Η εικόνα είναι πλέον γνώριμη για χιλιάδες πολίτες στην Ελλάδα. Ένα μήνυμα στο κινητό που φαίνεται να προέρχεται από την τράπεζα, μια ειδοποίηση για «ύποπτη δραστηριότητα», ένα link που υπόσχεται άμεση επίλυση. Ή ένα τηλεφώνημα από «εκπρόσωπο» που ζητά επιβεβαίωση στοιχείων. Από κάποιον που παριστάνει εκπρόσωπο του λογιστικού γραφείου με το οποίο συνεργάζεσαι. Μέσα σε λίγα λεπτά, αν κάποιος δεν είναι προσεκτικός, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με άδειους λογαριασμούς.

Το phishing δεν είναι πια μια σποραδική απάτη του διαδικτύου. Στην ελληνική πραγματικότητα έχει μετατραπεί σε ένα διαρκές, εξελισσόμενο φαινόμενο που ακολουθεί την ψηφιακή καθημερινότητα των πολιτών. SMS, Viber, emails, ακόμα και τηλεφωνικές κλήσεις συνθέτουν ένα πλέγμα επιθέσεων που βασίζεται λιγότερο στην τεχνολογία και περισσότερο στην ψυχολογία. «Πατά» πάνω στη βιασύνη, στην ανασφάλεια και στην τάση μας να εμπιστευόμαστε ό,τι μοιάζει θεσμικό. Αξιοποιεί τη στιγμιαία πίεση, την αβεβαιότητα και την εύκολη αποδοχή μιας πηγής που δείχνει αξιόπιστη. Και στο τέλος μετανιώνουμε για όλες εκείνες τις κινήσεις που κάναμε πάνω στον πανικό μας.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παραδέχεται ότι το πρόβλημα είναι σύνθετο και διαρκώς μεταβαλλόμενο. Όπως σημειώνει, γίνεται συστηματική δουλειά με τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας και ήδη έχει περιοριστεί σε έναν βαθμό το spoofing — η πρακτική κατά την οποία οι απατεώνες εμφανίζονται με ψεύτικο, αλλά φαινομενικά αξιόπιστο αριθμό, συχνά προσομοιώνοντας τραπεζικές γραμμές. Ωστόσο, όπως τονίζει, νέα εργαλεία και νέα «κέντρα» αποστολής τέτοιων μηνυμάτων εμφανίζονται συνεχώς, καθιστώντας την αντιμετώπιση μια διαρκή μάχη.

Στην πράξη, οι επιθέσεις έχουν γίνει πιο στοχευμένες και πιο «καλοδουλεμένες». Τα μηνύματα δεν έχουν πλέον εμφανή λάθη, χρησιμοποιούν σωστή γλώσσα και συχνά ενσωματώνουν στοιχεία που μοιάζουν απολύτως αληθοφανή. Οι ψεύτικες ιστοσελίδες τραπεζών είναι σχεδόν πανομοιότυπες με τις πραγματικές, ενώ τα σενάρια που χρησιμοποιούνται (μπλοκαρισμένοι λογαριασμοί, επιστροφές φόρων κλπ) πατούν πάνω σε καθημερινές ανάγκες και φόβους των πολιτών.

Αυτό που ανησυχεί ιδιαίτερα τις αρχές είναι ότι τα θύματα δεν ανήκουν πλέον μόνο σε ευάλωτες ομάδες. Όπως επισημαίνεται, ακόμη και νεότεροι ή μορφωμένοι χρήστες πέφτουν θύματα, ακριβώς επειδή οι επιθέσεις έχουν γίνει πιο πειστικές και λιγότερο «πρόχειρες» από ό,τι στο παρελθόν.

Παρά τις προσπάθειες για τεχνικό περιορισμό του φαινομένου, όπως ο αποκλεισμός μη πιστοποιημένων κέντρων αποστολής μηνυμάτων, η πραγματικότητα είναι ότι δεν υπάρχει οριστική λύση. Το phishing προσαρμόζεται διαρκώς, ακολουθώντας την τεχνολογία και εκμεταλλευόμενο κάθε νέο κανάλι επικοινωνίας.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι οι επιθέσεις phishing και spoofing βασίζονται κυρίως στην πλαστοπροσωπία αξιόπιστων φορέων και στην παραπλάνηση του χρήστη μέσω φαινομενικά «έγκυρων» μηνυμάτων. Όπως τονίζει, οι πολίτες θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε μηνύματα που περιέχουν συνδέσμους ή ζητούν άμεση ενέργεια, καθώς συχνά οδηγούν σε ψεύτικες ιστοσελίδες ή αποσκοπούν στην εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού.

Η Αρχή υπογραμμίζει ότι κανένας οργανισμός δεν ζητά ευαίσθητα προσωπικά ή τραπεζικά δεδομένα μέσω SMS, email ή τηλεφωνικών κλήσεων, ενώ εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι ακόμη και η εμφάνιση ενός «έγκυρου» αποστολέα ή αριθμού δεν αποτελεί εγγύηση αξιοπιστίας.

Για τον λόγο αυτό, συστήνει τη διασταύρωση κάθε ύποπτης επικοινωνίας μέσω επίσημων καναλιών, την αποφυγή ανοίγματος συνδέσμων από άγνωστες πηγές και τη γενικότερη καλλιέργεια ψηφιακής εγρήγορσης ως βασικής γραμμής άμυνας απέναντι σε τέτοιου είδους επιθέσεις.

Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες 

Μέσα σε αυτό το ψηφιακό περιβάλλον, η προστασία δεν εξαρτάται μόνο από τα συστήματα, αλλά και από τα αντανακλαστικά των ίδιων των χρηστών. Υπάρχουν ορισμένοι βασικοί κανόνες που, αν τηρούνται, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο:

– Να αντιμετωπίζουν με καχυποψία κάθε μήνυμα που ζητά άμεση ενέργεια ή δημιουργεί αίσθηση πίεσης. Η βιασύνη είναι το βασικό «εργαλείο» των απατεώνων.

– Να μην ανοίγουν συνδέσμους από SMS, Viber ή email αν δεν είναι απολύτως βέβαιοι για τον αποστολέα.

– Να μην καταχωρούν ποτέ προσωπικούς κωδικούς ή στοιχεία τραπεζικών καρτών μετά από τέτοιου είδους ειδοποιήσεις. Καμία τράπεζα δεν ζητά αυτά τα δεδομένα με αυτόν τον τρόπο.

– Να ελέγχουν προσεκτικά τη διεύθυνση της ιστοσελίδας — πολλές φορές η διαφορά από την αυθεντική είναι ελάχιστη, αλλά κρίσιμη.

– Να διακόπτουν τηλεφωνικές κλήσεις που ζητούν ευαίσθητα στοιχεία και να καλούν οι ίδιοι τον επίσημο αριθμό του οργανισμού.

– Να ενεργοποιούν τη διπλή επιβεβαίωση ταυτότητας όπου υπάρχει, προσθέτοντας ένα επιπλέον επίπεδο ασφάλειας.

– Να διατηρούν ενημερωμένες τις συσκευές και τις εφαρμογές τους, καθώς πολλά περιστατικά εκμεταλλεύονται παλαιότερα «κενά» ασφαλείας.

Η αντιμετώπιση του phishing στην Ελλάδα μοιάζει με έναν αγώνα χωρίς σαφή γραμμή τερματισμού. Από τη μία πλευρά, η πολιτεία και οι πάροχοι επιχειρούν να περιορίσουν τις «πύλες» απάτης. Από την άλλη, οι επιτήδειοι εξελίσσονται με την ίδια -αν όχι μεγαλύτερη- ταχύτητα.

Γι’ αυτό και οι πολίτες οφείλουν να είναι προσεκτικοί. Να «αμφισβητούν» αυτό που βλέπουν για λίγα δευτερόλεπτα και να το σκέφτονται δύο και τρεις φορές πριν πατήσουν κάποιο link ή δώσουν προσωπικά στοιχεία. Στον ψηφιακό κόσμο όλα μοιάζουν αληθινά. Κάθε μέρα και περισσότερο. Όμως δεν είναι…

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

1084….σε ηλικία 34 ετών, ο Ερρίκος Δ στέφεται Ρωμαίος Αυτοκράτορας, μέχρι την εκθρόνισή του το 1105.

1822…..οι πολιορκημένοι από τους Τούρκους στον πύργο του Ζαφειράκη στη Νάουσα πραγματοποιούν ηρωική έξοδο. 13 κορίτσια της Νάουσας, μανάδες και παιδιά, συγκεντρώνονται στη γέφυρα της Αραπίτσας και ρίχνονται στον καταρράκτη, επαναλαμβάνοντας το χορό του Ζαλόγγου.

1912….δημιουργείται η πολεμική αεροπορία της Βρετανίας, γνωστή με τα αρχικά RAF.

1921….ο Έλληνας πρωθυπουργός Δημήτριος Γούναρης δηλώνει ότι, ο αγώνας της Μικράς Ασίας θα τερματισθεί πολύ σύντομα, με πλήρη θρίαμβο των ελληνικών όπλων, οπότε η κυβέρνηση θα ασχοληθεί εντονότερα και με τα εσωτερικά ζητήματα.

1924…. Σε ποσοστό 69,95% οι Έλληνες τάσσονται με δημοψήφισμα υπέρ της αβασίλευτης Δημοκρατίας.

1924…. Ιδρύεται στην Αθήνα από πρόσφυγες της Κωνσταντινούπολης η Αθλητική Ένωση Κωνσταντινούπολης (ΑΕΚ).

1936…. Ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ διορίζει πρωθυπουργό τον Ιωάννη Μεταξά, αρχηγό του Κόμματος των Ελευθεροφρόνων, ο οποίος διαθέτει στη Βουλή μόνο έξι βουλευτές.

1945…. Η Βιέννη, η πρώτη ξένη πρωτεύουσα, που κατελήφθη από τον Χίτλερ, ελευθερώνεται από τον Κόκκινο Στρατό.

1959….ο πάπας Ιωάννης απαγορεύει στους καθολικούς να ψηφίζουν υπέρ των κομμουνιστών.

 1960….η Γαλλία πραγματοποιεί την πρώτη της πυρηνική δοκιμή στη Σαχάρα.

1964…. Ο Σίντνεϊ Πουατιέ γίνεται ο πρώτος Αφροαμερικανός ηθοποιός, που βραβεύεται με Όσκαρ.

1970…. Κάτω από διεθνείς πιέσεις, η Χούντα απελευθερώνει το Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος φεύγει για το Παρίσι, όπου τον περιμένουν η Μελίνα Μερκούρη και ο Κώστας Γαβράς.

1990 …. Η ΕΣΣΔ παραδέχεται για πρώτη φορά ότι, ήταν υπεύθυνη για τη μαζική δολοφονία 4.000 Πολωνών αξιωματικών το 1940, στο Κατίν.

1992…. Συγκαλείται για δεύτερη φορά το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Καραμανλή, για το θέμα της ΠΓΔΜ. Ο πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ανακοινώνει ότι αναλαμβάνει ο ίδιος το ΥΠΕΞ, απομακρύνοντας από το Υπουργείο Εξωτερικών τον Αντώνη Σαμαρά.

1995…. Στην Ουκρανία, ο Πρόεδρος, Φράνιο Κούτσμαν, δεσμεύεται στην αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι μέχρι το 2000 θα κλείσει ο πυρηνικός αντιδραστήρας του Τσερνόμπιλ.

2003…. Τραγωδία στα Τέμπη. Το τραγικό δυστύχημα με απολογισμό είκοσι ένα μαθητές νεκρούς και τριάντα δύο τραυματίες σημειώνεται στην εθνική οδό Αθήνας- Θεσσαλονίκης, κοντά στο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής, στα Τέμπη. Οι 21 μαθητές από το Λύκειο Μακροχωρίου Ημαθίας χάνουν τη ζωή τους, όταν νταλίκα διεμβολίζει το τουριστικό λεωφορείο στο οποίο επιβαίνουν. Προφυλακιστέοι κρίνονται ο οδηγός Δημήτρης Ντόλας και οι ιδιοκτήτες της νταλίκας.

Γεννήσεις

1519….γεννιέται η Αικατερίνη των Μεδίκων, αυτοκράτειρα της Γαλλίας.

1743….. γεννήθηκε ο Τόμας Τζέφερσον, 3ος Πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος συνέταξε την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας,

1771….γεννιέται ο Άγγλος Ρίτσαρντ Τρέβιθικ, εφευρέτης και δημιουργός της πρώτης ατμομηχανής.

1881…..γεννιέται ο Ελβετός Λούντβιχ Μπινσβάνγκερ, ο οποίος θεωρείται ο ιδρυτής της υπαρξιακής ψυχολογίας. Πέθανε το 1966.

1892….γεννιέται ο Σκοτσέζος Ρόμπερτ Γουάτσον Βατ, ο εφευρέτης του ραντάρ.

1906….. ο ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας, Σάμιουελ Μπέκετ, που βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1969 («Περιμένοντας τον Γκοντό»)

1926…. η μεγάλη ηθοποιός, Έλλη Λαμπέτη, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Ελένης Λούκου.

Θάνατοι

1695….πεθαίνει σε ηλικία 74 ετών ο Γάλλος συγγραφέας και ποιητής, Ζαν ντε λα Φοντέν. Οι “Μύθοι” του, εμπνευσμένοι από τα έργα του Αισώπου και του Οράτιου, θεωρούνται αριστούργημα της γαλλικής λογοτεχνίας. Το 1683 έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας.

1936…..πεθαίνει ο Κωνσταντίνος Δεμερτζής, νομομαθής, πανεπιστημιακός δάσκαλος και πολιτικός, που διατέλεσε για μικρό διάστημα και πρωθυπουργός (30 Νοεμβρίου 1935 – 13 Απριλίου 1936).

1984…. πέθανε ο ηθοποιός, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος

2010….  ο τραγουδιστής, μουσικός και στιχουργός- πρώην μέλος των Πυξ Λαξ- Μάνος Ξυδούς.

Ένας 42χρονος συνελήφθη για την υπόθεση ανθρωποκτονίας 64χρονου, η οποία τελέστηκε πρώτες πρωινές ώρες της 11ης Απριλίου, στη Θεσσαλονίκη. Σε βάρος του 42χρονου σχηματίστηκε δικογραφία για ανθρωποκτονία με δόλο.

Ο 64χρονος βρέθηκε νεκρός στις 11 Απριλίου από διερχόμενο άτομο, κάτω από γεφυράκι κοντά σε ρέμα, σε περιοχή της Θεσσαλονίκης. Κατά την αυτοψία που διενεργήθηκε στον τόπο του εγκλήματος διαπιστώθηκε ότι το πτώμα έφερε συντριπτικές κακώσεις στο κεφάλι, ενώ από την νεκροψία-νεκροτομή προέκυψε ότι αυτές προήλθαν από θλών όργανο. Από την έρευνα προέκυψε ότι η ανθρωποκτονία έλαβε χώρα στο σπίτι του και το πτώμα μεταφέρθηκε και απορρίφθηκε από τη γέφυρα, στο σημείο όπου εντοπίστηκε.
Από τη συνδυαστική αξιολόγηση πληροφοριών και ευρημάτων και από τις ενέργειες αστυνομικών του Γραφείου κατά Ζωής και Προσωπικής Ελευθερίας, εντοπίστηκε άμεσα ο κατηγορούμενος. Η εμπλοκή του κατηγορούμενου στην υπόθεση πιστοποιήθηκε από τη συνδυαστική αξιοποίηση δεδομένων που προέκυψαν από τις επιτόπιες εργαστηριακές εξετάσεις των αστυνομικών της Υποδιεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών Βορείου Ελλάδος, την ανεύρεση αντικειμένων στην κατοχή του που συνδέονται με τον τόπο του εγκλήματος, καθώς και από την ιατροδικαστική εξέταση.
Ο συλληφθείς οδηγήθηκε στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ