Οι καρδιαγγειακές παθήσεις παραμένουν η πρώτη αιτία πρόωρου θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με 1,7 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο και ετήσιο οικονομικό κόστος που υπολογίζεται στα 282 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αν δεν υπάρξει άμεση δράση, η επιβάρυνση αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά έως το 2050.

Στην Ελλάδα, τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες. Παράγοντες όπως το υψηλό ποσοστό καπνίσματος, η έλλειψη άσκησης, η παχυσαρκία και η αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση και η ηχορύπανση επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση, ενισχύοντας τους γνωστούς και τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου.

Τα παραπάνω επισημαίνει ο καθηγητής Καρδιολογίας του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ), κ. Κωνσταντίνος Τούτουζας, μιλώντας στο ΑΠΕ- MΠE στο περιθώριο των Πανελλήνιων Σεμιναρίων των Ομάδων Εργασίας της ΕΚΕ, που διεξάγονται 12-14 Φεβρουαρίου στη Θεσσαλονίκη.

Στο τέλος του προηγούμενου έτους η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε το EU Safe Hearts Plan, που συνιστά την πρώτη ολοκληρωμένη στρατηγική για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία των καρδιαγγειακών παθήσεων. Το Σχέδιο δίνει έμφαση στην πρόληψη, στην αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου όπως το κάπνισμα και η ανθυγιεινή διατροφή, στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία μεταξύ των κρατών-μελών.

Όπως αναφέρει ο κ. Τούτουζας, σε εθνικό επίπεδο, η ΕΚΕ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση προγραμμάτων πρόληψης, την καλύτερη κάλυψη νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών, τη λειτουργία Κέντρων Καρδιαγγειακής Αποκατάστασης, καθώς και για δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης του πληθυσμού. Παράλληλα, έχει προτείνει την ένταξη μαθημάτων πρόληψης και προαγωγής υγείας στο εκπαιδευτικό σύστημα.

«Στόχος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας είναι ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Καρδιαγγειακών Νοσημάτων, με τη στήριξη της Πολιτείας, ώστε να μειωθεί ουσιαστικά η θνητότητα και η νοσηρότητα τα επόμενα χρόνια προς όφελος της κοινωνίας», σημειώνει ο κ. Τούτουζας.

Οι προτάσεις της ΕΚΕ

Η ΕΚΕ προτείνει την υποχρεωτική εφαρμογή θρομβόλυσης σε απομακρυσμένες περιοχές και θεσμοθέτηση της Καρδιακής Αποκατάστασης των ασθενών. Σύμφωνα με τον κ. Τούτουζα, μία από τις σημαντικότερες προτάσεις της ΕΚΕ, η οποία μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διάσωση ζωών, αφορά την υποχρεωτική εφαρμογή της θρομβόλυσης σε περιοχές που βρίσκονται μακριά από Αιμοδυναμικό Τμήμα.

«Η άμεση και αποτελεσματική επαναιμάτωση του μυοκαρδίου αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη θεραπευτική αντιμετώπιση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Οι ασθενείς που προσέρχονται εντός 12 ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων θα πρέπει να υποβάλλονται άμεσα σε θεραπεία επαναιμάτωσης είτε με πρωτογενή διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση (αγγειοπλαστική) είτε, σε περίπτωση αδυναμίας έγκαιρης πρόσβασης σε κέντρα με δυνατότητα αγγειοπλαστικής, με ινωδολυτική θεραπεία (θρομβόλυση)», εξηγεί ο κ. Τούτουζας και προσθέτει ότι η πρακτική αυτή βασίζεται σε ισχυρά επιστημονικά δεδομένα και περιλαμβάνεται στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες των τελευταίων τριών δεκαετιών, συμπεριλαμβανομένων των πλέον πρόσφατων οδηγιών της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes).

Η θρομβόλυση, όπως αναφέρει ο κ. Τούτουζας, προλαμβάνει κατά μέσο όρο 30 πρώιμους θανάτους ανά 1.000 ασθενείς, όταν χορηγείται εντός έξι ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων. Το όφελος είναι ακόμη πιο εμφανές σε ασθενείς υψηλότερου κινδύνου, όπως οι ηλικιωμένοι.

Η προνοσοκομειακή εφαρμογή της θρομβόλυσης αποτελεί βέλτιστη πρακτική, όπου υπάρχουν οι προϋποθέσεις. Εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό μπορεί να ερμηνεύσει το ηλεκτροκαρδιογράφημα επί τόπου ή με δυνατότητα διαβίβασης για απομακρυσμένη εκτίμηση. Στόχος είναι η έναρξη της χορήγησης του φαρμάκου να γίνεται εντός 10 λεπτών από τη διάγνωση του εμφράγματος.

Η κλινική τεκμηρίωση για την πρακτική αυτή χαρακτηρίζεται ισχυρή. Μετα- ανάλυση έξι τυχαιοποιημένων μελετών έδειξε ότι η προνοσοκομειακή θρομβόλυση μειώνει τη θνητότητα σε σύγκριση με την ενδονοσοκομειακή, ιδιαίτερα όταν η δεύτερη εφαρμόζεται εντός δύο ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων.

Μετά τη θρομβόλυση, ο ασθενής θα πρέπει να μεταφέρεται το ταχύτερο δυνατό σε νοσοκομείο που διαθέτει Αιμοδυναμικό Τμήμα και να υποβάλλεται σε στεφανιογραφία, με προοπτική αγγειοπλαστικής, εντός 24 ωρών από την ολοκλήρωση της θρομβόλυσης.

Με ευθύνη των νοσοκομείων των Υγειονομικών Περιφερειών ή άλλου αρμόδιου φορέα, θα πρέπει να διασφαλιστεί η εκπαίδευση των γενικών ιατρών και παθολόγων στις στρατηγικές επαναιμάτωσης και στη διαδικασία της θρομβόλυσης.

Επιπλέον, η αξιοποίηση της τηλεϊατρικής ή άλλων τεχνολογιών τηλεπικοινωνιών πρέπει να θεσπιστεί για την υποστήριξη, επικοινωνία και καθοδήγηση των γενικών ιατρών ή παθολόγων που διενεργούν θρομβόλυση σε ασθενείς με οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, έτσι ώστε να υπάρχει διασύνδεση με την Καρδιολογική Κλινική του Νοσοκομείου αναφοράς. Η πρόταση της ΕΚΕ έχει υποβληθεί στο Υπουργείο και έχει κοινοποιηθεί στον υπουργό Υγείας και αναμένουμε τις επόμενες εβδομάδες θετικές εξελίξεις», προσθέτει ο κ. Τούτουζας.

«Τέλος ιδιαίτερα σημαντική θεωρούμε ότι είναι η θεσμοθέτηση της Καρδιακής Αποκατάστασης μετά από έμφραγμα του Μυοκαρδίου και μείζονες επεμβάσεις όπως by pass, TAVI κ.ά. Θα πρέπει οι ασθενείς -μετά την νοσηλεία τους- να υποβάλλονται σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, με συμμετοχή εξειδικευμένων στο αντικείμενό τους ιατρών αλλά και φυσικοθεραπευτών, με στόχο μια ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος υγείας τους» επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από τα φαρμακεία της γειτονιάς τους θα μπορούν πλέον να προμηθεύονται από τις 16 Φεβρουαρίου οι ασθενείς  τα φάρμακα  υψηλού  κόστους (ΦΥΚ) καθώς μετά από σχεδόν οκτώ μήνες διαδικασιών, το υπουργείο Υγείας και ο ΕΟΠΥΥ ολοκλήρωσαν τις απαραίτητες ενέργειες για τη διακίνηση  αυτών των φαρμάκων.

Το μέτρο αυτό αναμένεται να βάλει τέλος στην ταλαιπωρία των χρονίως πασχόντων και στις ουρές έξω από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. «Με αυτόν τον τρόπο θα λυθεί το μεγάλο πρόβλημα των ουρών που μας ντρόπιαζε σαν χώρα, των ανθρώπων οι οποίοι χειμώνα μέσα στο κρύο και καλοκαίρι μέσα στον καύσωνα  περίμεναν έξω από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ για να προμηθευτούν το φάρμακό τους.

Αρχίζουμε σταδιακά  με δύο κατηγορίες ασθενών οι οποίοι θα εξυπηρετούνται με τα φάρμακά τους από τα φαρμακεία μας  και σταδιακά θα προχωρήσουμε και σε άλλες παθήσεις που θα εξυπηρετούνται από εμάς, έτσι ώστε να φτάσουμε σιγά σιγά ο μεγαλύτερος όγκος αυτών των φαρμάκων,ειδικά όσα δεν είναι νοσοκομειακού περιβάλλοντος,τα οποία θα πρέπει να χρησιμοποιούνται στα νοσοκομεία  να μπορεί να τα παίρνει ο κόσμος μέσα από τα φαρμακεία μας. Είναι ένα πολύ σημαντικό  βήμα ανακούφισης των ασθενών αυτών οι οποίοι πάσχουν από σοβαρές παθήσεις, είναι ένα βήμα το οποίο το είχε αντιληφθεί ο πρωθυπουργός εδώ και πάρα πολλά χρόνια από την εποχή που ήταν ακόμη στην αντιπολίτευση» δήλωσε ο πρόεδρος του ΦΣΘ Διονύσιος Ευγενίδης στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργάνωσε ο Σύλλογος.

Σε πρώτη φάση,το μέτρο αφορά ογκολογικούς ασθενείς και ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, καλύπτοντας περίπου 23.000 συνταγές μηνιαίως. Σταδιακά θα ενταχθούν και άλλες κατηγορίες, όπως ασθενείς με ηπατίτιδα Β και D και άσθμα, με στόχο έως το πρώτο τρίμηνο του 2026 να διατίθενται περίπου 66.000 συνταγές μηνιαίως μέσω ιδιωτικών φαρμακείων. Στο νομό Θεσσαλονίκης τα ΦΥΚ θα διατίθενται από όλα σχεδόν τα φαρμακεία πλην 17 που δήλωσαν ότι δεν επιθυμούν τη διάθεσή τους.

«Τα φάρμακα υψηλού κόστους, όπως όλα τα φάρμακα, πρέπει να διακινούνται μέσω των φαρμακείων, ώστε η πρόσβαση των ασθενών με σοβαρές παθήσεις να είναι εύκολη. Οι ασθενείς θα μπορούν πλέον να απευθύνονται στο φαρμακείο της γειτονιάς τους και να παραλαμβάνουν άμεσα και δωρεάν το φάρμακό τους, με πλήρη ενημέρωση για τη χρήση και τις πιθανές παρενέργειες» πρόσθεσε ο κ .Ευγενίδης.

Ο ΦΣΘ προγραμματίζει εκστρατεία ενημέρωσης των πολιτών μέσω ραδιοφώνου και social media, ενώ το θέμα θα αναδειχθεί και στο 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής στις 28–29 Μαρτίου.

Οδηγίες για τους ασθενείς:

Τι πρέπει να κάνουν οι ασθενείς

Η διαδικασία που προβλέπεται για τους πολίτες είναι η εξής:

-κατά τη συνταγογράφηση της συνταγής με ΦΥΚ από τον ιατρό, ο ασθενής θα ενημερώνεται μέσω μηνύματος που θα εκδίδεται από το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης (ΗΔΥΚΑ) και θα εκτυπώνεται πάνω στη συνταγή για τη δυνατότητα διάθεσής του εντελώς δωρεάν από το ιδιωτικό φαρμακείο. Οι συνταγές πρέπει να αναγράφουν μόνο φάρμακα που μπορούν να διατεθούν με τον συγκεκριμένο τρόπο και έναν κωδικό ΕΟΦ κάθε φορά

-για να επιλέξει ο ασθενής τη λήψη φαρμάκων μέσω ιδιωτικού φαρμακείου θα πρέπει να εισέλθει στην «Εφαρμογή διάθεσης φαρμάκων υψηλού κόστους (ΦΥΚ)»  χρησιμοποιώντας τους κωδικούς taxisnet και τον ΑΜΚΑ του (https://fyk.eopyy.gov.gr/login)

-για τη βοήθεια των ασθενών θα υπάρχει δυνατότητα συνδυαστικής αναζήτησης του φαρμακείου με στοιχεία όπως όνομα φαρμακείου, περιοχή, πόλη, τηλέφωνο

-στην εφαρμογή θα υπάρχει λίστα με όλα τα φαρμακεία μέλη του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, εκτός από εκείνα που έχουν ζητήσει την εξαίρεσή τους

-κάθε συνταγή υποβάλλεται σε ηλεκτρονικό προέλεγχο από τον ΕΟΠΥΥ (έλεγχος κανονικότητας, πάθησης και ιστορικού). Ο ασθενής ενημερώνεται ηλεκτρονικά για την αποδοχή ή απόρριψη του αιτήματος. Σε περίπτωση απόρριψης θα ενημερώνεται μέσω του συστήματος ο δικαιούχος περίθαλψης με συνοπτική αιτιολογία.

Παράδοση και παραλαβή

Τα φάρμακα αποστέλλονται από τον ΕΟΠΥΥ στο φαρμακείο μέσω φαρμακευτικών εταιρειών ή της πιστοποιημένης εταιρείας αποστολής φαρμάκων και των φαρμακαποθηκών. Ο συνολικός χρόνος από την έγκριση μέχρι την παραλαβή δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δέκα εργάσιμες ημέρες.

Ο φαρμακοποιός ελέγχει την ταυτοπροσωπία του δικαιούχου ή τη νόμιμη εξουσιοδότηση, διασφαλίζει την ακεραιότητα του σκευάσματος και την τήρηση της ψυχρής αλυσίδας, ενώ έχει το δικαίωμα άρνησης παραλαβής σε περίπτωση αλλοίωσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ