Το Ισραήλ επιβεβαίωσε την απαγόρευση της πρόσβασης 37 μεγάλων ξένων ΜΚΟ στη Γάζα

Η κυβέρνηση του Ισραήλ επιβεβαίωσε χθες Πέμπτη πως απαγόρευσε την πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας σε 37 μεγάλες διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις, στις οποίες πρόσαψε πως δεν της υπέβαλαν καταλόγους των εργαζομένων της, κάτι που απαιτεί οπωσδήποτε πλέον και επισήμως, για λόγους «ασφαλείας».

Το νέο μέτρο εγείρει πολλές ανησυχίες, ιδίως για περαιτέρω καθυστερήσεις της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας, που έχει υποστεί πελώρια καταστροφή έπειτα από δύο χρόνια πολέμου, με την πλειονότητα των κατοίκων της να έχει ανάγκη επειγόντως στέγη, περίθαλψη και τροφή. Αφήνει εξάλλου να εννοηθεί πρόθεση να παρακολουθούνται οι παλαιστίνιοι εργαζόμενοι από τις ισραηλινές αρχές, κάτι που θεωρούν παράνομο ορισμένες ΜΚΟ.

«Οι άδειες των οργανώσεων έληξαν και τους απαγορεύεται να παρέχουν βοήθεια. Έχουν στη διάθεσή τους δυο μήνες για να αποσύρουν τις ομάδες τους», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο εκπρόσωπος του υπουργείου Διασποράς και Καταπολέμησης του Αντισημιτισμού.

Ως την 1η Μαρτίου, «αν ευαρεστηθούν να μας υποβάλουν τα έγγραφα που αρνήθηκαν να μας υποβάλουν κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα μηνών, θα εξετάσουμε τα αιτήματά τους», πρόσθεσε ο Γκιλάντ Τσβικ.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο ανέφερε ότι αυτή η «απαίτηση» σκοπό έχει να προληφθεί «η διείσδυση τρομοκρατών στις (ξένες) ανθρωπιστικές δομές».

«Η ανθρωπιστική βοήθεια είναι καλοδεχούμενη — η εκμετάλλευση των ανθρωπιστικών δομών για τρομοκρατικούς σκοπούς όχι», επέμεινε ο υπουργός Αμιχάι Τσικλί στο κείμενο.

Το Ισραήλ επικρίθηκε έντονα από τη διεθνή κοινότητα τις τελευταίες ημέρες, καθώς πλησίαζε η προθεσμία –προχθές Τετάρτη τα μεσάνυχτα– που είχε ορίσει προκειμένου οι διεθνείς ΜΚΟ να συμμορφωθούν προς τις νέες υποχρεώσεις τους.

Μεταξύ των οργανώσεων που θα δουν τις άδειες τους να αναστέλλονται είναι οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF), το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (NRC), η Care, η World Vision, η Oxfam…

Περιθωριοποιούνται οι «ανθρωπιστικοί παράγοντες»

Προχθές, η MSF εξήγησε ότι δεν έχει λάβει από το Ισραήλ ούτε «εγγυήσεις» ούτε «διευκρινίσεις» για την «ανησυχητική» αξίωση αυτή.

Η Σέινα Λόου, εκπρόσωπος του Νορβηγικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (NRC), κατήγγειλε από την πλευρά της στο Γαλλικό Πρακτορείο τις «ενέργειες» σε εξέλιξη «εδώ και δυο χρόνια με σκοπό να εμποδιστούν και να περιθωριοποιηθούν οι ανθρωπιστικοί παράγοντες».

Στη Λωρίδα της Γάζας, οι εργαζόμενοι είναι «εξουθενωμένοι» κι οι ξένοι συνάδελφοί τους «τους προσφέρουν έναν πρόσθετο βαθμό βοήθειας και ασφάλειας. Η παρουσία τους είναι μια προστασία», έκρινε, επιβεβαιώνοντας την άρνηση της νορβηγικής ΜΚΟ να δώσει τις ταυτότητες και άλλα στοιχεία των εργαζομένων της στις ισραηλινές αρχές. «Προτείναμε εναλλακτικές, αρνήθηκαν», συμπλήρωσε.

Προχθές Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση απαίτησε την άρση των «εμποδίων» στην ανθρωπιστική βοήθεια.

Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ έκρινε από την πλευρά του ότι «τέτοιες αυθαίρετες αποβολές επιδεινώνουν την ήδη αφόρητη κατάσταση για τον πληθυσμό της Γάζας», όπου εφαρμόζεται από τη 10η Οκτωβρίου εύθραυστη κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς.

Το ζήτημα της ανθρωπιστικής βοήθειας και της χρήσης της έχει πυροδοτήσει επανειλημμένα αντεγκλήσεις από το ξέσπασμα του πολέμου, με έναυσμα την έφοδο της Χαμάς στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023.

Ήδη, το 2024, το Ισραήλ απαγόρευσε στο Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA) να δρα στο έδαφός του, αφού κατηγόρησε κάπου μια ντουζίνα υπαλλήλους του ότι ήταν ανάμεσα στους δράστες της εφόδου της 7ης Οκτωβρίου 2023.

«Πολιτικός προσανατολισμός»

Ο γενικός επίτροπος της UNRWA, ο Φιλίπ Λαζαρινί, χαρακτήρισε τους νέους ισραηλινούς περιορισμούς «επικίνδυνο προηγούμενο», καταγγέλλοντας την «περιφρόνηση προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο» και τον «πολλαπλασιασμό των εμποδίων» στη βοήθεια.

Χθες Πέμπτη, 17 ισραηλινές οργανώσεις που πρόσκεινται στην αριστερά έκριναν ότι η απαγόρευση των ΜΚΟ «υπονομεύει την ανθρωπιστική δράση», θέτει σε κίνδυνο «το προσωπικό και τις κοινότητες» και «την αποτελεσματικότητα της διανομής βοήθειας».

«Το να υποτάσσεται η βοήθεια σε κάποιον πολιτικό προσανατολισμό (…) το να απαιτείται η αποκάλυψη ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (…) είναι παραβίαση της υποχρέωσης προστασίας κι εκθέτουν τους εργαζομένους σε παρακολούθηση και επιθέσεις» σε δικαιώματά τους, προσέθεσαν οι οργανώσεις αυτές στην κοινή ανακοίνωσή τους.

Σύμφωνα με τον COGAT, οργανισμό του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τις παλαιστινιακές πολιτικές υποθέσεις, το τρέχον διάστημα εισέρχονται κατά μέσον όρο στη Λωρίδα της Γάζας κάθε εβδομάδα 4.200 φορτηγά, ή αλλιώς 600 ημερησίως, όπως προέβλεπε η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Όμως μόλις τα 100 ως 300 από αυτά μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια, σύμφωνα με ΜΚΟ και τον ΟΗΕ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η έφηβη κόρη του ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν έκανε την πρώτη της επίσημη επίσκεψη στο οικογενειακό μαυσωλείο

Η κόρη του ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν έκανε την πρώτη της επίσημη επίσκεψη στο οικογενειακό μαυσωλείο, όπου αναπαύονται ο παππούς Κιμ Γιονγκ Ιλ και ο προπάππους της Κιμ Ιλ Σουνγκ, πρώην αρχηγοί του μονοκομματικού κράτους, πιστοποιεί οπτικό υλικό που μεταδόθηκε από επίσημο μέσο ενημέρωσης.

   Σε φωτογραφία που μεταδόθηκε από το KCNA, η έφηβη εικονίζεται ανάμεσα στους γονείς της –τον νυν ηγέτη της χώρας και την πρώτη κυρία–, πλαισιωμένη από δεκάδες αξιωματούχους, πολιτικούς και στρατιωτικούς, σε αίθουσα του μεγάλου Παλατιού του Ήλιου Κουμσουσάν, στην πρωτεύουσα Πιονγκγιάνγκ.

   Ειδικοί εξέλαβαν την εμφάνιση της νεαρής ως ακόμη μια ένδειξη πως ο κ. Κιμ ετοιμάζει την κόρη του για τη διαδοχή του.

   Το κορίτσι είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά σε φωτογραφίες κρατικών μέσων ενημέρωσης το 2022 κι έκτοτε έχει παρατηρηθεί να συνοδεύει τον πατέρα του σε διάφορες σημαντικές εκδηλώσεις, από δοκιμές πυραύλων και επιθεωρήσεις οπλικών συστημάτων ως την περυσινή επίσκεψή του στην Κίνα.

   Επίσημα, οι λεπτομέρειες που έχουν ανακοινωθεί για το παιδί είναι ελάχιστες. Δεν έχει μεταδοθεί ποτέ η ηλικία του, ούτε το όνομά του, από επίσημα μέσα ενημέρωσης.

   Ο παλαίμαχος καλαθοσφαιριστής Ντένις Ρόντμαν, ο οποίος είχε συναντηθεί με τον κ. Κιμ κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Βόρεια Κορέα το 2013 –είναι γνωστό πως ο απομονωτικός ηγέτης έτρεφε λατρεία στους Chicago Bulls και ειδικά στον Μάικλ Τζόρνταν– είχε αποκαλύψει πως το μικρό όνομα του κοριτσιού είναι Τζου Ε. Εκτιμάται πως είναι 13 ή 14 ετών.

   Τη Βόρεια Κορέα κυβερνά αφότου εγκαθιδρύθηκε η οικογένεια Κιμ, με τον ιδρυτή της και τον γιο του να αποκαλούνται πάντα «αιώνιοι ηγέτες» στο επίσημο προπαγανδιστικό υλικό.

   Η νοτιοκορεατική κατασκοπεία θεωρεί πως είναι σχεδόν σίγουρο ότι η κόρη του σημερινού ηγέτη θα γίνει μια μέρα η αντιπρόσωπος της τέταρτης γενιάς της δυναστείας που θα αναλάβει την εξουσία.

ΦΩΤΟ  EPA/KCNA
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πάνω από 1.000 πυρπολήσεις οχημάτων, πάνω από 500 προσαγωγές τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς στη Γαλλία

Πάνω από χίλια οχήματα πυρπολήθηκαν και πάνω από 500 άνθρωποι προσήχθησαν στη Γαλλία κατά τη διάρκεια της νύχτας της Πρωτοχρονιάς, ενώ καταγράφτηκαν «πιο περιορισμένες αστικές ταραχές», ανακοίνωσε χθες Πέμπτη το υπουργείο Εσωτερικών.

   Συνολικά, «προσήχθησαν 505 πρόσωπα» και σε 403 περιπτώσεις οι προσαγωγές μετατράπηκαν σε συλλήψεις και προφυλακίσεις, εξήγησε το γαλλικό υπουργείο, αναφερόμενο σε νύχτα «πιο ήρεμη» από την αντίστοιχη του 2025.

   Την περασμένη χρονιά ωστόσο σε όλη τη Γαλλία είχαν αναφερθεί 420 προσαγωγές και 310 συλλήψεις και προφυλακίσεις.

   Ο αριθμός των οχημάτων που πυρπολήθηκαν αυξήθηκε, έφθασε τα 1.173 έναντι 984 την Πρωτοχρονιά του 2025, κατά την ίδια πηγή.

   Διαπιστώθηκε μολαταύτα από τις τοπικές αρχές «νύχτα λιγότερο ταραγμένη στα προάστια απ’ ό,τι την περασμένη χρονιά και πιο περιορισμένες αστικές ταραχές», επέμεινε το υπουργείο, κάνοντας λόγο εξάλλου για λιγότερες, και λιγότερο σοβαρές, «επιθέσεις εναντίον των δυνάμεων επιβολής της τάξης».

   Αστυνομικοί έγιναν στόχος πυροτεχνημάτων σε διάφορες πόλεις, ιδίως στη Νίκαια (νοτιοανατολικά), στη Λιόν (κεντροανατολικά), στο Στρασβούργο (ανατολικά) και στη Ρεν (δυτικά), ενημέρωσε το Γαλλικό Πρακτορείο πηγή του στην υπηρεσία.

   Κάπου 90.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες, συμπεριλαμβανομένων 10.000 στο Παρίσι και στα προάστιά του, είχαν κινητοποιηθεί από την 31η Δεκεμβρίου ενόψει των εορτασμών. Ο αριθμός αυτός παρέμεινε αμετάβλητος σε σχέση με την περασμένη χρονιά.

   Κατά την εισαγγελία της γαλλικής πρωτεύουσας, 125 άνθρωποι, 17 ως 53 ετών, συνελήφθησαν και προφυλακίστηκαν στο Παρίσι — 33 για άσκηση βίας, 15 για ομαδική συμμετοχή σε συγκεντρώσεις με σκοπό την άσκηση βίας ή την πρόκληση υλικών φθορών, 10 για κατοχή ψυχοτρόπων ουσιών και 8 για χρήση ναρκωτικών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ταυτοποίηση των θυμάτων συνεχίζεται μετά την πυρκαγιά σε μπαρ στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας – Πάνω από 40 οι νεκροί

Η έρευνα και η διαδικασία της αναγνώρισης των θυμάτων συνεχίζεται σήμερα, μετά την πυρκαγιά σε μπαρ στο ελβετικό χιονοδρομικό κέντρο Κραν Μοντανά τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς, η οποία προκάλεσε τουλάχιστον σαράντα θανάτους και άλλους εκατό τραυματισμούς, σύμφωνα με τον επικεφαλής της αστυνομίας του καντονιού όπου βρίσκεται.

   Έχουν κινητοποιηθεί διάφορα μέσα «για να ταυτοποιηθούν τα θύματα και να δοθούν τα πτώματα στις οικογένειες το ταχύτερο δυνατόν», ανέφερε η Μπεατρίς Πιού, η γενική εισαγγελέας του καντονιού Βαλέ, στη νοτιοδυτική Ελβετία. «Το έργο αυτό μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές ημέρες ακόμη», σημείωσε ο επικεφαλής της αστυνομίας του καντονιού Φρεντερίκ Ζισλέρ.

   «Προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε με τους φίλους μας (…) Στο Instagram, στο Facebook, σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα», είπε ανήσυχη η Ελεονόρ, 17 ετών. «Αλλά τίποτα. Καμιά απάντηση. Τηλεφωνήσαμε στους γονείς. Τίποτα. Ούτε καν οι γονείς, δεν ξέρουν».

   Η φωτιά εκδηλώθηκε περί τη 01:30 (τοπική ώρα· 02:30 ώρα Ελλάδας) την Πέμπτη μέσα στο κατάμεστο μπαρ Le Constellation, στο Κραν Μοντανά, όπου είχαν πάει τουρίστες, ανάμεσά τους πολλοί νέοι, για να γιορτάσουν την Πρωτοχρονιά, σύμφωνα με τις αρχές του καντονιού Βαλέ.

   Αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν φρικιαστικές σκηνές. Κόσμος προσπαθούσε να σπάσει παράθυρα για να ξεφύγει, άλλοι, με τα σώματά τους να έχουν υποστεί εγκαύματα, έτρεχαν να βγουν έξω.

   «Έχουμε καταμετρήσει κάπου σαράντα αποβιώσαντες και κάπου 115 τραυματίες, στην πλειονότητά τους σοβαρά», ανέφερε χθες ο κ. Ζισλέρ, ο επικεφαλής της αστυνομίας του καντονιού.

   Χθες βράδυ, εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν, σιωπηλοί, αψηφώντας το πολικό κρύο, μπροστά στο μπαρ, για να αποτίσουν φόρο τιμής στα θύματα.

   Οι σημαίες στο ελβετικό ομοσπονδιακό παλάτι θα κυματίζουν μεσίστιες για πέντε ημέρες, γνωστοποίησε χθες ο πρόεδρος της ελβετικής συνομοσπονδίας Γκι Παρμελέν.

Κλιμάκιο αντιμετώπισης κρίσης

   Ανάμεσα τους τραυματίες είναι εννιά Γάλλοι, ενώ οκτώ ακόμη υπήκοοι Γαλλίας είναι άγνωστο τι απέγιναν, ανέφερε το Κε ντ’ Ορσέ χθες, ενώ ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας Αντόνιο Ταγιάνι ενημέρωσε πως κάπου «δεκαπέντε Ιταλοί» τραυματίστηκαν και περίπου ισάριθμοι αγνοούνται.

   Πέντε τραυματίες από τους 112 δεν έχουν ταυτοποιηθεί, σημείωσε χθες βράδυ μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο πρεσβευτής της Ιταλίας Τζαν Λορέντζο Κορνάντο.

   Οι αρχές προεξοφλούν πως ανάμεσα στους νεκρούς είναι πολλοί αλλοδαποί, αλλά ακόμη δεν έχουν δημοσιοποιήσει τα στοιχεία τους. Οι τραυματίες διακομίστηκαν σε διάφορα νοσοκομεία — στη Λοζάνη, στη Γενεύη, στη Ζυρίχη, αλλά και σε γειτονικές χώρες, στη Γαλλία και στην Ιταλία.

   Συστήθηκε κλιμάκιο αντιμετώπισης της κρίσης στο κέντρο συνεδριάσεων στο Κραν Μοντανά, που επιφορτίστηκε μεταξύ άλλων με την υποδοχή και την παροχή οδηγιών στις οικογένειες.

   Διενεργείται έρευνα για να εξακριβωθούν τα αίτια της πυρκαγιάς, σύμφωνα με τις αρχές του καντονιού, που πάντως έχουν αποκλείσει το σενάριο να επρόκειτο για επίθεση.

   «Το επικρατέστερο σενάριο σήμερα είναι αυτό της γενικευμένης φωτιάς που προκάλεσε έκρηξη», ανέφερε η κ. Πιού.

   Συγκλίνουσες πηγές είπαν στο AFP ότι οι ιδιοκτήτες έχουν τη γαλλική υπηκοότητα, πως πρόκειται για ζευγάρι από την Κορσική. Συγγενής τους είπε ότι είναι καλά, αλλά δεν κατέστη δυνατή η επικοινωνία μαζί τους.

   Μαρτυρίες που μεταδόθηκαν από ΜΜΕ συγκλίνουν στην ενδεχόμενη αιτία της τραγωδίας. Κατ’ αυτές, είχαν τοποθετηθεί σπινθηριστές (sprinklers) πάνω σε μπουκάλια, που προκάλεσαν φωτιά όταν άγγιξαν την οροφή. Σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, επρόκειτο για «σόου» συνηθισμένο στο συγκεκριμένο μπαρ.

ΦΩΤΟ EPA/ALESSANDRO DELLA VALLE
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου στην Ευρώπη έπειτα από 27 χρόνια και άλλα αστρονομικά γεγονότα για το 2026

Έχουν περάσει περισσότερα από 25 χρόνια από την τελευταία φορά που η ηπειρωτική Ευρώπη παρακολούθησε ολική έκλειψη Ηλίου. Ήταν Αύγουστος του 1999, όταν η Σελήνη κάλυψε τον Ήλιο και ο ουρανός σκοτείνιασε για λίγο σε περιοχές της Ευρώπης. Είκοσι επτά χρόνια μετά, μια ολική έκλειψη Ηλίου επιστρέφει στην Ευρώπη με τη μεσογειακή γειτονιά μας, την Ισπανία, να μπαίνει στο επίκεντρό της.

Η έκλειψη θα ξεκινήσει το ταξίδι της στη βόρεια Ρωσία, θα διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό και την ανατολική Γροιλανδία, θα είναι στο μέγιστό της ανοιχτά της Ισλανδίας και τελικά θα φτάσει στη βόρεια Ισπανία λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Ισπανικές πόλεις θα δουν τη Σελήνη να καλύπτει πλήρως τον Ήλιο για ένα λεπτό και 50 δευτερόλεπτα. Στη βόρεια Αμερική, τη δυτική Αφρική και άλλα σημεία της Ευρώπης θα είναι ορατή ως μερική έκλειψη. Το μονοπάτι της μερικής έκλειψης περιλαμβάνει και μερικές βορειοδυτικές περιοχές της Ελλάδας (Κέρκυρα, Ηγουμενίτσα, Κόνιτσα, Καστοριά, Φλώρινα), αλλά το ποσοστό της είναι τόσο μικρό που πρακτικά είναι μη παρατηρήσιμη.

Αυτή είναι η πρώτη ολική έκλειψη στην Ισπανία από το 1905 και η πρώτη στην Ισλανδία από το 1954. Η επόμενη ευκαιρία για την Ευρώπη να βιώσει παρόμοιο γεγονός θα είναι πολύ σύντομα, στις 2 Αυγούστου 2027 και το μονοπάτι της ολικότητας περιλαμβάνει τμήματα της νότιας Ισπανίας, του Μαρόκο, της Αλγερίας, της Τυνισίας, της Λιβύης, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας.  Το 2027, η νότια Ελλάδα θα έχει την ευκαιρία να δει σημαντικά μεγάλο ποσοστό της μερικής έκλειψης.

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Φιόρη Μεταλληνού, αστροφυσικός στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, υπεύθυνη για δράσεις διάχυσης της επιστήμης, και εθνική συντονίστρια διάχυσης της Αστρονομίας της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης για την Ελλάδα, η ολική έκλειψη στη Μεσόγειο προσφέρει στους επιστήμονες της νότιας Ευρώπης και κυρίως της Ελλάδας περισσότερες ευκαιρίες για τη μελέτη της κορώνας του Ήλιου και την εξαγωγή συμπερασμάτων για την εξέλιξη και τις διαδικασίες που συντελούνται εκεί.

Australia solar eclipse 2023 Farmakopoulos

«Όταν γίνονται εκλείψεις, έχουμε την ευκαιρία οι ηλιακοί φυσικοί να παρατηρούμε την εξώτερη ατμόσφαιρα του Ήλιου, τη λεγόμενη ηλιακή κορώνα ή ηλιακό στέμμα, που αποκαλύπτεται όταν σκοτεινιάσει ο Ήλιος. Φωτογραφίζουμε την κορώνα και μελετάμε τη σύστασή της από διάφορα στοιχεία. Δεν έχει πάντα την ίδια σύσταση, αυτό εξαρτάται από την ηλιακή δράση. Οπότε είναι σημαντικό να παρατηρούμε την κορώνα, να δούμε τις διεργασίες που δημιουργούνται και να συγκρίνουμε με άλλες εκλείψεις για να κατανοήσουμε τις διεργασίες που συντελούνται».

Επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι από την Ελλάδα, όπως μέλη του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, έχουν αρχίσει ήδη να οργανώνουν τα ταξίδια τους στην Ισπανία, για να παρατηρήσουν το φαινόμενο.

Στις 17 Φεβρουαρίου 2026 θα συμβεί άλλη μία έκλειψη Ηλίου, δακτυλιοειδής αυτή τη φορά. Κατά τη διάρκειά της η Σελήνη περνά μπροστά από τον Ήλιο αλλά δεν τον καλύπτει πλήρως με αποτέλεσμα ο ηλιακός δίσκος να φαίνεται ως φωτεινός δακτύλιος γύρω από το σκοτεινό φεγγάρι. Η έκλειψη αυτή θα είναι ορατή μόνο στην Ανταρκτική, ενώ η μερική έκλειψη θα φανεί από τη νότια Αφρική και νότια σημεία της Αργεντινής και της Χιλής.

Μπορεί η κορύφωση της δραστηριότητας του Ήλιου (ηλιακό μέγιστο) να ολοκληρώθηκε το 2025, ωστόσο η ηλιακή δραστηριότητα είναι μεγάλη και το 2026, και αυτό έχει ως συνέπεια να συνεχίζουμε και τη χρονιά που έρχεται να βλέπουμε πιο εντυπωσιακό Σέλας, κυρίως στις Βόρειες χώρες.

Η Σελήνη

Μια λιγότερο γνωστή πληροφορία είναι ότι μια ηλιακή έκλειψη συμβαίνει πάντα περίπου δύο εβδομάδες πριν ή έπειτα από μια σεληνιακή έκλειψη. Έτσι, και τις δύο ηλιακές εκλείψεις του 2026 θα ακολουθήσουν και σεληνιακές εκλείψεις.

Το πρωί της 3ης Μαρτίου 2026 μια ολική έκλειψη Σελήνης θα δώσει στη Σελήνη απόκοσμες πορτοκαλί αποχρώσεις. Είναι γνωστή ως ματωμένη Σελήνη. Καθώς η Γη κινείται μεταξύ του Ήλιου και της Σελήνης, η σκιά της καλύπτει πλήρως την επιφάνεια της Σελήνης. Το φως του Ήλιου περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, τα μικρότερα μπλε μήκη κύματος διασκορπίζονται στην ατμόσφαιρα της Γης, ενώ τα μεγαλύτερα κόκκινα και πορτοκαλί μήκη κύματος τη διαπερνούν και φτάνουν στη Σελήνη δίνοντάς της μια χάλκινη λάμψη. Η ολική έκλειψη Σελήνης θα είναι ορατή σε μεγάλο μέρος της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, στον Ειρηνικό και σε μεγάλα τμήματα της Ασίας και της Ωκεανίας.

Μερική έκλειψη Σελήνης θα συμβεί από τις 27 στις 28 Αυγούστου, η οποία θα είναι καλύτερα ορατή από μέρη της Αφρικής, της Ευρώπης (και από την Ελλάδα) και της Ασίας. Στην Αθήνα θα είναι ορατή στις 6.50 το πρωί της 28ης Αυγούστου 2026.

Το 2026 μας επιφυλάσσει επίσης τρεις υπερπανσελήνους: στην έναρξη της νέας χρονιάς (3 Ιανουαρίου), στις 24 Νοεμβρίου και στις 23 Δεκεμβρίου 2026. Η υπερπανσέληνος φαίνεται πιο φωτεινή και μεγάλη από το μέσο φεγγάρι, επειδή κατά τη διάρκειά της η Σελήνη βρίσκεται κοντά στο περίγειο, δηλαδή στο πλησιέστερο σημείο στη Γη.

Τον Μάιο του 2026 θα υπάρξει και Μπλε φεγγάρι, δηλαδή δεύτερη πανσέληνος μέσα στον ίδιο μήνα. (1 και 31 Μαΐου).

Οι βροχές διαττόντων αστέρων εντυπωσιάζουν κάθε χρόνο τους παρατηρητές, ωστόσο φέτος στις 12 και 13 Αυγούστου θα υπάρξει κορύφωση της βροχής των Περσείδων με πολύ καλές συνθήκες: οι συγκεκριμένες ημερομηνίες συμπίπτουν με μια νέα Σελήνη και αυτό σημαίνει ότι το σεληνιακό φως δεν θα επηρεάσει τη θέαση των Περσείδων. Η βροχή των Περσείδων θα διαρκέσει από τις 14 Ιουλίου έως την 1η Σεπτεμβρίου του 2026.

Σ.Σ. Επισυνάπτονται φωτογραφίες της έκλειψης Ηλίου του 2023 από την Αυστραλία. Credit: Antonis Farmakopoulos
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Καιρική ανασκόπηση 2025: 9 στους 12 μήνες με θερμοκρασίες υψηλότερες από το κανονικό

Τα αξιοσημείωτα μετεωρολογικά στοιχεία σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/ΜΕΤΕΟ

Πολύ υψηλές θερμοκρασίες, καύσωνα διαρκείας τον Ιούλιο, αλλά και μεγάλα ύψη βροχής στη Δυτική Ελλάδα και συγκεκριμένα σε Ήπειρο και Ιόνιο, αποτελούν κάποια από τα αξιοσημείωτα μετεωρολογικά στοιχεία του 2025.

Στην καιρική ανασκόπηση του 2025, που επιμελήθηκε και ανέλυσε η ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/ΜΕΤΕΟ, αποτελούμενη από τους Κ. Λαγουβάρδο, Β. Κοτρώνη, Χ. Πετρόπουλο και Γ. Κύρο και δημοσιεύει σήμερα το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, ότι 9 στους 12 μήνες μέσα στο 2025 κατέγραψαν θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές τιμές, με τη μεγαλύτερη να σημειώνεται στη Σκάλα Μεσσηνίας στις 25 Ιουλίου 2025, όπου το θερμόμετρο, σύμφωνα με τις καταγραφές του δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, άγγιξε τους 45.8 βαθμούς.

Όπως σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, το 2025 ήταν μία χρονιά με υψηλές θερμοκρασίες, με το καλοκαίρι να αποτελεί το τρίτο θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ελλάδα (2024 ήταν το θερμότερο, ενώ ακολουθεί το 2012 με πολύ μικρή διαφορά από το 2025).

Σημαντικό στοιχείο, όπως εξηγεί ο κ. Λαγουβάρδος, είναι ότι τα τέσσερα από τα πέντε τελευταία καλοκαίρια και συγκεκριμένα κατά τις χρονιές 2021, 2023, 2024 και 2025 έχουν σημειωθεί καύσωνες μεγάλης διάρκειας, κάτι το οποίο δεν είχε συμβεί ποτέ ξανά.

«Το 2021, 2023, 2024 και το 2025 είχαμε τα καλοκαίρια καύσωνες μεγάλης διάρκειας, δηλαδή, πάνω από 9-10 μέρες, κάτι το οποίο δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ υπό την έννοια να είναι τόσοι πολλοί μαζεμένοι χρονικά», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Όσον αφορά στις βροχοπτώσεις, σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, τα μεγαλύτερα ύψη βροχής καταγράφηκαν στο Ιόνιο και στην Ήπειρο, ενώ τα χαμηλότερα στις Κυκλάδες.

Σύμφωνα με τις καταγραφές του δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κάποια από τα αξιοσημείωτα μετεωρολογικά στοιχεία του έτους ήταν τα εξής:

* 45.8 βαθμοί Κελσίου, η υψηλότερη θερμοκρασία του έτους καταγράφηκε στη Σκάλα Μεσσηνίας, στις 25 Ιουλίου 2025.

* -11.8 βαθμοί Κελσίου, η χαμηλότερη θερμοκρασία του έτους (εκτός χιονοδρομικών κέντρων και δολινών) στο Οχυρό Νευροκοπίου, στις 22 Φεβρουαρίου 2025.

* -13.8 βαθμοί Κελσίου η χαμηλότερη θερμοκρασία στο Χ/Κ Καΐμακτσαλάν στις 20 Φεβρουαρίου 2025.

* 326 χιλιοστά το μεγαλύτερο ημερήσιο ύψος βροχής του έτους την 21η Νοεμβρίου στον Καταρράκτη Άρτας.

* 2.202 χιλιοστά ετήσιο ύψος βροχής στην Πετάλεια Κέρκυρας.

Σε Σκάλα Μεσσηνίας, Αμφιλοχία και Τραγάνα Φθιώτιδας σημειώθηκαν οι υψηλότερες θερμοκρασίες κατά τον μήνα Ιούλιο, ενώ οι χαμηλότερες θερμοκρασίες στο Οχυρό Δράμας, Μαυρολιθάρι Φωκίδας και Νέο Καύκασο Φλώρινας.

Πέραν των παραπάνω αριθμών, οι δώδεκα μήνες του έτους, σύμφωνα με την ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/ΜΕΤΕΟ είχαν τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

* Ο Ιανουάριος ήταν ένας πολύ θερμός μήνας με θετικές αποκλίσεις θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.

* Ο Φεβρουάριος ήταν ένας ψυχρός μήνας με σημαντικές αρνητικές αποκλίσεις θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.

* Ο Μάρτιος ήταν ένας θερμός μήνας με θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Πολύ υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες σημειώθηκαν μέσα στο δεύτερο δεκαήμερο του μήνα.

* Ο Απρίλιος ήταν ένας ψυχρός μήνας με αρνητικές αποκλίσεις θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.

* Ο Μάιος ήταν ένας μήνας με θερμοκρασίες κοντά στις κανονικές τιμές. Ένα πολύ σημαντικό επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης επηρέασε τη νότια ηπειρωτική χώρα και την Κρήτη στις 17 Μαΐου 2025.

* Ο Ιούνιος ήταν ένας πολύ θερμός μήνας με σημαντικές θετικές αποκλίσεις θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Σημειώνεται, επίσης, ο πολύ μεγάλος αριθμός ημερών με ισχυρά μελτέμια στο Αιγαίο (24 από τις 30 ημέρες του μήνα).

* Ο Ιούλιος ήταν ένας πολύ θερμός μήνας με πολύ σημαντικές θετικές αποκλίσεις θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Από τις 14 ως τις 28 Ιουλίου (με εξαίρεση το διήμερο 18-19/07) σημειώθηκαν πολύ υψηλές θερμοκρασίες σε όλη τη χώρα.

* Ο Αύγουστος ήταν ένα μήνας με θερμοκρασίες κοντά στις κανονικές τιμές. Ισχυρά μελτέμια έπνεαν στο Αιγαίο τις 21 από τις 31 ημέρες του μήνα.

* Ο Σεπτέμβριος ήταν ένας μήνας με θερμοκρασίες ελαφρώς υψηλότερες από τις κανονικές τιμές σε όλα σχεδόν τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.

* Ο Οκτώβριος ήταν ένας ψυχρός μήνας με αρνητικές αποκλίσεις θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.

* Ο Νοέμβριος ήταν ένας θερμός μήνας με θετικές αποκλίσεις θερμοκρασίας από τις κανονικές τιμές σε όλα σχεδόν τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Πολύ μεγάλα ύψη βροχής σημειώθηκαν κυρίως στη δυτική και βορειοδυτική Ελλάδα.

* Ο Δεκέμβριος ήταν ένας μήνας με θερμοκρασίες ελαφρώς υψηλότερες από τις κανονικές τιμές. Μεγάλα ύψη βροχής σημειώθηκαν κυρίως σε περιοχές της ανατολικής και νότιας Ελλάδας.

Όσον αφορά στα ετήσια ύψη βροχόπτωσης κατά το 2025, τα μεγαλύτερα σημειώθηκαν στην Πετάλεια Κέρκυρας, στα Θεοδώριανα και στα Λεπιανά Άρτας, ενώ τα χαμηλότερα σε Ανάφη, Ίο και Σχοινούσα.

Σε χάρτες που επισυνάπτονται παρουσιάζονται τα 10 μεγαλύτερα και τα 10 μικρότερα ετήσια ύψη βροχόπτωσης για το 2025 και οι 10 μέγιστες και οι 10 μικρότερες ελάχιστες θερμοκρασίες (πλην χιονοδρομικών κέντρων και δολινών), σύμφωνα με τις καταγραφές του δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Πηγή: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/ΜΕΤΕΟ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

2026- Πέντε γεγονότα που περιμένουμε την νέα χρόνια: Από την επιστροφή των επανδρωμένων πτήσεων γύρω από την Σελήνη μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ

Πέντε γεγονότα που περιμένουμε την νέα χρόνια

Αστροναύτες γύρω από την Σελήνη

Το 2026 μπορεί να είναι η χρονιά της επιστροφής των αστροναυτών σε τροχιά γύρω από την Σελήνη: η αποστολή Artemis 2 της Nasa και των ιδιωτών εταίρων της όπως η SpaceX έχει αναβληθεί πολλές φορές. Τώρα έχει επαναπρογραμματιστεί για τις αρχές του έτους, το αργότερον για τον Απρίλιο. Θα είναι ένα βήμα κλειδί για την επιστροφή των Αμερικανών στο έδαφος της Σελήνης το συντομότερο δυνατόν η οποία ανακοινώθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία. Πριν τους προλάβει η Κίνα που θέλει να βάλει πόδι εκεί μέχρι το 2030.

Στην κούρσα αυτή για την Σελήνη, η Κίνα προωθεί τα πιόνια της: η διαστημική αποστολή Chang’e 7 θα ξεκινήσει το 2026 εξερεύνηση του νότιου πόλου του δορυφόρου της Γης, ενώ οι δοκιμές του επανδρωμένου διαστημικού σκάφους Mengzhou συνεχίζονται.

Αλλά στην κούρσα του Διαστήματος έχει πλασαριστεί με μεγάλες φιλοδοξίες και η Ινδία: αφού προσεδάφισε ένα ρομπότ στην Σελήνη το 2023, η ISRO προγραμματίζει να στείλει αστροναύτη σε τροχιά με δικά της μέσα το 2027.

Η Σελήνη έχει εξελιχθεί σε υποχρεωτικό σταθμό πριν από το ταξίδι στον Αρη. Για να εγκατασταθούν εκεί βάσεις αναμετάδοσης, αλλά και για να δοκιμαστούν συνδυασμοί, οχήματα, ενεργειακά σχήματα… και για να μάθουμε να ζούμε στο μακρινό διάστημα.

Ενα ασυνήθιστο Μουντιάλ  

48 ομάδες, 104 ματς…σε τρεις χώρες: το Μουντιάλ-2026 θα πραγματοποιηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Μεξικό και στον Καναδά και θα είναι ιδιαίτερο, τέσσερα χρόνια μετά τον θρίαμβο της Αργεντινής του Λιονέλ Μέσι που νίκησε την Γαλλία στον τελικό του Κατάρ.

Η δημοφιλέστερη αθλητική διοργάνωση στον πλανήτη θα αλλάξει τελείως διαστάσεις: θα διαρκέσει έξι σχεδόν εβδομάδες -από τις 11 Ιουνίου μέχρι τις 19 Ιουλίου 2026 – , θα διεξαχθεί σε 16 στάδια εγκατεσπαρμένα σε μια ακτίνα 4.000 χιλιομέτρων. Ωστόσο, τα 11 από τα στάδια αυτά βρίσκονται στο έδαφος των ΗΠΑ που παίρνουν και την μερίδα του λέοντος της διοργάνωσης.

Είναι μια ονειρεμένη ευκαιρία για τον Ντόναλντ Τραμπ για να κάνει το Μουντιάλ βιτρίνα της προεδρίας του και πολιτικό όπλο, την ώρα που χάος επικρατεί στις σχέσεις των ΗΠΑ με τον Καναδά και το Μεξικό εξαιτίας του εμπορικού πολέμου που εξαπέλυσε λίγους μήνες μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο και των περιοριστικών μέτρων που ακολουθούν την ακραία μεταναστευτική του πολιτική.

Γάζα και εκλογές στο Ισραήλ

Στη Μέση Ανατολή, οι αμερικανικές πιέσεις επέτρεψαν τον Οκτώβριο την εφαρμογή κάποιου είδους κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και την Χαμάς έπειτα από δύο χρόνια πολέμου.

Η εκεχειρία έχει αποδειχθεί εξαιρετικά εύθραυστη και το ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για την Λωρίδα της Γάζας αφήνει πολλά θέματα σε εκκρεμότητα, όπως τα επόμενα στάδια αποχώρησης του ισραηλινού στρατού ή η μορφή που θα λάβει η διακυβέρνηση του παλαιστινιακού θύλακα.

Δίνοντας την έγκρισή του για το σχέδιο Τραμπ, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έθεσε τις βάσεις για την ανάπτυξη μίας πολυεθνούς δύναμης την οποία, τελικά,  δεν επιθυμεί ούτε το Ισραήλ ούτε η Χαμάς.

Η Χαμάς αρνείται να αφοπλισθεί υπό τους όρους που έχει θέσει η ισραηλινή ηγεσία και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου λογαριάζει να είναι και πάλι υποψήφιος στις εκλογές που θα διεξαχθούν μέχρι τον Νοέμβριο 2026.

Η πλειοψηφία των Ισραηλινών θέλει από τον Νετανιάχου να λογοδοτήσει για τον πόλεμο που εξαπέλυσε μετά την επίθεση του Οκτωβρίου 2023 κατά του Ισραήλ και μία σχετική πλειοψηφία δεν συμφωνεί ότι πρέπει να λάβει προεδρική χάρη την οποία έχει ζητήσει για να ξεφορτωθεί τις κατηγορίες για διαφθορά για τις οποίες είναι υπόδικος.

Καθώς δεν διαθέτει παρά σχετική και εύθραυστη κυβερνητική πλειοψηφία, ο Νετανιάχου προτιμά την ένοπλη σύγκρουση με την Χαμάς στην Γάζα και την Χεζμπολάχ στον Λίβανο για να διατηρήσει την υποστήριξη των ακροδεξιών του κυβερνητικών εταίρων διαιωνίζοντας την αναζήτηση της «καθολικής νίκης» που έχει υποσχεθεί στους Ισραηλινούς.

Ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες

Αφού το 2025 σημαδεύτηκε από τη επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026 θα είναι κρίσιμες για την προεδρία Τραμπ.

Νέοι κυβερνήτες θα εκλεγούν σε 36 πολιτείες, το σύνολο των 435 εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων θα ανανεωθεί, καθώς και 35 έδρες από τις 100 έδρες της Γερουσίας.

Το διακύβευμα για τους Ρεπουμπλικανούς είναι η διατήρηση της πλειοψηφίας τους στο Κονγκρέσο.

Οι Δημοκρατικοί πάλι ελπίζουν να πάρουν την πλειοψηφία στην Βουλή και ίσως και στην Γερουσία, αν τα πάνε πολύ καλά.

Η επανάκτηση του Κονγκρέσου θα τους επιτρέψει να φρενάρουν το πρόγραμμα της προεδρίας Τραμπ, ο οποίος θα κλείσει τα 80 του χρόνια το 2026.

Διότι, αν και το όνομα του Ντόναλντ Τραμπ δεν θα υπάρχει στα ψηφοδέλτια, είναι κοινή παραδοχή ότι οι ενδιάμεσες εκλογές θα έχουν σημασία δημοψηφίσματος για 250 εκατομμύρια Αμερικανούς με θέμα το πρώτο ήμισυ της προεδρικής θητείας.

Το ίδιο το πρόσωπο του Τραμπ θα είναι μείζον θέμα της προεκλογικής εκστρατείας, πίσω από το θέμα του κόστους ζωής και του επίμονου πληθωρισμού.

Οι ενδιάμεσες εκλογές θα χρησιμεύσουν επίσης ως εφαλτήριο για κάποιους επίδοξους υποψήφιους για το χρίσμα των προεδρικών εκλογών του 2028, όταν ο Τραμπ δεν θα είναι υποψήφιος.

Κλίμα: ο κόσμος θα έρθει στα συγκαλά του;

Το έτος 2026 έχει με το μέρος του όλες τις πιθανότητες να σημαδευτεί από ιστορικής κλίμακας υψηλές θερμοκρασίες. Οι 11 τελευταίες χρονιές ήταν οι θερμότερες που έχουν μετρηθεί ποτέ. Οι πιθανότητες κατάρριψης του ρεκόρ του 2024 μέχρι το 2029 είναι 80%, προβλέπει το Βρετανικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο.

Οι χώρες του πλανήτη θα αντιδράσουν; Η COP30 στην Βραζιλία έδειξε ότι η διεθνής συνεργασία δεν έχει πεθάνει, παρά το αμερικανικό μποϊκοτάζ και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις.

«Το 2026 πρέπει να είναι η χρονιά όπου η διεθνής κλιματική διπλωματία θα επανεφευρεθεί», υποστηρίζει η Ρεμπέκα Τίσεν του Climate Action Network. «Οι COP δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά την κορύφωση μίας διεθνούς πολιτικής ατζέντας που έχει μεγάλη ανάγκη να φτάσει σε κάποια συναίνεση».

Πριν από την COP31 τον Νοέμβριο 2026 στην Αντάλια της Τουρκία, θα διαπιστωθεί πόσες θα είναι οι χώρες που θα ανταποκριθούν στην πρόσκληση της Κολομβίας, τον Απρίλιο στην Σάντα Μάρτα, για την πρώτη διεθνή διάσκεψη για την έξοδο από την χρήση ορυκτών καυσίμων.

Και ο Αλεξάνταρ Ράνκοβιτς του The Common Initiative είναι περίεργος να δει αν οι εξεγέρσεις της Gen Z ανά τον κόσμο θα περιλάβουν και το Κλίμα στην ατζέντα τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα επτά ορόσημα της αγοράς ενέργειας το 2026

Σειρά από σημαντικά ορόσημα θα κατακτήσει η αγορά ενέργειας το 2026, θέτοντας βάσεις για μείωση του κόστους για επιχειρήσεις και νοικοκυριά το επόμενο διάστημα. Η ολοκλήρωση της απολιγνιτοποίησης, η αποθήκευση ενέργειας και η περαιτέρω προώθηση των διασυνδέσεων είναι ορισμένα από αυτά.

-Σε ό,τι αφορά την απολιγνιτοποίηση, ο προγραμματισμός της ΔΕΗ που επιβεβαιώθηκε με το νέο επιχειρησιακό σχέδιο 2026-2028 προβλέπει το «σβήσιμο» των τελευταίων λιγνιτικών μονάδων (Αγ.Δημήτριος και Πτολεμαίδα 5) εντός του έτους και τη μετατροπή της τελευταίας σε μονάδα φυσικού αερίου, σηματοδοτώντας το τέλος μιας δραστηριότητας που ξεκίνησε το 1950 στο Αλιβέρι και επεκτάθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες στην Κοζάνη, τη Μεγαλόπολη και τη Φλώρινα.

-Εντός του έτους επίσης θα ενταχθούν στο σύστημα οι πρώτες μπαταρίες (πέρα από τα υδροηλεκτρικά συστήματα αντλησιοταμίευσης της ΔΕΗ που επίσης λειτουργούν ως αποθήκες ενέργειας). Έτσι, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μεγαλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καθώς η «πράσινη» ενέργεια που σήμερα απορρίπτεται καθώς δεν υπάρχει επαρκής κατανάλωση προκειμένου να απορροφηθεί, θα αποθηκεύεται για να καταναλωθεί κατά τις ώρες της ημέρας που οι ΑΠΕ δεν είναι διαθέσιμες. Οπότε το φορτίο καλύπτουν με υψηλότερο κόστος οι θερμικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.

-Σημαντικές θα είναι οι εξελίξεις και στον τομέα των διασυνδέσεων, εγχώριων και διεθνών. Το 2026 θα είναι το πρώτο έτος πλήρους λειτουργίας της «μεγάλης» διασύνδεσης της Κρήτης (Ηράκλειο – Αττική). Η διασύνδεση θα αποφέρει σημαντικά οφέλη για την ασφαλή ηλεκτροδότηση του νησιού και για την ελάφρυνση του λογαριασμού των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, της τάξης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΑΔΜΗΕ, των 400-600 εκατ. ευρώ ετησίως. Παράλληλα αναμένεται η ωρίμανση του διαγωνισμού για την διασύνδεση των Δωδεκανήσων, ένα έργο προϋπολογισμού 1,35 δισ. για τα καλώδια που επίσης θα έχει θετικές συνέπειες για την ηλεκτροδότηση των νησιών και τον λογαριασμό των ΥΚΩ.

Στον τομέα των διεθνών διασυνδέσεων αναμένεται η λήψη της επενδυτικής απόφασης για την κατασκευή της διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου που «υπόσχεται» πράσινη ενέργεια χαμηλού κόστους και σταθερής ροής.

-Επενδυτική απόφαση θα ληφθεί εντός του νέου έτους και για ένα ακόμη σημαντικό έργο για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας και την πράσινη μετάβαση. Πρόκειται για την υπόγεια αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο, που «ξεκλειδώνει» επενδύσεις συνολικού ύψους 4 δις. ευρώ για τη συλλογή του διοξειδίου από τις βιομηχανίες, τη μεταφορά και υγροποίησή του στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα και την μεταφόρτωσή του σε πλοία προκειμένου να διοχετευθούν στην αποθήκη.

-Στον τομέα του φυσικού αερίου, αναμένεται η ωρίμανση του «κάθετου» διαδρόμου για την τροφοδοσία των χωρών της περιοχής, μέχρι και την Ουκρανία, με υγροποιημένο φυσικό αέριο μέσω Ελλάδας. Έργο που εκτός από την αναβάθμιση των υποδομών απαιτεί και ρυθμιστικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους, ώστε να είναι ανταγωνιστικό προς τις εναλλακτικές επιλογές εισαγωγής του καυσίμου.

-Τέλος για τις έρευνες υδρογονανθράκων το 2026 είναι το έτος που θα κριθεί η πραγματοποίηση της ερευνητικής γεώτρησης στο «μπλοκ 2» στο Ιόνιο, ύστερα από τη συμφωνία για είσοδο της ExxonMobil στην ερευνητική Κοινοπραξία, από κοινού με την Energean και την HelleniQ Upstream. Η αμερικανική πολυεθνική προχωρά σε επανεκτίμηση των σεισμικών δεδομένων προκειμένου να προχωρήσει στη συνέχεια στη λήψη επενδυτικής απόφασης για την ερευνητική γεώτρηση που υπολογίζεται να κοστίσει μεταξύ 50 και 100 εκατ. δολαρίων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ρωσία λέει πως θα δώσει στις ΗΠΑ αποδείξεις του φερόμενου ουκρανικού πλήγματος στην κατοικία του Πούτιν

Η Ρωσία έκανε γνωστό πως ανέκτησε και αποκωδικοποίησε ένα αρχείο από ένα ουκρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος που κατέρριψε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, το οποίο, όπως ισχυρίζεται, δείχνει πως είχε στοχοθετήσει μια κατοικία του Ρώσου προέδρου, ενώ θα παραδώσει τις σχετικές πληροφορίες στις ΗΠΑ.

Η Μόσχα κατηγόρησε το Κίεβο τη Δευτέρα ότι επιχείρησε να πλήξει μια κατοικία του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στην περιοχή Νόβγκοροντ, στη βόρεια Ρωσία, με 91 ντρόουν μεγάλου βεληνεκούς. Ανέφερε πως η Ρωσία θα επανεξετάσει τη διαπραγματευτική της στάση στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Η Ουκρανία και δυτικές χώρες αμφισβητούν τους ρωσικούς ισχυρισμούς για τη φερόμενη επίθεση.

Σε μια ανακοίνωση που ανήρτησε σήμερα στο Telegram, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας λέει: «Η αποκωδικοποίηση των δεδομένων πορείας αποκάλυψε ότι ο τελικός στόχος της ουκρανικής επίθεσης με ντρόουν την 29η Δεκεμβρίου του 2025 ήταν μια εγκατάσταση στη ρωσική προεδρική κατοικία στην περιφέρεια Νόβγκοροντ».

«Αυτά τα στοιχεία θα σταλούν στην αμερικανική πλευρά μέσω των υφιστάμενων διαύλων», προστίθεται.

Η εφημερίδα Wall Street Journal έγραψε χθες ότι αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών εθνικής ασφάλειας βρήκαν πως η Ουκρανία δεν στοχοθέτησε τον Πούτιν ή κάποια από τις κατοικίες του σε ένα πλήγμα με ντρόουν. Το Ρόιτερς δεν μπορεί προς το παρόν να επαληθεύσει το δημοσίευμα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε αρχικά τη στήριξή του στη ρωσική πλευρά, λέγοντας σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα πως ο Πούτιν τον ενημέρωσε για το υποτιθέμενο περιστατικό και ότι εκείνος ήταν «πολύ θυμωμένος» με αυτό.

Όμως, χθες, ο Τραμπ εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός, αναρτώντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα άρθρο της New York Post που κατηγορούσε τη Ρωσία ότι εμποδίζει την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ν. Παπαθανάσης: Η Ελλάδα το 2025 κατέγραψε ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης

   Οι υψηλές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, η δυναμική της αναπτυξιακής πολιτικής με κοινωνικό πρόσημο που ακολουθείται, καθώς και η πλήρης αξιοποίηση των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων που έχει στη διάθεσή της η χώρα, καταγράφονται στα επίσημα απολογιστικά στοιχεία για την εκτέλεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων το 2025, σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

   Συγκεκριμένα, το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων εκτελέστηκε πλήρως, με συνολική δαπάνη ύψους 14,6 δισ. ευρώ, ήτοι σε ποσοστό 100,08% έναντι του ψηφισμένου προϋπολογισμού. Ειδικότερα, απορροφήθηκαν:

   -Στο Εθνικό σκέλος, 2,85 δισ. ευρώ

   -Στο Συγχρηματοδοτούμενο σκέλος, 6,86 δισ. ευρώ

   -Στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 4,9 δισ. ευρώ

   Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, υπογράμμισε: «Η Ελλάδα το 2025 κατέγραψε ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, με ταυτόχρονη υλοποίηση κρίσιμων πολιτικών συνοχής. Απτό δείγμα της προόδου που συντελέστηκε αποτελεί η πλήρης εκτέλεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων- που ανήλθε στα 14,6 δισ. ευρώ για το 2025, δηλαδή σε υψηλό 15ετίας, ενώ το 2026 θα αυξηθεί στα 16,7 δισ. ευρώ- καθώς και η αποτελεσματική απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων μέσω του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας- απορρόφηση που κατατάσσει τη χώρα στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δυναμική μεγέθυνση της οικονομίας, που αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία, συνοδεύεται από μεταρρυθμίσεις και έργα σε ολόκληρη την Επικράτεια. Μετουσιώνεται σε μέρισμα για την κοινωνία, σε νέες θέσεις εργασίας, σε αύξηση του πραγματικού εισοδήματος και σε βελτίωση της καθημερινότητας των συμπολιτών μας.

   Απέναντι στις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες που έχουμε μπροστά μας, μέσα σε ένα περιβάλλον εσωτερικής πολιτικής σταθερότητας, χωρίς εφησυχασμό, με αισιοδοξία, αυτοπεποίθηση, ευθύνη, ωριμότητα και συνέπεια, μακριά από δημαγωγίες και λαϊκισμούς, επιταχύνουμε αποφασιστικά και αξιόπιστα, ένα ευρύ φάσμα πολυεπίπεδων παρεμβάσεων. Ο στόχος παραμένει σταθερός: κάθε διαθέσιμο ευρώ να λειτουργήσει προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας. Να δημιουργήσει εκείνο το μεταρρυθμιστικό πλεόνασμα που βελτιώνει σταθερά και μόνιμα τη ζωή των Ελληνίδων και των Ελλήνων σε κάθε γωνιά της πατρίδας. Γι’ αυτό δεσμευθήκαμε απέναντι τους, αυτό κάνουμε καθημερινά πράξη.

   Καλή χρονιά, με υγεία, ειρήνη, επιτυχίες και ευημερία για όλες και όλους τους συμπολίτες μας!».

   Η γενική γραμματέας Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΔΕ & ΕΠΑ) Κατερίνα Οικονόμου, σημείωσε: «Μέσω του ΑΠΔΕ, η αναπτυξιακή πολιτική της χώρας χρηματοδοτήθηκε το 2025 αποτελεσματικά με πόρους που ανήλθαν σε 14,611 δισ. ευρώ για την υλοποίηση έργων και μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων (ΕΣΠΑ, Αγροτική Πολιτική, Μεταναστευτικά Ταμεία κ.ά.), του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ). Στην επίτευξη του στόχου της πλήρους αξιοποίησης όλων των ετήσιων διαθέσιμων εθνικών και ενωσιακών πόρων συνέβαλε καθοριστικά και η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του ΑΠΔΕ του Ν. 5140/2024, που στο επίκεντρο της βρίσκεται το τρίπτυχο ταχύτητα- αποτελεσματικότητα- διαφάνεια. Παράλληλα, το 2025 εγκρίθηκε το νέο ΕΠΑ 2026- 2030, με προϋπολογισμό 16,6 δισ. ευρώ για παρεμβάσεις σε όλη την Επικράτεια, ενώ πρόσθετοι πόροι εκτιμώμενου ύψους 5,8 δισ. ευρώ έχουν εξασφαλισθεί για την ολοκλήρωση των έργων του ΕΠΑ 2021-2025. Ταυτόχρονα, η εφαρμογή του νέου, μεταρρυθμιστικού, θεσμικού πλαισίου που διέπει το ΕΠΑ, το οποίο  υιοθετήθηκε πρόσφατα με τον Ν. 5264/2025, εγγυάται την ορθολογική, στοχευμένη και αποτελεσματική διαχείριση και αξιοποίηση των εθνικών πόρων. Συνεχίζουμε με προσήλωση και υψηλό το αίσθημα του καθήκοντος τη συλλογική προσπάθεια για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της οικονομίας και την εδραίωση μίας κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης».

   Η γενική γραμματέας Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) Βασιλική Παντελοπούλου, τόνισε: «Το 2025 αποτέλεσε καθοριστικό έτος για την υλοποίηση του ΕΣΠΑ 2021- 2027, καθώς συνδυάστηκε η επιτάχυνση της απορρόφησης των πόρων με την επιτυχή διαχείριση της ενδιάμεσης αναθεώρησης των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Στην κατεύθυνση αυτή η ενεργοποίηση του ΕΣΠΑ 2021- 2027 μέσω προσκλήσεων ανέρχεται στο 85%, οι εντάξεις έργων ανέρχονται στο 78% και οι συμβάσεις υπερβαίνουν το 50% του συνολικού προϋπολογισμού. Επίσης, για πρώτη φορά, η αναθεώρηση των προγραμμάτων πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις, επιτρέποντας την ανακατεύθυνση πόρων προς τις νέες ευρωπαϊκές στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η θωράκιση της άμυνας και της ασφάλειας της χώρας, καθώς και η διασφάλιση προσιτής και ποιοτικής στέγασης για τους πολίτες. Με την ενδιάμεση αναθεώρηση και την ανακατεύθυνση ενωσιακών πόρων ποσού άνω των 2,1 δισ. ευρώ, που εξασφαλίζει τόσο την παράταση υλοποίησης έως το 2030 όσο και την πρόσθετη ρευστότητα για τη χώρα με επιπλέον προκαταβολές ύψους περίπου 600 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, η χώρα συμμετέχει ενεργά, στη διαμόρφωση του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, προασπίζοντας τον ρόλο και τη επαρκή χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής για τη χώρα μας».

   Ο γενικός γραμματέας Διαχείρισης Τομεακών Προγραμμάτων Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ταμείου Συνοχής και Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου Βασίλης Σιαδήμας, δήλωσε: «Η υλοποίηση των Τομεακών Προγραμμάτων εξελίσσεται με δυναμικούς ρυθμούς. Οι συνολικές δαπάνες ανέρχονται πλέον σε 3,15 δισ. ευρώ εκ των οποίων το 1,68 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε δαπάνες μόνο για το 2025. Αυτός ο υπερδιπλασιασμός της απορρόφησης αποτυπώνει τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών από το σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση έως και την υλοποίηση των δράσεων. Η επίδοση αυτή είναι αποτέλεσμα της συστηματικής προσπάθειας των Διαχειριστικών Αρχών και της στοχευμένης υλοποίησης παρεμβάσεων σε κρίσιμους τομείς, όπως οι υποδομές, η επιχειρηματικότητα, η απασχόληση, η κοινωνική συνοχή, η πολιτική προστασία και το περιβάλλον. Συνεχίζουμε με στόχους, συνέπεια και προσήλωση, ώστε οι πόροι του ΕΣΠΑ να μεταφράζονται σε απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα για την ανάπτυξη προς όφελος της κοινωνίας».

   Ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης, σημείωσε: «Το 2025 ολοκληρώνεται με ιδιαίτερα θετικό απολογισμό για το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς όλοι οι δύσκολοι και φιλόδοξοι στόχοι επιτεύχθηκαν: Υποβλήθηκαν επιτυχώς τρία αιτήματα πληρωμής, συνολικού ύψους 3,27 δισ. ευρώ. Εκταμιεύσεις ύψους 5,2 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρευσαν στο κρατικό ταμείο, ενισχύοντας τη δημοσιονομική ανθεκτικότητα της χώρας. Δύο προτάσεις αναθεώρησης εγκρίθηκαν ταχύτατα λόγω της πληρότητας και τεκμηρίωσής τους, εκσυγχρονίζοντας και απλοποιώντας το ελληνικό σχέδιο, χωρίς να αλλάξει ο προϋπολογισμός του και ενισχύοντας κρίσιμες δράσεις. Τέλος, η χρονιά έκλεισε με υπερεπίτευξη του πολύ υψηλού ετήσιου στόχου δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης, ο οποίος ανερχόταν σε 4,9 δισ. ευρώ, τροφοδοτώντας με αυτούς τους πόρους την πραγματική οικονομία. Η νέα χρονιά, η τελευταία χρονιά υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, ξεκινά με αποφασιστικότητα για την πλήρη αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης προς όφελος της χώρας».

ΑΠΕ-ΜΠΕ