4) μονάδες. Το 68% των νοικοκυριών εκτίμησε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ μόλις το 2% θεωρεί πως επήλθε μικρή βελτίωση. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -13,6 και -14,6 μονάδες αντίστοιχα.

Οι αρνητικές προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προσεχείς 12 μήνες εντάθηκαν ελαφρά τον Οκτώβριο στις -48,6 (από -41,0). Το 63% (από 55%) των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 3% προβλέπει μικρή βελτίωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -6,1 και -6,4 μονάδες αντίστοιχα.

Ο αρνητικός δείκτης των προβλέψεων των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας τους το προσεχές 12-μηνο ενισχύθηκε έντονα τον Οκτώβριο και διαμορφώθηκε στις -54,3 (από -45,7) μονάδες. Το 70% (από 60%) των καταναλωτών προέβλεψε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, έναντι 20% (από 27%) το οποίο αναμένει σταθερότητα. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -31,2 και -32,4 μονάδες αντίστοιχα.

Η πρόθεση των καταναλωτών για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) εξασθένισε σημαντικά με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -42,3 (από -35,4) μονάδες. Το 52% (από 46%) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες, ενώ το 5% αναμένει το αντίθετο. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -18,3 μονάδες στην ΕΕ και στις -18,1 μονάδες στην Ευρωζώνη.

Ο δείκτης της πρόθεσης για αποταμίευση τους προσεχείς 12 μήνες εξασθένισε ήπια στις -65,3 μονάδες από -61,7 τον Σεπτέμβριο. Το 85% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο, ενώ το 13% τη θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή. Οι σχετικοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις +9,6 μονάδες στην ΕΕ και στις +9,0 στην Ευρωζώνη.

Ο δείκτης πρόβλεψης για την εξέλιξη της ανεργίας τους προσεχείς 12 μήνες κλιμακώθηκε ήπια τον Οκτώβριο, στις +22,6 μονάδες, από +18,2 τον Σεπτέμβριο. Το ποσοστό των νοικοκυριών που προέβλεψε μικρή ή αισθητή άνοδο της ανεργίας διαμορφώθηκε στο 40%, με το 7% των ερωτηθέντων να αναμένει ελαφρά μείωσή της. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +27,3 και +27,9 μονάδες αντίστοιχα

Ο θετικός δείκτης για τις προβλέψεις μεταβολών στις τιμές τους προσεχείς 12 μήνες κλιμακώθηκε σημαντικά τον Οκτώβριο και διαμορφώθηκε στις +44,6 μονάδες, έναντι +35,0 μονάδων τον Σεπτέμβριο. Το 68% των νοικοκυριών προέβλεψε άνοδο τιμών με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό και το 10% (από 14%) αναμένει σταθερότητα. Οι σχετικοί δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +33,6 και 33,9 μονάδες αντίστοιχα.

Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» διαμορφώθηκε στο 63%, από 58% τον προηγούμενο μήνα, ενώ στο 11% (από 12%) περιορίστηκε το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν το 20% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι «έχουν χρεωθεί» διαμορφώθηκε στο 5% από 7% στο προηγούμενο διάστημα.

Στο ερώτημα το οποίο αξιολογεί το βαθμό αβεβαιότητας των νοικοκυριών ως προς τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις, το 61,2% έκρινε τον Οκτώβριο ότι η οικονομική κατάστασή του μπορεί να προβλεφθεί δύσκολα ή σχετικά δύσκολα, από 52,4% τον προηγούμενο μήνα.

Τον Οκτώβριο, εξετάζονται σε τριμηνιαία βάση στην έρευνα καταναλωτών τρία πρόσθετα ζητήματα, τα οποία εξειδικεύουν περισσότερο την πρόθεση για μείζονες αγορές διαρκών καταναλωτικών αγαθών (αυτοκίνητο, κατοικία) και έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως πρόδρομοι δείκτες για την ιδιωτική κατανάλωση, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ. Αναλυτικά, οριακή επιδείνωση σημειώθηκε στην πρόθεση για αγορά ή κατασκευή κατοικίας εντός των επόμενων 12 μηνών, με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -92,7 (από -92,3) μονάδες, ισοζύγιο επίσης αρκετά χειρότερο από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς δείκτες, καθώς αυτός διαμορφώθηκε στην ΕΕ στις -75,6 (από -75,9) και στην Ευρωζώνη στις -75,2 μονάδες (από -75,6). Το 1,5% των νοικοκυριών εγχωρίως δηλώνει ότι ίσως να προβεί σε αγορά ή κατασκευή κατοικίας τον επόμενο χρόνο.

Επίσης, μικρή υποχώρηση καταγράφηκε στον δείκτη της πρόθεσης πραγματοποίησης σημαντικών δαπανών για βελτίωση/ανανέωση της κατοικίας εντός των επόμενων 12 μηνών, ο οποίος διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στις -80,6 (από -75,8) μονάδες. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -46,0 (από -45,4) μονάδες και στις -46,8 (από -46,3) μονάδες στην Ευρωζώνη. Το ποσοστό των νοικοκυριών στην Ελλάδα που δηλώνει ότι είναι αρκετά ή πολύ πιθανό να πραγματοποιήσει σημαντικές δαπάνες αυτού του είδους εντός ενός έτους διαμορφώθηκε στο 5,1% από 9,9% το προηγούμενο τρίμηνο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διπλή δολοφονία σε χοιροτροφική φάρμα στη Φθιώτιδα: Εργάτης σκότωσε δύο άνδρες και απειλεί να αυτοκτονήσει

Διπλό έγκλημα, με θύματα δύο Ινδούς εργάτες, σημειώθηκε λόγο νωρίτερα σήμερα, σε χοιροτροφική φάρμα στις Λιβανάτες Φθιώτιδας. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, οι δύο εργάτες φέρεται να δέχτηκαν επίθεση από ομοεθνή τους εργαζόμενο στην ίδια επιχείρηση, ο οποίος τους χτύπησε πολλές φορές με μαχαίρι με αποτέλεσμα να τους τραυματίσει θανάσιμα, για άγνωστο μέχρι στιγμής λόγο.

Στη συνέχεια ο δράστης ανέβηκε σε σιλό της χοιροτροφικής μονάδας και απειλεί να αυτοκτονήσει πέφτοντας στο κενό. Στο σημείο έχουν μεταβεί ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις και ειδικός διαπραγματευτής, που προσπαθεί να πείσει τον εργάτη να παραδοθεί, ενώ έχει κληθεί για συνδρομή και ομάδα της 7ης ΕΜΑΚ του Πυροσβεστικού Σώματος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επικαιροποίηση έκτακτου δελτίου επικίνδυνων καιρικών φαινομένων 

ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ 9/2026 ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΑΙΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ.

WOGR91 LGAT 031000

ΑΜΕΣΟ

ΑΠΟ ΕΜΥ/ΕΜΚ

Ελληνικό, 03-11-2026/1200 B με ισχύ έως 03-11-2026/1700 B

Α.Α 9/2026, Επίπεδο: κόκκινο

ΠΡΟΣ: ΜΟΝΙΜΟΥΣ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ

Το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων που εκδόθηκε τη Δευτέρα 02-11-2026 με α.α. 09/2026, επικαιροποιείται σύμφωνα και με τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία.  Επισημαίνεται ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφοροποιήσεις από το προηγούμενο δελτίο.

Η κακοκαιρία που έλαβε από την Ιταλική Μετεωρολογική Υπηρεσία το όνομα AGNETA επηρεάζει τη χώρας μας με ισχυρές βροχές και καταιγίδες έως σήμερα Τρίτη (03-11-2026) το απόγευμα κυρίως στα βορειοανατολικά της χώρας.

Πιο συγκεκριμένα, κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:

Σήμερα Τρίτη (03-11-2026)

α. Στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη (συμπεριλαμβανομένης της Θάσου και της Σαμοθράκης), καθώς και τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου (Λήμνος, Άγιος Ευστράτιος και Λέσβος) έως το απόγευμα (κόκκινη προειδοποίηση).

β. Στην  Ήπειρο, τη δυτική Στερεά και τη δυτική και νότια Πελοπόννησο, έως το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).

γ. Στα υπόλοιπα νησιά του ανατολικού Αιγαίου (από τη Χίο και νοτιότερα) και τα Δωδεκάνησα έως το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).

Μπορείτε να έχετε μια γενική εικόνα για την εξέλιξη του καιρού, μέσα από την ιστοσελίδα της ΕΜΥ (oldportal.emy.gr).

Ενημερωθείτε και μέσω των επίσημων προειδοποιήσεων του Meteoalarm σε Ελλάδα και Ευρώπη.

Η Προϊσταμένη βάρδιας

Ανθσγος (ΜΤ) Γούλα Λαμπρινή

Ο Αναπλ. τμηματάρχης ΕΜΚ/1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σούπερ μάρκετ: Μειώσεις τιμών κατά 7,1% μεσοσταθμικά σε 994 προϊόντα

Σε 994 ανέρχονται οι κωδικοί προϊόντων που συμμετέχουν μέχρι στιγμής στη Β΄ φάση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, για το δίμηνο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 2026, με τη μέση μείωση της βασικής τιμής ραφιού να διαμορφώνεται στο 7,1%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της πρωτοβουλίας, όπως αναφέρει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς, από το σύνολο των προϊόντων, 628 είναι επώνυμα, με μέση μείωση τιμής 6,7%, ενώ 307 είναι προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με τη μέση μείωση να ανέρχεται στο 8%. Παράλληλα, στη λίστα περιλαμβάνονται 59 κωδικοί κρέατος, με μέση μείωση 7,3%.

Η λίστα παραμένει ανοιχτή σε νέες συμμετοχές και αναμένεται να διευρυνθεί, καθώς συνεχίζονται οι επαφές με προμηθευτές και αλυσίδες σούπερ μάρκετ για την ένταξη περισσότερων προϊόντων. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, πάνω στη μειωμένη βασική τιμή μπορούν να εφαρμόζονται επιπλέον προσφορές, αυξάνοντας το συνολικό όφελος για τους καταναλωτές.

Η συμμετοχή των επιχειρήσεων είναι εθελοντική και κάθε επιχείρηση επιλέγει αυτοτελώς τα προϊόντα που θα εντάξει, καθώς και το ύψος των μειώσεων. Οι συμμετέχοντες κωδικοί προϊόντων θα είναι διαθέσιμοι από τις 4 Νοεμβρίου 2026 στην ηλεκτρονική πλατφόρμα posokanei.gov.gr, όπου οι καταναλωτές θα μπορούν να τους εντοπίζουν και να ενημερώνονται για τις τιμές τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έναρξη ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων για τη χορήγηση μερίσματος στους ασφαλισμένους του Δημοσίου-μετόχους του Μετοχικού Ταμείου Πολιτικών Υπαλλήλων

Το Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ) ανακοίνωσε ότι, στο πλαίσιο της απλούστευσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών, τίθεται σε εφαρμογή η νέα ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής αιτήσεων συνταξιοδότησης και απονομής μερίσματος για τους ασφαλισμένους του τ. Δημοσίου και μετόχους του ΜΤΠΥ, σε αντικατάσταση της υφιστάμενης χειρόγραφης.

Η νέα ψηφιακή υπηρεσία υλοποιείται σε συνεργασία με τον e-ΕΦΚΑ και το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης διαμορφώνεται ως εξής:

Από τις 02/11/2026: Έναρξη ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων συνταξιοδότησης λόγω γήρατος (κύρια, επικουρική, εφάπαξ και μέρισμα ΜΤΠΥ).

Από τις 09/11/2026: Έναρξη ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων συνταξιοδότησης λόγω θανάτου ασφαλισμένου (κύρια, επικουρική, εφάπαξ και μέρισμα ΜΤΠΥ).

Προϋποθέσεις και διαδικασία υποβολής

Λύση υπαλληλικής σχέσης: Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης.

Είσοδος στην υπηρεσία: Οι ασφαλισμένοι εισέρχονται στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ (www.e-efka.gov.gr) με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών TAXISNET.

Ψηφιακή διαδρομή: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ → Δημόσιοι Υπάλληλοι & ΝΠΔΔ → Ηλεκτρονική Υπηρεσία (Δημόσιο) Υποβολής Αίτησης Συνταξιοδότησης Εφάπαξ Παροχής και ΜΤΠΥ → Είσοδος στην υπηρεσία.

Επιλογή Αίτησης: Οι ενδιαφερόμενοι επιλέγουν την αντίστοιχη ηλεκτρονική αίτηση (π.χ. «Αίτηση Απονομής Κύριας Σύνταξης Γήρατος») ανάλογα με τον λόγο αποχώρησης (παραίτηση, απόλυση λόγω σωματικής ανικανότητας, όριο ηλικίας, πειθαρχικοί λόγοι κ.α.).

Επικαιροποίηση στοιχείων και επόμενα βήματα

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, σε περίπτωση αδυναμίας ταυτοποίησης, οι πολίτες πρέπει να επικαιροποιήσουν άμεσα τα στοιχεία τους στο Μητρώο ΑΜΚΑ-ΕΜΑΕΣ και στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ).

Εναλλακτικά, οφείλουν να απευθυνθούν στο Τμήμα Μητρώου του e-ΕΦΚΑ εντός 15 ημερών, προσκομίζοντας την εκτυπωμένη προεπισκόπηση της αίτησης.

Μετά την ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής υποβολής, η εκτυπωμένη αίτηση κατατίθεται στην αρμόδια υπηρεσία όπου λύθηκε η υπαλληλική σχέση, προκειμένου να συμπληρωθεί το e-ΔΑΥΚ/ΔΑΥΚ ή το Πιστοποιητικό Υπηρεσιακών Μεταβολών.

Στη συνέχεια, τα έγγραφα αποστέλλονται στο ΜΤΠΥ (ή τον e-ΕΦΚΑ αντίστοιχα) μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την έκδοση της απόφασης.

Υποστήριξη πολιτών

Για τεχνικά ζητήματα της εφαρμογής: tm.web@efka.gov.gr

Για επιχειρησιακά ζητήματα και προϋποθέσεις: Τηλεφωνική γραμμή 1555 ή ψηφιακά μέσω των συνδέσμων «Ψηφιακή Εξυπηρέτηση Πολιτών» και «Ερωτήματα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ιαπωνία: Ένα πολυτελές ελβετικό ρολόι αξίας 260.000 ευρώ, το οποίο εκλάπη την περασμένη εβδομάδα, επιστράφηκε στο κατάστημα με μια επιστολή συγγνώμης

Ένα πολυτελές ελβετικό ρολόι αξίας άνω των 260.000 ευρώ, που κλάπηκε την περασμένη εβδομάδα από κατάστημα στο Τόκιο, επιστράφηκε μαζί με μια επιστολή συγγνώμης, ανέφεραν πολλά ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης.

Η κλοπή σημειώθηκε την περασμένη εβδομάδα στην περιοχή Nakano, όταν ένας άνδρας, που παρίστανε τον πελάτη, δοκίμασε ένα Audemars Piguet αξίας 46 εκατομμυρίων γιεν και στη συνέχεια έφυγε από το κατάστημα φορώντας το ακόμα. Η υπόθεση πήρε ωστόσο μια απροσδόκητη τροπή, όταν το κατάστημα έλαβε ένα πακέτο την 1η Νοεμβρίου που περιείχε το ρολόι, μαζί με μια χειρόγραφη επιστολή συγγνώμης, ανέφεραν χθες, Δευτέρα, η εφημερίδα Asahi Shimbun και άλλα μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα ανώνυμες πηγές που πρόσκεινται στην έρευνα.

Ο σειριακός αριθμός του ρολογιού επέτρεψε στους ερευνητές να το αναγνωρίσουν ως το κλεμμένο αντικείμενο. Όταν επικοινώνησε μαζί του το AFP, το κατάστημα αρνήθηκε να σχολιάσει. Σύμφωνα με την Asahi Shimbun, η αστυνομία του Τόκιο εξακολουθεί να αναζητά τον άνδρα που θεωρείται ύποπτος για την κλοπή. Τον Αύγουστο, τέσσερα πολυτελή ρολόγια αξίας άνω του 1,13 εκατομμυρίου ευρώ είχαν κλαπεί από ένα άλλο κατάστημα στο ίδιο εμπορικό κέντρο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Βόρεια Κορέα προχώρησε σε δοκιμή πυραύλου τύπου κρουζ που έφερε γόμωση διασποράς

Η Βόρεια Κορέα προχώρησε σε δοκιμή στρατηγικών πυραύλων τύπου κρουζ, ανέφερε σήμερα το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων KCNA, έπειτα από δοκιμή πυραύλων κρουζ ικανών να φέρουν γόμωση με πυρομαχικά διασποράς. Η δοκιμή, που έγινε χθες, επέτρεψε να «τελειοποιηθεί η δυνατότητα να διεξάγεται πλήγμα καθέτως εναντίον στόχου, βελτιώνοντας τη δυνατότητα ελιγμών στο τελικό στάδιο (σ.σ. πτήσης) του πυραύλου κρουζ», υποστήριξε το KCNA.

«Η κεφαλή διασποράς, μεσαίου μεγέθους, προσαρμοσμένη σε πύραυλο κρουζ, είναι ικανή να μετατρέψει να στάχτη περιοχή πέντε ως έξι εκταρίων (σ.σ. 50 ως 60.000 τετραγωνικών μέτρων) στη μέγιστη ισχύ της», κατά την ίδια πηγή. Βορειοκορεάτης αξιωματούχος ανέφερε ότι η δοκιμή έγινε «διότι οι ένοπλες δυνάμεις μας πρέπει να υπερασπίζουν την ασφάλεια της χώρας και να αποτρέπουν απειλές όλων των ειδών». Αντίθετα με τις δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων, αυτές των πυραύλων κρουζ δεν είναι απαγορευμένες στην Πιονγκγιάνγκ. Η Νότια Κορέα δεν ανακοίνωσε βορειοκορεατικές ασκήσεις, ούτε προχθές Κυριακή, ούτε χθες Δευτέρα.

«Το αν προχωράμε σε ανακοινώσεις ή όχι εξαρτάται από στρατιωτική αποτίμηση σε βάθος, η οποία λαμβάνει υπόψη την προστασία των μέσων και των δυνατοτήτων επιτήρησης και αναγνώρισης, της επιχειρησιακής ασφάλειας και άλλων παραγόντων», εξήγησε χθες Δευτέρα σε δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του νοτιοκορεατικού γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας Τζανγκ Ντο-γιανγκ. «Οι ένοπλες δυνάμεις μας δεν ανακοινώνει όλες τις εκτοξεύσεις (…) από τη Βόρεια Κορέα», συνόψισε. Η Βόρεια Κορέα προχώρησε σε διάφορες δοκιμές όπλων τις τελευταίες εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένων υποβρύχιων drones —με άλλα λόγια, είδους κατευθυνόμενων τορπιλών—, υπερηχητικών πυραύλων, καθώς και όπλων διασποράς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς το Διαδίκτυο και η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζουν την επικοινωνία, την πληροφόρηση και την εκπαίδευση;

Τι τονίζει  στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βασ. Χ. Γερογιάννης.

Το Διαδίκτυο και η Τεχνητή Νοημοσύνη μεταμορφώνουν την καθημερινότητά μας. Επικοινωνούμε άμεσα με ανθρώπους σε κάθε γωνιά του κόσμου, αναζητούμε και βρίσκουμε πληροφορίες μέσα σε δευτερόλεπτα και, χρησιμοποιώντας διάφορα ψηφιακά εργαλεία, παράγουμε άμεσα περιεχόμενο, λαμβάνοντας απαντήσεις σε καθετί που μας απασχολεί. Πίσω όμως από αυτές τις δυνατότητες αναδύονται και κρίσιμα ερωτήματα: Επικοινωνούμε ουσιαστικότερα; Μαθαίνουμε περισσότερα επειδή βρίσκουμε εύκολα πληροφορίες; Και πώς μπορεί η εκπαίδευση να αξιοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς να υποκαταστήσει την ανθρώπινη σκέψη και κρίση;

Για τις αλλαγές που επιφέρουν το Διαδίκτυο και η Τεχνητή Νοημοσύνη στην επικοινωνία, την πληροφόρηση και την εκπαίδευση, καθώς και για τις ευκαιρίες αλλά και για τις προκλήσεις που δημιουργούν οι τεχνολογικές εξελίξεις, μιλάει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Βασίλης Χ. Γερογιάννης, καθηγητής του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Όπως καταρχάς επισημαίνει ο κ. Γερογιάννης, οι σύγχρονες τεχνολογικές αλλαγές επηρεάζουν όλους μας, αποκτούν όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους ανήκουν στη λεγόμενη Γενιά Χ (Gen X), δηλαδή όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1965 και 1980. Πρόκειται για τη γενιά που μεγάλωσε σε μια εποχή χωρίς Διαδίκτυο, έξυπνα κινητά τηλέφωνα και ψηφιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ στη συνέχεια βίωσε τη μετάβαση στην ψηφιακή πραγματικότητα. Σήμερα, η ίδια γενιά βρίσκεται μπροστά σε μια νέα, ραγδαία τεχνολογική επανάσταση, αυτή της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Δρ. Βασίλειος Γερογιάννης
Δρ. Βασίλειος Γερογιάννης

Η επικοινωνία έγινε ευκολότερη, όχι όμως και πιο ουσιαστική

Το Διαδίκτυο έχει κάνει την επικοινωνία ταχύτερη, ευκολότερη και πιο προσιτή από ποτέ, διαπιστώνει ο κ. Γερογιάννης, για να προσθέσει: «Μπορούμε πλέον να επικοινωνούμε άμεσα με ανθρώπους σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, να ανταλλάσσουμε μηνύματα, εικόνες και βίντεο ή να συνομιλούμε πρόσωπο με πρόσωπο μέσω βιντεοκλήσεων, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική απόσταση που μας χωρίζει. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Γερογιάννης, υπάρχει μια σημαντική αντίφαση:  «Ενώ επικοινωνούμε περισσότερο από ποτέ, δεν είναι βέβαιο ότι επικοινωνούμε και πιο ουσιαστικά».

Τα μηνύματα που ανταλλάσσουμε είναι συχνά σύντομα, βιαστικά και αποσπασματικά. Η ταχύτητα της ψηφιακής επικοινωνίας περιορίζει πολλές φορές τον χρόνο που αφιερώνουμε στον ουσιαστικό διάλογο και στην κατανόηση του συνομιλητή μας. Για τη Γενιά Χ, που μεγάλωσε σε μια εποχή όπου κυριαρχούσε ο έντυπος γραπτός λόγος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο εκφραζόμαστε γραπτά. Στη γρήγορη, καθημερινή ανταλλαγή ψηφιακών μηνυμάτων, τα παραδοσιακά σημεία στίξης, όπως η τελεία και το κόμμα, συχνά παραμερίζονται ή συμπληρώνονται από θαυμαστικά, emoticons και emojis.

«Η επικοινωνία φαίνεται ότι γίνεται πιο αυθόρμητη και πιο έντονη συναισθηματικά, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι γίνεται και πιο ουσιαστική. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο εύκολα και πόσο συχνά επικοινωνούμε, αλλά και πόσο πραγματικά κατανοούμε ο ένας τον άλλον», υπογραμμίζει επίσης ο κ. Γερογιάννης.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη προσθέτει μια νέα διάσταση στην επικοινωνία: πλέον συνομιλούμε και με προγράμματα υπολογιστών. Τα chatbots διευκολύνουν καθημερινές συναλλαγές, όπως την εξυπηρέτηση από μια τράπεζα ή έναν τηλεπικοινωνιακό πάροχο, χωρίς να απαιτείται επικοινωνία με κάποιον υπάλληλο. Παρά τη χρησιμότητα αυτών των εφαρμογών δημιουργούνται ερωτήματα για την αυθεντικότητα, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της επικοινωνίας. Γιατί να πρέπει να επικοινωνούμε με ένα «έξυπνο» πρόγραμμα υπολογιστή, αντί με έναν συνάνθρωπό μας; Κατά πόσο αυτή η επικοινωνία μπορεί να ανταποκριθεί πραγματικά στις ανάγκες μας;

Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Γερογιάννης: «Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνολογικό, είναι βαθύτερα ανθρώπινο, καθώς αφορά τη θέση και τη σημασία που θέλουμε να έχει η ανθρώπινη επαφή σε έναν κόσμο όπου η επικοινωνία με τις μηχανές γίνεται ολοένα και πιο συνηθισμένη. Η πρακτική ευκολία σε κάθε επικοινωνία  χρειάζεται να συνυπάρχει με τη διατήρηση της ουσιαστικής ανθρώπινης σχέσης».

Απεριόριστη πρόσβαση στην πληροφορία δεν σημαίνει απαραίτητα και γνώση

Πριν από την εξάπλωση του Διαδικτύου, η αναζήτηση μιας πληροφορίας απαιτούσε χρόνο, προσπάθεια και συχνά προσωπική έρευνα. Σήμερα, μπορούμε να βρούμε σχεδόν οποιαδήποτε πληροφορία μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Πρόκειται για ένα τεράστιο πλεονέκτημα για την εκπαίδευση, τη διά βίου μάθηση και την αυτομόρφωση.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον καθηγητή,  η εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία δεν ταυτίζεται απαραίτητα και με την απόκτηση γνώσεων. Για να εξηγήσει: «Συχνά αρκούμαστε σε μια γρήγορη και επιφανειακή ενημέρωση, χωρίς να αφιερώνουμε τον απαραίτητο χρόνο για να σκεφτούμε, να αξιολογήσουμε κριτικά και να κατανοήσουμε όσα διαβάζουμε. Επιπλέον, η βεβαιότητα ότι μπορούμε ανά πάσα στιγμή να αναζητήσουμε ξανά μια πληροφορία στο Διαδίκτυο ενδέχεται να μειώνει την προσπάθεια που καταβάλλουμε για να τη συγκρατήσουμε στη μνήμη μας».

«Σήμερα έχουμε πρόσβαση σε περισσότερες πληροφορίες από ποτέ, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι αποκτούμε και βαθύτερη γνώση. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο να βρίσκουμε πληροφορίες, αλλά να μπορούμε να τις αξιολογούμε, να τις κατανοούμε και να τις μετατρέπουμε σε ουσιαστική γνώση», τονίζει επίσης ο κ. Γερογιάννης.

Η παραπληροφόρηση αποτελεί μια άλλη σημαντική πρόκληση της ψηφιακής εποχής. Μιλώντας για παραπληροφόρηση, χρειάζεται να διακρίνουμε τους όρους misinformation και disinformation. Ο πρώτος αφορά τη διάδοση ψευδών ή ανακριβών πληροφοριών χωρίς απαραίτητα πρόθεση εξαπάτησης. Ο δεύτερος αναφέρεται στη σκόπιμη δημιουργία ή διακίνηση παραπλανητικού περιεχομένου με στόχο την εξαπάτηση ή τη χειραγώγηση.

Στο πρόβλημα προστίθεται και η λεγόμενη υπερφόρτωση πληροφοριών (information overload), ο τεράστιος όγκος πληροφοριών που διακινούνται καθημερινά στο Διαδίκτυο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, δεν παραλείπει να τονίσει ο ίδιος,  γίνεται ολοένα και δυσκολότερο να διακρίνουμε τις αξιόπιστες από τις αναξιόπιστες πληροφορίες και να αξιολογούμε την εγκυρότητα των πηγών τους. Επιπλέον, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συμβάλλουν στη δημιουργία των «φουσκών πληροφόρησης» (filter bubbles). Οι αλγόριθμοι στα social media συχνά ευνοούν την προβολή πληροφοριών που συμφωνούν με τις ήδη διαμορφωμένες πεποιθήσεις μας. Αυτό μπορεί να ενισχύσει τις προκαταλήψεις μας και να περιορίσει την ικανότητά μας να εξετάζουμε κριτικά διαφορετικές απόψεις.

«Η ουσιαστική πληροφόρηση προϋποθέτει χρόνο για σύγκριση διαφορετικών πηγών και εξέταση του περιεχομένου τους», διαπιστώνει ο κ. Γερογιάννης, και εξηγεί: «Η ταχύτητα της αναζήτησης είναι χρήσιμη, όμως δεν αντικαθιστά την προσωπική προσπάθεια έρευνας, αξιολόγησης και κατανόησης. Αυτή η απαίτηση ισχύει κυρίως όταν ψευδείς  πληροφορίες παρουσιάζονται με τρόπο πειστικό από εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Η αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων πλέον δεν εξαντλείται μόνο στην αναζήτηση περισσότερων πηγών. Απαιτεί διασταύρωση στοιχείων, προσεκτική εξέταση της αξιοπιστίας τους και πρόθεση να ακούσουμε απόψεις που διαφέρουν από τις δικές μας. Η τεκμηριωμένη κρίση αποκτά μεγαλύτερη αξία ακριβώς επειδή η πληροφορία είναι τόσο εύκολα διαθέσιμη»

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει την εκπαίδευση

Η Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη, η λεγόμενη Generative AI, και εφαρμογές όπως το ChatGPT μπορούν να υποστηρίξουν την εξατομικευμένη μάθηση, να διευκολύνουν την πρόσβαση στη γνώση και να παράγουν εκπαιδευτικό περιεχόμενο σχετικό με οποιοδήποτε αντικείμενο. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ταυτόχρονα σημαντική ευκαιρία και μεγάλη πρόκληση. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι μια απάντηση μπορεί να ακούγεται απολύτως λογική και πειστική, ενώ περιλαμβάνει ανακρίβειες ή ακόμη και επινοημένα στοιχεία. Το φαινόμενο ονομάζεται AI hallucination, δηλαδή «ψευδαίσθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης», και συνδέεται με την αξιοπιστία συστημάτων όπως το ChatGPT που παράγουν αυτόματα περιεχόμενο, με βάση τις ερωτήσεις-προτροπές που δέχονται.

Ο κ. Γερογιάννης υπογραμμίζει: «Η πρόκληση για την εκπαιδευτική κοινότητα δεν περιορίζεται στο εάν θα χρησιμοποιηθούν ή όχι αυτά τα νέα εργαλεία. Αφορά κυρίως τον τρόπο ένταξής τους στη μάθηση. Αυτές οι εφαρμογές μπορεί να παρέχουν γρήγορα απαντήσεις, περιεχόμενο και πληροφορίες, αλλά η αξιοποίησή τους απαιτεί την ενεργό συμμετοχή του εκπαιδευομένου. Η αξιολόγηση των απαντήσεων, η αναγνώριση πιθανών λαθών, η κριτική αξιολόγηση και η κατανόηση του περιεχομένου που παράγεται αποτελούν βασικά συστατικά της εκπαιδευτικής διαδικασίας που δεν πρέπει να παραμερίζονται».

Η εκπαίδευση δεν αρκεί να επικεντρώνεται μόνο στη μετάδοση γνώσεων, τονίζει ο κ. Γερογιάννης: «Κάθε εκπαιδευτική διαδικασία χρειάζεται να καλλιεργεί συστηματικά την αναλυτική και κριτική σκέψη, την ικανότητα αξιολόγησης των πληροφοριών, αλλά και αυτό που ονομάζουμε τεχνολογική ευελιξία (technological agility), δηλαδή την ικανότητα προσαρμογής στις διαρκείς και ταχύτατες τεχνολογικές αλλαγές. Ο πρωταρχικός μας στόχος πρέπει να είναι να θέσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία της ανάπτυξης της ανθρώπινης νοημοσύνης και όχι να επιτρέψουμε να την υποκαταστήσει».

Η τεχνολογία ως εργαλείο, η ανθρώπινη κρίση ως οδηγός

«Το Διαδίκτυο και η Τεχνητή Νοημοσύνη μας προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες στην επικοινωνία, την πληροφόρηση και την εκπαίδευση. Η αξιοποίησή τους εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να χρησιμοποιούμε τα τεχνολογικά εργαλεία. Η τεχνολογική εξέλιξη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με απόλυτα θετικούς ή αρνητικούς όρους. Το Διαδίκτυο και η Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν δημιουργήσει και θα συνεχίσουν να δημιουργούν τεράστιες δυνατότητες σε διάφορα πεδία, μεταξύ αυτών την επικοινωνία, την πληροφόρηση και την εκπαίδευση. Τα οφέλη είναι σημαντικά και δεν μπορούν να αγνοηθούν», αναφέρει ο κ. Γερογιάννης, και καταλήγει τονίζοντας:

«Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να αναγνωρίζουμε ότι η τεχνολογία μεταβάλλει βαθιά τον τρόπο ζωής μας και δημιουργεί νέες προκλήσεις. Το ζητούμενο δεν είναι να αρνηθούμε την τεχνολογική πρόοδο, αλλά να κατανοήσουμε τις επιπτώσεις της και να μάθουμε να αξιοποιούμε τις δυνατότητες που μας προσφέρει συνειδητά και με κριτικό πνεύμα».

*Η φωτογραφία παραχωρήθηκε από τον καθηγητή κ. Γερογιάννη για το ΑΠΕ-ΜΠΕ

 ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αποστόλης Ζώης

«Πράξεις Για Τη Μακεδονία»: Άκρως επικίνδυνη η κατάσταση τμήματος του οδοστρώματος Σερρών -Θεσσαλονίκης

Στις 15 Οκτώβρη 2026, οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι της Παράταξης «Πράξεις Για Τη Μακεδονία», έχοντας γίνει αποδέκτες παραπόνων εκατοντάδων συμπολιτών μας και συναισθανόμενοι τον θεσμικό τους ρόλο, απευθύνθηκαν προς την εταιρεία «Νέα Εγνατία Οδό- Παραχώρηση ΑΕ» – Κοινοπρ. ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ζητώντας συγκεκριμένες απαντήσεις για την άκρως επικίνδυνη κατάσταση του οδοστρώματος του τμήματος Σερρών -Θεσσαλονίκης.

Για την κάκιστη ποιότητα του δρόμου, την έλλειψη κατάλληλης  σήμανσης και τον ανεπαρκή φωτισμό του δρόμου, το κυριολεκτικά εγκαταλελειμμένο και ασυντήρητο από χρόνια τμήμα της Εγνατίας Οδού, με δεκάδες λακούβες, πρόχειρες και τεχνικώς ακατάλληλες, επιστρώσεις υλικού στα σημεία φθοράς του και μάλιστα στα πλέον επικίνδυνα σημεία διέλευσης (πχ στροφές, ανωφέρειες και κατωφέρειες, σημεία με μειωμένο φωτισμό, τούνελ κτλ), το οποίο δεν πληρεί καμία απολύτως προδιαγραφή, αρμόζουσα  σε έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο. Επισημαίναμε ότι, μέρα τη μέρα, η κάκιστη κατάσταση του οδοστρώματος επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο, καθιστώντας την κίνηση σε αυτό επιζήμια για τα οχήματα αλλά και για τους εκατοντάδες συμπολίτες μας που το χρησιμοποιούν καθημερινά, και μάλιστα έχοντας υποχρεωθεί όλοι οι οδηγοί να καταβάλλουν ένα πρόσφατα υπερβολικά αυξημένο αντίτιμο στα δύο διόδια της διαδρομής.

Ζητούσαμε την άμεση ενημέρωσή μας για το εάν υπάρχουν προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης, βελτίωσης και αποκατάστασης του οδοστρώματος, εάν τυχόν έχουν προγραμματιστεί έργα ηλεκτροφωτισμού, κατάλληλης σήμανσης, διαπλάτυνσης, τοποθέτησης προστατευτικών μπαρών και τυχόν άλλες επεμβάσεις βελτιωτικές της ιδιαίτερης  επικινδυνότητας του τμήματος, έτσι ώστε να ενημερώσουμε και εμείς από μέρους μας τους πολίτες που χρησιμοποιούν τον δρόμο και θέτουν σε κίνδυνο την ζωή και την περιουσία τους, καθώς η δυσβάστακτη αύξηση του κόστους του αντιτίμου των διοδίων (με την αιτιολογία της αντίστοιχης βελτίωσης του οδοστρώματος που ακόμη  δεν φαίνεται να χει δρομολογηθεί), η συχνότατη δυσλειτουργία των σταθμών των διοδίων, (με υπέρμετρες και συχνά αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των διερχόμενων (παρείχαμε στην διάθεση της εταιρείας επώνυμες καταγγελίες, μεταξύ αυτών και καρκινοπαθούς γυναίκας με αρχικά Μ.Χ., που επιστρέφοντας στις Σέρρες από θεραπεία σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, παρέμεινε πλέον της ώρας ακινητοποιημένη προ σταθμού διοδίων), η υποχρεωτικότητα της χρήσης του εν λόγω δρόμου (καθώς δεν υπάρχει καμία απολύτως  εναλλακτική διαδρομή διέλευσης σε όλο το μήκος της), καθιστούν απολύτως ζωτικής σημασίας την άμεση ενημέρωση όλων μας.

Ζητήσαμε τέλος να ενημερωθούμε εάν είχε προβλεφθεί στην σύμβαση παραχώρησης που υπέγραψε η εταιρεία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με την Κυβέρνηση, δυνατότητα για μείωση ή επιστροφή χρημάτων στους οδηγούς που υφίστανται υλική ζημιά ή αδικαιολόγητη ταλαιπωρία, εξαιτίας της κατάστασης του δρόμου και εάν έχει προβλεφθεί μείωση του αντιτίμου των διοδίων σε περιπτώσεις που η παρεχόμενη υπηρεσία δεν είναι αυτή που οφείλεται, σύμφωνα με την σύμβαση.

Στις 23 Οκτώβρη 2026, η εταιρεία «Νέα Εγνατία Οδό- Παραχώρηση ΑΕ» έκρινε ότι με μια έκθεση ιδεών επιπέδου μαθητή Γυμνασίου, αερολογίες, κενότητες και ασαφείς γενικότητες, θα πείσει τους χιλιάδες πολίτες (κατοίκους της κεντρικής Μακεδονίας ή διερχόμενους) που διασχίζουν καθημερινά το συγκεκριμένο τμήμα δρόμου, είτε για την εργασία τους, είτε για ιατρικούς λόγους, είτε ακόμη και λόγους αναψυχής, και βάζουν σε κίνδυνο την ζωή και την περιουσία τους, ότι όλα βαίνουν καλώς και «φροντίζει για την ασφάλεια μας».

Καμία δέσμευση

Κανένα χρονοδιάγραμμα

Καμία συγκεκριμένη απάντηση

Καμία ανάληψη ευθύνης.

Οι πολίτες της Κεντρικής Μακεδονίας καθημερινά κινδυνεύουν και η παράταξη μας δεν θα αρκεστεί στις αοριστολογίες της «Νέας Εγνατιας οδού – Παραχώρηση ΑΕ», και θα συνεχίσει να διεκδικεί, όσα, δήθεν αμέλησε, να προβλέψει η σύμβαση που υπέγραψε η παρούσα κυβέρνηση με την ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Ήδη έχουμε απευθυνθεί στον Συνήγορο του Πολίτη (προκειμένου να διερευνήσει την δυνατότητα μείωσης ή απαλλαγής του αντιτίμου των διοδίων, έως ότου αποκατασταθεί πλήρως η ασφάλεια του δρόμου και δυνατότητα για επιστροφή χρημάτων στους οδηγούς) αλλά και στην Επιτροπή Ανταγωνισμού (προκειμένου να ελεγχθεί εάν η ανυπαρξία εναλλακτικής διαδρομής σε συνδυασμό με την είσπραξη πλήρους διοδίου για υποβαθμισμένες υπηρεσίες συνιστά καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης). Εμείς θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε ό,τι δικαιούμαστε: ασφαλή κυκλοφορία στους δρόμους, αξιοπρέπεια και ίση μεταχείριση για τους πολίτες της Κεντρικής Μακεδονίας.

Με τιμή

Παπαστεργίου Χρήστος -Επικεφαλής Παράταξης «Πράξεις Για Τη Μακεδονία», Περιφ. Σύμβουλος Θεσσαλονίκης

Βαλταδώρου Καλλιόπη -Αντιπρόεδρος Περιφ. Συμβουλίου ΠΚΜ, Περιφ. Σύμβουλος Σερρών

Γουγούσης Σπύρος –Περιφ. Σύμβουλος Θεσσαλονίκης

Τρελλόπουλος Γιώργος –Περιφ. Σύμβουλος Θεσσαλονίκης

Παπουλίδης Σταμάτης –Περιφ. Σύμβουλος Κιλκίς

Φωτιάδης Φώτιος –Περιφ. Σύμβουλος Ημαθίας

Χατζηηλιάδης Θωμάς –Περιφ Σύμβουλος Πέλλας

Δ. Μάντζος: “Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου οφείλει να προχωρήσει αποκλειστικά μέσα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και με τις διαδικασίες που αυτό περιγράφει”

Ομιλία Δημήτρη Μάντζου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο Σ/Ν Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

α. Για τις ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ

Θα σταθώ, με αφορμή τη συζήτηση αυτή, στην ευρύτερη πολιτική και διεθνοπολιτική εικόνα που διαμορφώνεται, εν αναμονή, προφανώς, και των αποτελεσμάτων των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση στη Βραζιλία προηγήθηκε, ενώ ακολουθούν η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ελλάδα. Μια «χορεία» κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων.

Ιδίως όμως οι ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ μπορούν και πρέπει να λειτουργήσουν ως μια απάντηση των Αμερικανών πολιτών στα πεπραγμένα της διοίκησης Τραμπ, αλλά και στις ολέθριες γεωπολιτικές επιλογές της διοίκησής του. Μετά τα αποτελέσματα, οφείλουμε να αξιολογήσουμε το πώς αυτά θα επηρεάσουν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ: αν δηλαδή θα ενταθεί ή θα υποβαθμισθεί η συναλλακτική διπλωματία που ακολουθείται ως δόγμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και αν θα συνεχισθεί ή θα ενταθεί η υπονόμευση των διεθνών οργανισμών και της διεθνούς δικαιοσύνης, όπως είδαμε πολύ πρόσφατα με τις αποφάσεις της Διοίκησης Τραμπ για την επιβολή κυρώσεων στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

β. Για την πρόσφατη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Και μιλώντας, προφανώς, για διεθνείς οργανισμούς, η συζήτηση πρέπει να κατευθυνθεί και στη Νέα Υόρκη, στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, όπου εδώ και δύο χρόνια είμαστε μη μόνιμο μέλος. Τον Οκτώβριο είχαμε και την προεδρία αυτού του κορυφαίου οργάνου και είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι συμπολίτες μας δεν έχουν ακόμη καταλάβει, πρώτον, ότι είχαμε αυτή την ιδιότητα και, δεύτερον, πώς την αξιοποιήσαμε.

Και θα έρθω να πω ότι αλίμονο εάν ο Πρωθυπουργός της χώρας, προεδρεύοντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, δεν παρέθετε, έστω και με καθυστέρηση πολλών ετών, τις εθνικές θέσεις της χώρας μας. Αλίμονο εάν δεν παρέθετε τις θέσεις όχι της κυβέρνησής του, αλλά της χώρας μας απέναντι στην τουρκο-λιβυκή πρόκληση του παράνομου και άκυρου μνημονίου του 2019.

Το ερώτημα είναι: γιατί τώρα; Γιατί έπρεπε να περάσουν επτά χρόνια αδράνειας, αντιφάσεων και παλινδρομήσεων; Επτά χρόνια από την υπογραφή από τη Δυτική Λιβύη έως και την κύρωση από την Ανατολική Λιβύη, ενός παράνομου και άκυρου κειμένου. Τι έκανε στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών όλα τα προηγούμενα χρόνια; Τι έκανε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ο Πρωθυπουργός και τι έκανε η χώρα στα δύο χρόνια που είμαστε μη μόνιμο μέλος αυτού του κορυφαίου οργάνου;

Προφανώς δεν υπήρξε ψήφισμα, προφανώς δεν υπήρξε καμία απόφαση. Πώς να τολμήσει να το ζητήσει αυτό ο Πρωθυπουργός, όταν ακόμη και για την Αποστολή Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) η χώρα μας αναγκάστηκε να απόσχει, διότι δεν κατάφερε καν να διατηρηθούν οι αυστηρές διατυπώσεις για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και την ευθεία παραβίασή του από το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο;

Προφανώς, λοιπόν, αρκέστηκε στην παράθεση των γεγονότων, χωρίς καμία χειροπιαστή αντίδραση. Αντίστοιχα, καμία χειροπιαστή αντίδραση δεν είχαμε ούτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις θετικές, καλοδεχούμενες και αυτονόητα αναγκαίες, δηλώσεις υποστήριξης της χώρας μας από ευρωπαϊκά όργανα. Καμία συνέπεια, καμία κύρωση, όπως ζητούμε με τα αιτήματα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

γ. Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου

Και έρχομαι στα ενεργειακά έργα γεωπολιτικής σημασίας, τα οποία η χώρα οφείλει να υλοποιήσει παρά το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο και ιδίως τώρα, μετά την κύρωσή του. Και κυρίως, στο νομικό καθεστώς υλοποίησής τους. Διότι τα έργα αυτά, ιδίως το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου μέσω πόντισης καλωδίου, το οποίο είναι έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, οφείλει να προχωρήσει αποκλειστικά εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και μόνο με τις διαδικασίες που αυτό προβλέπει.

Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το ευρωπαϊκό κεκτημένο και οι διαδικασίες της UNCLOS, της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, περιγράφουν με νομική καθαρότητα και σαφήνεια ότι δεν απαιτείται καμία άδεια, αλλά ούτε και καμία γνωστοποίηση ή ειδοποίηση, ιδίως γραπτή και συνοδευόμενη από συντεταγμένες και χάρτες, όπως ζητήθηκε παρανόμως από το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών. Και η απάντηση του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών ότι μπορεί να υπάρξει μια ειδοποίηση προς την Τουρκία, με την επιφύλαξη ότι αυτή δεν θα συνιστά αίτημα για παροχή άδειας, δεν είναι πειστική απάντηση. Όπως δεν είναι πειστική και ικανοποιητική ούτε η απάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού πριν από λίγη ώρα σε ραδιοφωνικό σταθμό, ότι την άδεια θα την εκδώσει η Ελλάδα -αλίμονο!- και τα υπόλοιπα «θα τα δούμε εν ευθέτω χρόνω».

Τι θα δούμε; Ποια είναι τα υπόλοιπα που θα δούμε και ποιος είναι αυτός ο εύθετος χρόνος κατά τον οποίο θα τα δούμε; Εμείς λέμε ότι αυτά πρέπει να γίνουν μόνο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και αποκλειστικά βάσει αυτού. Οι κανόνες πρέπει να ισχύουν το ίδιο για όλους. Εμείς πιστεύουμε στην εξωτερική πολιτική αρχών, η οποία θα στηρίζεται σε σχεδιασμό, προνοητικότητα, διορατικότητα και συνέχεια. Πιστεύουμε στην προσήλωση της χώρας μας στο Διεθνές Δίκαιο. Ξέρω ότι αυτή η επίκληση ενοχλεί πολλές φορές, αλλά, ξέρετε, ο μόνος ασφαλής δρόμος είναι ο δρόμος της διεθνούς νομιμότητας.

Όλες οι άλλες επιλογές, όπως η επιφανειακή και βραχυπρόθεσμη προσέγγιση των διεθνών σχέσεων και η ένταξη σε «άξονες» και συμμαχίες, που δεν στηρίζονται σε αρχές και αξίες αλλά μόνο σε εφήμερα συμφέροντα, είναι επιλογές υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου. Και πιστεύουμε ότι η Ελλάδα, μια χώρα που υποστηρίζει το status quo, μια χώρα που στηρίζει την ειρήνη και τη σταθερότητα, την πολυμέρεια και τη συνεργασία, οφείλει να οικοδομεί τη δική της στρατηγική, διατηρώντας την εθνική ιδιοκτησία των επιλογών της. Αυτή είναι μια πολιτική αρχών, όχι εφήμερων υπολογισμών.