Η έκθεση στο μικρόβιο του στομάχου Helicobacter pylori (ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού) ενδέχεται να συνδέεται με περισσότερες από μία στις πέντε περιπτώσεις καρκίνου του εντέρου παγκοσμίως, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης «eGastroenterology».
Ο καρκίνος του εντέρου αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Το 2022 καταγράφηκαν παγκοσμίως σχεδόν δύο εκατομμύρια νέα περιστατικά και περίπου 900.000 θάνατοι από τη νόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού αποτελεί αποδεδειγμένα καρκινογόνο παράγοντα, λόγω της τεκμηριωμένης αιτιώδους σχέσης του με τον καρκίνο του στομάχου. Ωστόσο, ο πιθανός ρόλος του στην εμφάνιση καρκίνου του εντέρου εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έντονης επιστημονικής συζήτησης.
Μια ερευνητική ομάδα από πανεπιστήμια των ΗΠΑ, του Χονγκ Κονγκ και της Ολλανδίας επιχείρησε να εκτιμήσει σε ποιο βαθμό η έκθεση στο μικρόβιο μπορεί να συνδέεται με τον παγκόσμιο αριθμό περιστατικών καρκίνου του εντέρου. Για τον σκοπό αυτό αξιοποίησε στοιχεία από συστηματικές ανασκοπήσεις και αναλύσεις συγκεντρωμένων δεδομένων, τα οποία κατηγοριοποιήθηκαν με βάση διάφορους παράγοντες, όπως η γεωγραφική περιοχή, η διαγνωστική μέθοδος, το φύλο, η πρόσβαση σε εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του εντέρου και η χρήση θεραπείας εκρίζωσης του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού.
Η ανάλυσή τους κατέδειξε ότι η έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού συνδεόταν με 1,6 φορές υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του εντέρου σε σύγκριση με τη μη έκθεση. Δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές όταν τα δεδομένα κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με το φύλο, την ηλικία (άνω και κάτω των 60 ετών), τη διαγνωστική μέθοδο ή την ύπαρξη εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του εντέρου.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι συγκεντρωμένες εκτιμήσεις κινδύνου από 43 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά περισσότεροι από 48,5 εκατομμύρια άνθρωποι, έδειξαν ότι η έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού μπορεί να συνδέεται με περίπου μία στις πέντε περιπτώσεις καρκίνου του εντέρου (22%). Ωστόσο, το εκτιμώμενο ποσοστό ήταν αρκετά χαμηλότερο όταν η ανάλυση περιορίστηκε σε 14 μελέτες που βασίζονταν σε πληθυσμιακά δεδομένα και σε μελέτες κοόρτης, φτάνοντας το 12%.
Σε δυτικό Ειρηνικό και Μογγολία τα υψηλότερα ποσοστά
Σε επίπεδο περιοχών και χωρών, ο δυτικός Ειρηνικός και η Μογγολία εμφάνισαν τα υψηλότερα εκτιμώμενα ποσοστά περιστατικών που ενδέχεται να συνδέονται με την έκθεση, 25% και 36% αντίστοιχα. Η Κίνα κατέγραψε τον υψηλότερο απόλυτο αριθμό περιστατικών που συνδέονται με την έκθεση στο μικρόβιο, με εκτιμώμενα 139.619 περιστατικά.
Τα ευρήματα αυτά έρχονται σε αντίθεση με περιοχές όπως η Αφρική, η νοτιοανατολική Ασία και η ανατολική Μεσόγειος, όπου επίσης καταγράφεται υψηλή συχνότητα εμφάνισης του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, αλλά τα εκτιμώμενα ποσοστά περιστατικών καρκίνου του εντέρου που αποδίδονται στην έκθεση στο μικρόβιο είναι συγκριτικά χαμηλότερα.
Στις τέσσερις μελέτες παρατήρησης που παρείχαν σχετικά στοιχεία, η θεραπεία εκρίζωσης του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού συνδεόταν με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, αλλά η μείωση αυτή παρατηρήθηκε μόνο έπειτα από δέκα χρόνια. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται ποιοτικές, μακροχρόνιες μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η θεραπεία εκρίζωσης του ελικοβακτηριδίου με αντιβιοτικά μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του εντέρου.
Μεγαλύτερο κίνδυνο όσοι γεννήθηκαν πιο πρόσφατα
Η ανάλυση υποδεικνύει επιπλέον ότι οι άνθρωποι που έχουν γεννηθεί τις πιο πρόσφατες δεκαετίες ενδέχεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου μετά την έκθεση στο μικρόβιο. Ειδικότερα, το ποσοστό αυξανόταν από 9,5% μεταξύ όσων είχαν γεννηθεί πριν από το 1947, σε περίπου 10% για όσους είχαν γεννηθεί την περίοδο 1948-1962 και σε 15% μεταξύ εκείνων που γεννήθηκαν από το 1963 έως το 1977.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ωστόσο, ότι στην ανάπτυξη του καρκίνου του εντέρου συμβάλλουν πολλοί παράγοντες κινδύνου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται μη τροποποιήσιμοι παράγοντες, όπως η γενετική προδιάθεση και η ηλικία, αλλά και τροποποιήσιμοι παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι παράγοντες αυτοί ευθύνονται για μεγαλύτερο εκτιμώμενο ποσοστό περιστατικών καρκίνου του εντέρου σε σχέση με το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, προσθέτουν.
ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου
