Με αφορμή την ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την εξέλιξη του κύκλου εργασιών στα καταστήματα Λιανικού εμπορίου εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων κατά το Α΄ τρίμηνο του 2026, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφούνης δήλωσε:

«Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ επιβεβαιώνει τις συνεχείς προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το ελληνικό εμπόριο και μάλιστα άμεσα. Για ένα ακόμη τρίμηνο, και χωρίς να έχουν αποτυπωθεί πλήρως οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στο εισόδημα των νοικοκυριών και στις τιμές των προϊόντων, η πτώση του κύκλου εργασιών κατά 0,8% σε πραγματικούς όρους στο σύνολο των εμπορικών επιχειρήσεων (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) προμηνύει μία ακόμη πιο δύσκολη συνέχεια. Η νέα τριμηνιαία κάμψη του τζίρου σε αποπληθωρισμένες τιμές έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: Αποτυπώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις πολύ μικρές επιχειρήσεις (-3,1%), οι οποίες αποτελούν και τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων στη χώρα μας.

Πολύ μικρότερες απώλειες εμφανίζουν οι  μικρές επιχειρήσεις (-0,2%) ενώ οι μεσαίες και οι μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις κατέγραψαν αξιοσημείωτες ανόδους στον τζίρο, ακόμη και μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού (5,2% και  1,4% αντίστοιχα). Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν την ευαλωτότητα των πολύ μικρών και μικρών εμπορικών επιχειρήσεων, που δείχνουν εμφανή σημάδια κόπωσης και ελλείμματος ρευστότητας υπό το βάρος του διογκωμένου λειτουργικού κόστους και σε περιβάλλον συμπιεσμένης αγοραστικής δύναμης, υπέρμετρων φορολογικών επιβαρύνσεων και κοστοβόρου ψηφιακής γραφειοκρατίας. Η αντιστροφή αυτής της πορείας αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας, μέσα από ένα πλαίσιο αναπτυξιακών παρεμβάσεων, χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών ελαφρύνσεων, ξεκάθαρα στοχευμένων στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας».

Εξέλιξη Κύκλου Εργασιών στα καταστήματα Λιανικού Εμπορίου

εκτός Τροφίμων/Οχημάτων /Καυσίμων

Α΄ τρίμηνο 2026

Μικρή πτώση (0,8%) σε πραγματικές τιμές στον κύκλο εργασιών του κλάδου

• Το Ά τρίμηνο του 2026, ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων μειώθηκε, σε πραγματικές τιμές, κατά 0,8%, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, [όταν σε ονομαστικές τιμές αυξήθηκε κατά +2,2%][1].
• Η εξέλιξη αυτή σημαίνει πως ο αύξηση του τζίρου στο σύνολο του λιανικού οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών (πληθωρισμό) και όχι στην πώληση περισσότερων προϊόντων.
• Η πλέον όμως ανησυχητική εξέλιξη έγκειται στο γεγονός ότι η επιβράδυνση/ υποχώρηση του κύκλου εργασιών σε πραγματικούς όρους φαίνεται να παγιώνεται το τελευταίο χρονικό διάστημα (Διάγραμμα 1).

Μεγάλες και ΜμΕ: Σημαντικές οι διαφοροποιήσεις

• Το Α΄ τρίμηνο του 2026, οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν αξιοσημείωτη ενίσχυση των πραγματικών τους πωλήσεών κατά 1,4% [+4,4%] (Διάγραμμα 2).
• Αντίθετα, για το σύνολο των ΜμΕ στο λιανικό, ο κύκλος εργασιών, σε διορθωμένες ως προς τον πληθωρισμό τιμές, υποχώρησε κατά 1,5% [+1,5%] .

Η διάρθρωση του τζίρου εντός των ΜμΕ

• Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι πωλήσεις χωρίς τις ανοδικές πιέσεις του πληθωρισμού υποχώρησαν, συγκριτικά με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, κατά 3,1% [-0,2%] (Διάγραμμα 3).
• Οι μικρές επιχειρήσεις φαίνεται να πιέζονται λιγότερο καθώς, σε πραγματικές τιμές, η πτώση στον τζίρο ανήλθε σε 0,2%[+2,8%].
• Σε σαφώς καλύτερη κατάσταση οι μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες σε αποπληθωρισμένες τιμές είδαν τον πραγματικό τους τζίρο να ενισχύεται κατά 5,2%[+8,3%] .

Σημαντικά δεδομένα για την εξέλιξη του κύκλου εργασιών στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων

• Σε όρους απόλυτων μεγεθών, η ονομαστική αύξηση του κύκλου εργασιών για το Ά τρίμηνο του 2026 ανήλθε σε 128,8 εκ. ευρώ, με το συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 5,88 δις ευρώ από 5,76 το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025.
• Η πολύ ισχυρή ποσοστιαία μείωση (σε πραγματικούς όρους) στην κατηγορία «Λιανικό Εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα» (-28,1%) το Ά τρίμηνο του 2026 δεν επιτρέπει τη εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων περί ανακατεύθυνσης ή μη των καταναλωτών σε πιο φθηνά και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα.
• Το Α΄ τρίμηνο του 2026, σε επιμέρους κατηγορίες λιανικού εμπορίου (εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων) και σε πραγματικές τιμές, οι μεγαλύτερες αυξήσεις του τζίρου εντοπίστηκαν στις επιμέρους κατηγορίες: «Ρολογιών και Κοσμημάτων» (+8,8%), «Ηλεκτρικών οικιακών συσκευών» (+8,0%), «Παιχνιδιών» (+7,2%), «Τηλεπικοινωνιακού Εξοπλισμού» (+7,1%), «Σιδηρικών και Χρωμάτων» (+6,7%), ενόψει και της έναρξης της τουριστικής περιόδου.
• Αντίθετα, στις κατηγορίες με τη μεγαλύτερη πραγματική πτώση τζίρου συγκαταλέγονται εκείνες του: «Μεταχειρισμένων ειδών» (-28,1%), «Κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων» (-15,6%), «Επίπλων και Φωτιστικών» (-7,1%), «Καλλυντικών και Ειδών Καλλωπισμού» (-6,7%).
• Οι πωλήσεις στην «καρδιά του παραδοσιακού εμπορίου», δηλαδή της ένδυσης και της υπόδησης, ήταν και πάλι υποτονικές σε απαλλαγμένες από τον πληθωρισμό τιμές (Ένδυση: -1,2% και Υπόδηση: -0,6%). Αυτή η επιμονή αντικατοπτρίζει την έλλειψη του διαθέσιμου εισοδήματος αλλά και συνεχούς διογκούμενης αβεβαιότητας λόγω της πολεμικής σύγκρουσης στο Ιράν.
• Συνεχίστηκε και το Α΄ τρίμηνο η αύξηση των ακάλυπτων επιταγών (σε ποσά) συγκριτικά με το ίδιο διάστημα το 2025. Η εν λόγω εξέλιξη αφορά και κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους και υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά. Η εικόνα αυτή μπορεί να ανατραπεί μόνο μέσα από την άμεση επαναφορά του μέτρου των 120 δόσεων για οφειλές στο δημόσιο και την ελάφρυνση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων.
• Γενικότερα, οι υποτονικές επιδόσεις του εμπορίου θα περιορίσουν το προβλεπόμενο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης εξαιτίας της, παραδοσιακά, πολύ ισχυρής εξάρτησης του τελευταίου με την κατανάλωση.

• Ανάλυση ανά περιφέρεια (2025/2024) (εκτός τροφίμων/ καυσίμων/ οχημάτων): Ο κύκλος εργασιών (επίσης σε πραγματικούς όρους) αυξήθηκε κυρίως στις περιφέρειες Αττικής (+0,3%) και Βορείου Αιγαίου (+0,3%). Αντίθετα, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου στις περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας (-3,6%) και Πελοποννήσου (-3,0%) κατέγραψε  την ισχυρότερη υποχώρηση.

Παράρτημα Διαγραμμάτων

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. – Επεξεργασία Δεδομένων ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ

Οι μεταβολές υπολογίζονται σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. – Επεξεργασία Δεδομένων ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ

Οι μεταβολές υπολογίζονται σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. – Επεξεργασία Δεδομένων ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ

Οι μεταβολές υπολογίζονται σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

[1] Σε αγκύλες [  ] οι ποσοστιαίες  μεταβολές του κύκλου εργασιών σε ονομαστικές τιμές.

Αύξηση 526 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2025 – Στα 3,869 δισ. το συνολικό «άνοιγμα» μαζί με τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων.  

Σε 3,103 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν στο τέλος Μαρτίου 2026 οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις φορέων του δημοσίου, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μηνιαίου Δελτίου της Γενικής Κυβέρνησης, το οποίο εκδόθηκε από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Το ποσό είναι αυξημένο κατά 526 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, όταν είχαν διαμορφωθεί σε 2,577 δισ. ευρώ. Πάνω από τα μισά εξ αυτών προέρχονται από οφειλές νοσοκομείων, ενώ στους τρεις πρώτους μήνες του 2026 υπερδιπλασιάστηκαν τα ληξιπρόθεσμα χρέη φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα οποία παρέμεναν απλήρωτα ως το τέλος του 2025.

Αν συνυπολογιστούν και οι επιστροφές φόρων που εκκρεμούσαν προς καταβολή ως τον Μάρτιο, το συνολικό ύψος των ανεξόφλητων υποχρεώσεων του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα ανέρχεται σε 3,869 δισ. ευρώ, έναντι 3,299 δισ. ευρώ στο τέλος του περασμένου έτους. Η αύξηση στο συνολικό «άνοιγμα» φθάνει στα 570 εκατ. ευρώ μέσα στο πρώτο τρίμηνο.

Τα χρέη των νοσοκομείων

Το μεγαλύτερο τμήμα των ληξιπρόθεσμων οφειλών εξακολουθούν να συγκεντρώνουν τα νοσοκομεία. Στο τέλος Μαρτίου τα χρέη τους διαμορφώθηκαν σε 1,590 δισ. ευρώ, από 1,696 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Παρά τη μείωση σε μηνιαία βάση, οι υποχρεώσεις τους έχουν αυξηθεί σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, οπότε ανέρχονταν σε 1,397 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η αποκλιμάκωση από μήνα σε μήνα συνδέεται και με την επιτάχυνση των συμψηφισμών, μεταξύ άλλων μέσω του clawback. Ωστόσο, το επίπεδο των οφειλών εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό και να επιβαρύνει συνολικά την εικόνα της γενικής κυβέρνησης.

Αυξήσεις σε ΟΚΑ και ΟΤΑ

Τα ληξιπρόθεσμα χρέη των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης ανήλθαν σε 668 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο, από 606 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται και 199 εκατ. ευρώ οφειλών του ΕΟΠΥΥ που παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Αύξηση καταγράφεται και στα απλήρωτα χρέη από Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με τις οφειλές τους να ανέρχονται σε 446 εκατ. ευρώ, από 412 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Ωστόσο τον Δεκέμβριο του 2025 είχαν περιοριστεί στα 180 εκατ. ευρώ, δηλαδή υπερδιπλασιάστηκαν σε τρεις μήνες.

Ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα χρέη των λοιπών νομικών προσώπων του Δημοσίου, στα 200 εκατ. ευρώ από 165 εκατ. ευρώ έναν μήνα νωρίτερα.

Εκκρεμείς επιστροφές φόρων

Στα 766 εκατ. ευρώ διαμορφώθηκαν τον Μάρτιο οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, από 722 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025. Από αυτά, 329 εκατ. ευρώ αφορούν ληξιπρόθεσμες επιστροφές άνω των 90 ημερών, ενώ 437 εκατ. ευρώ αφορούν εκκρεμότητες κάτω των 90 ημερών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ