Ομιλία Δημήτρη Μάντζου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο Σ/Ν Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
α. Για τις ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ
Θα σταθώ, με αφορμή τη συζήτηση αυτή, στην ευρύτερη πολιτική και διεθνοπολιτική εικόνα που διαμορφώνεται, εν αναμονή, προφανώς, και των αποτελεσμάτων των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση στη Βραζιλία προηγήθηκε, ενώ ακολουθούν η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ελλάδα. Μια «χορεία» κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων.
Ιδίως όμως οι ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ μπορούν και πρέπει να λειτουργήσουν ως μια απάντηση των Αμερικανών πολιτών στα πεπραγμένα της διοίκησης Τραμπ, αλλά και στις ολέθριες γεωπολιτικές επιλογές της διοίκησής του. Μετά τα αποτελέσματα, οφείλουμε να αξιολογήσουμε το πώς αυτά θα επηρεάσουν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ: αν δηλαδή θα ενταθεί ή θα υποβαθμισθεί η συναλλακτική διπλωματία που ακολουθείται ως δόγμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και αν θα συνεχισθεί ή θα ενταθεί η υπονόμευση των διεθνών οργανισμών και της διεθνούς δικαιοσύνης, όπως είδαμε πολύ πρόσφατα με τις αποφάσεις της Διοίκησης Τραμπ για την επιβολή κυρώσεων στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
β. Για την πρόσφατη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Και μιλώντας, προφανώς, για διεθνείς οργανισμούς, η συζήτηση πρέπει να κατευθυνθεί και στη Νέα Υόρκη, στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, όπου εδώ και δύο χρόνια είμαστε μη μόνιμο μέλος. Τον Οκτώβριο είχαμε και την προεδρία αυτού του κορυφαίου οργάνου και είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι συμπολίτες μας δεν έχουν ακόμη καταλάβει, πρώτον, ότι είχαμε αυτή την ιδιότητα και, δεύτερον, πώς την αξιοποιήσαμε.
Και θα έρθω να πω ότι αλίμονο εάν ο Πρωθυπουργός της χώρας, προεδρεύοντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, δεν παρέθετε, έστω και με καθυστέρηση πολλών ετών, τις εθνικές θέσεις της χώρας μας. Αλίμονο εάν δεν παρέθετε τις θέσεις όχι της κυβέρνησής του, αλλά της χώρας μας απέναντι στην τουρκο-λιβυκή πρόκληση του παράνομου και άκυρου μνημονίου του 2019.
Το ερώτημα είναι: γιατί τώρα; Γιατί έπρεπε να περάσουν επτά χρόνια αδράνειας, αντιφάσεων και παλινδρομήσεων; Επτά χρόνια από την υπογραφή από τη Δυτική Λιβύη έως και την κύρωση από την Ανατολική Λιβύη, ενός παράνομου και άκυρου κειμένου. Τι έκανε στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών όλα τα προηγούμενα χρόνια; Τι έκανε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ο Πρωθυπουργός και τι έκανε η χώρα στα δύο χρόνια που είμαστε μη μόνιμο μέλος αυτού του κορυφαίου οργάνου;
Προφανώς δεν υπήρξε ψήφισμα, προφανώς δεν υπήρξε καμία απόφαση. Πώς να τολμήσει να το ζητήσει αυτό ο Πρωθυπουργός, όταν ακόμη και για την Αποστολή Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) η χώρα μας αναγκάστηκε να απόσχει, διότι δεν κατάφερε καν να διατηρηθούν οι αυστηρές διατυπώσεις για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και την ευθεία παραβίασή του από το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο;
Προφανώς, λοιπόν, αρκέστηκε στην παράθεση των γεγονότων, χωρίς καμία χειροπιαστή αντίδραση. Αντίστοιχα, καμία χειροπιαστή αντίδραση δεν είχαμε ούτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις θετικές, καλοδεχούμενες και αυτονόητα αναγκαίες, δηλώσεις υποστήριξης της χώρας μας από ευρωπαϊκά όργανα. Καμία συνέπεια, καμία κύρωση, όπως ζητούμε με τα αιτήματα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
γ. Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου
Και έρχομαι στα ενεργειακά έργα γεωπολιτικής σημασίας, τα οποία η χώρα οφείλει να υλοποιήσει παρά το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο και ιδίως τώρα, μετά την κύρωσή του. Και κυρίως, στο νομικό καθεστώς υλοποίησής τους. Διότι τα έργα αυτά, ιδίως το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου μέσω πόντισης καλωδίου, το οποίο είναι έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, οφείλει να προχωρήσει αποκλειστικά εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και μόνο με τις διαδικασίες που αυτό προβλέπει.
Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το ευρωπαϊκό κεκτημένο και οι διαδικασίες της UNCLOS, της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, περιγράφουν με νομική καθαρότητα και σαφήνεια ότι δεν απαιτείται καμία άδεια, αλλά ούτε και καμία γνωστοποίηση ή ειδοποίηση, ιδίως γραπτή και συνοδευόμενη από συντεταγμένες και χάρτες, όπως ζητήθηκε παρανόμως από το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών. Και η απάντηση του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών ότι μπορεί να υπάρξει μια ειδοποίηση προς την Τουρκία, με την επιφύλαξη ότι αυτή δεν θα συνιστά αίτημα για παροχή άδειας, δεν είναι πειστική απάντηση. Όπως δεν είναι πειστική και ικανοποιητική ούτε η απάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού πριν από λίγη ώρα σε ραδιοφωνικό σταθμό, ότι την άδεια θα την εκδώσει η Ελλάδα -αλίμονο!- και τα υπόλοιπα «θα τα δούμε εν ευθέτω χρόνω».
Τι θα δούμε; Ποια είναι τα υπόλοιπα που θα δούμε και ποιος είναι αυτός ο εύθετος χρόνος κατά τον οποίο θα τα δούμε; Εμείς λέμε ότι αυτά πρέπει να γίνουν μόνο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και αποκλειστικά βάσει αυτού. Οι κανόνες πρέπει να ισχύουν το ίδιο για όλους. Εμείς πιστεύουμε στην εξωτερική πολιτική αρχών, η οποία θα στηρίζεται σε σχεδιασμό, προνοητικότητα, διορατικότητα και συνέχεια. Πιστεύουμε στην προσήλωση της χώρας μας στο Διεθνές Δίκαιο. Ξέρω ότι αυτή η επίκληση ενοχλεί πολλές φορές, αλλά, ξέρετε, ο μόνος ασφαλής δρόμος είναι ο δρόμος της διεθνούς νομιμότητας.
Όλες οι άλλες επιλογές, όπως η επιφανειακή και βραχυπρόθεσμη προσέγγιση των διεθνών σχέσεων και η ένταξη σε «άξονες» και συμμαχίες, που δεν στηρίζονται σε αρχές και αξίες αλλά μόνο σε εφήμερα συμφέροντα, είναι επιλογές υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου. Και πιστεύουμε ότι η Ελλάδα, μια χώρα που υποστηρίζει το status quo, μια χώρα που στηρίζει την ειρήνη και τη σταθερότητα, την πολυμέρεια και τη συνεργασία, οφείλει να οικοδομεί τη δική της στρατηγική, διατηρώντας την εθνική ιδιοκτησία των επιλογών της. Αυτή είναι μια πολιτική αρχών, όχι εφήμερων υπολογισμών.
