Με περίπου 3,6 θανάτους από πνιγμό ανά 100.000 κατοίκους, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του ΕΟΔΥ, η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες με υψηλή συχνότητα θανατηφόρων περιστατικών στο νερό.

Κάθε χρόνο στη χώρα, καταγράφονται κατά μέσο όρο 357 θάνατοι από πνιγμό, ενώ όπως σημείωσε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπεύθυνη επικοινωνίας του «Safe Water Sports», Ελίζα Καραμπετιάν-Νικοτιάν, ήδη το 2026, μέχρι τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου έχουν χάσει τη ζωή τους 168 άνθρωποι. Καταγράφεται, ωστόσο, μείωση σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2025, όταν και είχαν καταγραφεί 49 περισσότεροι θάνατοι.

Σύμφωνα με την κ. Καραμπετιάν-Νικοτιάν, ο πνιγμός αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες θανάτου από ατύχημα στην Ελλάδα, μπορεί, όμως, να προληφθεί σε μεγάλο βαθμό, ιδίως μέσα από την τήρηση των κανόνων ασφαλείας και τη συνεχή ενημέρωση.

Το ίδιο επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και ο εκπρόσωπος της Σχολής Ναυαγοσωστικής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Δημήτρης Χαλιώτης, ο οποίος τονίζει ότι «μέσα από δράσεις, όπως είναι η προβολή βίντεο, το μοίρασμα φυλλαδίων σε παραλίες και η επικοινωνία με λουόμενους, προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε και να ενημερώσουμε το κοινό για την προστασία του».

Τα στατιστικά δεδομένα: Η εικόνα στην Ελλάδα

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταγράφει τον πνιγμό ως την τρίτη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό, με 300.000 θανάτους ετησίως. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών αποτελούν σχεδόν το 25% των θυμάτων, ενώ υψηλή θνησιμότητα καταγράφεται και στους ηλικιωμένους άνω των 70 ετών.

Κατά την περσινή περίοδο (2025), σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ατυχημάτων σε Ελλάδα και Κύπρο του Safe Water Sports, ο αριθμός των επιβεβαιωμένων θανάτων στη χώρα μας από πνιγμό ανήλθε σε 376 άτομα.

«Η ηλικιακή ομάδα άνω των 60 ετών αντιπροσωπεύει σχεδόν το 80% των θυμάτων» σημειώνει η κ. Καραμπετιάν-Νικοτιάν, επισημαίνοντας πως το Safe Water Sports, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και το υπουργείο Υγείας, έχει ξεκινήσει καμπάνια με στοχευμένες δράσεις που αποσκοπούν στην ενημέρωση της τρίτης ηλικίας για τους τρόπους πρόληψης και προστασίας στα υδάτινα περιβάλλοντα.

Μέτρα πρόληψης

Σύμφωνα με την κ. Καραμπετιάν-Νικοτιάν, είναι σημαντικό να μην πηγαίνουμε μόνοι μας στην παραλία και να μην επιλέγουμε παραλίες χωρίς ναυαγοσώστη. Όπως τονίζει η ίδια, επειδή έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο, ειδικά από ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, να πηγαίνουν πολύ νωρίς στη θάλασσα, όταν και δεν υπάρχει στην ακτή ναυαγοσώστης, καθώς οι ώρες εργασίας τους είναι συνήθως από τις 10:00 το πρωί έως τις 18:00, αρκετοί Δήμοι έχουν αρχίσει να τοποθετούν ναυαγοσώστες από νωρίτερα.

Από πλευράς του, και ο κ. Χαλιώτης υπογράμμισε πως «δεν είναι εφικτό να υπάρχει ναυαγοσώστης σε κάθε παραλία, επομένως είναι απαραίτητο οι πολίτες να επιλέγουν ακτές όπου υπάρχουν ναυαγοσώστες, σε περίπτωση που χρειαστεί επέμβαση».« Η συμβουλή μου είναι να απολαμβάνουμε τη θάλασσα, με ασφάλεια», επεσήμανε.

Σημαντικό είναι επίσης, όπως ανέφερε η υπεύθυνη επικοινωνίας του «Safe Water Sports», ειδικά τα άτομα τρίτης ηλικίας, να επισκέπτονται τον προσωπικό τους γιατρό πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου.

Τέλος, υπογράμμισε ότι είναι σημαντικό να μπαίνουμε και να βγαίνουμε αργά από τη θάλασσα, να κολυμπάμε κατά μήκος της ακτής για να μην παρασυρθούμε από ρεύματα και να μη χάσουμε τον προσανατολισμό μας, να μην μπαίνουμε στη θάλασσα για δύο με τρεις ώρες αφού φάμε και να χρησιμοποιούμε σωσίβια για μεγαλύτερες ηλικίες, αν κρίνουμε πως τα χρειαζόμαστε.

«Να μην υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας», τόνισε χαρακτηριστικά η κ. Καραμπετιάν-Νικοτιάν «και να μην μπαίνουμε στη θάλασσα με δυσμενείς καιρικές συνθήκες».

Τα μέτρα προστασίας

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, με τη Σχολή Ναυαγοσωστικής του και στο πλαίσιο της πανελλαδικής εκστρατείας του «Απολαμβάνουμε το νερό με ασφάλεια», για την ενημέρωση των πολιτών, προτείνει οκτώ χρήσιμες οδηγίες που «σώζουν ζωές», όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά.

1. Να κολυμπάτε σε ασφαλείς, οργανωμένες παραλίες. Ακολούθησε τις οδηγίες του ναυαγοσώστη και τις σημαίες της παραλίας.
2. Μην μπαίνετε στο νερό αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ.
3. Μπείτε στο νερό σταδιακά, ειδικά αν είναι πολύ κρύο, για να αποφύγετε θερμικό σοκ.
4. Μην απομακρύνεστε πολύ και κολυμπάτε πάντα οριζόντια με την ακτή.
5. Μην κάνετε βουτιές σε άγνωστα νερά. Μπορεί να υπάρχουν βράχια ή άλλοι κίνδυνοι.
6. Τα παιδιά πρέπει να βρίσκονται πάντα σε κοντινή απόσταση από έναν ενήλικο, ακόμη κι αν χρησιμοποιούν σωσίβιο.
7. Χρησιμοποιήστε σωσίβιο όταν κάνετε δραστηριότητες όπως κανό ή SUP.
8. Αν σας παρασύρει ρεύμα, μην πανικοβληθείτε. Κολυμπήστε παράλληλα με την ακτή μέχρι να βγείτε από το ρεύμα και μετά κατευθυνθείτε προς την παραλία.

«Έχουμε δρόμο ακόμα για την καλλιέργεια κολυμβητικής κουλτούρας», τόνισε κλείνοντας η Ελίζα Καραμπετιάν-Νικοτιάν, επισημαίνοντας ότι «έχουν γίνει ήδη αρκετά βήματα, όπως τα μαθήματα κολύμβησης στους μαθητές της Γ’ και της Δ’ Δημοτικού που εισήχθη από το υπουργείο Παιδείας». «Η θάλασσα είναι χαρά και πρέπει να μπορούμε να την απολαμβάνουμε», κατέληξε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σύμφωνα με το Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς που εκδίδει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, για αύριο Σάββατο 15 Αυγούστου 2026, προβλέπεται πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4) για τις εξής περιοχές:

• Περιφέρεια Αττικής (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Κυθήρων)
• Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Κορινθίας, ΠΕ Αργολίδας, ΠΕ Λακωνίας)
• Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος (ΠΕ Αχαΐας, ΠΕ Ηλείας)
• Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Φθιώτιδας, ΠΕ Εύβοιας συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σκύρου)
• Περιφέρεια Θεσσαλίας (ΠΕ Σποράδων)
• Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
• Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
• Περιφέρεια Κρήτης
• Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕ Χαλκιδικής και ‘Αγιον Όρος)
• Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΠΕ Καβάλας, ΠΕ Θάσου, ΠΕ Ξάνθης, ΠΕ Ροδόπης, ΠΕ Έβρου συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σαμοθράκης).

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων κ.ά. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Από την πλευρά του το Πυροσβεστικό Σώμα παραμένει σε επιφυλακή, ενώ συνεχίζονται οι μεικτές περιπολίες στο έδαφος και η εναέρια επιτήρηση με drone και αεροσκάφη. Ταυτόχρονα, για τις ανωτέρω περιοχές, τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων λόγω δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπεται, η εφαρμογή του μέτρου της προληπτικής απαγόρευσης της κυκλοφορίας οχημάτων και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και ευπαθείς περιοχές.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Το προσκύνημα στην Παναγία της Χρυσοβίτσας, πρέπει να ξέρετε, ήταν εφάμιλλο με εκείνο της Τήνου και της Παναγίας της Σουμελά», αφηγείται στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο κ. Χρήστος Γαλάνης, ψάλτης, ο οποίος από μικρό παιδί βρίσκεται μέσα στον Ιερό Ναό του Μοναστηρίου, που είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου και δεσπόζει στην καρδιά του χωριού Χρυσοβίτσα Μετσόβου.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, τα θαύματα που μεταδίδονταν από στόμα σε στόμα, όπως σημειώνουν και οι χρονογράφοι διαφόρων εποχών, οδηγούσαν τα βήματα των πιστών στη Χρυσοβίτσα. Ο κ. Γαλάνης αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως από το πρωινό της παραμονής του Δεκαπενταύγουστου έφταναν στον χωρίο από όλες τις περιοχές της Ηπείρου, τη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία, πιστοί για να προσευχηθούν, να εκπληρώσουν το τάμα τους, αλλά και να διασκεδάσουν στο πανηγύρι που κρατούσε δύο ημέρες, ένα έθιμο που τηρείται έως σήμερα από τον Πολιτιστικό Σύλλογο.

Το πανηγύρι πάντα είχε ξεχωριστή θέση σε όλη την Ήπειρο. Έρχονταν από τα Γιάννενα με τα πόδια και έκαναν 10 ώρες, το ίδιο από την  Καλαμπάκα, τη Μηλιά Μετσόβου, από τα Γρεβενά. Ο Χρήστος Γαλάνης θυμάται από τα παιδικά του χρόνια τον κόσμο από τη Μηλιά, από την Κρανιά. «Όταν έφταναν στο αγνάντι του χωριού, άρχιζαν τα μοιρολόγια της Παναγίας… Ακούτε..  εμείς όλοι στο χωριό λέγαμε ακούτε, ήρθαν οι προσκυνητές… τότε τους περιμέναμε να ‘ρθουν, κάθε παραμονή.

Έφερναν και στρωσίδια τους μαζί τους. Κάτω στην πλατεία έπιαναν τα πλατάνια και ξέραμε, για παράδειγμα, αυτό το πλατάνι είναι για τον κόσμο από Τρίστενο, σε εκείνο το άλλο το δίπλα είναι από τα Γρεβενά, στο παρακάτω από τη Μηλιά… Κάθε περιοχή δηλαδή είχε τον τόπο της», σημειώνει με μεγάλη νοσταλγία και προσπαθώντας να μας μεταφέρει παραστατικά τον Δεκαπενταύγουστο αλλοτινών εποχών και προσθέτει:

«Κάθε χωριό τότε είχε και τους δικούς του οργανοπαίκτες. Ήταν οι κομπανίες με 6 έως 7 μουσικούς και γλεντούσαν με παραδοσιακούς χορούς με ηπειρώτικα. Ήταν μία γνήσια παραδοσιακή ηπειρώτικη γιορτή, επίσης υπήρχαν μικροπωλητές που έστηναν τους πάγκους και εμείς τότε, τα φτωχά παιδιά, πηγαίναμε εκεί και θαυμάζαμε τα γλυκά, χορταίναμε με το μάτι… ωραία… ».

Όσον αφορά την ιστορία της εικόνας της Παναγίας, σύμφωνα με την παράδοση, έφυγε με θαυματουργό τρόπο από το χωριό Στριγγανία της Επαρχίας Τριχωνίδας και τον ναό της «Χρυσοβίτζης», όπου για πρώτη φορά βρέθηκε το 533 μ.Χ. Αφού περιπλανήθηκε πηγαίνοντας -πάντα με θαυματουργό τρόπο- στη Μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων και στη συνέχεια στη Μονή Βουτζά, που βρίσκεται στο χωριό Γρεβενίτι, έφτασε στο δάσος του χωριού το οποίο τότε, πριν την εμφάνισή της, ονομαζόταν Παλαιόμυλος.

Τη θαυματουργή εικόνα βρήκε μέσα στο δάσος μία γυναίκα, η Λαμπρινή, περίπου το 1486, όταν πήγε για να κόψει ξύλα, και ενημέρωσε αμέσως τον παπα-Μιχάλη, ιερέα του χωριού. Εκεί κτίστηκε και ο Ιερός Ναός που υπάρχει μέχρι σήμερα. Το χωριό ονομάστηκε Χρυσοβίτσα επειδή στην εικόνα ήταν γραμμένη η λέξη «Χρύσοβα».

Σύμφωνα με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Χρυσοβίτσας «ένα συγκλονιστικό γεγονός συνέβη το 2015 στο χωριό. Ένας κάτοικος οδηγούσε το αυτοκίνητό του έξω από το χωριό, στη θέση “Πολιτσές” όπου καλλιεργείται η φημισμένη πατάτα της Χρυσοβίτσας. Στις 12 Ιουνίου του 2015, περίπου στις 11:30, εμφανίστηκε μπροστά του ως φωτεινή νεφέλη μία μαυροφορεμένη γυναίκα, με ένα βλέμμα γλυκύτατο και ταυτόχρονα αυστηρό, και τον ρώτησε: “Με γνωρίζεις;” Εκείνος ταραγμένος της απάντησε: “Είσαι η Παναγία της Χρυσοβίτσας”. Και εκείνη του είπε: “Είμαι η Παναγία όλου του κόσμου. Να πεις στους χωριανούς σου και στους κατοίκους της γύρω περιοχής να μετανοήσουν” και αμέσως εξαφανίστηκε».

Η Χρυσοβίτσα βρίσκεται σε υψόμετρο 920 μέτρων, απέχει 43 χιλιόμετρα από την πόλη των Ιωαννίνων και 16 χιλιόμετρα από το Μέτσοβο. Στην Ήπειρο, στους δρόμους της Παναγίας, υπάρχουν εκατοντάδες ιεροί ναοί αφιερωμένοι στη Θεοτόκο. Οι Ηπειρώτες που βίωσαν σκλαβιά, ξενιτιά, στήριξαν τις ελπίδες τους στη Παναγία, ήταν προστάτιδα και αρωγός σε κάθε δύσκολη στιγμή τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ