Υγεία: Γιατί κάποιοι δεν αρρωσταίνουν «ποτέ» από γρίπη – Τα γονίδια, η «ασπίδα» της μύτης και το εμβόλιο που έρχεται

Γιατί κάποιοι άνθρωποι περνούν κάθε χρόνο γρίπη, ενώ άλλοι ισχυρίζονται ότι δεν έχουν αρρωστήσει ποτέ;

Τι κάνει τη διαφορά; Το γενετικό μας προφίλ, η ανοσολογική μας μνήμη, αλλά και τα βακτήρια που φιλοξενούμε στη μύτη συνθέτουν μέρος της απάντησης. Η απουσία συμπτωμάτων, πάντως, δεν αποκλείει τη μόλυνση ούτε τη μετάδοση του ιού. Τους μηχανισμούς που επηρεάζουν την αντίδρασή μας στη γρίπη εξηγεί σε συνέντευξη της στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 Μυστικά Υγείας», η καθηγήτρια Ιατρικής Βιοπαθολογίας–Μικροβιολογίας στο ΑΠΘ και διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Γρίπης και Αναπνευστικών Ιών Βορείου Ελλάδος, Γεωργία Γκιούλα. Παράλληλα, εκτιμά ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα έχουμε στη διάθεσή μας ένα καθολικό αντιγριπικό εμβόλιο, με κάλυψη απέναντι σε όλους τους τύπους του ιού και προστασία πέραν του ενός έτους. Το πόσο θα διαρκεί αυτή η προστασία παραμένει, όπως διευκρινίζει, ακόμη υπό διερεύνηση.

Ίδιος ιός διαφορετική νόσηση
Στο ερώτημα γιατί δύο άνθρωποι υγιέστατοι, ίδιας ηλικίας και με ίδιες συνθήκες ζωής που εκτίθενται στον ίδιο ιό μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική εξέλιξη, η κ. Γκιούλα απαντά ότι πάρα πολλές μελέτες αναφέρονται σε συγκεκριμένα γονίδια, που οι ειδικοί τα μελετούν ήδη στο εργαστήριο, και τα οποία αποτρέπουν να μπει ο ιός μέσα στο κύτταρα μας και να μας μολύνει. «Το ανοσοποιητικό μας σύστημα, είναι αυτό το οποίο θα πολεμήσει όχι μόνο τον ιό της γρίπης, αλλά και όλους τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Επίσης, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες γενετικές μεταλλάξεις που κάνουν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος λίγο πιο αδύναμα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν εύκολα να πάρουν τον ιό που θα μπει, να τον επεξεργαστούν και να τον παρουσιάσουν στα κύτταρα που θα σκοτώσουν τον ιό. Δηλαδή, διάφοροι γενετικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την όλη πορεία του ιού μέσα στον οργανισμό μας».
«Δεν κολλάω ποτέ γρίπη»: Ασυμπτωματικοί και τα διαφορετικά στελέχη
Μπορεί κάποιος να μολύνεται χωρίς να εμφανίζει συμπτώματα και, ενώ αισθάνεται απολύτως καλά, να μεταδίδει τον ιό στους γύρω του, όπως συμβαίνει με την COVID-19, προκύπτει εύλογα το ερώτημα.«Ναι μπορεί να συμβεί. Όμως θέλω να διευκρινίσω ότι το ιικό φορτίο ενός ατόμου που θα νοσήσει με την κλασική συμπτωματολογία, είτε ελαφρύτερη είτε βαρύτερη, δεν είναι το ίδιο με εκείνο ενός ατόμου που είναι τελείως ασυμπτωματικό. Το άτομο που νοσεί με όλα τα γνωστά συμπτώματα αποβάλλει πολύ μεγαλύτερη ποσότητα του ιού στο περιβάλλον του, άρα είναι πολύ πιο μεταδοτικό από ένα άτομο που απλώς φέρει τον ιό και δεν έχει τη χαρακτηριστική συμπτωματολογία.
Επίσης, πολλές φορές δύο άνθρωποι μολύνονται από τον ίδιο ιό με λίγο διαφορετικά χαρακτηριστικά, γιατί ο ιός της γρίπης αλλάζει συνέχεια πρόσωπα, όχι μόνο κάθε χρόνο, αλλά ακόμα και μέσα στην επιδημική περίοδο. Άρα λοιπόν, μπορεί να μολυνθούμε από δύο διαφορετικά στελέχη του ιού της γρίπης, και με διαφορετική ποσότητα του ιού.
Το μικροβίωμα της μύτης: Φύλακας άγγελος
Καθώς το μικροβίωμα της μύτης, του ανώτερου αναπνευστικού, αποτελεί αντικείμενο μελέτης της Διευθύντριας του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Γρίπης και Αναπνευστικών Ιών Βορείου Ελλάδος, η ίδια επισημαίνει ότι αποτελεί φύλακα άγγελο, όχι μόνο για τον ιό της γρίπης, αλλά για πάρα πολλούς αναπνευστικούς ιούς.«Όταν λέμε μικροβίωμα, εννοούμε τη φυσιολογική μας χλωρίδα, τα καλά βακτήρια με τα οποία συμβιώνουμε από την πρώτη στιγμή της γέννησής μας. Αυτά δημιουργούν ένα μη ευνοϊκό περιβάλλον, όχι μόνο απέναντι στον ιό της γρίπης, αλλά απέναντι σε πάρα πολλούς αναπνευστικούς ιούς. Άρα ναι, το αναπνευστικό μικροβίωμα, με πολύ συγκεκριμένα μικροβιακά προφίλ, μπορεί να αποτρέψει τον ιό, ή να ανοίξει τον δρόμο σε αυτόν. Και τα καλά βακτήρια, μας προστατεύουν σε βάθος χρόνου. Δεν είναι μόνο τα βακτήρια που έχουμε εκείνη τη στιγμή που θα μας μολύνει ο ιός της γρίπης. Το μικροβίωμα είναι ένα δαχτυλικό αποτύπωμα που φέρουμε, το οποίο, εφόσον υπάρχει σε ισορροπία με τον ξενιστή, με τον άνθρωπο δηλαδή, είναι ασπίδα προστασίας απέναντι σε πάρα πολλά νοσήματα».

Καθολικό αντιγριπικό εμβόλιο εντός πενταετίας
Αν εσείς οι επιστήμονες καταφέρετε να κατανοήσετε γιατί ορισμένοι άνθρωποι αντιστέκονται τόσο αποτελεσματικά στη γρίπη, θα μπορούσατε να αξιοποιήσετε αυτή τη γνώση για την ανάπτυξη ενός καθολικού αντιγριπικού εμβολίου, που θα προσφέρει προστασία απέναντι σε πολλά διαφορετικά στελέχη και για περισσότερα χρόνια, απ’ ό,τι μέχρι σήμερα, ερωτάται στη συνέχεια η καθηγήτρια. «Θα το έχουμε πολύ σύντομα στη διάθεση μας, καθώς αυτή τη στιγμή είναι σε πλήρη εξέλιξη κλινικές μελέτες για τη δημιουργία ενός πανγονοτυπικού εμβολίου (σσ εμβόλιο το οποίο θα καλύπτει όλους τους τύπους του ιού της γρίπης). Δεν μιλάμε για κάποιο σενάριο επιστημονικής φαντασίας, ή κάτι πολύ μακρινό. Γιατί αυτό, το οποίο μας δυσκολεύει κάθε χρόνο, είναι ο άγνωστος ιός που θα έρθει. Εμβολιαζόμαστε με ένα εμβόλιο, το οποίο είναι πολύ αποτελεσματικό, αλλά η απόφαση για τη σύστασή του έχει γίνει με βάση τα δεδομένα που είχαμε την προηγούμενη χρονιά. Άρα, αν μπορέσουμε και το ξεπεράσουμε αυτό, που πολύ σύντομα θα συμβεί, από ό,τι μας δείχνουν όλες οι μελέτες και όλα τα δεδομένα, θα έχουμε πράγματι ένα εμβόλιο, με το οποίο δεν θα μας ενδιαφέρει αν έχουμε γρίπη Α, ή γρίπη Β κάθε χρονιά. Και επίσης, θα έχουμε και ένα εμβόλιο, το οποίο θα μας δίνει προστασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα του έτους». Στο ερώτημα, πόσα χρόνια θα διαρκεί η προστασία από αυτό το εμβόλιο, η καθηγήτρια απαντά ότι αυτό δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί. «Δεν μπορώ να σας απαντήσω για πόσα χρόνια θα διαρκεί η προστασία, ούτε ποια θα είναι η αποτελεσματικότητά του όσον αφορά την ανοσιακή κάλυψη. Σίγουρα, όμως, μιλάμε για ένα εμβόλιο που θα καλύπτει όλους τους ιούς της γρίπης και θα προσφέρει προστασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, σε σύγκριση με το εμβόλιο που χρησιμοποιούμε εδώ και πολλά χρόνια. Εκτιμώ ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα το έχουμε ».

Τι «θυμάται» το ανοσοποιητικό από τις παλιές λοιμώξεις
Η μόλυνση από τον ιό της γρίπης προκαλεί την παραγωγή αντισωμάτων, αλλά λόγω της δομής,της λειτουργικότητας, και των χαρακτηριστικών του, τα αντισώματα αυτά είναι βραχυπρόθεσμα, τονίζει η κυρία Γκιούλα απαντώντας στο ερώτημα αν μία γρίπη που περάσαμε στην παιδική ηλικία μπορεί να επηρεάσει την άμυνα μας και να μας προστατεύσει δεκαετίες αργότερα . «Μπορεί σε βάθος χρόνου, τα αντισώματα να αφήνουν κάποια ανοσία, αλλά σίγουρα δεν μας προστατεύουν 100% από την επαναλοίμωξη του επόμενου χρόνου. Ο ιός της γρίπης δεν εγκαθιδρύει ισόβια ανοσία, όπως οι άλλοι ιοί. Σε κάποιο ποσοστό όμως, έστω και μικρό, μπορεί αυτά τα αντισώματα να παραμείνουν, χωρίς όμως να θεωρούμε ότι είναι απολύτως προστατευτικά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πανδημία του ιού της γρίπης το 2009. Τότε, είδαμε ότι μεγαλύτερα άτομα δεν είχαν τόσο σοβαρή νόσηση, όσο νεαροί ενήλικες. Και αυτό τότε, είχε αποδοθεί στο γεγονός ότι αυτός ο πανδημικός ιός, ο Η1Ν1, ήταν ένας ιός ο οποίος κυκλοφορούσε, έστω με λίγο διαφορετική μορφή, τα προηγούμενα χρόνια. Άρα τα μεγαλύτερα άτομα είχαν κάποιο ποσοστό ανοσίας, απέναντι σε αυτό το πανδημικό στέλεχος».

Πρώιμη κυκλοφορία της γρίπης- Φέτος επικρατεί κυρίως ο τύπος Α στη Νότια Ελλάδα
Για φέτος, τα μέχρι τώρα ευρήματα δείχνουν πανελλαδικά μια πρώιμη αύξηση της δραστηριότητας της γρίπης, λέει η κ. Γκιούλα, επισημαίνοντας ότι αυτό δεν παρατηρείται στη Θεσσαλονίκη. «Κυρίως, πρόκειται για ευρήματα από τη Νότια Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, το έχουμε δει και άλλες χρονιές. Θα πρέπει να μας κρατήσει σε εγρήγορση, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα συνεχιστεί αυτή η ανοδική πορεία της γρίπης στην κοινότητα, η οποία έχει ξεκινήσει ήδη από τώρα. Επικρατεί κυρίως ο τύπος Α του ιού. Η πρώιμη κυκλοφορία του δεν σημαίνει απαραίτητα και μια πιο βαριά επιδημική περίοδο. Είναι τελείως διαφορετικά πράγματα και η βαρύτητα της περιόδου εξαρτάται κυρίως από τα χαρακτηριστικά του ίδιου του ιού και όχι τόσο από το γεγονός ότι φέτος κυκλοφόρησε νωρίτερα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Αναστροφή τύπου στη γενική αίματος: Πότε είναι αθώα και πότε μπορεί να κρύβει λευχαιμία

Η γενική εξέταση αίματος είναι μία από τις πιο συνηθισμένες προληπτικές εξετάσεις, ωστόσο ορισμένα ευρήματά της αρκούν για να προκαλέσουν ανησυχία.

Ένα από αυτά είναι η λεγόμενη «αναστροφή τύπου» — η κατάσταση δηλαδή κατά την οποία τα λεμφοκύτταρα εμφανίζονται σε μεγαλύτερο ποσοστό από τα ουδετερόφιλα (πολυμορφοπύρηνα), ενώ στους περισσότερους υγιείς ενηλίκους συμβαίνει το αντίθετο. Πότε αυτή η μεταβολή οφείλεται σε μια απλή ίωση και πότε μπορεί να υποκρύπτει κάποιο σοβαρότερο πρόβλημα, ακόμα και αιματολογική κακοήθεια; Γιατί η προσοχή μας πρέπει να στρέφεται στους απόλυτους αριθμούς των κυττάρων και όχι μόνο στα ποσοστά τους; Τις απαντήσεις δίνει σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου, «104,9 Μυστικά Υγείας», ο καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας–Ογκολογίας του ΕΚΠΑ, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» και τέως πρύτανης του ΕΚΠΑ, Μελέτιος Αθανάσιος Δημόπουλος.

Τι είναι η αναστροφή τύπου και πού μπορεί να οφείλεται
Αναστροφή τύπου, εξηγεί ο τέως πρύτανης, σημαίνει ότι ο απόλυτος αριθμός των λεμφοκυττάρων είναι μεγαλύτερος από τον απόλυτο αριθμό των ουδετερόφιλων ή πολυμορφοπυρήνων. «Πρόκειται για ένα εύρημα, δεν είναι πάθηση. Η συχνότητα και η επιδημιολογία με βάση το φύλο δεν είναι καταγεγραμμένα, καθώς μπορεί να οφείλεται σε πολλά αίτια, πχ φάρμακα, λοιμώξεις, αιματολογικά νοσήματα, κάπνισμα, ή και ακόμα φυσιολογική παραλλαγή σε υγιή άτομα. Δεν υπάρχει μία “αυστηρή” φυσιολογική αναλογία μεταξύ των δύο τύπων κυττάρων. Αυτό που ενδιαφέρει πρωτίστως είναι οι απόλυτες τιμές να βρίσκονται εντός φυσιολογικών ορίων. Στα δε παιδιά ηλικίας μέχρι έξι ετών, η υπεροχή των λεμφοκυττάρων είναι συνήθως φυσιολογική. Μεγαλώνοντας, η εικόνα μεταβάλλεται και επικρατούν τα ουδετερόφιλα».

Μετά την ίωση πόσο περιμένουμε να υποχωρήσει
Στην περίπτωση που η αύξηση των λεμφοκυττάρων εμφανιστεί στο πλαίσιο μιας ιογενούς λοίμωξης, για πόσο διάστημα είναι εύλογο να παραμείνει εξαιτίας της και μόνο, ερωτάται ο καθηγητής. «Η διάρκειά της είναι κατά κανόνα μικρότερη από δύο μήνες. Εάν επιμένει πέρα από αυτό το διάστημα, χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση.
Ενδείξεις για την προέλευσή της μπορεί να δώσει και η μικροσκοπική εξέταση του αίματος, το γνωστό «πλακάκι. Σε μια ιογενή λοίμωξη, τα λεμφοκύτταρα μπορεί να εμφανίζουν χαρακτηριστικά διέγερσης, καθώς έχουν ενεργοποιηθεί από τον ιό». Δεν προκαλούν, πάντως, όλοι οι ιοί την ίδια εικόνα, καθώς όπως διευκρινίζει ο κ. Δημόπουλος, στην COVID-19 παρατηρείται συχνότερα μείωση των λεμφοκυττάρων.

Πότε χτυπά «καμπανάκι» για λευχαιμία – Οι τιμές που χρειάζονται διερεύνηση
Πότε η αναστροφή τύπου πρέπει να μας ανησυχήσει; Υπάρχουν συγκεκριμένες τιμές, συνοδά ευρήματα, ή συμπτώματα που αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια, ερωτάται στη συνέχεια ο διεθνώς διακεκριμένος αιματολόγος. «Η αναστροφή τύπου πάντα εξετάζεται σε συνδυασμό με τον συνολικό αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων. Δηλαδή, αν έχουμε 5.000 λευκά αιμοσφαίρια, που είναι φυσιολογικός αριθμός, με 60% λεμφοκύτταρα και 30% πολυμορφοπύρηνα, αυτό δεν μας προκαλεί κάποια ανησυχία. Όταν όμως, παράλληλα υπάρχει χαμηλός αιματοκρίτης, χαμηλά αιμοπετάλια ή χαμηλά ουδετερόφιλα, ή αυξάνεται ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων, τότε χρειάζεται μια διερεύνηση.
Σημασία έχει, επίσης, η εξέλιξη των τιμών: εάν τα λευκά αυξάνονται σταδιακά, η εικόνα απαιτεί αξιολόγηση. Για παράδειγμα, θεωρούμε ότι όταν έχουμε έναν απόλυτο αριθμό λεμφοκυττάρων που είναι πάνω από 5.000, πρέπει να γίνει μια διερεύνηση και προς την κατεύθυνση της χρόνιας λεμφογενούς λευχαιμίας. Η τιμή αυτή, ωστόσο, αποτελεί αφορμή ελέγχου, όχι αυτοτελή διάγνωση. Δεν είναι κάτι για να τρομάξει κανείς, απλά χρειάζεται μια περαιτέρω διερεύνηση». Στο ερώτημα αν η αναστροφή τύπου μπορεί να αποτελεί πρώιμη ένδειξη αιματολογικής κακοήθειας, ο κ. Δημόπουλος απαντά καταφατικά, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτό αφορά κυρίως περιπτώσεις στις οποίες συνυπάρχει αυξημένος ή σταδιακά αυξανόμενος αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων. «Στην πράξη, από 10 ανθρώπους που παρουσιάζουν αναστροφή τύπου, λιγότερος από ένας αποδεικνύεται ότι διατρέχει υψηλό κίνδυνο για αιματολογική κακοήθεια».

Επανέλεγχος σε δύο μήνες: Πότε αρκεί η ετήσια παρακολούθηση
Όταν διαπιστώνεται αναστροφή τύπου, ο καθηγητής περιγράφει ως πρώτο βήμα την επανάληψη της γενικής αίματος σε περίπου δύο μήνες, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για παροδική μεταβολή. Εφόσον η εικόνα παραμένει σταθερή, χωρίς αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων, ή των λεμφοκυττάρων, μείωση των ουδετερόφιλων, ή παρουσία άλλων συμπτωμάτων και παθολογικών ευρημάτων, η παρακολούθηση μπορεί, όπως εξηγεί, να περιοριστεί στον ετήσιο έλεγχο .«Καθοριστική σημασία έχει επομένως η διαχρονική εξέλιξη των εξετάσεων, καθώς διαφορετικά αξιολογείται ένα μεμονωμένο εύρημα που παραμένει αμετάβλητο και διαφορετικά μια εικόνα που παρουσιάζει μεταβολές».

Εξετάσεις μυελού μόνο όταν υπάρχουν ενδείξεις
Ο κ. Δημόπουλος επισημαίνει ότι στην καθημερινή κλινική πράξη συναντά αρκετά άτομα με αναστροφή τύπου, τα οποία δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται αυτομάτως ασθενείς. Παράλληλα, προειδοποιεί για τον κίνδυνο περιττών εξετάσεων, ακόμη και επεμβατικών, όπως η παρακέντηση μυελού των οστών, όταν δεν υπάρχουν ευρήματα που να τις δικαιολογούν. «Η απόφαση για περαιτέρω εξετάσεις πρέπει να λαμβάνεται μόνο όταν υπάρχουν σαφείς και συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ευγένεια του Αποκλεισμού – Γράφει ο Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

Ομιλία στην ευαγγελική περικοπή Λουκ. (η´ 27-39)

Η γη των Γαδαρηνών απλωνόταν αντίκρυ στη Γαλιλαία, στην άλλη μεριά της λίμνης, σε μια γωνιά όπου μεγάλωναν χοίρους και κανένας Ιουδαίος δε θα στεκόταν σαν σε σπίτι δικό του. Ο Ιησούς πατά στη στεριά και τον προϋπαντά κάποιος από την πόλη, κάποιος που οι συντοπίτες του τον είχαν από καιρό διαγράψει. Ρούχο δε φορούσε και σπίτι δεν είχε, ζούσε στα μνήματα, ναυαγός της δικής του σάρκας. Ο Ευαγγελιστής Λουκάς καταγράφει πως τον έδεναν με αλυσίδες και πέδες και τον είχαν υπό φρούρηση, εκείνος όμως τσάκιζε τα σίδερα και ο δαίμονας τον έδιωχνε στις ερημιές (Λκ. 8, 29). Ποιανών ήταν τα χέρια, ο ευαγγελιστής δεν το φανερώνει, ούτε χρειαζόταν εδώ που τα λέμε. Ποιος άλλος θα μπορούσε, πέρα από τους δικούς του; Τις πιο πολλές φορές οι κοντινοί μας δεν είναι εκείνοι που μας αλυσοδένουν; Οι διπλανοί, οι συγγενείς, οι προεστοί του τόπου, πρόσωπα της «τάξης» και της «ηθικής».

Μια μέρα έκριναν πως τούτος ο άνθρωπος είχε γίνει πλέον πρόβλημα, και τον ξεφορτώθηκαν δίχως τύψεις. Πανάρχαιο πράγμα, και το ξέρουμε καλύτερα απ’ όσο θα θέλαμε να ομολογήσουμε. Όποιος δεν πειθαρχεί στον τρόπο που συνηθίσαμε να ζούμε, όποιος δε μας μοιάζει, βρίσκεται μονομιάς έξω από το κατώφλι, λες κι ο στενός μας κύκλος να ήταν όλο το ανθρώπινο γένος και ό,τι δε χωράει εκεί μέσα να ήταν από τη φύση του κακό. Μπροστά στο αλλιώτικο έχουμε μάθει να πετρώνουμε και να το τσαλαπατούμε με μιαν απολυταρχία που ποτέ δε θα τη βαφτίζαμε έτσι, θα της κολλούσαμε άλλη ταμπέλα, ηθική ή παράδοση ή κάτι άλλο, όποια βόλευε την ώρα εκείνη. Το χλευάζουμε και το φτύνουμε και το τραβάμε όσο πιο μακριά μπορούμε από τις αυλές μας, κι η συνείδηση κοιμάται ήσυχη, μια κι έγιναν όλα για το καλό της κοινότητας, και το δίκιο, εννοείται, το έχουμε πάντα εμείς…

«Τί ἐμοὶ καὶ σοί, Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου;» (Λκ. 8, 28). Η πρώτη φωνή που αντηχεί στον γιαλό είναι πρόκληση, κι ευθύς ύστερα, με την ίδια πνοή, γυρίζει σε ικεσία, «δέομαί σου, μή με βασανίσῃς» (Λκ. 8, 28). Ο δαίμονας, κατά τον Άγιο Θεοφύλακτο Βουλγαρίας, σχίζεται ανάμεσα σε δυο πάθη της κακίας: στο θράσος του ξεδιάντροπου δούλου, που ρωτά τι δουλειά έχει ο Κύριος μαζί του, και στον φόβο εκείνου που εκλιπαρεί να μην τιμωρηθεί.[1] Στην αναίδεια ο Ιησούς σωπαίνει. Θέλει να μάθει κάτι που κανείς στην πόλη, καθώς φαίνεται, δεν είχε μπει στον κόπο να ψάξει, «Τί σοί ἐστιν ὄνομα;» (Λκ. 8, 30). Η απόκριση είναι λέξη του στρατώνα, Λεγεών, η ονομασία της ρωμαϊκής μονάδας με τις χιλιάδες στρατιώτες, γιατί πολλά δαιμόνια είχαν τρυπώσει μέσα του. Το δικό του όνομα δεν το ακούμε σε όλη την αφήγηση, ούτε από τα χείλη του.

Τα δαιμόνια παρακαλούν να μη σταλούν στην άβυσσο και ζητιανεύουν το κοπάδι με τα γουρούνια που βόσκει στο βουνό. Ο Χριστός το επιτρέπει. Το γιατί, το κείμενο δε στέκεται να το εξηγήσει, κι από τότε οι ερμηνευτές δεν έπαψαν να το συζητούν. Ένας Ιουδαίος ακροατής του καιρού εκείνου πάντως δύσκολα θα πονούσε για ζώα που ο Νόμος τα είχε για ακάθαρτα. Οι Γαδαρηνοί τα μετρούσαν αλλιώς, σε χρήμα. Το κοπάδι χιμά από τον γκρεμό στη λίμνη και πνίγεται, οι βοσκοί το βάζουν στα πόδια να το διαλαλήσουν στην πόλη και στους αγρούς, και ο κόσμος ξεχύνεται να δει με τα μάτια του τι συνέβη.

Εκείνο που βλέπουν όσοι καταφτάνουν τους ταράζει πιο πολύ από τα μαντάτα που είχαν ακούσει. Τον κάτοικο των μνημάτων τον βλέπουν να κάθεται στα πόδια του Ιησού, «ἱματισμένον καὶ σωφρονοῦντα» (Λκ. 8, 35), και φοβούνται. Όσο ούρλιαζε στους τάφους δεν τους είχε πανικοβάλει ποτέ τόσο. Ο λογαριασμός ήταν απλός, και κανείς δε βρήκε λόγο να τον κάνει μεγαλόφωνα, τα δεσμά εξάλλου έβγαιναν φτηνά, ενώ το θαύμα τούς είχε πια στοιχίσει μια ολόκληρη αγέλη. Κι έτσι «ἅπαν τὸ πλῆθος τῆς περιχώρου» του ζητά να φύγει από τα μέρη τους, επειδή τους είχε κυριέψει φόβος μεγάλος (Λκ. 8, 37).

Μέσα στον δαιμονισμένο φώλιαζαν πολλοί και λαλούσαν με ένα στόμα. Έξω, στην πολιτεία, ζούσαν πολλοί, και με ένα στόμα ζήτησαν από τον Ιησού να φύγει μακριά. Ένα σωρό άνθρωποι πέτυχαν έναν τόνο κοινό, ευγενικό κι ανένδοτο, όπου ξαναβρίσκεις το απαράλλαχτο κράμα υποκρισίας και δειλίας, με καλύτερη ανατροφή. Όπου μια συντροφιά μοιράζεται συμφέροντα, ο Χριστός κρίνεται ανεπιθύμητος τη στιγμή που αρχίζει να κοστίζει, και Του το λέμε με ευλάβεια, με προσευχές καμιά φορά, να τραβήξει λίγο παραπέρα. Έχει άραγε κοκκινίσει κανείς μας για τη διπροσωπία με την οποία αλυσοδένουμε όποιον δε συμφωνεί μ’ εμάς και συνάμα αναφέρουμε το όνομά Του στις ευχές μας;

Γράφοντας τούτα, δεν είμαι καθόλου βέβαιος πως θα φερόμουν αλλιώς. Όσο κι αν εξετάζω τον εαυτό μου, δε διακρίνω σε τι ξεχωρίζω από τους πολίτες εκείνους. Το πιθανότερο είναι πως θα βαστούσα κι εγώ την άκρη της αλυσίδας, με καθαρή συνείδηση και αγαθές προθέσεις. Είμαι λιγόψυχος για να μείνω στον βούρκο κοντά σ’ εκείνον που όλοι αποφεύγουν να ακουμπήσουν και να του χαρίσω τον χρόνο μου κοιτάζοντάς τον κατάματα. Εσύ έκατσες ποτέ σε βρώμικο πεζούλι με τον «αμαρτωλό», τον δαιμονισμένο, τον περιθωριακό, όπως έκανε ο Χριστός; Αυτός όμως το έπραξε, σε έναν τόπο που δεν ήταν καν δικός Του, για κάποιον που σε τίποτε δε θα Του φαινόταν χρήσιμος. Κάποιον που όλοι χλεύαζαν και σιχαίνονταν. Κοντοστάθηκε και τον ρώτησε πώς τον λένε, και τον αφουγκράστηκε, τίποτε το εντυπωσιακό, μια ερώτηση και λίγα λεπτά, δηλαδή ό,τι ακριβώς λείπει από εμάς.

Καθώς ο Ιησούς ανεβαίνει στη βάρκα, εκείνος που γιατρεύτηκε Τον ικετεύει να τον πάρει κοντά Του. Εύκολο να τον καταλάβει κανείς. Οι «φίλοι» του εδώ τον έδεσαν, εδώ τον ξέχασαν. Ο Ιησούς αρνείται και τον στέλνει πίσω: «Ὑπόστρεφε εἰς τὸν οἶκόν σου καὶ διηγοῦ ὅσα ἐποίησέ σοι ὁ Θεός» (Λκ. 8, 39). Πίσω, στους συντοπίτες που κρατούσαν κάποτε τα κλειδιά των δεσμών του.

Ύστερα η βάρκα ξεμακραίνει, δίχως ούτε μια λέξη παράπονο από Εκείνον που δεν Τον δέχτηκαν, και κανείς στην ακτή δεν της φωνάζει να γυρίσει. Ξοπίσω της μένουν οι τάφοι χωρίς τον ένοικό τους και τα νερά, ακύμαντα τώρα, πάνω από την αφανισμένη αγέλη. Μένει και μια πολιτεία ολάκερη, που πήρε εκείνο που ζήτησε και φύλαξε τα χωράφια της κι αντάμα τον τρόμο της. Στα σοκάκια της γυρίζει ένας άντρας ντυμένος, που χτυπά πόρτα πόρτα για να ιστορήσει σε όσους τον αλυσόδεναν τι έκανε γι’ αυτόν ο Ιησούς.

Μάξιμος Παφίλης Επίσκοπος Μελιτηνής

________________________________________

[1] Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, στο Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. J.-P. Migne, τ. 123 (Paris: J.-P. Migne, 1864), στ. 805:

«Ὅρα τὸν δαίμονα δυσὶ κακίας πάθεσι μεριζόμενον, θράσει καὶ φόβῳ.» URL: https://www.google.co.uk/books/edition/Patrologiae_cursus_completus/rSADhtZF8BIC?hl=el&gbpv=1

Τ. Θεοδωρικάκος: Η καλύτερη κοινωνική πολιτική είναι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται μέσα από επενδύσεις

Αξιολογήθηκαν 186 επενδυτικά σχέδια σε χρόνο-ρεκόρ με πάνω από 2.000 νέες θέσεις εργασίας

Περισσότερες από 2.000 νέες καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας δημιουργούνται από τα 186 επενδυτικά σχέδια στα καθεστώτα «Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης» (Β’ κύκλος) και «Μεταποίηση και Εφοδιαστική Αλυσίδα» (Δ’ κύκλος) που αξιολογήθηκαν μέσα σε 90 ημέρες από την γενική γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης.
Αυτό αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου ενώ επισημαίνεται ότι «η αξιολόγηση ολοκληρώθηκε σε χρόνο-ρεκόρ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, με συνέπεια, ταχύτητα, διαφάνεια στην υλοποίηση του προγραμματισμού που έχει θέσει ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, για την εφαρμογή του Αναπτυξιακού Νόμου και τη στήριξη παραγωγικών επενδύσεων».
Το συνολικό ύψος των επενδύσεων στα δύο καθεστώτα ανέρχεται σε 723,6 εκατ. ευρώ.
Στο καθεστώς «Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης» περιλαμβάνονται 69 επενδυτικά σχέδια που πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Από αυτά, τα 54 αφορούν τον τομέα της Μεταποίησης και τα 15 τον τομέα του Τουρισμού. Το συνολικό ύψος των επενδύσεων ανέρχεται σε 328.074.227,22 ευρώ, ενώ οι ενισχύσεις ανέρχονται σε 186.499.950,68 ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 117.297.473,40 ευρώ αφορούν ενίσχυση με τη μορφή επιχορήγησης και τα 69.202.477,28 ευρώ ενίσχυση με τη μορφή φορολογικής απαλλαγής.
Στο καθεστώς «Μεταποίηση και Εφοδιαστική Αλυσίδα» περιλαμβάνονται 117 επενδυτικά σχέδια που πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Το συνολικό ύψος των επενδύσεων ανέρχεται σε 395.539.075,70 ευρώ και οι ενισχύσεις σε 205.506.215,94 ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 122.481.476,82 ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και τα 83.024.739,12 ευρώ αφορούν φορολογικές απαλλαγές.
Για περισσότερες πληροφορίες, οι προσωρινοί πίνακες έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της γενικής γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων.
Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Η καλύτερη κοινωνική πολιτική είναι η δημιουργία νέων, βιώσιμων και καλοπληρωμένων θέσεων εργασίας, κάτι που υλοποιούμε με απόλυτη συνέπεια στο υπουργείο Ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό, περισσότερες από 2.000 νέες θέσεις εργασίας δημιουργούνται μέσα από τα 186 επενδυτικά σχέδια που αξιολογήθηκαν στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Νόμου, στα καθεστώτα Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης και Μεταποίηση. Όπως έχουμε δεσμευτεί και υλοποιούμε στο Υπουργείο Ανάπτυξης με απόλυτη συνέπεια και ταχύτητα, η αξιολόγηση των σχεδίων ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις 90 ημέρες, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Στηρίζουμε τη μεταποίηση, τη βιομηχανία, ρίχνουμε όλο το βάρος στη στήριξη της ελληνικής περιφέρειας, αξιοποιούμε τις δυνατότητες των τοπικών οικονομιών και δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για νέες παραγωγικές δραστηριότητες και σταθερές θέσεις απασχόλησης, ώστε τα νέα παιδιά να μείνουν και να δημιουργήσουν το μέλλον τους στον τόπο τους. Αυτό το σχέδιο κάνουμε πράξη με τον Αναπτυξιακό Νόμο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τράπεζα της Ελλάδος: Στα 60 δισ. ευρώ οι συναλλαγές με κάρτες το πρώτο εξάμηνο του 2026 – Μόλις το 0,01% των συναλλαγών αφορά περιστατικά απάτης – φωτο ΤΡΑΠΕΖΑ της Ελλαδος – ΩΡΑ ΩΡΑ 0017 – οικονομια

Οι πληρωμές με κάρτες κερδίζουν συνεχώς έδαφος στην καθημερινότητα των Ελλήνων, με τις συναλλαγές να ξεπερνούν τα 1,4 δισεκατομμύρια μέσα σε μόλις έξι μήνες και τη συνολική αξία τους να αγγίζει τα 60 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, παρά τη διεύρυνση της χρήσης του πλαστικού χρήματος, τα περιστατικά απάτης καταγράφουν σημαντική υποχώρηση, αν και οι οικονομικές απώλειες εξακολουθούν να επιβαρύνουν κυρίως τους ίδιους τους κατόχους των καρτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, που περιλαμβάνονται στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το πρώτο εξάμηνο του 2026 ο αριθμός των συναλλαγών με κάρτες αυξήθηκε κατά 9% και η αξία τους κατά 5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ τα περιστατικά απάτης μειώθηκαν κατά 23.
Αναλυτικότερα σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) τον Ιούνιο του 2026 ο συνολικός αριθμός των ενεργών καρτών πληρωμών σε κυκλοφορία ανήλθε σε 22,7 εκατ., παραμένοντας σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025. Η ανάλυση των επιμέρους κατηγοριών καρτών δείχνει μείωση κατά 2% του αριθμού των χρεωστικών καρτών, ο οποίος διαμορφώθηκε σε 19,2 εκατ., ενώ ο αριθμός των πιστωτικών καρτών αυξήθηκε κατά 3%, ανερχόμενος σε 3,5 εκατ.
Όσον αφορά τις επιμέρους κατηγορίες των χρεωστικών καρτών, ο αριθμός των προπληρωμένων καρτών εμφάνισε αύξηση κατά 40% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025 και ανήλθε σε 4,1 εκατ. κάρτες. Η εξέλιξη αυτή σε μεγάλο βαθμό αποδίδεται στην αλλαγή του τρόπου καταβολής ορισμένων οικονομικών ενισχύσεων από τους δημόσιους φορείς, με τη μεταφορά των σχετικών ποσών σε ειδικές προπληρωμένες κάρτες των δικαιούχων. Αντίστοιχα, η εξέταση των επιμέρους κατηγοριών πιστωτικών καρτών αποκαλύπτει ότι ο αριθμός των εικονικών καρτών αυξήθηκε κατά 9,4% και διαμορφώθηκε σε 195 χιλ. κάρτες.
Συναλλαγές με κάρτες πληρωμών
Ο συνολικός αριθμός και η συνολική αξία των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν με κάρτες πληρωμών το πρώτο εξάμηνο του 2026 κατέγραψαν άνοδο σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των συναλλαγών με κάρτες αυξήθηκε κατά 9% σε ετήσια βάση και διαμορφώθηκε σε 1,4 δισ.ευρώ, ενώ η αναλογούσα αξία διαμορφώθηκε στα 60 δισεκ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 5%.
Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά κάρτα για το πρώτο εξάμηνο του 2026 αυξήθηκε κατά 3% και διαμορφώθηκε στις 63 συναλλαγές, από 61 συναλλαγές το πρώτο εξάμηνο του 2025. Οι χρεωστικές κάρτες, που συνιστούν το κύριο υποκατάστατο των μετρητών, συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται ευρέως για συναλλαγές μικρής αξίας. Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά χρεωστική κάρτα αυξήθηκε σε 70, από 67 το πρώτο εξάμηνο του 2025. Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά πιστωτική κάρτα παρέμεινε σταθερός στις 29 συναλλαγές, όπως και το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η μέση αξία συναλλαγών ανά κάρτα παρέμεινε σταθερή συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2025. Συγκεκριμένα, η μέση αξία συναλλαγών ανά χρεωστική κάρτα διαμορφώθηκε σε 2.883 ευρώ, από 2.865 ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ η μέση αξία συναλλαγών ανά πιστωτική κάρτα διαμορφώθηκε σε 1.309 ευρώ, από 1.317 ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Η μέση αξία ανά συναλλαγή για το σύνολο των καρτών μειώθηκε κατά 3% σε 42 ευρώ, από 43 ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025. Στις επιμέρους κατηγορίες καρτών, η μέση αξία ανά συναλλαγή με χρήση χρεωστικής κάρτας υποχώρησε σε 41 ευρώ από 43 ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση 3%, ενώ η μέση αξία ανά συναλλαγή με χρήση πιστωτικής κάρτας παρέμεινε αμετάβλητη σε 46 ευρώ, όπως και το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η σταδιακή μείωση της μέσης αξίας ανά συναλλαγή με κάρτα συνδέεται τόσο με την αυξανόμενη εξοικείωση των χρηστών με τη χρήση καρτών ως μέσου πληρωμής όσο και με την ενίσχυση της χρήσης τους για συναλλαγές μικρής αξίας. Περιστατικά απάτης στις συναλλαγές με κάρτες πληρωμών.
Όσον αφορά τα περιστατικά απάτης στις συναλλαγές με κάρτες πληρωμών το πρώτο εξάμηνο του 2026, καταγράφηκε μείωση του αριθμού συναλλαγών απάτης κατά 23% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025. Αντίστοιχα, ο δείκτης της αναλογίας των συναλλαγών απάτης προς το σύνολο των συναλλαγών παρέμεινε στο χαμηλό επίπεδο του 0,01%, που αντιστοιχεί σε περίπου 1 συναλλαγή απάτης ανά 9,3 χιλ. συναλλαγές. Όσον αφορά την αξία των περιστατικών απάτης στις συναλλαγές με κάρτες πληρωμών το πρώτο εξάμηνο του 2026, καταγράφηκε πτώση κατά 14% σε 10,6 εκατ. ευρώ, από 12,3 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025. Ο δείκτης της αναλογίας της αξίας των περιστατικών απάτης προς τη συνολική αξία των συναλλαγών παρέμεινε στο χαμηλό επίπεδο του 0,02%. Ο δείκτης αντιστοιχεί σε περίπου 1 ευρώ αξία συναλλαγής απάτης ανά 5,7 χιλ. ευρώ αξία συναλλαγών. Από την ανάλυση των περιστατικών απάτης ανά δίαυλο συναλλαγής με κάρτες πληρωμών, δηλαδή (α) συναλλαγές σε τερματικά ΑΤΜ, (β) πληρωμές σε τερματικά POS και (γ) εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς τη φυσική παρουσία της κάρτας (card-not-present – CNP), προκύπτει ότι το υψηλότερο ποσοστό απάτης εξακολουθεί να αφορά τις εξ αποστάσεως συναλλαγές.
Συγκεκριμένα, το πρώτο εξάμηνο του 2026 ο αριθμός των συναλλαγών απάτης ανά τύπο συναλλαγής ανήλθε σε 2.108 συναλλαγές σε τερματικά ΑΤΜ, 21.180 συναλλαγές σε τερματικά POS και 130.898 συναλλαγές σε εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς τη φυσική παρουσία της κάρτας. Σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025 σημειώνεται μείωση κατά 24% στον αριθμό των συναλλαγών απάτης σε τερματικά ΑΤΜ και κατά 26% σε εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς τη φυσική παρουσία της κάρτας. Σε ό,τι αφορά τα περιστατικά απάτης στις εξ αποστάσεως συναλλαγές, διαπιστώνεται ότι τα περισσότερα αφορούν συναλλαγές μέσω διαδικτύου. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι οικονομικές ζημίες που προέκυψαν από τις συναλλαγές απάτης μειώθηκαν κατά 16% συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2025, και διαμορφώθηκαν σε 9,6 εκατ. ευρώ από 11,5 εκατ. ευρώ. Σε ό,τι αφορά τον επιμερισμό των ζημιών μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της συναλλαγής ανάλογα με την υπαιτιότητά τους, επιβαρύνθηκαν κατά 62% οι κάτοχοι-χρήστες καρτών και κατά 30% οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που αποδέχονται συναλλαγές καρτών. Τέλος, οι πάροχοι-εκδότες καρτών πληρωμών επιβαρύνθηκαν σε ποσοστό 8%.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σπύρος Ζαγοραίος: Από την «Προσευχή» στα «λαχεία» και στο «Εντελαμαγκέν» – Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Αυτή την εβδομάδα, o Emvolos.gr, θυμάται τον Σπύρο Ζαγοραίο, που έφυγε από τη ζωή, τέτοιες ημέρες πριν 12 χρόνια, στις 20 Οκτωβρίου 2014, σε ηλικία 86 ετών. Ο άνθρωπος που έχασε το χέρι του από μια χειροβομβίδα, συνεργάστηκε με τους μεγάλους του λαϊκού τραγουδιού, έδωσε ευκαιρίες σε νεότερους καλλιτέχνες και έζησε με τους δικούς του κανόνες. Ένα οδοιπορικό της πορείας του, από την Αγία Παρασκευή της Κατοχής μέχρι το «Εντελαμαγκέν» του Αιγάλεω.

Ένας κόσμος ολόκληρος σε μια φωνή θρύλο

Ο Σπύρος Ζαγοραίος δεν ήταν ποτέ ο τραγουδιστής που θα έπρεπε να εξηγήσεις στο κοινό του. Τον αναγνώριζες από την πρώτη φράση, από τον τρόπο που έσπρωχνε τη φωνή του προς το συναίσθημα, από εκείνη τη λαϊκή θεατρικότητα που μπορούσε να μετατρέψει ακόμη κι ένα «περιθωριακό» νυχτερινό κέντρο σε εκκλησία και μια καθημερινή ατάκα σε τραγούδι.

Βέρος Αθηναίος, γεννήθηκε το 1928 στο Παγκράτι και μεγάλωσε στις γειτονιές που η μουσική ακουγόταν κατά κόρο στις αυλές, στις ταβέρνες και στους δρόμους. Ο πατέρας του ήταν τραγουδιστής, ενώ το οικογενειακό περιβάλλον είχε μουσικές καταβολές. Ο ίδιος ξεκίνησε με καντάδες στην Πλάκα, έπαιζε φυσαρμόνικα και αναζητούσε τρόπους να πλησιάσει το λαϊκό τραγούδι.

ΖΑΓ 1

Το παιδί που χτύπησε τη χειροβομβίδα

Η ζωή του άλλαξε τον Νοέμβριο του 1941. Στην Αγία Παρασκευή, όπου η οικογένειά του είχε μετακινηθεί μέσα στις δύσκολες συνθήκες της Κατοχής, βρήκε ένα αντικείμενο που πέρασε για μελανοδοχείο. Το πήρε μαζί του, το ακούμπησε και το χτύπησε με ένα σκεπάρνι. Ήταν χειροβομβίδα. Η έκρηξη τού προκάλεσε σοβαρότατους τραυματισμούς και του κόστισε το ένα χέρι.

Στην αφήγησή του, η ανάμνηση δεν είχε σβήσει ούτε δεκαετίες αργότερα. Θυμόταν την περιέργεια του παιδιού, την άγνοια του κινδύνου, αλλά και την πικρία που ένιωθε επειδή ορισμένοι αμφισβητούσαν την εκδοχή του ατυχήματος.

«Η μοίρα έκανε λάθος, που μου πήρε το χέρι», μου είχε πει πικραμένος, ένα βράδυ που παρουσιάζαμε τραγούδια του στο ραδιόφωνο, στο «Κανάλι 1», του Πειραιά. Βλέπετε, αντιμετώπιζε συχνά την καχυποψία και την αμφισβήτηση του ατυχήματος. Κι αμέσως συμπλήρωσε ότι, αν δεν είχε χάσει το χέρι του θα γινόταν εξαιρετικός μουσικός. Δεν ήταν μόνο λόγια πίκρας, ήταν η παραδοχή ενός ανθρώπου που αγαπούσε τη μουσική τόσο πολύ, ώστε να εξακολουθεί να σκέφτεται τη ζωή που θα μπορούσε να είχε ζήσει.

Το τραύμα τον συνόδευσε και επαγγελματικά. Ο ίδιος μίλησε για τον κοινωνικό αποκλεισμό που γνώρισε από συναδέλφους του και για την αντιμετώπιση που δεχόταν εξαιτίας της αναπηρίας του. Παρά ταύτα, η φωνή του αποδείχθηκε ισχυρότερη από την προκατάληψη.

Ο Τσιτσάνης, το «Τσιγάρο» & της «Λαρίσης το ποτάμι

Το 1952 ο Ζαγοραίος ηχογράφησε το «Κουρμπέτι» και τα «Χώματα της ξενιτιάς», τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη. Η γνωριμία τους αποδείχθηκε καθοριστική. Ο Ζαγοραίος θυμόταν με θαυμασμό τον συνθέτη, ο οποίος τον πήρε μαζί του και τον σύστησε στην Odeon.

Η δισκογραφική διαδρομή του δεν ήταν ένας ευθύς δρόμος προς την επιτυχία. Υπήρξαν περίοδοι αναμονής, δυσκολίες και ανταγωνισμός. Σταδιακά, όμως, το όνομά του συνδέθηκε με τραγούδια όπως το «Άναψε το τσιγάρο», το «Θα πεθάνω, γλυκιά μου αγάπη», το «Στης Λαρίσης το ποτάμι», «Ντόλτσε βίτα», «Κατηγόρα με», «Σάπιο σανίδι πάτησα», «Μπάρμπα Θωμάς», «Δως μου μια φωτογραφία», «Βάλτε μου δυο γαριφαλιές», «Τον χάρο τον αντάμωσαν», «Μια πεντάμορφη Τσιγγάνα», «Μου λέτε να μη κλαίω», «Όλες είσαστε ίδιες» (1η  εκτέλεση ο Φώτης Στασουλάκης, μα έγινε ευρύτερα γνωστό από τον Ζαγοραίο), «Εντελαμαγκέν» και άλλα πολλά.

Ο Ζαγοραίος δεν υπήρξε μόνο τραγουδιστής. Συνέθετε, έγραφε στίχους και διαμόρφωνε τραγούδια μαζί με τους συνεργάτες του. Για εκείνον, το καλό λαϊκό τραγούδι έπρεπε να έχει σχέση με την πραγματική ζωή. Όπως έλεγε οι σημαντικοί δημιουργοί δεν απομακρύνονταν από τα βιώματα των ανθρώπων.

ΖΑΓ 2

Ο Δημήτρης Γκούτης: δύο σπίτια, μία δημιουργία

Σημαντικό κεφάλαιο της πορείας του ήταν η συνεργασία του με τον στιχουργό Δημήτρη Γκούτη. Η σχέση τους δεν περιοριζόταν σε μια επαγγελματική συνεννόηση. Είχαν χτίσει σπίτια δίπλα δίπλα, στο Περιστέρι, ώστε να μπορούν να δουλεύουν μαζί από το πρωί.

Καφές, μπουζούκι, χαρτιά και βιβλία. Έτσι περιέγραφε ο Ζαγοραίος την καθημερινότητά τους. Από αυτή τη φιλία γεννήθηκαν λαϊκά τραγούδια που «έλεγαν» πολλά σε μερίδα της κοινωνίας και δη από τα χαμηλά της στρώματα.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία αυτής της συνεργασίας είναι ότι ο Ζαγοραίος δεν αντιμετώπιζε την έμπνευση ως κάτι απόμακρο ή μυστηριώδες. Ένα περιστατικό στον δρόμο μπορούσε να γίνει τραγούδι. Μια φράση που άκουγε τυχαία μπορούσε να μετατραπεί σε ιστορία. Η τέχνη, γι’ αυτόν, δεν χρειαζόταν να απομακρύνεται από την καθημερινότητα για να αποκτήσει αξία. Κάπως έτσι γεννήθηκε και το τραγούδι που χαρακτηρίστηκε καλτ, λούμπεν, αλλά έκανε πάταγο στα μαγαζιά που γινόταν χαμός από λαϊκούς ανθρώπους. Το «πάρτε κύριε λαχεία».

Το τραγούδι γεννήθηκε σ’ ένα καφενείο της Ομόνοιας, όπου ο Ζαγοραίος έπινε καφέ με τον Γκούτη. Εκεί τους πλησίασε ένα παιδί -ήταν δεν ήταν δέκα δώδεκα χρόνων- για να τους πουλήσει λαχεία. Κι η φράση του παιδιού …«πάρτε κύρια λαχεία», έγινε εν ριπή οφθαλμού το εν λόγω τραγούδι.

Η ιστορία αυτή συμπυκνώνει την αισθητική του. Δεν χρειαζόταν μια μεγάλη ερωτική τραγωδία ούτε ένα δραματικό κοινωνικό γεγονός. Αρκούσε η φωνή ενός μικρού πλανόδιου πωλητή μέσα στην πόλη. Η ατάκα, η επιμονή και η μικρή οικονομία της επιβίωσης γίνονται μουσική.

Εδώ ο Ζαγοραίος αποδεικνύεται κάτι περισσότερο από ένας τραγουδιστής με ιδιαίτερη φωνή. Είναι παρατηρητής της πόλης, άνθρωπος που αντιλαμβάνεται ότι οι ιστορίες δεν βρίσκονται μόνο στα μεγάλα γεγονότα. Μερικές φορές βρίσκονται σε μια γωνία της Ομόνοιας.

ΖΑΓ 3

Το καλτ, το λούμπεν κι η αξιοπρέπεια του λαϊκού

Υπάρχει, όμως, και μια πλευρά του Σπύρου Ζαγοραίου που δεν γίνεται να παρακάμψουμε, αν θέλουμε να μιλήσουμε γι’ αυτόν χωρίς αγιογραφίες. Ο Ζαγοραίος άγγιξε πολλές φορές το καλτ και το λούμπεν. Όχι απαραίτητα επειδή το επιδίωκε, αλλά επειδή κινούνταν σε έναν κόσμο όπου η διασκέδαση δεν είχε πάντα μέτρο, η συγκίνηση μπορούσε να γίνει υπερβολή και το γούστο δεν υπάκουε στους κανόνες της αισθητικής ευπρέπειας.

Τα τραγούδια του, οι τίτλοι τους, η θεατρικότητα της ερμηνείας του και η ίδια η ατμόσφαιρα των μαγαζιών με τα οποία συνδέθηκε μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις: από τον ενθουσιασμό μέχρι την περιφρόνηση, από τη γνήσια συγκίνηση μέχρι το ειρωνικό χαμόγελο. Για κάποιους, ο Ζαγοραίος υπήρξε ένας αυθεντικός λαϊκός διασκεδαστής. Για άλλους, εκπροσωπούσε μια πλευρά του λαϊκού πολιτισμού που ο καθωσπρεπισμός της αισθητικής των σαλονιών, προτιμούσε να κρατά σε απόσταση.

Το βέβαιο πάντως, είναι ότι δεν χρειάζεται να διαλέξουμε ποια από τις όψεις του Ζαγοραίου θα κρατήσουμε. Χρειάζεται να τις κοιτάξουμε όλες.

Η «Προσευχή» και η νύχτα που έγινε λειτουργία

Η άλλη σημαντική όψη του Ζαγοραίου είναι η «Προσευχή», σε μουσική δική του και στίχους του Γκούτη. Το τραγούδι συνδέθηκε με τον καημό του έρωτα, με την απουσία και τον σπαραγμό του έρωτα και την αναζήτηση ενός αγαπημένου προσώπου.  Η ερμηνεία του Ζαγοραίου το έκανε να ακούγεται σαν προσωπική εξομολόγηση.

Ο ίδιος θυμόταν ότι το τραγούδι γράφτηκε στο Καβούρι, σε μια εξόρμηση με τον Γκούτη. Όταν το παρουσίασαν στο νυχτερινό κέντρο, η αντίδραση του κοινού ήταν εντυπωσιακή. «Λειτουργία!» ήταν η λέξη που χρησιμοποίησε, περιγράφοντας τους εκατοντάδες ανθρώπους που σηκώθηκαν όρθιοι σαν ν’ ακούνε το Ευαγγέλιο. Το τραγούδι αυτό, αναστήθηκε  στην εποχή μας από την εξαιρετική διασκευή που έκαναν οι Imam Baildi και την ερμηνεία της Ρένας Μόρφη.

Τραγούδια, τραγούδια, τραγούδια

Η επίσημη βάση δεδομένων της Ελληνικής δισκογραφίας καταγράφει συνολικά 571 ηχογραφήσεις τραγουδιών με κύριο ερμηνευτή τον Σπύρο Ζαγοραίο. Λόγω της φύσης της αγοράς της εποχής (επανεκδόσεις, δίσκοι 45 στροφών με διαφορετικούς καλλιτέχνες σε κάθε πλευρά και promo εκδόσεις), οι συλλεκτικές βάσεις δεδομένων καταγράφουν τους φυσικούς δίσκους ως εξής:

Δίσκοι 45 στροφών (Singles & EPs): 134 φυσικές κυκλοφορίες είναι ο ακριβής αριθμός που είναι καταχωρημένος στο Discogs. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει τα προσωπικά του 45άρια, τις πρώτες του ηχογραφήσεις σε δίσκους 78 στροφών (γραμμόφωνου) που μεταφέρθηκαν αργότερα σε 45άρια, καθώς και split-singles (όπου μοιραζόταν τον δίσκο με ονόματα όπως ο Μανώλης Αγγελόπουλος ή η Καίτη Γκρέυ).

Δίσκοι 33 στροφών (Albums / LPs): 29 ολοκληρωμένα προσωπικά άλμπουμ (LPs) καταγράφονται επίσημα στη βιογραφία του στη Βικιπαίδεια, ξεκινώντας από το «Μπουρλότο» και τα «Χασικλίδικα» μέχρι τις τελευταίες του ολοκληρωμένες δουλειές.  Αν συνυπολογιστούν οι επίσημες συλλογές (Compilations) και οι ζωντανές ηχογραφήσεις (Live), ο συνολικός αριθμός των εκδόσεων σε format 33 στροφών (και μετέπειτα CD) φτάνει τις 65 κυκλοφορίες! Σημαντικός αριθμός για την εποχή εκείνη.

Η γενναιοδωρία και ο νεαρός Νταλάρας

Η προσφορά ενός καλλιτέχνη δεν μετριέται μόνο από τους δίσκους του. Στην περίπτωση του Ζαγοραίου υπάρχει μια συγκεκριμένη αναφορά που αξίζει να σταθεί κάποιος. Είναι ο άνθρωπος στον οποίο το ελληνικό τραγούδι οφείλει πολλά για την αρχική του στήριξη στον νεαρό Γιώργο Νταλάρα. Δεν έμαθε ποτέ κανείς αν το έκανε επειδή ήταν ο γιός του ρεμπέτη Λουκά Νταράλα ή επειδή διέκρινε σ’ εκείνον όσα στη συνέχεια διέκρινε όλη η Ελλάδα. Ο Ζαγοραίος ήταν εκείνος που πήρε από το χέρι τον νεαρό Γιώργο και τον πήγε για ακρόαση στην Odeon, ανοίγοντάς του τον τεράστιο δρόμο της καριέρας του.

Λένε ότι βοήθησε κόσμο και κοσμάκη. Μουσικούς, τραγουδιστές, ακόμη και τις «λουλουδούδες» στα μαγαζιά που δούλευε, για να έχουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. Έγινε ονομαστός, αν όχι μύθος γι’ αυτό.

ΖΑΓ 4

Το «Εντελαμαγκέν» και η τελευταία διαδρομή

Το δικό του στέκι στο Αιγάλεω έγινε συνώνυμο του ονόματός του. Εκεί συνέχισε να τραγουδά, ακόμη και όταν τα χρόνια και τα προβλήματα υγείας δυσκόλευαν την καθημερινότητά του. Η μουσική δεν ήταν απλώς επάγγελμα. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόταν τον εαυτό του.

Ο Ζαγοραίος «έφυγε» στις 20 Οκτωβρίου 2014, σε ηλικία 86 ετών. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ήταν δύσκολα, ενώ η απώλεια του γιου του το 2009 από την επάρατη νόσο σε ηλικία 49 ετών τον σημάδεψε για τα καλά, αν όχι τον «γονάτισε». Η απώλεια αυτή επιδείνωσε την υγεία του -έπασχε από πάρκινσον- έως τη φυγή του.

Αυτό που έμεινε και φτάνει ως τις ημέρες μας είναι μια φωνή που δεν προσπάθησε να εξευγενίσει τη ζωή και το τραγούδι. Έψαχνε την ευκαιρία της μέγιστης καταξίωσης, μα αυτή έχω την αίσθηση ότι έφτασε στα βαθιά του γεράματα ή και μετά τον θάνατό του.

Η αθανασία δεν φοράει πάντα κοστούμι

Ο Σπύρος Ζαγοραίος δεν χρειάζεται να παρουσιαστεί ως άγιος του λαϊκού τραγουδιού. Η αξία του βρίσκεται ακριβώς στο ότι υπήρξε ένας άνθρωπος σύνθετος, με σκληρές εμπειρίες, αντιφάσεις, χιούμορ, πληγές και μια εντυπωσιακή αίσθηση του τι ήθελε να ακούσει ο κόσμος. Δεν χώρεσε στην υψηλή κοινωνία, δεν προσπάθησε να εξωραΐσει  το λαϊκό τραγούδι από τις ατέλειες της ζωής. Το άφησε να κρατήσει τη σκόνη του δρόμου, το παράπονο και την υπερβολή που συχνά κάνει την ανθρώπινη περιπέτεια υποφερτή.

Και αν κάποια βραδιά ακουστεί ξανά η «Προσευχή» μέσα σε ένα μαγαζί, ή αν κάποιος περαστικός θυμηθεί τα «Λαχεία», θα είναι σαν να ανοίγει για λίγο μια πόρτα σ’ εκείνη την Αθήνα που δεν υπήρξε ποτέ τακτοποιημένη, αλλά ήξερε να τραγουδά.

Ο Ζαγοραίος δεν έφυγε αφήνοντας πίσω του έναν μύθο χωρίς ρωγμές. Άφησε κάτι καλύτερο: μια φωνή που εξακολουθεί να χωράει μέσα της τους ανθρώπους όπως είναι — με τις προσευχές τους, τα λαχεία τους, τις εκδρομές …στης Λαρίσης το ποτάμι  και τις μικρές, απελπισμένες ελπίδες τους.

Πρωτοσέλιδοι βασικοί τίτλοι εφημερίδων της Κυριακής 25 Οκτωβρίου 2026

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 25/10/2026

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: «ΤΟΥΣ ΠΝΙΓΕΙ Η ΣΗΨΗ Θρυαλλίδα το σκάνδαλο με τα στημένα παιχνίδια στο μπάσκετ – ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΜΠΕΚΙΡΗ Βίος και πολιτεία του… αόρατου πρωθυπουργικού κουμπάρου – ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΗΤΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ!»

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ «Ε.Τ.» ΠΡΟΣ 2,9-3% ΑΝΤΙ ΓΙΑ 2,8% Έξτρα αύξηση στις συντάξεις – ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΕ 4+1 ΜΕΤΩΠΑ Το σκληρό διπλωματικό πόκερ Αθήνας – Άγκυρας – Τα 5 αγκάθια της Γαλλίας με φόντο τις διαδηλώσεις – Στις ράγες της Ιστορίας Ο ΚΟΜΒΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΙΤΑΛΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1940»

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ: «ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ ΑΛΑ ΓΚΡΕΚΑ Παράγκες, πίτσες, κουκούλες και καρφώματα… ΜΠΑΣΚΕΤ PIZZA FAN ΤΑ «ΒΑΘΙΑ ΛΑΡΥΓΓΙΑ» ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΙΣ ΔΥΟ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ– ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΧΑΟΣ Στην Αθήνα τα αυτοκίνητα πάνε με 17 χλμ./ώρα»

REAL NEWS: «ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Στο τραπέζι τα 12 μίλια – Ξεκινούν άμεσα οι συνομιλίες για την επέκταση της οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Αίγυπτο – ΒΟΜΒΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΠΑΣΚΕΤ Η λίστα των υπόπτων αγώνων – Η χρυσή απάτη με την πίτσα-δώρο»

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «ΠΩΣ «ΧΑΘΗΚΕ» Η ΛΙΒΥΗ – Η ΑΜΗΧΑΝΙΑ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΔΕΙΕΣ Τρία καλώδια μπλέκουν στη Μεσόγειο ΛΕΥΚΟΣ ΚΑΠΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ Τα κύρια σημεία της συμφωνίας»

ΕΣΤΙΑ: «Φόρμουλα συνεκμετάλλευσης χωρίς Δίκαιο της Θάλασσας!»

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «ΕΤΣΙ ΧΑΣΑΜΕ ΤΗ ΛΙΒΥΗ Τα μυστικά της Βεγγάζης – ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΕΩΣ ΤΑ ΤΙΡΑΝΑ Αφύπνιση ή άλμα στο κενό; – Ο ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ Τα έξι σημεία της συμφωνίας για το Σινά»

DOCUMENTO: «BASKET-GATE ΑΛΛΗ ΜΙΑ «ΣΥΜΠΤΩΣΗ» ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗΣ ΕΜΠΛΟΚΗΣ Το κύκλωμα έβαζε τρίποντα από Μαξίμου – ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ξυπνάει ο εφιάλτης του Πολεμικού Μουσείου – ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ Η γύμνια της ΙΧ διπλωματίας κατέληξε σε βατερλό»

ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «Το «φιάσκο» με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, και οι συνέπειές του για την Ελλάδα ΝΑΥΑΓΙΟ στ’ ανοιχτά της Βεγγάζης – Χάσαμε το ένα τέταρτο του καθαρού μας εισοδήματος τα τελευταία 15 χρόνια – Ποια εμβόλια συνιστούν οι ειδικοί για καρκινοπαθείς»

ΜΠΑΜ ΣΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ: «BASKET-GATE ΠΟΙΟΣ ΣΤΗΝΕΙ ΠΟΙΟΝ; – ΠΩΣ ΟΙ… ΡΑΜΠΟ ΤΟΥ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ FBI» ΞΕΣΚΕΠΑΣΑΝ ΤΟΝ «MR. PIZZA FAN» – Η ελεγχόμενη στάθμευση αναστατώνει τη Γλυφάδα»

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ KONTRA NEWS: «Χρεώνεται τους ολέθριους χειρισμούς που οδήγησαν στο διπλωματικό ναυάγιο Το φιάσκο της Λιβύης καίει τον Γεραπετρίτη – ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΔΕΝ… ΑΓΟΡΑΣΑΝ ΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑ ΤΗΣ ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – ΔΥΟ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΦΟΡΟ ΩΣ 5.000 Ή ΚΑΙ 16.000 ΕΥΡΩ»

Ο ΛΟΓΟΣ: «ΤΟ «ΚΡΥΦΟ ΚΟΥΜΠΙ» ΣΤΟ POSOKANEI.GOV.GR ΠΟΥ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΕΙ ΕΥΡΩ Έξυπνο «ΚΛΙΚ» – ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟ Ηλεκτρονικά οι αιτήσεις για σύνταξη γήρατος και θανάτου – ΡΩΣΙΑ – ΟΥΚΡΑΝΙΑ Απευθείας διαπραγματεύσεις στο Αμπού Ντάμπι με διαμεσολάβηση των ΗΠΑ»

Η ΑΥΓΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «Τουρκία-Λιβύη Οι 3 ήττες Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη – ΣΥΡΙΖΑ: Τριπλή Εξεταστική Κόκκινα δάνεια, ιδιωτικό χρέος, πρόγραμμα «Ηρακλής» – Η 28η Οκτωβρίου είναι γιορτή κατά του φασισμού»

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: «Αυστηρό μήνυμα σε υπουργούς, βουλευτές και στελέχη Τελεσίγραφο Μαξίμου για τις «παραφωνίες» – ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΓΙΑ ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑΤΑ Fan Στις δύο απάτες η μία… δώρο – ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΜΠΑΣΚΕΤ Σεισμός από τα… άπλυτα Λιόλιου και διαιτητών»

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «ΤΣΙΠΡΑΣ – ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ ΣΕ «ΤΕΛΙΚΗ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ» Πού θα κριθεί η δεύτερη θέση – Χρόνια πολλά Θεσσαλονίκη! – Ανατιμήσεις μέχρι και 15% σε είδη πρώτης ανάγκης έως την Πρωτοχρονιά»

ΤΥΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: «ΣΕ ΔΥΟ ΦΑΣΕΙΣ ΘΑ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΘΕΙ Η ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ Επιδότηση 36.000 ευρώ για ανακαίνιση σπιτιών – Σε τροχιά δημοπράτησης τρία σχολεία άνωθεν του Περιφερειακού – Με λαμπρότητα ο τριπλός εορτασμός στη Θεσσαλονίκη»

Μπιφτέκια της Βασούλας – Νοστιμιά μοναδική…

Σίσσυ Νίκα
Γράφει η Σίσσυ Νίκα – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας και Πολιτισμού

Τα μπιφτέκια είναι μια αγαπησιάρικη και νόστιμη γεύση από όλους καλοδεχούμενη. Επιλέγουμε μοσχαράκι εξαιρετικής ποιότητας και προτιμάμε λάπα, που είναι ακόμα πιο νόστιμο.

Σκεπάζουμε αρχικά το ταψί με λαδόκολλα και το τελευταίο μισάωρο το ξεσκεπάζουμε για να πάρει χρώμα.

Επειδή μου αρέσουν οι πατάτες με χυμό πορτοκαλιού αντικατέστησα το λεμόνι και στο ελαιόλαδο έβαλα και 1 κουταλάκι απαλή μουστάρδα Dijon.

H Bασούλα μας έφτιαξε τα μπιφτέκια και μας έδωσε τη συνταγή που είναι οικογενειακή από τη μητέρα της και πολύ την ευχαριστούμε. 

Μπιφτέκια της Βασούλας 1

 Μπιφτέκια της Βασούλας

Από τη Βάσω Κατσαρού – Γιαννοπούλου γιατρό και χαρισματική μαγείρισσα

Υλικά για 2 άτομα 

 Για τον κιμά

 400 γρ κιμά μοσχαρίσιο, μια φορά περασμένο από την μηχανή

2 φέτες ψωμί χθεσινό,  μουλιασμένο σε νερό και καλά στυμμένο

2 κ.σ τυρί πεκορίνο, τριμμένο

1/2 φλιτζάνι ελαιόλαδο για το τέλος

Χυμό από μισό λεμόνι

1/2 κ.γ μαγειρική σόδα

1/2 κ.γ ρίγανη

Αλάτι

Φρεσκοτριμμένο  πιπέρι

2 κ.σ ελαιόλαδο ή 1 κ.γ. βούτυρο

Μπιφτέκια της Βασούλας 2

 Για τις πατάτες

 1 κιλό πατάτες, κομμένες κυδωνάτες

Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο

Χυμό λεμόνι

Ρίγανη

Αλάτι

Φρεσκοτριμμένο πιπέρι

1 σκελίδα σκόρδο λιωμένη

Χυμό από μισό λεμόνι

 Τρόπος παρασκευής

 Σε ένα μπολ με νερό ρίχνουμε το ψωμί και το αφήνουμε να μουλιάσει. Το στύβουμε καλά ανάμεσα στις παλάμες μας και το αφήνουμε στην άκρη.

 Ρίχνουμε λίγο ελαιόλαδο στα χέρια μας και βάζουμε σε ένα μεγάλο μπολ τον κιμά, το ψωμί, το ελαιόλαδο, το αλάτι, το πιπέρι, τη ρίγανη, το λεμόνι που μέσα έχουμε διαλύσει τη μαγειρική σόδα και το τυρί.

 Ζυμώνουμε δυνατά με το χέρι για 10 λεπτά, γυρίζοντας τον κιμά και από τις δύο πλευρές.

 Σκεπάζουμε το μπολ και το αφήνουμε για 1 ώρα στο ψυγείο.

 Βγάζουμε τον κιμά από το ψυγείο και πλάθουμε τα μπιφτέκια και τα αφήνουμε στην άκρη.

 Σε μεγάλο μπολ βάζουμε τις πατάτες, αφού τις πλύνουμε και ρίχνουμε όλα τα υλικά για τις πατάτες. Ανακατεύουμε καλά.

 Σε ταψί βάζουμε τις πατάτες και τα μπιφτέκια, τα περιλούζουμε με μισό φλιτζάνι ελαιόλαδο και 3/4 φλιτζανιού νερό.

Μπιφτέκια της Βασούλας 4

 Ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο στους 200ο C για 1 ½ ώρα, χαμηλώνοντας τη θερμοκρασία στους 180οC τα τελευταία 30 λεπτά.

 Κατά τη διάρκεια του ψησίματος ελέγχουμε και αν χρειαστεί προσθέτουμε και λίγο ζεστό νερό ακόμα.

Μπιφτέκια της Βασούλας 3

Βγάζουμε από το φούρνο και σερβίρουμε δίπλα σε μια πράσινη πλούσια σαλάτα.

Καιρός: Ο καιρός στην Ελλάδα για σήμερα Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026

ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΚΑΙΡΟΥ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Νεφώσεις με τοπικές βροχές ή όμβρους αρχικά στο Ιόνιο και βαθμιαία στα ηπειρωτικά, εκτός από την ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, καθώς και κατά τόπους στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα. Σποραδικές καταιγίδες θα εκδηλωθούν κυρίως στο Ιόνιο και στα δυτικά και νότια ηπειρωτικά. Η ορατότητα θα είναι τοπικά περιορισμένη τις πρωινές και βραδινές ώρες, κυρίως στα ανατολικά. Οι άνεμοι στα δυτικά θα είναι μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις με την ίδια ένταση. Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή πτώση και θα φτάσει στο Ιόνιο και τα ηπειρωτικά τους 20 με 22 βαθμούς και στην υπόλοιπη χώρα τους 23 με 24 βαθμούς Κελσίου.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΘΡΑΚΗ

Καιρός: Στη δυτική και κεντρική Μακεδονία οι νεφώσεις θα είναι κατά διαστήματα αυξημένες, με τοπικές βροχές ή όμβρους, κυρίως από τις πρωινές έως τις απογευματινές ώρες. Στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη θα υπάρχουν λίγες παροδικές νεφώσεις, χωρίς αξιόλογα φαινόμενα. Το βράδυ θα παραμείνουν τοπικές νεφώσεις.

Άνεμοι: Μεταβλητοί και κατά τόπους από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Θράκη 11–21°C, Ανατολική Μακεδονία 11–21°C, Κεντρική Μακεδονία 12–22°C, Δυτική Μακεδονία 10–18°C.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καιρός: Παροδικά αυξημένες νεφώσεις με πιθανότητα τοπικής βροχής ή όμβρου, κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τις βραδινές ώρες θα παραμείνουν νεφώσεις κατά διαστήματα.

Άνεμοι: Ασθενείς, κυρίως μεταβλητοί, 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 13–21°C.

ΗΠΕΙΡΟΣ – ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ

Καιρός: Αυξημένες νεφώσεις με βροχές και όμβρους από το πρωί, αρχικά στο Ιόνιο και στη συνέχεια στην Ήπειρο. Θα εκδηλωθούν σποραδικές καταιγίδες, κυρίως στα θαλάσσια και παραθαλάσσια τμήματα. Τα φαινόμενα θα συνεχιστούν κατά τόπους το απόγευμα και τη νύχτα.

Άνεμοι: Στα δυτικά μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ, με τοπικές διαφοροποιήσεις στη διεύθυνση.

Θερμοκρασία: Ήπειρος 11–19°C, Νησιά Ιονίου 16–22°C.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Καιρός: Νεφώσεις, πρόσκαιρα αυξημένες, με τοπικές βροχές ή όμβρους, κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το βράδυ πιθανόν να διατηρηθούν τοπικά φαινόμενα, ιδίως στα ανατολικά και τις Σποράδες.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις, γενικά 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 11–21°C.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ – ΕΥΒΟΙΑ

Καιρός: Στη δυτική Στερεά νεφώσεις με τοπικές βροχές και όμβρους και πιθανότητα σποραδικής καταιγίδας. Στην ανατολική Στερεά και την Εύβοια οι νεφώσεις θα αυξηθούν βαθμιαία, με τοπικές βροχές, κυρίως από το μεσημέρι και αργότερα.

Άνεμοι: Στα δυτικά μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και στα ανατολικά κυρίως από βόρειες διευθύνσεις με ανάλογη ένταση.

Θερμοκρασία: Δυτική Στερεά 15–21°C, Ανατολική Στερεά – Εύβοια 16–22°C.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Καιρός: Στα δυτικά και νότια θα αναπτυχθούν αυξημένες νεφώσεις, με βροχές ή όμβρους και κατά τόπους σποραδικές καταιγίδες. Στην ανατολική Πελοπόννησο οι νεφώσεις θα πυκνώσουν σταδιακά, με τοπικές βροχές, κυρίως από τις μεσημβρινές ώρες και μετά.

Άνεμοι: Στα δυτικά μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ και στα ανατολικά από βόρειες διευθύνσεις, γενικά 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Δυτική Πελοπόννησος 16–22°C, Ανατολική Πελοπόννησος 16–22°C.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ – ΚΡΗΤΗ

Καιρός: Στις Κυκλάδες παροδικές νεφώσεις, με πιθανότητα πρόσκαιρων τοπικών βροχών, κυρίως αργότερα μέσα στην ημέρα. Στην Κρήτη οι νεφώσεις θα αυξηθούν κατά διαστήματα, με τοπικές βροχές ή όμβρους, κυρίως από το απόγευμα και τη νύχτα.

Άνεμοι: Κυρίως από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Κυκλάδες 15–23°C, Κρήτη 18–22°C.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Καιρός: Στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου θα υπάρχουν νεφώσεις κατά διαστήματα, χωρίς γενικευμένα φαινόμενα. Στα Δωδεκάνησα προβλέπονται παροδικές νεφώσεις, με πιθανότητα τοπικών βροχών ή όμβρων σε ορισμένες περιοχές.

Άνεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: Νησιά Ανατολικού Αιγαίου 18–22°C, Δωδεκάνησα 18–24°C.

ΑΤΤΙΚΗ

Καιρός: Παροδικά αυξημένες νεφώσεις με πιθανότητα τοπικών βροχών ή όμβρων, κυρίως από τις μεσημβρινές ώρες και αργότερα. Το βράδυ θα παραμείνουν νεφώσεις κατά διαστήματα.

Άνεμοι: Κυρίως από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ.

Θερμοκρασία: 17–21°C.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

Στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, εκτός από τη Θράκη, προβλέπονται αυξημένες νεφώσεις με τοπικές βροχές ή όμβρους. Καταιγίδες αναμένονται στις Σποράδες, την Εύβοια, την ανατολική Στερεά, την ανατολική και νότια Πελοπόννησο, την Κρήτη, τις Κυκλάδες, τα νοτιότερα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα, κυρίως σε θαλάσσιες και παραθαλάσσιες περιοχές. Τα φαινόμενα ενδέχεται να είναι κατά τόπους έντονα στην Εύβοια, την ανατολική και νότια Πελοπόννησο, την Κρήτη και στα νησιά από την Ικαρία και τη Σάμο νοτιότερα. Οι άνεμοι στα δυτικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ, στο Ιόνιο 5 και βαθμιαία τοπικά 6, ενώ στα ανατολικά θα είναι ανατολικοί 3 με 4, στο Αιγαίο τοπικά 5 και από το βράδυ έως 6 μποφόρ.

Με πληροφορίες από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία

Σαν σήμερα 25 Οκτωβρίου – Σημαντικά γεγονότα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

1822…. Αρχίζει η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από τους Ομέρ Βρυώνη και Κιουταχή. 10.000 Τούρκοι και 3 τουρκικά πλοία υπό το Γιουσούφ Πασά πολιορκούν το Μεσολόγγι από την ξηρά και τη θάλασσα. Οι Μεσολογγίτες, 700 περίπου, υπό τους Μαυροκορδάτο, Μ. Μπότσαρη, Γ. Κίτσο και Θ. Γρίβα αποφασίζουν να αγωνιστούν μέχρις εσχάτων.

1870…. Εμφανίζεται το Βόρειο Σέλας στην Ελλάδα. Το Αστεροσκοπείο Αθηνών δέχεται τηλεγράφημα από τη Λευκάδα από τον Π. Βατσαξή, που ενημέρωνει σχετικά, περιγράφοντας την περατήρησή του χωρίς να κάνει μνεία στο Σέλας ή να γνωρίζει περί αυτού.

1880…. Για 10η φορά (ρεκόρ στην ελληνική ιστορία) ορκίζεται πρωθυπουργός της Ελλάδας ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος.

1912…. Ο ελληνικός στόλος καταλαμβάνει την Τένεδο και προελαύνει στα Δαρδανέλλια.

1913…. Η Σερβία υποκύπτει στις πιέσεις της Αυστρίας και αποσύρει τα στρατεύματά της από τα εδάφη της Αλβανίας.

1914…. Η Βρετανία, συγχρόνως με την κήρυξη του πολέμου κατά της Τουρκίας, προβαίνει σε προσάρτηση της Κύπρου, ως κτήση της Μ. Βρετανίας.

1917…. (7 Νοεμβρίου με το νέο ημερολόγιο) Κατά το ρωσικό ημερολόγιο, ξεσπά η Επανάσταση των Μπολσεβίκων στη Ρωσία. Οκτωβριανή Επανάσταση. Για δεύτερη φορά αυτόν το χρόνο ανατρέπεται η ρωσική κυβέρνηση. Οι Μπολσεβίκοι επαναστάτες καταλαμβάνουν τα Χειμερινά Ανάκτορα της Πετρούπολης.

1918…. Το καναδικό ατμόπλοιο “Πριγκίπισσα Σοφία” προσκρούει σε ύφαλο στα ανοιχτά της Αλάσκας, με 398 νεκρούς.

1922…. Η ανακριτική επιτροπή υπό τον Θεόδωρο Πάγκαλο, παραπέμπει με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας στο στρατοδικείο 8 στρατιωτικούς και πολιτικούς, ως υπευθύνους για τη Μικρασιατική Καταστροφή.

1925…. Ο βενιζελικός Σπυρίδων Πάτσης εκλέγεται δήμαρχος Αθηναίων. Επικρατεί του Σπύρου Μερκούρη με ψήφους 22.243 έναντι 15.372.

1931…. Ο Εμμανουήλ Τσουδερός εκλέγεται διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.

1936…. Ο Αδόλφος Χίτλερ και ο ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Γκαλεάτσο Τσιάνο, υπογράφουν σύμφωνο συμμαχίας και δημιουργούν τον Άξονα Βερολίνου – Ρώμης. Η συμφωνία θα παραμείνει μυστική έως την 1η Νοεμβρίου.

1938…. Ο Μπενίτο Μουσολίνι ανακηρύσσει επίσημα τη Λιβύη ιταλικό έδαφος.

1949…. Αποχωρούν από την Ελλάδα τα βρετανικά στρατεύματα.

1951…. Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ επανεκλέγεται στην πρωθυπουργία της Βρετανίας, σε ηλικία 77 ετών.

1952…. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποκλείει για τρίτη φορά την κομμουνιστική Κίνα.

1955…. Η Αυστρία ανακτά για πρώτη φορά την κυριαρχία της από τη γερμανική κατοχή του 1938 μετά την αποχώρηση και των τελευταίων συμμαχικών δυνάμεων.

1958…. Τα τελευταία αμερικανικά στρατεύματα εγκαταλείπουν το Λίβανο.

1959…. Αρχίζει επίσημα η Α΄ Εθνική κατηγορία ποδοσφαίρου με 16 ομάδες. Σέντρα στο πρώτο πρωτάθλημα.

 1960…. Καταδικάζεται σε φυλάκιση τεσσάρων μηνών για κατάληψη ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, στην Τζόρτζια των ΗΠΑ.

1971…. Ο ΟΗΕ, προκειμένου να δώσει έδρα στην Κίνα, αποπέμπει την Ταϊβάν.

1979…. Στην Ισπανία, το 85% ψηφίζει υπέρ της αυτονομίας της Καταλονίας και των εδαφών των Βάσκων.

1983…. Απόβαση αμερικανών πεζοναυτών (περισσότερων από 2.000) στη Γρενάδα, στην Καραϊβική, μετά την εκδήλωση πραξικοπήματος από μαρξιστές. Θα αποχωρήσουν στις 6 Νοεμβρίου, αφού κάμφθεί η αντίσταση των πραξικοπηματιών και αντικατασταθούν από μονάδες τήρησης της τάξης από τον Καναδά και τη Νέα Ζηλανδία. Η εισβολή προκαλεί θύελλα διαμαρτυριών.

1984…. Στην Ουάσινγκτον εντοπίζεται ο ιός της ηπατίτιδας.

1990…. Το Καζακστάν κηρύσσει την αυτοδιάθεσή του ως δημοκρατία μέσα στην ΕΣΣΔ.

1994…. Ποσότητα που ισοδυναμεί με δύο εκατομμύρια βαρέλια διαρρέει από σπασμένο αγωγό πετρελαίου και χύνεται στη ρωσική Αρκτική ζώνη, στη περιοχή Κόμι, προκαλώντας τεράστια οικολογική καταστροφή.

Γεννήσεις

Το 1825 γεννήθηκε ο αυστριακός συνθέτης, Γιόχαν Στράους ο νεώτερος, ο «βασιλιάς των βαλς», που συνέθεσε το περίφημο βιεννέζικο βαλς «Γαλάζιος Δούναβης».

το 1838 ο γάλλος συνθέτης, Ζορζ Μπιζέ, γνωστός για την όπερα «Κάρμεν».

το 1881 ο ισπανός ζωγράφος, Πάμπλο Πικάσο.

το 1939 ο σκηνοθέτης του κινηματογράφου και συγγραφέας, Νίκος Νικολαΐδης.

Θάνατοι

Το 625 πέθανε ο Πάπας Βονιφάτιος Ε’.

το 1647 ο ιταλός φυσικός και μαθηματικός, που εφηύρε, μεταξύ άλλων, το βαρόμετρο, Εβαντζελίστα Τοριτσέλι.

το 1973 ο αιθίοπας θρύλος του μαραθωνίου και χρυσός Ολυμπιονίκης, Αμπέμπε Μπικίλα.

το 1980 ο Νάσος Μπότσης, εκδότης και ιδιοκτήτης των εφημερίδων “Ακρόπολη” και “Απογευματινή”.

το 2001 η Σοράγια, η “θλιμμένη πριγκίπισσα”, δεύτερη σύζυγος του σάχη της Περσίας, Ρεζά Παχλεβί.

 

 

ΑΠΕ-ΜΠΕ