«Ενώ τα ακραία καιρικά φαινόμενα χειροτερεύουν, οι φωνές που ζητούν τη χαλάρωση των κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος γίνονται πιο δυνατές και αποκτούν μεγαλύτερη επιρροή».
Αυτό γράφει η βρετανική Guardian σε μια εντυπωσιακή ανασκόπηση τόσο των συχνά θανατηφόρων πλημμυρών που έπληξαν την Ευρώπη τους τελευταίους μήνες, όσο και της όλο και μεγαλύτερης πίεσης από τους «κλιματοσκεπτικιστές» και τους «αρνητές» της κλιματικής αλλαγής, υπέρ της χαλάρωσης των κανόνων προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος (https://www.theguardian.com/news/ng-interactive/2026/feb/21/under-water-in-denial-is-europe-drowning-out-the-climate-crisis).
«Πηγαίνουμε προς την αυτοκαταστροφή του πλανήτη» δηλώνει στην εφημερίδα ο διευθυντής ενός λυκείου στην Ισπανία. «Δεν είναι κάτι που μού’ παν, είναι κάτι που βλέπω από το παράθυρό μου, πώς είναι δυνατόν να ισχυριστεί οποιοσδήποτε ότι αυτό είναι… εφεύρεση;»
O φίλος του και καθηγητής Μαθηματικών επρόκειτο να τον διαδεχθεί στη διεύθυνση του λυκείου, αν δεν είχε πνιγεί από την υπερχείλιση ενός ποταμού στις μεγάλες πλημμύρες της Μάλαγας, στις 27 Δεκεμβρίου.
Πλημμυρίζουμε το χειμώνα, σκάμε από τη ζέστη και καιγόμαστε μαζικά το καλοκαίρι. Αυτή είναι η νέα «κανονικότητα» της Ευρώπης πλέον, πολύ προτού αγγίξουμε καν το όριο που έχει θέσει ως στόχο η συμφωνία των Παρισίων (ενάμιση βαθμός αύξηση θερμοκρασίας πάνω από την προβιομηχανική εποχή). Και καλύτερα να μη μπούμε στον κόπο να φανταστούμε τι θα συμβεί αν η θερμοκρασία φτάσει τους δυόμισι βαθμούς πάνω από την προβιομηχανική εποχή, εκεί δηλαδή που υπολογίζεται ότι μας οδηγούν οι σημερινές κλιματικές πολιτικές. Κάθε δέκατο βαθμού αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας οδηγεί σε εκθετική αύξηση της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Το άρθρο του Guardian συνοδεύεται και από μια πολύ εντυπωσιακή συλλογή φωτογραφιών πλημμυρισμένων πόλεων της Νότιας Ευρώπης, που καθιστούν περιττό τον σχολιασμό. Το φαινόμενο είναι άλλωστε οικείο και σε μας τους Έλληνες. Το άρθρο, που γράφτηκε πριν από τις πρόσφατες πλημμύρες στη χώρα μας, αναφέρεται κυρίως στις θανατηφόρες πλημμύρες σε Ισπανία και Πορτογαλία, αλλά επίσης στις πλημμύρες της Γαλλίας και τον εξαιρετικά υψηλό αριθμό συνεχόμενων ημερών βροχής στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι καταιγίδες στην Ιβηρική και οι ατέλειωτες βροχές στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι αποτέλεσμα μιας μετακίνησης προς νότο του jet stream, που συνδυάστηκε με υψηλές πιέσεις στη Βόρειο Ευρώπη και ακινητοποίησε για μεγάλο διάστημα καιρικά συστήματα, δηλαδή αύξησε τον χρόνο που καιρικά συστήματα που προκαλούν βροχή παραμένουν πάνω από μία τοποθεσία. Η παγκόσμια υπερθέρμανση πολλαπλασιάζει τις ζημιές γιατί ο ζεστός αέρας μπορεί να φέρει περισσότερη υγρασία. Όταν οι βροχές πέφτουν σε εδάφη που δεν πρόλαβαν να στεγνώσουν, ο κίνδυνος πλημμυρών πολλαπλασιάζεται εκθετικά.
Επιστήμονες ανησυχούν
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι κυβερνήσεις παραμένουν σε άρνηση για την έκταση της απειλής. Ο κλιματολόγος και διευθυντής ερευνών στο γαλλικό CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας) Christophe Cassou δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα ότι οι πλημμύρες στη Γαλλία ήταν χωρίς προηγούμενο και ως προς την έκταση που έπληξαν και ως προς τη συνολική ποσότητα νερού που έπεσε από την αρχή του χρόνου.
«Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι η έκπληξη των Αρχών κάθε φορά που συμβαίνουν αυτά. Και δεν ζούμε καν το χειρότερο δυνατό σενάριο, αλλά μόνο ένα από τα πιθανά, απολύτως μέσα στο πλαίσιο των κλιματικών προσομοιώσεων», προσθέτει ο κλιματολόγος.
Βήματα οπισθοδρόμησης και από τους πολιτικούς
Ενώ τα προβλήματα επιδεινώνονται η πολιτική κάνει σημαντικά βήματα προς τα πίσω, αρχής γενομένης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την αποχώρηση της χώρας του από την παγκόσμια συμφωνία για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, προχώρησε σε μέτρα πολύ μεγάλης απορρύθμισης της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος και την καταπολέμηση της μόλυνσης (Trump’s EPA repeals landmark climate finding in gift to ‘billionaire polluters’) και λάνσαρε το σύνθημα “Drill, baby, drill”, που προκάλεσε φυσικά τον ενθουσιασμό των μεγάλων πολυεθνικών των ορυκτών καυσίμων
Η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει ταυτόχρονα τους Ευρωπαίους στην ίδια κατεύθυνση. Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας και πρώην στέλεχος της βιομηχανίας fracking (εξόρυξης με υδραυλική ρωγμάτωση) Chris Wright πίεσε την Ευρώπη να αναθεωρήσει τα όρια μεθανίου και τους κανόνες βιωσιμότητας που θα μπορούσαν να απειλήσουν τις εξαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου αερίου LNG. Ενώ επέμεινε στη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας να «βγάλουν το κλίμα» από τα μοντέλα τους.
Στην Ευρώπη, η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών αποδέχεται την κλιματική επιστήμη και υποστηρίζει μέτρα ανακοπής της θερμικής μόλυνσης του πλανήτη. Αυτό όμως δεν εμποδίζει, οι ανοιχτοί ή συγκαλυμμένοι αρνητές της κλιματικής αλλαγής να αυξάνονται στην ευρωπαϊκή πολιτική τάξη, μαζί και η πολιτική τους επιρροή.
Τα ευρωπαϊκά κόμματα της άκρας δεξιάς έχουν κάνει τώρα την καταπολέμηση της … καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής το δεύτερο θέμα στην ατζέντα τους μετά το μεταναστευτικό. Συντονίζει τις προσπάθειές τους το Ινστιτούτο Heartland, μια αμερικανική «δεξαμενή σκέψης» που χρηματοδοτούν οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων.
Αλλά δεν είναι μόνο η άκρα δεξιά. Τρομαγμένοι από τις επιτυχίες της και θέλοντας να ικανοποιήσουν τις βιομηχανίες και την Ουάσιγκτων, και κεντρώοι Ευρωπαίοι πολιτικοί ανατρέπουν τώρα «πράσινους κανόνες με μια ζέση που εξέπληξε ακόμα και μερικούς λομπίστες της αντιρύπανσης», σημειώνει ο Guardian.
Αλλά έντονη πίεση ασκούν και οι ευρωπαϊκές χημικές βιομηχανίες που θέλουν να μειωθούν οι «τιμές άνθρακα» της ΕΕ, που συνιστούν τον άξονα των αντιρρυπαντικών της προσπαθειών. Οι τιμές αυτές είναι οι υψηλότερες διεθνώς, ακόμα και αυτές όμως δεν αντανακλούν το πραγματικό αποτέλεσμα της απελευθέρωσης άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Οι ευρωπαϊκές χημικές βιομηχανίες πλήττονται από την άνοδο του κόστους της ενέργειας, ως αποτέλεσμα των ενεργειακών επιλογών της ΕΕ και των κρατών μελών της. Μη μπορώντας ή μη θέλοντας να ζητήσουν την αλλαγή τους, ζητάνε την άμβλυνση των προστασιών για το περιβάλλον.
* Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος
ΑΠΕ-ΜΠΕ
