Η δυτική Ευρώπη έζησε την αρχή του πιο θερμού καλοκαιριού στα χρονικά, με νέο ρεκόρ να καταγράφεται την περίοδο Ιουνίου-Ιουλίου, καθώς δοκιμάστηκε από επανειλημμένα κύματα ζέστης, γενικευμένης ξηρασίας και δραματικών πυρκαγιών, φαινόμενα που επέτειναν οι κλιματικές αλλαγές.

Παράλληλα στην επιφάνεια των ωκεανών του πλανήτη σημειώθηκαν τον Ιούλιο του 2026 επίπεδα ζέστης άνευ προηγουμένου σε σύγκριση με οποιονδήποτε άλλον τέτοιο μήνα, τονίζει σήμερα το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής στο μηνιαίο δελτίο του.

«Δεν είχαμε γνωρίσει ποτέ τέτοιο κλίμα κατά τη διάρκεια της ζωής μας, και πιθανόν από την έναρξη του πολιτισμού», προειδοποίησε δημοσιογράφους ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της υπηρεσίας του Κοπέρνικου για την κλιματική αλλαγή (C3S).

Σε παγκόσμια κλίμακα ο Ιούλιος του 2026 έγινε, ισοφαρίζοντας τον αντίστοιχο μήνα του 2024, ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφτεί ποτέ, πίσω μόνο από τον Ιούλιο του 2023.

Ξηρασία

Αλλά είναι η δυτική Ευρώπη, τομέας της ηπείρου που θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη, αυτή όπου το φαινόμενο ήταν πιο έντονο.

Η μέση θερμοκρασία τον Ιούνιο και τον Ιούλιο συνδυαστικά στην περιοχή αυτή ανήλθε σε 21,62° Κελσίου, ξεπερνώντας το ρεκόρ του 2022 και «αντανακλώντας την εξαιρετική επιμονή της ζέστης» αυτό το καλοκαίρι, σημείωσε ο Κοπέρνικος.

Τον Ιούνιο είχε ήδη καταγραφεί ρεκόρ ζέστης στην περιοχή και ο Ιούλιος κατατάσσεται δεύτερος στα χρονικά. Με μέση θερμοκρασία 22,48° Κελσίου (2,53° Κελσίου υψηλότερη από το φυσιολογικό επίπεδο της περιόδου 1991-2020), κατατάσσεται δεύτερος πίσω μόνο από τον Ιούλιο του 2006 (22,54° Κελσίου).

Από τον Μάιο, η δυτική Ευρώπη υπέστη τέσσερα επεισόδια ακραίας ζέστης, τα δύο τον Ιούλιο.

Τα κύματα ζέστης χειροτέρεψε η ξηρασία, σχεδόν γενικευμένη, από τη Γαλλία, στην Ισπανία, τομείς της Γερμανίας και ακόμη και της Βρετανίας.

Ο Κοπέρνικος υπογραμμίζει πως τον Ιούλιο το επίπεδο υγρασίας στα εδάφη στη δυτική Ευρώπη ήταν «καθαρά κατώτερο από αυτό του Ιουλίου του 2022, του τελευταίου που είχε σημαδευτεί από σοβαρή ξηρασία» στη συγκεκριμένη περιοχή.

Πρόκειται για «ξεκάθαρο παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή εντείνει (…) την ακραία ζέστη» που αλληλοτροφοδοτείται «με την ξηρασία» κι ενισχύονται αμοιβαία, συνοψίζει η Σαμάνθα Μπέρτζες, στέλεχος του Κοπέρνικου.

Άμεσες συνέπειες: τα επίπεδα των υδάτων στα ποτάμια είναι «εξαιρετικά χαμηλά», ειδικά στον Σηκουάνα, στον Ρήνο και στον Δούναβη. Που αυξάνουν την πίεση ως προς τον εφοδιασμό με νερό, την άρδευση, τα οικοσυστήματα των ποταμών αυτών, των ποτάμιων μεταφορών και ακόμη την παραγωγή ενέργειας στα κράτη που διαρρέουν.

Οι συνθήκες αυτές «ευνόησαν εξαιρετική δραστηριότητα ως προς τις δασικές πυρκαγιές στην περιοχή αυτή, τόσο σε όρους επιφάνειας που κάηκε, όσο και εκπομπών» διοξειδίου του άνθρακα, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.

Στη Γαλλία, κάπου 420.000 στρέμματα επλήγησαν από γιγαντιαία πυρκαγιά στη Ζιρόντ, ενώ στην Ισπανία 440.000 στρέμματα απανθρακώθηκαν στην επαρχία Άβιλα.

Έρχονται νέα ρεκόρ;

Τον Ιούλιο, οι ωκεανοί του πλανήτη γνώρισαν θερμοκρασίες ρεκόρ για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των θαλασσών έφτασε τους 20,96° Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ, που αναγόταν στο 2023.

Η ωκεάνια ζέστη έφτασε σε «επίπεδα εξαιρετικά υψηλά» σε μεγάλο μέρος του τροπικού Ειρηνικού, περιοχή όπου οι τρέχουσες συνθήκες του φυσικού, κυκλικού κλιματικού φαινομένου Ελ Νίνιο, που τείνει να θερμαίνει τα νερά και να ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες προκαλώντας ακραία φαινόμενα, όπως οι ξηρασίες ή οι πλημμύρες, «αναμένεται να ενταθούν ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών».

«Είμαστε αντιμέτωποι με πολύ μεγάλο Ελ Νίνιο, η ένταση του οποίου μπορεί να είναι άνευ προηγουμένου», σημείωσε ο κ. Μπουοντέμπο, εκτιμώντας πως μπορεί να προκαλέσει νέο ρεκόρ παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας ως το τέλος της χρονιάς ή στις αρχές του 2027.

Πάντως «ο βασικός κινητήρας της αύξησης της θερμοκρασίας —όπως γνωρίζουμε— είναι τα αέρια του θερμοκηπίου» που εκπέμπονται από την ανθρωπότητα στην ατμόσφαιρα, πρόσθεσε.

Ήδη γύρω από την Ευρώπη τα νερά της δυτικής Μεσογείου και στην ακτογραμμή της στον Ατλαντικό κατέγραψαν θερμοκρασίες ασυνήθιστα υψηλές τον Ιούλιο, συνεπείς με επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων.

Το Ελ Νίνιο φτάνει κατά κανόνα στην κορύφωσή του στο τέλος της χρονιάς, όταν η θερμότητα που έχει συσσωρευτεί στον ωκεανό εκλύεται στην ατμόσφαιρα κι ανεβάζει τις θερμοκρασίες σε παγκόσμια κλίμακα.

Το προηγούμενο επεισόδιο του φαινομένου Ελ Νίνιο είχε συμβολή στο να γίνουν αντίστοιχα το 2023 και το 2024 το δεύτερο πιο θερμό και το θερμότερο έτος που καταγράφτηκαν ποτέ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τόνισε χθες Κυριακή ότι «απορρίπτει» τον αμερικανικό οδικό χάρτη για τη Λωρίδα της Γάζας, τον οποίο αποδέχτηκε η Χαμάς, παίρνοντας αποστάσεις από τον σύμμαχό του, τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αποπειρώμενος εμφανώς να ικανοποιήσει την εκλογική του βάση, ενόψει των κρίσιμων εκλογών του Οκτωβρίου, που πλησιάζουν στον ορίζοντα.

Όμως για τον Νικολάι Μλαντένοφ, τον ύπατο αντιπρόσωπο του «Συμβουλίου Ειρήνης» του αμερικανού προέδρου για τη Γάζα, πρόκειται για τον «μοναδικό δρόμο» που πρέπει να ακολουθηθεί για να αποτραπεί επίθεση παρόμοια με εκείνη της 7ης Οκτωβρίου 2023, όπως τόνισε ο βούλγαρος διπλωμάτης στη ισραηλινό Κανάλι 12.

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου είχε ήδη εκφράσει τις επιφυλάξεις του για το κείμενο το οποίο στη θεωρία ξεκινά τη δεύτερη φάση του σχεδίου Τραμπ, ορίζοντας ως απαραίτητη προϋπόθεση για την απόσυρση του στρατού του από τον θύλακο τον «αληθινό» αφοπλισμό του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος Χαμάς.

Το κείμενο προκάλεσε έξαλλες αντιδράσεις από τους ακροδεξιούς συμμάχους του ισραηλινού πρωθυπουργού, που απέρριψαν το κείμενο 15 σημείων το οποίο παρουσιάστηκε στα τέλη του Ιουλίου από το «Συμβούλιο Ειρήνης».

Η Χαμάς κάλεσε τους Αμερικανούς να ασκήσουν πίεση στον Μπενιαμίν Νετανιάχου και στην κυβέρνησή του προκειμένου «να τηρήσουν τον οδικό χάρτη και να μην εμποδίσουν τη διαδικασία για εσωτερικούς πολιτικούς ή εκλογικούς λόγους», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο μέλος του πολιτικού γραφείου του κινήματος, ο Μπασέμ Ναΐμ.

Ο ισραηλινός στρατός «δεν θα κάνει καμιά απόσυρση όσο η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί αληθινά», τόνισε χθες ο κ. Νετανιάχου κατά τη διάρκεια υπουργικού του συμβουλίου, τονίζοντας πως το Ισραήλ «δεν αποδέχεται το έγγραφο 15 σημείων».

Χαρακτήρισε τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ «τον μεγαλύτερο φίλο (του Ισραήλ) στον Λευκό Οίκο», αλλά άφησε να γίνει σαφές πως θα του εναντιωθεί: οι Αμερικανοί «έχουν ιδέες, ορισμένες είναι αποδεκτές για εμάς, άλλες όχι, και ξέρουμε πώς να υπερασπίσουμε τις θέσεις μας σε αυτά τα ζητήματα».

Η σχέση των δυο ανδρών φάνηκε να υφίσταται φθορά τον Απρίλιο, όταν εν μέσω διαπραγματεύσεων για να κλειστεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε καταφερθεί με ιδιαίτερα βαριές εκφράσεις εναντίον του ισραηλινού συμμάχου του, κατηγορώντας τον ότι ήγειρε εμπόδια.

Αντιδημοφιλές

Ο κ. Νετανιάχου, ο πρωθυπουργός που έχει παραμείνει περισσότερο στο αξίωμα από οποιονδήποτε άλλον πολιτικό στη σύγχρονη ιστορία του Ισραήλ, φέρεται κατά δημοσκοπήσεις να μην έχει εγγυημένη τη νίκη στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, τις πρώτες μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023, το έναυσμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.

Δημοσκοπήσεις υποδεικνύουν επίσης ότι το αμερικανικό σχέδιο είναι αντιδημοφιλές στο μεγαλύτερο μέρος του εκλογικού σώματος της ισραηλινής δεξιάς. Οι σύμμαχοί της στην άκρα δεξιά, πιο ακραιφνείς, απαιτούν να ματαιωθεί.

Η Χαμάς δέχτηκε το κείμενο, το οποίο, τουλάχιστον κατά τη δημόσια εκδοχή του που δημοσιοποιήθηκε από το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ, συνδέει τον αφοπλισμό της με την προοδευτική απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τους τομείς του θυλάκου που κατέχουν.

Αναφερόμενος στις ισραηλινές ανησυχίες μετά τη συνάντηση που είχε τη Δευτέρα με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, ο Νικολάι Μλαντένοφ σημείωσε πως ο στρατός του Ισραήλ δεν θα αποσυρθεί παρά μετά τον «πλήρη» αφοπλισμό της Χαμάς.

Ο ύπατος αντιπρόσωπος για τη Γάζα δήλωσε χθες πως βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με το Ισραήλ που ευελπιστεί ότι θα έχουν «θετική κατάληξη για όλους».

«Αν γίνει αληθινός αφοπλισμός, τότε το Ισραήλ θα αποσυρθεί», υποστήριξε.

Το κείμενο ορίζει ότι τον αφοπλισμό και την αποθήκευση του οπλοστασίου της Χαμάς θα εγγυηθεί η Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας (ΕΕΔΓ), παλαιστινιακό τεχνοκρατικό όργανο επιφορτισμένο με τη διαχείριση των καθημερινών υποθέσεων στη μεταβατική φάση· τα μέλη της παραμένουν αποκλεισμένα στην Αίγυπτο, καθώς το Ισραήλ αρνείται να τους επιτρέψει την είσοδο στον θύλακο.

Όχι στον «εικονικό αφοπλισμό»

Στη Λωρίδα της Γάζας εφαρμόζεται από τον Οκτώβριο του 2025 επισφαλής κατάπαυση του πυρός.

Η Αίγυπτος, μεσολαβητής-κλειδί, παρότρυνε χθες όλα τα μέρη να «τιμήσουν τις δεσμεύσεις τους» και να απέχουν από οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση την πρόοδο που έχει σημειωθεί, κατ’ αυτήν, κατά τη διάρκεια συνομιλίας ανάμεσα στον υπουργό Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι και τον Νικολάι Μλαντένοφ.

Η Χαμάς λέει εδώ και πολύ καιρό πως ο αφοπλισμός της θα είναι προοδευτικός και δεν θα υπάρξει μονομερής παράδοση του οπλοστασίου της μονομιάς, καθώς και ότι δεν θα δώσει τα όπλα της στο Ισραήλ. Από την άλλη, η ισραηλινή κυβέρνηση αξιώνει την καταστροφή του οπλοστασίου της.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, αναφερόμενος σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ, επέμεινε χθες στην απαίτησή του το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα να καταθέσει «τα βαριά όπλα, τα λιγότερο βαριά όπλα — όλα τα όπλα», τονίζοντας ότι δεν θα αποδεχτεί «εικονικό αφοπλισμό» της.

Ο στρατός του Ισραήλ μοιάζει να έχει μειώσει —χωρίς όμως να έχει σταματήσει— τις επιχειρήσεις του στη Λωρίδα της Γάζας μετά την ανακοίνωση του αφοπλισμού της Χαμάς την περασμένη εβδομάδα.

Ανάμεσα στα επεισόδια που αναφέρθηκαν χθες: ισραηλινά πυρά τραυμάτισαν παιδί, το οποίο εισήχθη σε νοσοκομείο στη Χαν Γιούνις (νότια), σύμφωνα με την πολιτική προστασία.

Από τη 10η Οκτωβρίου 2025, τουλάχιστον 1.258 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί στη Λωρίδα της Γάζας σε ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας στον θύλακο, οι αριθμοί του οποίου χαρακτηρίζονται αξιόπιστοι από τον ΟΗΕ.

Κατά επίσημα δεδομένα, ο ισραηλινός στρατός έχει χάσει πέντε στρατιώτες στη Γάζα το ίδιο διάστημα, καθώς και πολίτη συμβασιούχο του.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έπειτα από μήνες αμερικανικών στρατιωτικών επιθέσεων στο Ιράν, κυρώσεων και αποκλεισμού, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σήμερα ότι η κυβέρνησή του παρακολουθεί την αύξηση της οικονομικής πίεσης στο Ιράν, σύμφωνα με συνέντευξη που παραχώρησε στον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios.

           “Κρατάμε χαμηλούς τόνους” με το Ιράν, δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια σύντομης τηλεφωνικής επικοινωνίας. “Μόνο εν μέρει διαπραγματευόμαστε μαζί τους. Απλά παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχουν χρήματα”, τόνισε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ