Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν: Οι συνομιλίες «διακόπηκαν αλλά δεν τελείωσαν», λέει η Τεχεράνη

Η ιρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε απόψε από τον χώρο όπου διεξάγονταν οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ, έπειτα από μια ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που θεωρήθηκε «προσβλητική», μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Irna. Μια ιρανική πηγή πάντως είπε στο Reuters ότι οι συνομιλίες «διακόπηκαν αλλά δεν τελείωσαν».

«Η αντιπροσωπεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν αποχώρησε από το κτίριο όπου διεξάγονταν οι διαπραγματεύσεις», ανέφερε το Irna, προσθέτοντας ότι οι συνομιλίες, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, «είχαν μπει σε μια δύσκολη φάση, έπειτα από 80 λεπτά συζήτησης και μια διακοπή, μετά τη δημοσίευση ενός προσβλητικού μηνύματος του προέδρου των ΗΠΑ».

Ο Τραμπ απείλησε ότι θα ξαναρχίσει τα πλήγματα στο Ιράν εάν η χώρα δεν εμποδίσει τη Χεζμπολάχ «να προκαλεί προβλήματα» στον Λίβανο.

Ο επικεφαλής των διαπραγματευτών, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, απάντησε μέσω του Χ «συμβουλεύοντας» τις ΗΠΑ «να μετρούν τα λόγια τους» και προειδοποιώντας ότι «οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να τους απαντήσουν».

Με βάση τους όρους του μνημονίου συνεννόησης που υπέγραψαν την περασμένη Τετάρτη οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν, οι δύο χώρες θα πρέπει «να αποφύγουν τις απειλές προσφυγής στη βία η μία εναντίον της άλλης».

Αυτές οι εκατέρωθεν προειδοποιήσεις έγιναν αφού είχαν ξεκινήσει οι συνομιλίες μεταξύ των Αμερικανών και των Ιρανών σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο των ελβετικών Άλπεων. Με βάση το πρωτόκολλο που έχει υπογραφεί οι συνομιλίες θα πρέπει να οδηγήσουν, μέσα σε διάστημα 60 ημερών, σε μια τελική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Οι εχθροπραξίες προκάλεσαν αναταραχή στην παγκόσμια οικονομία και στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ.Ντ.Βανς, που βρίσκεται στην Ελβετία, χαρακτήρισε «ιστορικές» τις διαπραγματεύσεις και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα επιτρέψουν «να γυρίσουμε σελίδα και να μεταμορφώσουμε τη σχέση μας με τον ιρανικό λαό».

‘Όμως οι διαφορές τους είναι πολλές και αφορούν κατά κύριο λόγο το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα που δηλητηριάζει τις διμερείς σχέσεις εδώ και δεκαετίες.

Οι Ιρανοί δεν ήθελαν «οικογενειακή φωτογραφία»

Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση Irib, η ιρανική αντιπροσωπεία αρνήθηκε να ποζάρει για μια κοινή φωτογραφία με τους Αμερικανούς.

Οι συνομιλίες αυτές ξεκίνησαν στη σκιά των συγκρούσεων μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, που συνεχίστηκαν μέχρι και το Σάββατο, μολονότι ένας όρος του μνημονίου συνεννόησης προέβλεπε τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα. Σε αντίποινα, το Ιράν ανακοίνωσε χθες ότι ξανακλείνει τα Στενά του Ορμούζ.

Από πλήγματα του ισραηλινού στρατού, που έχει καταλάβει μια ζώνη στον νότιο Λίβανο, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 30 άνθρωποι το Σάββατο.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε σήμερα ότι η χώρα του θα παραμείνει σε αυτή τη «ζώνη ασφαλείας» κατά μήκος των συνόρων «για όσο χρειαστεί, για να προστατεύσουμε τον λαό μας».

Ωστόσο, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε αμέσως μετά ότι αίρονται όλες οι απαγορεύσεις συναθροίσεων στο βόρειο Ισραήλ, αρχής γενομένης από αύριο Δευτέρα. Οι απαγορεύσεις εφαρμόζονταν λόγω του πολέμου με τη Χεζμπολάχ.

«Αφού αξιολογήθηκε η κατάσταση, αποφασίστηκε η επικαιροποίηση των οδηγιών”, ανέφερε ο στρατός, καθώς έχουν κοπάσει οι μάχες στον νότιο Λίβανο.

“Από τις 06:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας) τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026, όλοι οι περιορισμοί θα αρθούν στην περιοχή της γραμμής αντιπαράθεσης», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Ο Βανς νωρίτερα είχε εμφανιστεί αισιόδοξος, διαπιστώνοντας ότι έχει σημειωθεί «αξιόλογη πρόοδος» τις τελευταίες ημέρες για τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο.

Από τον πόλεμο αυτόν έχουν σκοτωθεί 4.106 άνθρωποι στον Λίβανο από τις αρχές Μαρτίου, σύμφωνα με τη Βηρυτό, ενώ ο ισραηλινός στρατός μετρά 36 νεκρούς στρατιώτες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Λιανοβέργι Ημαθίας: Πελαργός βγήκε τσάρκα σα νοικοκύρης σε αυλή στο Λιανοβέργι – βίντεο

Κατά της μεσημεριανές ώρες είδαμε έναν πελαργό να γυροφέρνει σαν ιδιοκτήτης στην αυλή ενός σπιτιού στο Λιανοβέργι.

Ρεπορτάζ: Πέτρος Κεφαλάς

Ο Πελαργός έψαχνε και εύρισκε κάτι για το γεύμα του, απολαμβάνοντάς το χωρίς να νοιάζεται για την παρουσία μας, αλλά ατάραχος συνέχιζε την έρευνά του για τροφή. Τα θαυμαστά αυτά πτηνά έχουν εξοικειωθεί με τους ανθρώπους και μπορώ να πω αν δεν αντιληφθούν κίνδυνο γίνονται φιλικότερα. Εμείς οφείλουμε να τα προσέχουμε και όταν χρειάζεται να τα φροντίζουμε.

Δείτε το βίντεο:

Η προβληματική γέφυρα στον ποταμό Λουδία του παράδρομου Κλειδίου – Μαλγάρων – βίντεο

Η γέφυρα του παράδρομου Κλειδίου – Μαλγάρων έχει καταπονηθεί από την διέλευση βαρέων φορτίων, όταν επιτρέπεται η διέλευση σε φορτία μέχρι 5 τόνους.

Ρεπορτάζ: Πέτρος Κεφαλάς

Σύμφωνα με πληροφορίες την γέφυρα χρησιμοποιούσας οδηγοί φορτηγών για να αποφεύγουν τα διόδια με αποτέλεσμα να την καταστήσουν  απροσπέλαστη προσωρινά τουλάχιστον όπως αναφέρουν οι αρμόδιες αρχές μετά από αυτοψία που διενήργησαν.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλοινίκης, η συγκεκριμένη  γέφυρα είχε συντηρηθεί στο πρόσφατο παρελθόν και είναι σε εξέλιξη οι διαδικασίες των υπηρεσιών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την εκ νέου συντήρηση της. Επίσης κατά την αυτοψία που διενεργήθηκε δεν διαπιστώθηκαν προβλήματα στατικότητας (κλίση ή καθίζηση).

Η γέφυρα αυτή χρησιμοποιείται κυρίως από τους αγρότες της περιοχής με αποτέλεσμα να επιβάλλεται η ταχύτατη συντήρησή της.

Δείτε το βίντεο:

Καμία συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι δυνατή χωρίς ειρήνη στον Λίβανο, προειδοποιεί η Τεχεράνη

Καμία συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι δυνατή χωρίς ειρήνη στον Λίβανο, προειδοποιεί το Ιράν πριν από την έναρξη των συνομιλιών με τις ΗΠΑ σήμερα το απόγευμα στις ελβετικές Αλπεις, λίγες ημέρες μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην Μέση Ανατολή.

«Χωρίς την εφαρμογή των όρων αυτών – κυρίως της ρήτρας 1 (που προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του Λιβάνου) – δεν είναι δυνατόν να εισέλθουμε στην φάση της διαπραγμάτευσης για τελική συμφωνία», έγραψε στο Χ ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ. Το πρωτόκολλο συμφωνίας προβλέπει περίοδο 60 ημερών διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν πριν από την κατάληψη σε οριστική ειρηνευτική συμφωνία. Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας είχε δηλώσει ότι η κατάσταση στον Λίβανο θα είναι το «βασικό» θέμα των συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες που ξεκινούν σήμερα στην Ελβετία, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Irna.

«Το σιωνιστικό καθεστώς συνεχίζει να παραβιάζει τις δεσμεύσεις του για τον Λίβανο. Αυτό θα είναι το βασικό θέμα των σημερινών συνομιλιών», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ προσθέτοντας ότι η αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του Ιράν και οι εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου θα συζητηθούν επίσης, Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ⁠Fars μετέδωσε επικαλούμενο στρατιωτική πηγή ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και ότι το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης δεν έχει εκδώσει άδειες για την διέλευση κανενός πλοίου μέχρι νεωτέρας. Το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε χθες το κλείσιμο του Ορμούζ αφού η Τεχεράνη κατηγόρησε το Ισραήλ ότι παραβιάζει την εκεχειρία που συμφωνήθηκε ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζοντας τις εχθροπραξίες στον Λίβανο και τις ΗΠΑ ότι δεν τηρούν την δέσμευσή τους να αναγκάσουν το Ισραήλ να τηρήσει την κατάπαυση του πυρός.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ν. Δένδιας για την Γιορτή του Πατέρα: Τις σημαντικές αξίες στη ζωή, τις διδασκόμαστε από το παράδειγμα των γονέων μας

Τις σημαντικές αξίες στη ζωή, τις διδασκόμαστε από το παράδειγμα των γονέων μας.

Παραμένει σημείο αναφοράς και όταν δεν βρίσκεται κοντά μας. Χρόνια πολλά σε κάθε πατέρα! Αυτό ανέφερε με ανάρτηση στο κοινωνικό δίκτυο Χ ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας Νίκος Δένδιας για τη σημερινή Γιορτή του Πατέρα.

Ο κ. Δένδιας συνόδευσε την ανάρτησή του με μια φωτογραφία με τον πατέρα του Σπύρο στην Κέρκυρα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εμβληματική αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ οδηγεί σε ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, ισχυρά δίκτυα και μειώσεις στις τιμές

Ψήφο εμπιστοσύνης στην πορεία της ελληνικής οικονομίας και στην ενεργειακή στρατηγική της κυβέρνησης αποτελεί η επιτυχής αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ) του ΑΔΜΗΕ, με τις προσφορές να ξεπερνούν κάθε προσδοκία, και το Δημόσιο να διατηρεί τον έλεγχο του 51%, αναφέρουν πηγές του Διαχειριστή.

Η εξασφάλιση της κρατικής συμμετοχής με κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης για την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών της χώρας, σε συνδυασμό με το φιλόδοξο επενδυτικό πλάνο του Διαχειριστή έδρασαν ως καταλύτες για την προσέλκυση κεφαλαίων από κορυφαία funds του εξωτερικού και του εσωτερικού Τα κεφάλαια από την ΑΜΚ θα δώσουν την ώθηση για επιτάχυνση του επενδυτικού προγράμματος ύψους 6 δισ. ευρώ για το διάστημα 2026-2029, με υποδομές που θα μετασχηματίσουν το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Σημειώνεται ότι τα δίκτυα αποτελούν βασικό πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας, η οποία όπως έχει τονίσει επανειλημμένως ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, είναι συνώνυμη με την εθνική ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό ο ΑΔΜΗΕ λειτουργεί ως φορέας στρατηγικών επενδύσεων για την ηλεκτρική διασυνδεσιμότητα και τον ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας και της ευρύτερης περιοχής. Πλέον εξασφαλίζεται η χρηματοδότηση για ένα από τα πιο φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Ευρώπη.

Αξίζει να επισημανθεί ότι η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα, μαζί με το Βέλγιο, που συμμετέχει ενεργά στη δημόσια μετοχική χρηματοδότηση για την ανάπτυξη του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Η διαδικασία εξ αρχής ήταν αρκετά σύνθετη, με πηγές του ΑΔΜΗΕ να τονίζουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η τεράστια αυτή επιτυχία πιστώνεται και στον αρμόδιο Υπουργό, κ. Σταύρο Παπασταύρου και την ομάδα του, οι οποίοι είχαν ενεργό εμπλοκή στη δύσκολη εξίσωση της ΑΜΚ. Τριπλή ψήφος εμπιστοσύνης Όπως υπογράμμισε η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ την περασμένη εβδομάδα η επιτυχία της αύξησης κεφαλαίου συνιστά μια τριπλή ψήφο εμπιστοσύνης. Αφενός από το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο διατηρεί το ποσοστό του 51% συμμετέχοντας στην έκδοση με κεφάλαια που υποστηρίζονται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Αφετέρου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ενέκρινε τη διάθεση 370 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση της συμμετοχής του Δημοσίου, αναγνωρίζοντας τη σημασία των επενδύσεων του ΑΔΜΗΕ για τους στόχους της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Και τρίτον οι επαφές με θεσμικούς επενδυτές στο εξωτερικό έδειξαν ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει πλέον καταφέρει να τοποθετηθεί στον χάρτη των μεγάλων διεθνών κεφαλαίων, τα οποία αξιολογούν θετικά τόσο τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη όσο και το αναπτυξιακό πλάνο της επόμενης τετραετίας. Τα παγκόσμια funds Η ζήτηση για την ΑΜΚ ξεπέρασε τα 2,5 δις. ευρώ, ποσό το οποίο αντιστοιχεί σε κάλυψη πάνω από 16 φορές. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι 96 διεθνείς επενδυτές εξέφρασαν ενδιαφέρον να εισέλθουν στο μετοχολόγιο για πρώτη φορά. Η επιτυχημένη διαδικασία αποτυπώθηκε και στο χρηματιστηριακό ταμπλό με την τιμή της μετοχής να έχει καταγράψει άνοδο μεγαλύτερη του 40%,, από τα 3,39 ευρώ που βρισκόταν πριν από τη ανακοίνωση της ΑΜΚ σε 4,75 ευρώ μέσα στην ημέρα τιμολόγησης.

Οι μεγάλοι παίκτες Κορυφαίοι, αξιόπιστοι διεθνείς επενδυτές συμμετείχαν ως Cornerstone (ή ως βασικοί μέτοχοι, παρέχοντας ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Cornestone επενδυτής ήταν η Capital Group, με επένδυση 70 εκατ. ευρώ- Είναι μία από τις μεγαλύτερες και παλαιότερες εταιρείες διαχείρισης επενδύσεων στον κόσμο. Ιδρύθηκε το 1931 στο Λος Άντζελες και παραμένει ιδιωτική εταιρεία. Διαχειρίζεται πάνω από 3,3 τρισ. δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία (AUM), γεγονός που την κατατάσσει στους μεγαλύτερους ενεργητικούς διαχειριστές κεφαλαίων παγκοσμίως. Διαθέτει 33 γραφεία σε 15 χώρες και περισσότερους από 9.300 εργαζομένους. Εξίσου σημαντική και η Atlas Ιnfrastructure με επένδυση 26 εκατ ευρώ – Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εξειδικευμένη εταιρεία διαχείρισης επενδύσεων που επικεντρώνεται αποκλειστικά σε εισηγμένες υποδομές (listed infrastructure), όπως δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, ύδρευσης, φυσικού αερίου, τηλεπικοινωνίες, σιδηρόδρομοι, αεροδρόμια και μεταφορικές υποδομές. Αξιόπιστοι διεθνείς επενδυτές Norges Bank – Διαχειριστής του μεγαλύτερου κρατικού επενδυτικού ταμείου παγκοσμίως Amber Capital – Ευρωπαϊκός μακροπρόθεσμος, value-oriented ενεργός επενδυτής OMERS – Μεγάλο καναδικό συνταξιοδοτικό ταμείο με διεθνές επενδυτικό χαρτοφυλάκιο BlackRock – Ο μεγαλύτερος διαχειριστής επενδύσεων παγκοσμίως Vanguard – Κορυφαίος παγκόσμιος επενδυτής, με ηγετική θέση στις παθητικές επενδύσεις PICTET – Κορυφαίος ανεξάρτητος ευρωπαϊκός διαχειριστής επενδύσεων

To επενδυτικό πρόγραμμα Ο σχεδιασμός του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνει επενδύσεις στρατηγικού χαρακτήρα, όπως αποδεικνύεται από τα έργα που έχει ήδη ολοκληρώσει την τελευταία 9ετία, συνολικού ύψους 4 δισ. ευρώ, με τα οποία ενισχύεται συνεχώς το ηλεκτρικό σύστημα, περιορίζεται η ενεργειακή απομόνωση της νησιωτικής χώρας και πρασινίζει σταθερά το εγχώριο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, συγκρατώντας τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Στον στρατηγικό σχεδιασμό του Διαχειριστή για τα επόμενα χρόνια, συμπεριλαμβάνονται μεγάλα έργα εγχώριων και διεθνών διασυνδέσεων όπως οι διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και των νησιών του βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα, καθώς και η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας, GRITA 2. Τα έργα αυτά θα συμβάλουν στη σταθερότητα και ευελιξία του δικτύου τόσο στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης -λόγω της ραγδαίας διείσδυσης ΑΠΕ- όσο και εν μέσω σημαντικών προκλήσεων όπως η κλιματική κρίση και οι κυβερνοαπειλές. Παράλληλα, αναμένεται να καλύψουν τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες που προκύπτουν από την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και των data centers. Στόχος είναι η ισχυροποίηση του δικτύου κορμού, αυξάνοντας τη μεταφορική ικανότητα του ηλεκτρικού συστήματος και αναπτύσσοντας νέους ενεργειακούς διαδρόμους με γειτονικές χώρες. Τα οφέλη των νησιωτικών διασυνδέσεων Η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων και των νησιών του βορείου Αιγαίου στο ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα, ολοκληρώνει τον μεγάλο κύκλο των νησιωτικών διασυνδέσεων στο Αιγαίο. Τα έργα αυτά αναμένεται να οδηγήσουν σε ελάφρυνση των χρεώσεων στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, η οποία θα επιμεριστεί στους καταναλωτές όλης της χώρας. Εκτιμάται ότι την περίοδο 2026-2034 λόγω των διασυνδέσεων αυτών, οι καταναλωτές θα εξοικονομήσουν περίπου 3,7 δισ. ευρώ.

Με την πλήρη διασύνδεση των Κυκλάδων και τη διπλή διασύνδεση της Κρήτης, με την Αττική και την Πελοπόννησο, η εξοικονόμηση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) από το 2026 έως το 2030 εκτιμάται μεσοσταθμικά στα 550 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο. Επιπλέον, με την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων και των νησιών του βορείου Αιγαίου στο ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα από το 2031, η ετήσια εξοικονόμηση από τις χρεώσεις ΥΚΩ αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί στο 1 δισ. ευρώ. Εκτός από τα οικονομικά οφέλη οι νέες διασυνδέσεις αναμένεται να αναβαθμίσουν άμεσα την καθημερινότητα των κατοίκων και το τουριστικό προϊόν των νησιών. Εθνική διάσταση Εξίσου σημαντική είναι και η εθνική διάσταση των έργων, καθώς οι διασυνδέσεις θα αποτελέσουν τις ενεργειακές υποδομές που θα φέρουν -πραγματικά και συμβολικά- το ανατολικό Αιγαίο πιο κοντά στην ηπειρωτική Ελλάδα. Η ανάπτυξη του συστήματος τα τελευταία χρόνια έχει επιτρέψει τη σημαντική αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ στο σύστημα υψηλής και υπερυψηλής τάσης, σε επίπεδα που σήμερα έχουν υπερβεί το φράγμα των 10 GW. Παράλληλα, έχει συμβάλει δραστικά στο «πρασίνισμα» του μείγματος ηλεκτροπαραγωγής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας το 2025 προήλθε από ΑΠΕ. Επενδύσεις στην ψηφιοποίηση Η τεχνολογική εξέλιξη αποτελεί βασικό πυλώνα του στρατηγικού οράματος του Διαχειριστή, ώστε να προσφέρει στους πολίτες και την οικονομία ένα ηλεκτρικό σύστημα υψηλής απόδοσης, ανθεκτικό σε προκλήσεις και έτοιμο να ανταποκριθεί στις ανάγκες της πράσινης μετάβασης. Ο ΑΔΜΗΕ επενδύει στην ψηφιοποίηση της λειτουργίας και της συντήρησης των ηλεκτρικών συστημάτων, με ψηφιακά μέσα, εξειδικευμένες πληροφοριακές πλατφόρμες, αισθητήρες και drones, για την άμεση παρακολούθηση και τον έλεγχο κρίσιμου εξοπλισμού και υποδομών. Για τον λόγο αυτό αναπτύσσει ένα ολοκληρωμένο πλέγμα πρωτοβουλιών, από το υπερσύγχρονο Κέντρο Ψηφιακής Συντήρησης (Digital Maintenance Center – DMC) έως το πρόγραμμα επιτήρησης υποδομών με drones, που επανακαθορίζουν τον τρόπο διαχείρισης και συντήρησης των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών της χώρας. Η Ελλάδα πλέον ατενίζει το μέλλον με έναν Διαχειριστή που παραμένει δημόσιος και συγκεντρώνει την εμπιστοσύνη διεθνών επενδυτών .

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε λειτουργία τα νεοσύστατα 37 Ανακριτικά Κλιμάκια Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού – Πώς κατανέμονται και πώς στελεχώνονται

Ξεκίνησε από την Παρασκευή 19 Ιουνίου η λειτουργία των 37 Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού που αποτελούν ένα πανελλαδικό δίκτυο, το οποίο συγκροτείται για την αντιμετώπιση των εγκλημάτων εμπρησμού στο πλαίσιο της ενίσχυσης των δυνατοτήτων διερεύνησης των αιτίων πυρκαγιών, εξιχνίασης υποθέσεων εμπρησμού και απόδοσης ευθυνών σε ολόκληρη την επικράτεια.

Τα 37 ανακριτικά κλιμάκια αντιμετώπισης εγκλημάτων εμπρησμού, αναπτύσσονται στις δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας και λειτουργούν υπό την επιχειρησιακή καθοδήγηση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.). Η Δ.Α.Ε.Ε. στελεχώνεται από 30 εξειδικευμένα και επίλεκτα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, ενώ τα 37 Α.Κ.Α.Ε.Ε. θα διαθέτουν συνολικά 240 έμπειρους ανακριτικούς υπαλλήλους. Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με αρμόδια στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, δημιουργείται ένα πανελλαδικό δίκτυο εξειδικευμένης διερεύνησης των εγκλημάτων εμπρησμού, με ενιαίο επιχειρησιακό συντονισμό από την Δ.Α.Ε.Ε., αυξημένη ανακριτική επάρκεια και δυνατότητα άμεσης ανταπόκρισης σε ολόκληρη την επικράτεια.

Η σύσταση των Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού δημοσιεύθηκε πριν από λίγες μέρες σε σχετικό ΦΕΚ (ΦΕΚ Β΄ 3405/15.06.2026) σηματοδοτώντας όπως εξηγούν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ αρμόδια στελέχη του ΠΣ, «την κορύφωση μιας ευρύτερης στρατηγικής που συνδυάζει την πρόληψη, την αυστηροποίηση των κυρώσεων, την ενίσχυση των ελέγχων, τη λογοδοσία και την αναβάθμιση των ανακριτικών μηχανισμών της χώρας».

Η ανάπτυξη των Κλιμακίων στις 13 Περιφέρειες

Η νέα δομή εξασφαλίζει πανελλαδική κάλυψη μέσω της ανάπτυξης των Κλιμακίων στις 13 Περιφέρειες της χώρας.

Συγκεκριμένα:

Περιφέρεια Πελοποννήσου – 5 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Μεσσηνίας, Π.Ε. Αργολίδας, Π.Ε. Κορινθίας, Π.Ε. Αρκαδίας και Π.Ε. Λακωνίας)

Περιφέρεια Αττικής – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Κεντρικός Τομέας Αθηνών/Αθήνα, Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Π.Ε. Δυτικής Αττικής και Π.Ε. Πειραιώς)

Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Θεσσαλονίκης, Π.Ε. Πιερίας, Π.Ε. Σερρών και Π.Ε. Χαλκιδικής)

Περιφέρεια Ηπείρου – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Ιωαννίνων, Π.Ε. Θεσπρωτίας, Π.Ε. Άρτας και Π.Ε. Πρέβεζας)

Περιφέρεια Κρήτης – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Ηρακλείου, Π.Ε. Χανίων, Π.Ε. Ρεθύμνου και Π.Ε. Λασιθίου)

Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης – 3 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Έβρου, Π.Ε. Ξάνθης και Π.Ε. Καβάλας)

Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας – 3 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Αχαΐας, Π.Ε. Ηλείας και Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας)

Περιφέρεια Θεσσαλίας – 3 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Λάρισας, Π.Ε. Μαγνησίας και Π.Ε. Τρικάλων)

Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας – 2 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Ευβοίας και Π.Ε. Φθιώτιδας)

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου – 2 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Δωδεκανήσου και Π.Ε. Κυκλάδων)

Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου – 1 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Λέσβου)

Περιφέρεια Ιονίων Νήσων – 1 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Κέρκυρας)

Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας – 1 Α.Κ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε. Κοζάνης)

Σύμφωνα με πηγές του ΠΣ, η γεωγραφική αυτή κατανομή σχεδιάστηκε με βάση τις επιχειρησιακές ανάγκες, τη γεωμορφολογία της χώρας, τη συχνότητα εκδήλωσης πυρκαγιών και την ανάγκη άμεσης ανακριτικής ανταπόκρισης σε ολόκληρη την επικράτεια.

Παράλληλα, τα Κλιμάκια διαθέτουν τη δυνατότητα συνδρομής σε όμορες περιοχές, ενώ σε περιπτώσεις μεγάλων πυρκαγιών μπορούν να αναπτύσσονται και εκτός των ορίων δικαιοδοσίας τους, κατόπιν σχετικής εντολής της φυσικής τους ηγεσίας. Η σύσταση των Α.Κ.Α.Ε.Ε όπως υπογραμμίζεται από αρμόδια στελέχη του ΠΣ, αποσκοπεί ουσιαστικά στη δημιουργία ενός εξειδικευμένου μηχανισμού που θα αναζητά συστηματικά το «γιατί» πίσω από κάθε πυρκαγιά, ώστε η Πολιτεία να μπορεί να παρεμβαίνει στοχευμένα, να περιορίζει τις επικίνδυνες συμπεριφορές, να ενισχύει τη λογοδοσία και τελικά να μειώνει τις πιθανότητες επανάληψης παρόμοιων περιστατικών, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως ένα βασικό εργαλείο πρόληψης. Όπως επισημαίνεται από αρμόδια στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, με τη νέα αυτή δομή, η χώρα περνά από την αποσπασματική ανακριτική διαχείριση περιστατικών σε ένα ενιαίο εθνικό σύστημα διερεύνησης πυρκαγιών, με κοινή φιλοσοφία, μόνιμη παρουσία στην επικράτεια, ταχύτερη ανταπόκριση και αυξημένη δυνατότητα απόδοσης ευθυνών ενώ προσθέτουν ότι πρόκειται για μια πραγματική θεσμική και επιχειρησιακή καινοτομία, που σηματοδοτεί νέα εποχή στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και της περιουσίας των πολιτών.

Το εξειδικευμένα προσωπικό που στελεχώνει τα Α.Κ.Α.Ε.Ε θα ασχολείται αποκλειστικά με τη διερεύνηση των αιτίων εκδήλωσης πυρκαγιών, τη συλλογή και αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και την εξιχνίαση υποθέσεων εμπρησμού. Όπως εξηγούν αρμόδια στελέχη του ΠΣ, μέχρι σήμερα, σημαντικό μέρος του ανακριτικού έργου ασκούνταν παράλληλα με άλλα επιχειρησιακά καθήκοντα. Πλέον, εκατοντάδες ανακριτικοί υπάλληλοι και αξιωματικοί θα επικεντρώνονται αποκλειστικά στο έργο της προανάκρισης και της διερεύνησης, ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο την ταχύτητα, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των ερευνών. Η αποστολή των νέων Κλιμακίων περιλαμβάνει τη διερεύνηση εγκλημάτων εμπρησμού, τη διενέργεια προανακριτικών ενεργειών, τη συλλογή, ανάλυση και αξιοποίηση επιστημονικών στοιχείων, την υποστήριξη μεγάλων πυρκαγιών σε ολόκληρη την επικράτεια, καθώς και την ενίσχυση της λογοδοσίας και της απόδοσης ευθυνών.

Με τον τρόπο αυτό, όπως σημειώνουν πηγές του ΠΣ, δημιουργείται για πρώτη φορά ένα ενιαίο εθνικό δίκτυο διερεύνησης πυρκαγιών με μόνιμη παρουσία σε ολόκληρη τη χώρα. Την ίδια ώρα το μήνυμα που εκπέμπουν τα στελέχη του ΠΣ συμπυκνώνεται γύρω από το ότι «η πρόκληση πυρκαγιάς, είτε από πρόθεση είτε από αμέλεια, δεν αποτελεί πλέον μια πράξη χαμηλού ρίσκου, αλλά μια συμπεριφορά που εντοπίζεται, διερευνάται και τιμωρείται». Παράλληλα, τονίζουν ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική αύξηση των ελέγχων, των διοικητικών κυρώσεων και των συλλήψεων για παραβάσεις της πυροσβεστικής νομοθεσίας. Ειδικότερα, φέτος, από 1 Ιανουαρίου έως και 19 Ιουνίου 2026, έχουν επιβληθεί συνολικά 445 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 461.471,255 ευρώ, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί 104 συλλήψεις στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, από τις οποίες οι 98 (94,23%) είναι από αμέλεια και οι 6 (5,77%) από πρόθεση.

1000025664 1000025663

ΑΠΕ-ΜΠΕ

PosoKanei: Πόσο μπορεί να βοηθήσει τους καταναλωτές η νέα πλατφόρμα σύγκρισης τιμών – Περισσότεροι από 175.000 ήδη την έχουν χρησιμοποιήσει

Περισσότεροι από 175.000 πολίτες έχουν ήδη χρησιμοποιήσει ή επισκεφθεί το PosoKanei, την ψηφιακή πλατφόρμα σύγκρισης τιμών που δημιούργησε το υπουργείο Ανάπτυξης με στόχο να προσφέρει μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά καταναλωτικών προϊόντων.
Papastergiou 1

Η ανταπόκριση των πρώτων εβδομάδων λειτουργίας της δεν είναι τυχαία. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των βασικών αγαθών εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό, η δυνατότητα άμεσης σύγκρισης προϊόντων και τιμών μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων σούπερ μάρκετ απαντά σε μια ανάγκη που μέχρι σήμερα καλυπτόταν αποσπασματικά.

Μέχρι πρόσφατα, ένας καταναλωτής που επιθυμούσε να συγκρίνει το κόστος των αγορών του έπρεπε να επισκεφθεί ξεχωριστά τα ηλεκτρονικά καταστήματα διαφορετικών αλυσίδων, να αναζητήσει τα ίδια προϊόντα και να υπολογίσει μόνος του το συνολικό κόστος. Η διαδικασία απαιτούσε χρόνο και συχνά καθιστούσε δύσκολη την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

Το PosoKanei επιχειρεί να συγκεντρώσει αυτή την πληροφορία σε ένα ενιαίο περιβάλλον, επιτρέποντας στον χρήστη να γνωρίζει όχι μόνο πόσο κοστίζει ένα προϊόν, αλλά και πόσο θα κοστίσει συνολικά το καλάθι των αγορών του πριν ακόμη επισκεφθεί το κατάστημα.

** Τι είναι το PosoKanei **

Η πλατφόρμα είναι διαθέσιμη δωρεάν μέσω του posokanei.gov.gr, καθώς και μέσω εφαρμογών για κινητές συσκευές Android και iOS.

Πρόκειται για ένα εργαλείο αναζήτησης και σύγκρισης τιμών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, το οποίο επιτρέπει στους πολίτες να συγκρίνουν τιμές ανά αλυσίδα λιανικής, να παρακολουθούν την εξέλιξη των τιμών στον χρόνο και να οργανώνουν τις αγορές τους μέσω προσωπικών λιστών.

Δεν λειτουργεί ως ηλεκτρονικό κατάστημα και δεν πραγματοποιούνται αγορές μέσα από την πλατφόρμα. Ο ρόλος της είναι αποκλειστικά ενημερωτικός και συγκριτικός.

** Τι βρίσκει ο χρήστης μέσα στην εφαρμογή **

Σήμερα η βάση δεδομένων περιλαμβάνει περίπου 10.000 κωδικούς προϊόντων, επώνυμων αλλά και ιδιωτικής ετικέτας, οι οποίοι ανανεώνονται και εμπλουτίζονται συνεχώς.

Τα προϊόντα κατανέμονται σε έξι βασικές κατηγορίες:

Τρόφιμα
Ποτά
Προϊόντα προσωπικής φροντίδας
Προϊόντα καθαριότητας
Βρεφικά είδη
Προϊόντα για κατοικίδια

Η μεγαλύτερη κατηγορία είναι τα τρόφιμα με 4.810 προϊόντα, ενώ συνολικά οι κωδικοί οργανώνονται σε 36 υποκατηγορίες που καλύπτουν από ζυμαρικά, όσπρια και γαλακτοκομικά μέχρι απορρυπαντικά, χαρτικά και προϊόντα στοματικής υγιεινής.

Ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει ένα προϊόν είτε πληκτρολογώντας την ονομασία του είτε μέσω barcode. Στην εφαρμογή για κινητά υπάρχει δυνατότητα σάρωσης του γραμμωτού κώδικα, ώστε η αναζήτηση να πραγματοποιείται άμεσα.

** Από ποιες αλυσίδες προέρχονται οι τιμές **

Η πλατφόρμα συγκεντρώνει στοιχεία από τις αλυσίδες Γαλαξίας, Σκλαβενίτης, Χαλκιαδάκης, ΣΥΝΚΑ, Μασούτης, My Market, ΑΒ Βασιλόπουλος, Κρητικός, Market In και Lidl.

Οι τιμές ενημερώνονται καθημερινά. Η συλλογή των δεδομένων γίνεται με δύο τρόπους: είτε μέσω απευθείας παροχής στοιχείων από τις ίδιες τις αλυσίδες είτε μέσω αυτοματοποιημένης άντλησης πληροφοριών από τα ηλεκτρονικά τους καταστήματα.

Αυτό σημαίνει ότι ο χρήστης έχει πρόσβαση σε επικαιροποιημένα στοιχεία χωρίς να χρειάζεται να επισκεφθεί ξεχωριστά κάθε ιστοσελίδα.

** Γιατί η σύγκριση τιμών μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη **

Η βασική αξία της πλατφόρμας δεν βρίσκεται απλώς στην προβολή των τιμών. Βρίσκεται στην οργάνωση της πληροφορίας.

Ο καταναλωτής μπορεί να διαπιστώσει εάν ένα προϊόν που αγοράζει συστηματικά διατίθεται φθηνότερα σε άλλη αλυσίδα, να συγκρίνει το κόστος πολλών προϊόντων ταυτόχρονα και να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για τις διαφορές που υπάρχουν στην αγορά.

Σε ένα νοικοκυριό που πραγματοποιεί σταθερές εβδομαδιαίες αγορές, ακόμη και μικρές αποκλίσεις σε βασικά προϊόντα μπορούν σε βάθος μηνών να μεταφραστούν σε υπολογίσιμη εξοικονόμηση.

Παράλληλα, η ύπαρξη μιας ενιαίας βάσης δεδομένων μειώνει σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για τη συλλογή πληροφοριών και επιτρέπει τη λήψη πιο τεκμηριωμένων αποφάσεων.

Η φιλοσοφία πίσω από την ανάπτυξη της πλατφόρμας στηρίζεται ακριβώς σε αυτή τη λογική της αξιοποίησης της τεχνολογίας για την επίλυση καθημερινών προβλημάτων των πολιτών. Όπως επισημαίνει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, «το PosoKanei είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η τεχνολογία δίνει πραγματικές λύσεις σε πραγματικά προβλήματα. Και η ακρίβεια είναι ένα από τα σημαντικότερα».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εφαρμογή προσφέρει άμεση και αξιόπιστη πληροφόρηση για τις τιμές χιλιάδων προϊόντων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη δυνατότητα σύγκρισης πριν από κάθε αγορά. Ο υπουργός σημειώνει ακόμη ότι η πλατφόρμα βασίζεται σε cloud υποδομές και σε συνεχή επικαιροποίηση των δεδομένων, ενώ ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο γεγονός ότι αναπτύχθηκε από ελληνική startup με έδρα την Πτολεμαΐδα, στοιχείο που -όπως αναφέρει- καταδεικνύει ότι η καινοτομία μπορεί να παράγεται σε κάθε περιοχή της χώρας.

** Το ψηφιακό καλάθι που δείχνει το πραγματικό κόστος **

Η λειτουργία που ενδέχεται να έχει τη μεγαλύτερη πρακτική αξία για τους χρήστες είναι η δημιουργία προσωπικών λιστών αγορών.

Κάθε χρήστης μπορεί να δημιουργήσει έως πέντε διαφορετικές λίστες και να προσθέσει μέχρι πενήντα προϊόντα σε καθεμία. Επιπλέον, έχει τη δυνατότητα να ορίσει συγκεκριμένες ποσότητες για κάθε προϊόν.

Με βάση αυτές τις επιλογές, το σύστημα υπολογίζει το συνολικό κόστος του καλαθιού στις αλυσίδες που διαθέτουν τα συγκεκριμένα προϊόντα.

Η διαφορά είναι ουσιαστική. Ο καταναλωτής δεν συγκρίνει μεμονωμένες τιμές αλλά το πραγματικό ποσό που θα πληρώσει στο ταμείο.

Έτσι μπορεί να διαπιστώσει αν τον συμφέρει να πραγματοποιήσει το σύνολο των αγορών του σε μία αλυσίδα ή αν η εξοικονόμηση προκύπτει από διαφορετικές επιλογές προϊόντων.

** «Ψάξε μου φθηνότερα»: Όταν η εφαρμογή προτείνει εναλλακτικές **

Μία από τις λειτουργίες που μπορούν να επηρεάσουν περισσότερο τη συνολική δαπάνη είναι η επιλογή «Ψάξε μου φθηνότερα».

Η πλατφόρμα προτείνει οικονομικότερες εναλλακτικές επιλογές μέσα στην ίδια κατηγορία προϊόντων, επιτρέποντας στον χρήστη να εξετάσει λύσεις που ενδεχομένως δεν είχε εντοπίσει μόνος του.

Η σύγκριση δεν γίνεται με πλήρη αντιστοίχιση όλων των ποιοτικών χαρακτηριστικών, ωστόσο προσφέρει ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης για όσους επιδιώκουν να περιορίσουν το κόστος των αγορών τους χωρίς να αλλάξουν σημαντικά τις καταναλωτικές τους συνήθειες.

** Η αξία του ιστορικού τιμών **

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της πλατφόρμας είναι η δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξης των τιμών κατά τους τελευταίους δύο μήνες.

Το ιστορικό τιμών επιτρέπει στον χρήστη να διαπιστώσει αν μια προσφορά είναι πράγματι ελκυστική ή αν η τιμή ενός προϊόντος βρίσκεται κοντά στα επίπεδα στα οποία κινείται συνήθως.

Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται το πληροφοριακό πλεονέκτημα που διαθέτει ο πωλητής και ενισχύεται η δυνατότητα του καταναλωτή να αξιολογεί πιο αντικειμενικά τις προσφορές της αγοράς.

** Σύγκριση και με το εξωτερικό **

Όπου υπάρχουν διαθέσιμα και συγκρίσιμα στοιχεία, το PosoKanei εμφανίζει και τιμές από ευρωπαϊκές αγορές.

Σήμερα καλύπτονται κυρίως αλυσίδες λιανικής σε χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Κύπρος και η Ισπανία.

Η δυνατότητα αυτή δεν προσφέρεται για απλουστευμένες συγκρίσεις, καθώς κάθε αγορά λειτουργεί με διαφορετικό φορολογικό και εμπορικό πλαίσιο. Ωστόσο, δίνει στους πολίτες μια ευρύτερη εικόνα για το πώς διαμορφώνονται οι τιμές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ήδη ανακοινώσει ότι η πλατφόρμα θα εμπλουτίζεται διαρκώς με νέους κωδικούς, πρόσθετες κατηγορίες προϊόντων και νέες πηγές δεδομένων. Στα σχέδια περιλαμβάνεται επίσης η επέκταση της φιλοσοφίας του PosoKanei και στην αγορά ενέργειας.

Η μέχρι σήμερα συμμετοχή περισσότερων από 175.000 χρηστών δείχνει ότι υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για εργαλεία που καθιστούν την αγορά περισσότερο διαφανή. Το PosoKanei φιλοδοξεί να καλύψει ένα κενό που υπήρχε επί χρόνια. Να συγκεντρώσει σε ένα σημείο πληροφορίες που μέχρι σήμερα ήταν διάσπαρτες και να δώσει στον καταναλωτή τη δυνατότητα να γνωρίζει, πριν ξεκινήσει τις αγορές του, όχι μόνο πόσο κοστίζει ένα προϊόν αλλά και ποιο είναι το πραγματικό κόστος των επιλογών του.

Γ. ΧΑΤΖ. / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Η νέα γενιά στα πανηγύρια του καλοκαιριού – Πού οφείλεται το αυξανόμενο ενδιαφέρον στην παραδοσιακή μουσική

Στα πανηγύρια του καλοκαιριού, λίγο μετά τη θεία λειτουργία, οι μουσικοί κουρδίζουν τα όργανα στην κεντρική πλατεία του χωριού.

Με το σήμα της έναρξης, οι μεγαλύτεροι σέρνουν τον χορό και τα χέρια αρχίζουν να ενώνονται για να φτιάξουν μια ανθρώπινη αλυσίδα. Στον κύκλο μπαίνουν σιγά σιγά ολοένα και περισσότεροι, όχι μόνο μεγάλοι πια, αλλά ολοένα και περισσότεροι νέοι και νέες, που εκδηλώνουν αυξημένο ενδιαφέρον για την παραδοσιακή μουσική τα τελευταία χρόνια. Το μαντήλι του γέροντα ή του ιερέα που ξεκινούν τα γυρίσματα, περνάει στα χέρια της νέας γενιάς και ακολουθούν ακόμη και μικρά παιδιά που προσπαθούν να κάνουν τα πρώτα τους χορευτικά βήματα. «Με συγκινεί πολύ να βλέπω τα μικρά παιδάκια να μπαίνουν στο χορό, σε ένα σύμβολο της ένωσης, της σύμπνοιας, της ομόνοιας. Είναι κάτι πολύ σπουδαίο, πολύ όμορφο το ότι το καλοκαίρι δίνεται η ευκαιρία να ζωντανέψουν οι σκοποί και τα τραγούδια από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Ο κόσμος χορεύει, εκτονώνεται, θυμάται την παράδοσή του και είναι όλοι ευπρόσδεκτοι.

Όλοι θέλουν να χορέψουν και είναι θαυμάσιο το γεγονός ότι ο ελληνισμός το έχει κρατήσει όλο αυτό ζωντανό, με έναν αβίαστο τρόπο» αναφέρει, μιλώντας στο ΑΠΕ–ΜΠΕ, η καθηγήτρια του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μαρία Αλεξάνδρου. Η ίδια επιβεβαιώνει το αυξημένο ενδιαφέρον της νέας γενιάς για την παραδοσιακή αλλά και για τη βυζαντινή μουσική, ενώ θεωρεί ότι πίσω από αυτό βρίσκονται παράγοντες, όπως η ενασχόληση της επιστήμης με τη διάσωση του θησαυρού των μουσικών παραδόσεων, η ανανέωση του μουσικού χάρτη της χώρας μέσα από τα μουσικά σχολεία, ο ρόλος που διαδραματίζουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι, αλλά και τα προσωπικά βιώματα που περνούν από γενιά σε γενιά. «Πολλά παιδιά αγάπησαν τη δημοτική μουσική και είδαν έναν τρόπο σύγχρονης έκφρασης μέσα από τα παραδοσιακά ακούσματα. Αυτή είναι η βάση. Την κουβαλάμε στο DNA μας», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Το DNA έχει ιστορική μνήμη Την ίδια εκτίμηση διατυπώνει και ο Βασίλης Μαυρομουστακίδης, μουσικός και λυράρης με μεταπτυχιακές σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας: «Υπάρχει μια ασυνείδητη, μια ανεπαίσθητη τάση όλης της δικής μου γενιάς, να κοιτάξουμε πίσω στο παρελθόν για να ψάξουμε να βρούμε κάπου εκεί ένα κομμάτι του μουσικού εντοπισμού της κοινωνικής μας προσωπικότητας. Στον δικό μου τομέα, αυτό συμβαίνει μέσα από τη μουσική, στα πανηγύρια, τις εκδηλώσεις, τις νεανικές συνάξεις. Με το που θα παιχτεί κάποιο ρεπερτοριακό υλικό που έχει μεταλαμπαδευτεί σε εμάς από την πρώτη γενιά των προσφύγων που ήρθαν από τον Πόντο στην Ελλάδα, ή ένας ρυθμός από εκείνους, ή μια μουσική τροπικότητα, ένα κομμάτι, ένας στίχος, αμέσως η όλη σύναξη αποκτά διαφορετική υπόσταση». Διευκρινίζει, μάλιστα, ότι μπορεί για κάποιους η μουσική να λειτουργεί βιωματικά, ωστόσο ο ίδιος δεν είχε τέτοια βιώματα από το οικογενειακό του περιβάλλον καθώς οι γονείς του δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με τα Ποντιακά και γενικά με τη μουσική. «Εγώ πήγα στο χορευτικό όταν ήμουν μικρός. Μία φορά άκουσα λύρα από CD player και μια φορά χάλασε το μηχάνημα και ήρθε ένας λυράρης. Άκουσα τον ήχο και από εκείνη τη στιγμή ήθελα να μάθω λύρα.

Πήγα στο σπίτι μου, ήμουν οκτώ χρονών, το είπα στους γονείς μου, αλλά κανείς δεν με πίστεψε. Για έναν χρόνο το ζητούσα επίμονα και τελικά όταν έγινα 9 χρονών ο πατέρας μου είπε ότι αφού το ζητάω θα πάω σε έναν δάσκαλο. Αργότερα συνέχισα την ενασχόλησή μου με τη μουσική, πήγα σε μουσικό σχολείο, αλλά ο στόχος μου ήταν να γίνω γιατρός. Στην τρίτη λυκείου έπαθα ένα μετεφηβικό σοκ, άλλαξα γνώμη στα μέσα της χρονιάς, έδωσα εξετάσεις και πέρασα στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας», αναφέρει. Παράλληλα, εκτιμά ότι «το DNA έχει ιστορική μνήμη» και θεωρεί ότι οι λαϊκές παραδοσιακές μουσικές, είτε είναι ποντιακά, είτε ηπειρώτικα, είτε κρητικά είτε οτιδήποτε άλλο, έχουν μέσα τους το στοιχείο της προφορικής μεταφοράς τους από στόμα σε στόμα. «Οι μουσικές αυτές πηγάζουν από τον λαό, απευθύνονται στον λαό και ανατροφοδοτούνται από αυτόν. Έχουν υψηλή ανθεκτικότητα, είναι συμμετοχικές, άμεσες, δεν βρίσκονται στο πατάρι για απλή κατανάλωση. Έχουν ενεργητική υπόσταση και για να την εκφράσουν απαιτούν τη συνολική συμμετοχή του κόσμου», συμπληρώνει. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τη βυζαντινή μουσική Από την πλευρά της, η κ. Αλεξάνδρου επισημαίνει ότι ο όρος παραδοσιακή μουσική χρησιμοποιείται μερικές φορές και για να καλύψει και τη βυζαντινή μουσική, η οποία επίσης συγκεντρώνει αυξημένο ενδιαφέρον καθώς το 2019 αναγράφηκε στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco, κάνοντας έτσι ένα σημαντικό βήμα παγκόσμιας αναγνώρισης. «Πρόκειται για ένα τεράστιο κειμήλιο του ελληνισμού, που ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα. Πιστεύω ότι είμαστε σε μια φάση άνθησης.

Η βυζαντινή μουσική – ψαλτική τέχνη αναγνωρίζεται και επιστημονικώς υποστηρίζεται στα πανεπιστήμια της χώρας και στα μουσικά σχολεία καθώς και στις μητροπόλεις, τις εκκλησίες, τις σχολές και τα ωδεία», προσθέτει. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν πηγές ελληνικής δημοτικής μουσικής σε βυζαντινά χειρόγραφα, το παλαιότερο από τα οποία είναι του 16ου αιώνα και έχει τίτλο «Χαίρεστε κάμποι χαίρεστε». Υπάρχει ακόμη μια συλλογή δημοτικών τραγουδιών από την Κρήτη που βρέθηκαν σε αγιορείτικο χειρόγραφο καθώς και μεγάλος πλούτος τεκμηρίωσης της λεγόμενης παραδοσιακής μουσικής σε μεταβυζαντινά μουσικά χειρόγραφα. Το δημοτικό τραγούδι διαδικτυώνεται με παραδοσιακές μουσικές των Βαλκανίων, της κάτω Ιταλίας και της Μικράς Ασίας και έχει συγγένεια με τη βυζαντινή οκταηχία. Υπάρχουν ακόμη παλαιότερα μουσικά στρώματα στη μουσική παράδοση της Πίνδου ενώ σπουδαία είναι η μουσική παράδοση της Ηπείρου, της Μακεδονίας, των νησιών, του Πόντου. Σε ό,τι αφορά ειδικά τη βυζαντινή μουσική, το παλαιότερο μνημείο της χριστιανικής εκκλησιαστικής μουσικής είναι ο περίφημος πάπυρος που βρέθηκε στην Οξύρυγχο και προέρχεται από το δεύτερο μισό του τρίτου αιώνα. Πρόκειται για έναν ύμνο προς την Αγία Τριάδα, που χρησιμοποιεί την αρχαία ελληνική παρασημαντική, τη φωνητική αλφαβητική, δηλαδή τη γραφή που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες για τη φωνητική μουσική.

Τι δείχνουν οι έρευνες για τη βυζαντινή μουσική Σήμερα, η βυζαντινή μουσική προσελκύει το ενδιαφέρον ενός ποσοστού 10% του συνόλου των φοιτητών των μουσικών σπουδών, ενώ υπάρχουν εκείνοι που επιθυμούν να ασχοληθούν σε βάθος με το αντικείμενο είτε αξιοποιώντας το στη σύνθεση, είτε λόγω ενασχόλησης με την παλαιά μουσική, είτε λόγω ειδικού ενδιαφέροντος για την ανατολική μουσική και τη μουσική της Κωνσταντινούπολης. Σημαντικά είναι και τα ερευνητικά ευρήματα για το εν λόγω είδος καθώς η διδακτορική διατριβή της Δέσποινας Γιαννακοπούλου (ΑΠΘ) ανέδειξε το όφελος της βυζαντινής μουσικής για τα παιδιά του νηπιαγωγείου που φαίνεται ότι την αντιλαμβάνονται σε βάθος καθώς προκαλεί ηρεμία της ψυχής, κατευνασμό και χαλάρωση, ένωση με την Θεό και διάθεση για άκουσμα. Έρευνα διενεργείται και για το όφελός της σε παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού (από την ερευνήτρια Δέσποινα Πλαστάρα). «Έχει αποδειχτεί πολλαπλώς ότι η βυζαντινή μουσική είναι ένας θησαυρός και από άποψη ιατρικής. Ο μεγάλος νευροεπιστήμονας Σταύρος Μπαλογιάννης την είχε πολύ υψηλά ως μια μεγάλη ευεργεσία. Αυτή η μουσική κρατάει ακούσματα που έρχονται από τα βάθη των αιώνων που έχουν δοκιμαστεί ότι είναι πολύ ευεργετικά για την ψυχοσωματική οντότητα του ανθρώπου σε όλες τις ηλικίες. Κρατάει κουρδίσματα που είναι πολύ κοντά στη λεγόμενη φυσική κλίμακα, τους αρμονικούς ήχους, την ίδια τη σύσταση του ήχου, όπως τον έφτιαξε ο Θεός. Είναι φωνητική μουσική, έχει μια έκταση που εύκολα γίνεται αποδεκτή και μιλάει πολύ βαθιά στην ψυχή του ανθρώπου.

Αυτός είναι και ο λόγος που τώρα γίνονται εκτεταμένες έρευνες και για τον ευεργετικό της ρόλο στη νόσο του Alzheimer και άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες», σχολιάζει η κ. Αλεξάνδρου. Το αύριο της παράδοσης Τα επόμενα βήματα για τη διατήρηση της μουσικής παράδοσης συνολικά, σύμφωνα με την ίδια, θα μπορούσε να είναι η ανάπτυξη της δεξιοτεχνίας στα παραδοσιακά όργανα, η μεγαλύτερη έμφαση στη μουσική κατά τη γενική πρωτοβάθμια εκπαίδευση, δεδομένου ότι η παιδική ηλικία είναι η πιο σημαντική για τη λεγόμενη μουσική δεκτικότητα, αλλά και η επαναφορά του ιστορικού ρεπερτορίου στο φως. Σε αυτό το μήκος κύματος, ο κ. Μαυρομουστακίδης διαπίστωσε έναν κορεσμό ως προς το ρεπερτοριακό υλικό της ποντιακής μουσικής που παίζεται σήμερα. «Δεν είναι δυνατόν ο Πόντος να έχει μόνο 150 – 200 τραγούδια» σκέφτηκε και άρχισε να ψάχνει υλικό σε βιβλιοθήκες, σε ερευνητές αλλά και στο μουσικό λαογραφικό αρχείο της Μέλπως Μερλιέ, που έκανε ηχητικές καταγραφές. Με μεγάλη προσπάθεια, πολλή δουλειά και αποκωδικοποίηση των ήχων σε μουσική γραφή ή ηχητική καταγραφή, προέκυψε ένα cd με 12 σκοπούς που δεν ακουγόταν ως τώρα αλλά ξαναβγήκαν στο φως και παίζονται σήμερα σε κάθε ευκαιρία, συγκεντρώνοντας τις θετικές αντιδράσεις του κόσμου και των νέων παιδιών που μαθαίνουν λύρα.

1000106654

*Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ–ΜΠΕ ο κ. Μαυρομουστακίδης

Π. Γιούλτση / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συνέντευξη: Μια κουβέντα για τη Μαύρη Τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας, κάτω από τον Όλυμπο, με τον νομπελίστα αστροφυσικό Reinhard Genzel

Ο Όλυμπος, το βουνό των Θεών, έριξε την εμβληματική, μυθική του σκιά σε ένα διεθνές επιστημονικό γεγονός, υποδεχόμενος έναν τιτάνα της σύγχρονης επιστήμης, τον νομπελίστα αστροφυσικό Ράινχαρντ Γκέντσελ (Reinhard Genzel).

Ο Ευρωπαίος επιστήμονας, ο οποίος τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής το 2020 από κοινού με την Άντρεα Γκεζ (Andrea Ghez) για την ανακάλυψη μιας υπερμεγέθους συμπαγούς μάζας στο κέντρο του Γαλαξία μας, βρέθηκε στην Κατερίνη στο πλαίσιο του 5ου Παγκοσμίου Συνεδρίου Αστροφυσικής «The Olympian Symposium 2026». Φτάνουμε στο κτίριο για την ομιλία και μια έκπληξη μας περιμένει: δύσκολα θα πίστευε κανείς πως η ανθρώπινη αλυσίδα στο κέντρο της Κατερίνης, που δίνει μάχη για μια θέση στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου, έχει φτάσει εδώ επειδή ένας νομπελίστας καθηγητής θα πραγματοποιήσει ανοιχτή ομιλία, με θέμα: «Γαλαξίες και Μαύρες Τρύπες».

Μα είναι δυνατό τόσοι να ενδιαφέρονται για τα μυστικά του Σύμπαντος σε μια μικρή πόλη; Κι, όμως, αυτό ακριβώς έχει συμβεί το απόγευμα αυτό. Στο βάθος ξεπροβάλλει η χιονισμένη κορυφή του Ολύμπου καθώς ο Ράινχαρντ Γκέντσελ φτάνει και κοιτά με λαμπερό βλέμμα το κοινό και δείχνει ενθουσιασμένος που βρίσκεται στην Ελλάδα. Να φαντάζεται πως κάπου παραδίπλα ο Δίας και η …παρέα του συζητούν για τις κοσμικές εξελίξεις; Μπορεί! Το σίγουρο είναι πως ήταν μεγάλη η τιμή που μας έκανε να δεχθεί να «ταξιδέψει» στην τεράστια πορεία επιτευγμάτων του απλούς πολίτες. Ίσως το ότι στα μαθητικά του χρόνια στο Φράιμπουργκ φοίτησε σε ανθρωπιστικό γυμνάσιο, όπου διδάχθηκε για χρόνια Λατινικά και Αρχαία Ελληνικά, να συνδέεται με το πόσο αγαπά την Ελλάδα. Σε μια γωνιά της κατάμεστης αίθουσας, όπου απλοί πολίτες συγκεντρώθηκαν για να τον ακούσουν, είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με τον ξεχωριστό αυτό επιστήμονα, με αυτόν τον ήπιο και …περίεργο άνθρωπο.

Όπως τόνισε, άλλωστε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο νομπελίστας αστροφυσικός, προτιμά να μιλά για την επιστήμη και την ανθρώπινη περιέργεια παρά για την προσωπική του διάκριση. Για αρκετά λεπτά, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ για Εξωγήινη Φυσική στο Γκάρχινγκ της Γερμανίας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια (Μπέρκλεϊ), μας ταξίδεψε σε μυστικά του σύμπαντος. Ο Αϊνστάιν και η άπειρη πυκνότητα Ξεκινώντας από τις μυστηριώδεις μαύρες τρύπες, ο κ. Γκέντσελ συνέδεσε τις ανακαλύψεις του, σήμερα, με την ιστορία της επιστήμης του: «Σχεδόν πριν από 110 χρόνια, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν παρουσίασε στο Βερολίνο τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, η οποία αρχικά ήταν ένα μαθηματικό οικοδόμημα. Μόλις μισό χρόνο αργότερα, ο Καρλ Σβάρτσιλντ (Karl Schwarzschild) βρήκε την πρώτη λύση για τη δομή του χωροχρόνου ενός σφαιρικά συμμετρικού αντικειμένου. Η βαρύτητα είναι τόσο ισχυρότερη όσο πιο μεγάλη μάζα έχει και όσο πιο συμπαγές είναι ένα αντικείμενο. Ο Σβάρτσιλντ έδειξε στις εξισώσεις του ότι για πολύ συμπαγή αντικείμενα, εμφανίζεται η δομή μιας μαύρης τρύπας, όπου ο χωροχρόνος δεν είναι πλέον συνεχής», εξήγησε ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ καθώς ξεκίνησε να μας παίρνει από το χέρι για ένα ταξίδι γνώσης που εστίασε στις μυστηριώδεις Μελανές Οπές.

Τελικά τι το ιδιαίτερο έχει η «μαύρη τρύπα» και πώς έφτασε στο επίτευγμα που του χάρισε το Νόμπελ, την απόδειξη ότι στο κέντρο του Γαλαξία μας κρύβεται μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα, γνωστή ως Sagittarius A* (Τοξότης Α*); Το βλέμμα του Γερμανού αστροφυσικού φωτίζει, όταν του ζητούμε να περιγράψει όσα για σχεδόν τρεις δεκαετίες η ομάδα του, χρησιμοποιώντας τα τηλεσκόπια του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή, μελετούσε. Καθώς στο κέντρο του Γαλαξία υπάρχουν τεράστια πυκνά σύννεφα κοσμικής σκόνης, ο Γερμανός επιστήμονας και η ομάδα του έπρεπε να αναπτύξουν καινοτόμα όργανα στις υπέρυθρες συχνότητες ώστε να «διαπεράσουν» τη σκόνη και να παρατηρήσουν τα άστρα που περιφέρονται γύρω από το κέντρο. Για να αποδείξει την ύπαρξη της «μαύρης τρύπας», ο Ράινχαρντ Γκέντσελ εστίασε σε ένα συγκεκριμένο άστρο με το όνομα S2 (ή S0-2), ένα άστρο που πραγματοποιεί μια πλήρη τροχιά γύρω από το γαλαξιακό κέντρο κάθε δεκαέξι χρόνια, με την ομάδα του να αναμένει υπομονετικά για δεκαετίες να έρθει το 2018, όταν το S2 πέρασε σε απόσταση αναπνοής από τη «μαύρη τρύπα» με την -αδιανότητη για τον ανθρώπινο νου- ταχύτητα των 25 εκατομμυρίων χιλιομέτρων την ώρα. Ήταν τότε που τα όργανα του εμβληματικού αστροφυσικού κατέγραψαν για πρώτη φορά τη βαρυτική μετατόπιση προς το ερυθρό (gravitational redshift) στο φως του άστρου. Όπως μας εξήγησε ο νομπελίστας αστροφυσικός, η θεωρία έφερε στο φως δύο χαρακτηριστικές ιδιομορφίες (singularities), με πρώτο τον Ορίζοντα Γεγονότων.

«Η πρώτη, η εξωτερική ιδιομορφία, αποτελεί ένα εμπόδιο επικοινωνίας. Στη Γενική Σχετικότητα, τα φωτόνια -δηλαδή το φως- επηρεάζονται από τη βαρύτητα. Αν υπάρχει ένα εξαιρετικά συμπαγές αντικείμενο μεγάλης μάζας, η ταχύτητα διαφυγής από αυτή την ακτίνα γίνεται μεγαλύτερη από την ταχύτητα του φωτός. Αυτό σημαίνει πως ό,τι βρίσκεται μέσα δεν μπορεί πλέον να επικοινωνήσει με το εξωτερικό περιβάλλον ούτε να στείλει πληροφορίες», ανέφερε και στη συνέχεια μίλησε για τα συναρπαστικά που συμβαίνουν στο Κέντρο της Μελανής Οπής: «Υπάρχει και μια δεύτερη ιδιομορφία στο κέντρο. Εκεί, όλη η μάζα και η ενέργεια περιέχονται σε μια άπειρα μικρή περιοχή, ένα σημείο. Μαθηματικά, αυτό σημαίνει ότι η πυκνότητα εκεί είναι άπειρη, κάτι που ακούγεται πραγματικά πολύ περίεργο!». Ο κ. Γκέντσελ σημείωσε ότι οι περισσότεροι φυσικοί θεωρούν πως αυτό το «άπειρο» οφείλεται σε ατέλεια της θεωρίας του Αϊνστάιν. «Νιώθουμε ότι η Γενική Σχετικότητα πρέπει να επεκταθεί στις μικρές κλίμακες. Η κατάσταση μοιάζει με την εποχή που οι αρχαίοι Έλληνες σκέφτονταν το «άτομο», το οποίο αργότερα μάθαμε ότι διαιρείται. Όταν πηγαίνεις στις μικρότερες κλίμακες, τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα. Πέρα από αυτό, όμως, μια μαύρη τρύπα είναι απλώς μια συγκέντρωση μάζας τόσο ισχυρή, που το φως δεν μπορεί να διαφύγει», σημείωσε.

Η συνέχεια της έρευνας και το «κυνήγι» των αποδείξεων Στο ερώτημα αν για την παρατήρηση μιας μαύρης τρύπας χρειαζόμαστε μαθηματικά μοντέλα ή εξελιγμένα επιστημονικά όργανα, ο καθηγητής εξήγησε πως πολλά έχουν συμβεί στη μακρά πορεία της επιστημονικής κοινότητας. «Μετά τις ανακαλύψεις του Αϊνστάιν, χρειάστηκαν 40 χρόνια πειραματικής εξερεύνησης των ορίων της θεωρίας και άλλα 50 χρόνια για να κατανοηθούν πλήρως τα μαθηματικά της —όπως το γεγονός ότι μια μαύρη τρύπα, εκτός από μάζα, μπορεί να έχει και περιστροφή. Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 έγιναν οι πρώτες προσπάθειες εντοπισμού τους. Οι ραδιοαστρονόμοι ανακάλυψαν τα κβάζαρ (πολύ μακρινά και φωτεινά αντικείμενα) και οι αστρονόμοι ακτίνων Χ εντόπισαν παράξενα διπλά αστέρια». Και για τις επιστημονικές αποδείξεις, η συνεχής έρευνα είναι η μόνη απάντηση στις απορίες των επιστημόνων. «Τι κάνεις, όμως, αν θέλεις να αποδείξεις ότι υπάρχει μια μαύρη τρύπα; Δεν μπορείς να ταξιδέψεις μέσα σε αυτήν. Αν δεν συσσωρεύει ύλη από το εξωτερικό περιβάλλον, το μόνο που μπορείς να μετρήσεις είναι το σχήμα του βαρυτικού της πεδίου.

Επειδή οι μαύρες τρύπες είναι εξαιρετικά μικρές σε μέγεθος, λόγω της έντονης βαρύτητας, χρειαζόμαστε τεχνικές υπέρυθρης και οπτικής ραδιοαστρονομίας, που επιτρέπουν παρατηρήσεις με τεράστια ακρίβεια. Χρειάστηκαν περίπου 50 χρόνια σοβαρού “κυνηγιού” δεδομένων για να έχουμε σήμερα πραγματικές, ακλόνητες αποδείξεις», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Γκέντσελ. Η έρευνα, ωστόσο, επιταχύνεται τα τελευταία χρόνια και μια συναρπαστική πειραματική προσπάθεια έρχεται σύντομα να δώσει περισσότερα δεδομένα ώστε να αναζητήσουν οι επιστήμονες νέες γνώσεις για όσα κρύβει μια μαύρη τρύπα. «Δεν έχουμε τελειώσει. Δεν έχουμε ακόμα έναν ανιχνευτή ακριβώς στον Ορίζοντα Γεγονότων μιας μεγάλης μαύρης τρύπας. Αυτό ανήκει στο μέλλον», αποκαλύπτει ο νομπελίστας, αναφερόμενος στο φιλόδοξο διαστημικό πείραμα LISA που σχεδιάζει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA). Αν λειτουργήσει, θα είναι ένας από τους θριάμβους της ανθρωπότητας!», αναφέρει με ενθουσιασμό. Το LISA θα μετράει τις μάζες και τα σχήματα των μαύρων τρυπών, μέσω των παραμορφώσεων που προκαλούν στον χωροχρόνο. «Πρέπει να τοποθετήσουμε δορυφόρους στο διάστημα, εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά τον έναν από τον άλλο, να τους συνδέσουμε με λέιζερ και να μετράμε τις παραμορφώσεις του χώρου από τα βαρυτικά κύματα που περνούν από την περιοχή», μας εξήγησε ενθουσιασμένος ο κ. Γκέντσελ.

Η κινητήριος δύναμη της περιέργειας Για τον Ράινχαρντ Γκέντσελ, το απόλυτο κλειδί που ξεκλειδώνει τις εξελίξεις στην αστροφυσική είναι, χωρίς περιστροφές, ένα: «Η περιέργεια! Η ανθρώπινη περιέργειά μας. Γι’ αυτό οι νέοι άνθρωποι γοητεύονται αμέσως. Η αστροφυσική, με όλους αυτούς τους θριάμβους στις μαύρες τρύπες, τους μακρινούς γαλαξίες και τη διαστολή του σύμπαντος, είναι το βασικό εργαλείο που διαθέτουμε για να κατανοήσουμε το σύμπαν». Με τη συζήτηση να φτάνει στο τέλος της, τον ρωτήσαμε αν θα έπρεπε να νιώθουμε γοητευμένοι ή φοβισμένοι απέναντι σε αυτά τα κοσμικά… τέρατα, που αποκαλούμε μαύρες τρύπες. «Όχι, δεν πρέπει να φοβόμαστε!», απαντά με χαμόγελο μικρού παιδιού. «Κάποιοι ρωτούν αν υπάρχει πιθανότητα μια μαύρη τρύπα να βρεθεί κοντά μας και να μας καταπιεί. Ίσως, αλλά δεν είναι καθόλου πιθανό. Και σίγουρα, αυτή στο κέντρο του Γαλαξία μας, την οποία μελετάμε, δεν γνωρίζει τίποτα για εμάς και εμείς δεν επηρεαζόμαστε από αυτήν, επομένως είμαστε απολύτως ασφαλείς», καταλήγει ο νομπελίστας αστροφυσικός. Σωτήρης Κυριακίδης

ΑΠΕ-ΜΠΕ