Με αφορμή την ψήφιση νόμου από τη νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση Μητσοτάκη για τη μεταβίβαση σε τρεις εταιρίες των υδάτινων και πολιτιστικών πόρων της χώρας, με απώτερο στόχο την πλήρη ιδιωτικοποίησή τους, η Χριστιανική Δημοκρατία εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:
- Αυτές τις μέρες, σε 3 εταιρείες (ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ, Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων) μεταβίβασε η κυβέρνηση Μητσοτάκη τη διαχείριση των υδάτινων και των πολιτιστικών “πόρων” της χώρας αυτές τις μέρες. Και οι τρεις εντάσσονται στο πλαίσιο της περαιτέρω ιδιωτικοποίησης των βασικών αυτών αγαθών.
2.Για την παράδοσή μας, από τα σοφιολογικά έργα της Παλαιάς Διαθήκης ως τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και πέραν αυτού, η παιδεία και η κουλτούρα ιδιαίτερα είναι το ύψιστο αγαθό, σύμφωνα με τη διαχρονική διατύπωσή του τελευταίου: “Οἶμαι δὲ πᾶσιν ἀνωμολογῆσθαι τὸν νοῦν ἐχόντων, παίδευσιν τῶν παρ’ ἡμῖν ἀγαθῶν εἶναι τὸ πρῶτον· οὐ ταύτην μόνην τὴν εὐγενεστέραν καὶ ἡμετέραν, ἣ πᾶν τὸ ἐν λόγοις κομψὸν καὶ φιλότιμον ἀτιμάζουσα μόνῃς ἔχεται τῆς σωτηρίας καὶ τοῦ κάλλους τῶν νοουμένων· ἀλλὰ καὶ τὴν ἔξωθεν…” Η νεοφιλελεύθερη δεξιά και το ακραίο κέντρο, αντίθετα, έχουν μια διαμετρικά αντίθετη θεώρηση των πραγμάτων. Από την μία, βλέπουν τους συνανθρώπους μας ως “ανθρώπινους πόρους”, δηλαδή όχι ως εικόνα Θεού ή αυτοσκοπό, αλλά ως μέσο για την επίτευξη της μέγιστης κερδοφορίας ή του μέγιστου μεριδίου αγοράς εκ μέρους της αγοράς. Με ανάλογη ποταπότητα αντιμετωπίζουν τον πολιτισμό και την παιδεία, η οποία περιορίζεται στην προπαρασκευή αναλώσιμων “παραγωγικών πόρων” προς χρήση στα κάτεργα του νεοφιλελευθερισμού. Ανήκουν λοιπόν στους “σκαιούς και απαιδεύτους” που υποτιμούν την ανθρωπιστική παιδεία και τον πολιτισμό μας και που καθιστούν την πρόσβαση σε αυτόν εμπόρευμα που, εντός θεσμικού πλαισίου που ορίζεται από το “επιτελικό κράτος, υπόκειται στους νόμους της αγοράς και της αύξησης των εσόδων του.
3.Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργείται Ανώνυμη Εταιρεία Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ ΑΕ) που θα εποπτεύεται από τον αρμόδιο Υπουργό. Ασφαλώς, κάτι τέτοιο είναι το μέγιστο που μπορεί να “χωρέσει” το παρόν Σύνταγμα και ο,τιδήποτε επιπλέον θα ήταν -ακόμη και με τη “διασταλτικότερη” ερμηνεία και τους πιο δοτούς δικαστές- εξόφθαλμα παράνομο. Εντούτοις, όταν ένας οργανισμός καλείται να εργαστεί με κριτήρια ιδιωτικής οικονομίας, ακόμα και με κάποιες υποθετικές προβλέψεις για “ευπαθείς ομάδες”, τότε στην Πολιτεία απομένει η λειτουργία του “νυκτοφύλακος κυνός”, δηλαδή να επιβλέπει ότι η Ανώνυμη Εταιρεία που διαχειρίζεται την πολυαίωνη ελληνική και βυζαντινή-ρωμαΐικη κληρονομιά εφαρμόζεται τα προαναφερόμενα κριτήρια κερδοσκοπικής αποδοτικότητας. Αυτό αναμφίβολα συνιστά εταιρικοποίηση και, ως επί το πλείστον, έμμεση ιδιωτικοποίηση.
4.Ανάλογα ισχύουν και για τα νομοθετήματα που αφορούν τη διαχείριση του νερού. Οι κατά τόπους δημοτικοί οργανισμοί ύδρευσης περνούν στις εταιρείες ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, καταλύοντας το αυτοδιοίκητό τους. “Πρόφαση εν αμαρτίαις” συνιστά η λειψυδρία και η κλιματική κρίση, πρόφαση που σιγοψηνόταν επί μεγάλο χρονικό διάστημα από τους πολυπληθείς κυβερνητικούς ψιττακίσκους στα ΜΜΕ.
5.Ήδη η Κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επιχειρήσει επίμονα, πέρα από την εισαγωγή της μετοχής στο Χρηματιστήριο, να θέσει υπό τον έλεγχο των ιδιωτών ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, αλλά έχει μέχρι στιγμής προσκρούσει στην άρνηση του Συμβουλίου Επικρατείας, η Ολομέλεια του οποίου με τις 190 -191/2022 αποφάσεις της έκρινε αντισυνταγματική τη μεταβίβαση της πλειοψηφίας των μετοχών των εταιρειών ύδρευσης (ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ) στην αποκαλούμενη “Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας”, το Υπερταμείο που έχει οριστεί από τους Δανειστές ως ο ληστρικός μηχανισμός εκποίησης των “ασημικών” της χώρας. Με βάση την αρχή ότι η ύδρευση μπορεί να παρέχεται μόνο από το Δημόσιο και δεν πρέπει να επαφίεται σε κερδοσκοπικά συμφέροντα.
6.Αφού δεν μπόρεσαν να ιδιωτικοποιήσουν τις ΕΥΔΑΠ/ΕΥΘ, επιχείρησαν να αφαιρέσουν από την ΕΥΔΑΠ ένα ζωτικής σημασίας αντικείμενο, τη διαχείριση του υδροδοτικού συστήματος που εξασφαλίζει πόσιμο νερό στον μισό πληθυσμό της Χώρας, με πηγές ύδρευσης τρεις τεχνητές λίμνες (Εύηνου, Μόρνου και Μαραθώνα) και μία φυσική λίμνη (Υλίκης-[ΦΩΤΟ]) και από πλήθος υπόγειων υδατικών πόρων, από ένα εκτεταμένο σύστημα διασύνδεσης αυτών σε ακτίνα 495 χλμ και από τις εγκαταστάσεις άντλησης, αποθήκευσης, ελέγχου και ασφαλούς μεταφοράς του νερού έως την είσοδο των μονάδων επεξεργασίας. Προκήρυξαν «διαγωνισμό» ανάθεσης του έργου σε ιδιώτες.
7.Με την απόφαση 1886/2022 της μείζονος σύνθεσης του Δ’ Τμήματος του ΣτΕ, ακυρώθηκε ο Διαγωνισμός για την ανάθεση με σύμβαση Σύμπραξης Δημοσίου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), ιδίως διότι δέχθηκε ως αδιαίρετο σύνολο την ΕΥΔΑΠ και το σύστημα υδροδότησης, από την πηγή στη βρύση, με αποτέλεσμα, να προστατεύεται συνταγματικά ο απολύτως δημόσιος χαρακτήρας του και να μη μπορεί να διαχωριστεί.
8.Όμως, είναι προφανές ότι η Κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει εγκαταλείψει τα σχέδιά της για την ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων, αφού με το νόμο 5037/2023 η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) μετονομάστηκε σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων με συνέπεια τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της και στην παροχή υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης αστικών αποβλήτων, παρά το γεγονός ότι με βάση τη νομολογία του ΣτΕ, αντικείμενο «ρύθμισης» δεν υφίσταται αφού επιβάλλεται οι υπηρεσίες αυτές να είναι υπό δημόσιο έλεγχο.
9.Στην κατεύθυνση αυτή κινείται η “απαλλοτρίωση” αυτή και συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των υδάτινων πόρων στις δύο εισηγμένες στο Χρηματιστήριο εταιρείες και η υπαγωγή της στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Ευελπιστούμε ότι το ΣτΕ σε νέα τέτοια απόπειρα θα εμμείνει στη νομολογία του και δεν θα βρεθούμε προ εκπλήξεων ανάλογων με την ανατροπή της πάγιας νομολογίας που θεωρούσε αντίθετη με το Σύνταγμα την ίδρυση «μη κρατικών» ΑΕΙ.
- Είναι σαφές και ανησυχητικό ότι στις αρχές της Μεταπολίτευσης το κυβερνών κόμμα ιδρύθηκε με διαφορετικές αρχές. Χαρακτηριστικά, οι Ιστορικοί της εποχής (Απ. Βακαλόπουλος) τονίζουν τον χαρακτηρισμό του “σοσιαλμανούς” που επιφύλαξε ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων στον αείμνηστο Κωνσταντίνο Καραμανλή, με τις εθνικοποιήσεις στις οποίες προχώρησε και άλλες πολιτικές κοινωνικού χαρακτήρα. Σήμερα, η Νέα Δημοκρατία του κ. Μητσοτάκη όχι απλώς έχει εκτροχιαστεί σε ένα οριακά αντισυνταγματικά αντικοινωνικό νεοφιλελευθερισμό, αλλά με τα νομοθετήματά της ετοιμάζεται να προχωρήσει σε επιπλέον απευθείας αναθέσεις σε μεγάλης κλίμακας εργολήπτες, ανάλογους της επταετούς θητείας της. Εκπροσωπεί, λοιπόν, αν λάβουμε υπόψη και τον τρόπο διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων και έμμεσης παραχάραξης του εκλογικού αποτελέσματος μέσω εξαγοράς συνειδήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ κ.ά.), έναν αυταρχικό, ευνοιοκρατικό και πελατειακό νεοφιλελευθερισμό σε μια πρωτόγνωρη κλίμακα και έχει εγκαταλείψει την παραδοσιακή απεύθυνσή της στην μεσαία τάξη προς χάριν των κρατικοδίαιτων “αρίστων” και ολιγοπωλητών της κοινωνικοοικονομικής ελίτ που αισχροκερδούν και κλέβουν, κατά την Πατερική έννοια, τους νεόπτωχους συμπολίτες μας.
11.Ως Χριστιανική Δημοκρατία, θεωρούμε τόσο το νερό όσο και τα πολιτιστικά μας αγαθά κορυφαίας σπουδαιότητας αγαθά, τα οποία πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους όλοι οι Έλληνες πολίτες, ανεξαρτήτως εισοδήματος, και μάλιστα κατ’ ελάχιστον οι φτωχότερες και άπορες τάξεις χωρίς αντίτιμο. Καλούμε όλη την αντιπολίτευση και κάθε σώφρονα πολίτη ανεξαρτήτως αφετηρίας σε συσπείρωση εναντίον των επονείδιστων αυτών νομοθετημάτων, με στόχο την κατάργησή τους.
