Τι επισημαίνει η καθηγήτρια Μ. Σακελλαρίου-Μακραντωνάκη
«Είναι δεδομένη η σημασία του νερού για την γεωργική ανάπτυξη, ιδιαίτερα σε μια κατ’ εξοχήν αγροτική περιφέρεια όπως η Θεσσαλία. Ωστόσο, ένα από τα πιο έντονα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Θεσσαλία σήμερα, αλλά θα αντιμετωπίσει και στο μέλλον, είναι το πρόβλημα του νερού και της διαχείρισής του. Μια σειρά από ειδικές συνθήκες που σχετίζονται με το κλίμα, τη γεωμορφολογία και την αγροτική ανάπτυξη, έχουν γίνει η αιτία για σοβαρά και συχνά μη αναστρέψιμα προβλήματα εξάντλησης των επιφανειακών και των υπόγειων υδατικών αποθεμάτων».
Αυτά τονίζει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η καθηγήτρια του πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Μαρία Σακελλαρίου-Μακραντωνάκη, έπειτα από σχετικές μελέτες που έχει εκπονήσει. Το νερό για να συνεχίσει και στο μέλλον να συντηρεί τη ζωή, τονίζει, δεν θα πρέπει να καταναλώνεται με ρυθμούς ταχύτερους από τους ρυθμούς της ετήσιας ανανέωσής του, στο πλαίσιο του υδρολογικού κύκλου. Και προσθέτει πως «Η σημερινή κατάσταση στη Θεσσαλία κάθε άλλο παρά καθησυχαστική εμφανίζεται. Το μεγαλύτερο μέρος του υπόγειου υδατικού δυναμικού της περιοχής υφίσταται ήδη τις συνέπειες της εντατικής εκμετάλλευσης ή της ποιοτικής υποβάθμισης, που εκδηλώνονται με τη δραματική πτώση της στάθμης των υδροφόρων οριζόντων και την εκτεταμένη ρύπανση του υπόγειου νερού.
Στη περιοχή της Θεσσαλίας το ζήτημα της ορθής διαχείρισης των υδατικών πόρων κρίνεται απαραίτητο λόγω της κρισιμότητας της υδατικής κατάστασης της περιοχής. Η υφισταμένη κατάσταση του υδατικού ισοζυγίου οδηγεί την περιοχή σε οικολογική υποβάθμιση με δυσμενείς περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Το πρόβλημα στη Θεσσαλία είναι ότι περιλαμβάνει μεγάλες αγροτικές εκτάσεις που απαιτούν πολύ μεγάλες ποσότητες νερού προς άρδευση. Η υπερεκμετάλλευση του υπόγειου νερού που γίνεται ήδη με ανεξέλεγκτο τρόπο και ρυθμό, άρχισε να δημιουργεί δυσάρεστες επιπτώσεις που θα είναι μη αναστρέψιμες εάν δεν ληφθούν άμεσα και δραστικά – αυστηρά μέτρα. Πολλοί υπόγειοι υδροφορείς στην θεσσαλική πεδιάδα βρίσκονται κάτω από καθεστώς υπερεκμετάλλευσης. Η πτώση της στάθμης είναι συνεχής από το 1985 έως σήμερα και η δυσκολία αναπλήρωσης των αποθεμάτων εμφανής. Υπάρχουν περιοχές με οριακή πτώση (5-10m) και περιοχές με συνθήκες ελλειμματικού ισοζυγίου (25-60m)». Αναφερόμενη στα αίτια της πτώσης του υδροφόρου ορίζοντα της Θεσσαλίας, τονίζει πως είναι πολλά: «Ενδεικτικά αναφέρονται η υπεράντληση λόγω άρδευσης μεγάλων αγροτικών εκτάσεων, η αύξηση της κατανάλωσης, οι μειωμένες βροχοπτώσεις, η αλλαγή πρακτικών άρδευσης, η κατασπατάληση και μη ορθολογική χρήση του αρδευτικού νερού».
Στη Θεσσαλία η στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα κατεβαίνει κάθε χρόνο. Λόγω του γεγονότος ότι οι λεκάνες απορροής λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία με τα νερά της θάλασσας, με την υπεράντληση το θαλασσινό νερό εισέρχεται και καταστρέφει τα αποθέματα του γλυκού νερού στις παράκτιες περιοχές. Η απεριόριστη παροχή νερού στις καλλιέργειες, σύμφωνα με την ίδια, δεν σημαίνει μεγιστοποίηση και πολύ περισσότερο βελτιστοποίηση της απόδοσης, διότι οι καλλιέργειες καταναλώνουν ποσότητες νερού οι οποίες ρυθμίζονται από τις συνθήκες που επικρατούν στην ατμόσφαιρα που τις περιβάλλει. Όπως επισημαίνει, η άρδευση είναι επιστήμη και πρακτική με σκοπό να χορηγείται στις καλλιέργειες η σωστή ποσότητα νερού ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη απόδοσή τους.
«Είναι επιτακτική η ανάγκη σωστού υπολογισμού του αρδευτικού νερού και κατάστρωση ωρολογίων προγραμμάτων άρδευσης από επιστήμονες οι οποίοι έχουν γνώση της σχέσης νερού – φυτού» σημειώνει και καταλήγει, λέγοντας πως «Οι μελλοντικές ανάγκες της Θεσσαλίας σε νερό για τις διάφορες χρήσεις, εκτιμάται ότι δεν θα μειωθούν. Οι αρδεύσεις στην θεσσαλική πεδιάδα θα συνεχισθούν και στο μέλλον, ανεξάρτητα από τις όποιες πολιτικές επιδοτήσεων ή αναδιαρθρώσεων επιβάλλει η Ε.Ε. Πρέπει να κατανοήσουμε όλοι ότι υπάρχει έλλειψη νερού σε πολλές περιοχές του πλανήτη και ότι το νερό θα σταματήσει να είναι ανανεώσιμη πηγή ενέργειας. Θα γίνει πολύτιμο και ακριβό αγαθό, όπως το πετρέλαιο ή το χρυσάφι, αν δεν το τιμήσουμε ανάλογα και αδιαφορήσουμε για την ύπαρξή του. Και όπως οι θησαυροί δεν πρέπει να σπαταλούνται αλόγιστα, γιατί τότε ο κάτοχός τους κηρύσσει πτώχευση, έτσι θα πληρώσουμε κι εμείς ακριβά το τίμημα αυτής της σπατάλης».
Καθώς ο πλανήτης συνεχίζει να θερμαίνεται, τις επόμενες δεκαετίες οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας —άνω των 60 ετών— θα εκτίθενται ολοένα περισσότερο σε αφόρητη ζέστη κι ο κίνδυνος γι’ αυτούς είναι ακόμη υψηλότερος απ’ ό,τι προβλεπόταν ως τώρα, προειδοποιεί μελέτη που δημοσιεύεται σήμερα στην επιστημονική επιθεώρηση Lancet Planetary Health.
Τα αποτελέσματα της μελέτης αμερικανών ερευνητών του πανεπιστημίου Στάνφορντ κάνει πιο επίκαιρα το γεγονός ότι η Ευρώπη και η Αμερική ζουν ασυνήθιστα καυτό καλοκαίρι. Στη Γαλλία ειδικά καταγράφτηκαν κύματα ζέστης και καύσωνες εύρους χωρίς προηγούμενο περί τα τέλη Ιουνίου, με αυτή που χαρακτηρίζεται πλεονάζουσα θνητότητα να ξεπερνά τους 6.000 νεκρούς. Οι ερευνητές του Στάνφορντ προσπάθησαν να εκτιμήσουν σε ποιον βαθμό η κλιματική αλλαγή και η υπερθέρμανση του πλανήτη θα εκθέσουν ανθρώπους άνω των 60 σε αφόρητα επίπεδα θερμοκρασίας ως το 2100. Το πεδίο έρευνας αυτό θεωρείτο πως είχε ήδη καλυφθεί επαρκώς. Ωστόσο, προειδοποιούν οι επιστήμονες, προηγούμενες μελέτες μοιάζουν να υποτίμησαν πολύ τους κινδύνους που διατρέχουν άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς βασίστηκαν σε δεδομένα που σήμερα είναι εν μέρει ξεπερασμένα.
Ο λόγος είναι καίριας σημασίας δείκτης, η θερμοκρασία σε συνάρτηση με το επίπεδο υγρασίας, η αλλιώς η «θερμοκρασία θερμομέτρου υγρού βολβού» (Wet-bulb temperature, Tw). Καθώς η ίδια θερμοκρασία μπορεί να είναι πολύ πιο επικίνδυνη για τον άνθρωπο όταν συνοδεύεται από υψηλότερη υγρασία. Ωστόσο, οι κίνδυνοι που συνδέονται με οποιοδήποτε δοσμένο επίπεδο θερμοκρασίας και υγρασίας αφορούσαν για καιρό νέους ανθρώπους, με καλή υγεία. Πιο πρόσφατες έρευνες, για ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, δείχνουν πως οι κίνδυνοι γι’ αυτούς τους τελευταίους είναι υποτιμημένοι. Λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα και διασταυρώνοντάς τα με μοντέλα για την προσδοκώμενη γήρανση του πληθυσμού παγκοσμίως τις επόμενες δεκαετίες, οι συντάκτες της μελέτης συμπέραναν ότι η «αφόρητη ζέστη θα πλήττει πολύ περισσότερους ανθρώπους, σε ευρύτερες περιοχές, σε κλίμακα πολύ υψηλότερη και για μεγαλύτερη διάρκεια» από ό,τι υπολογιζόταν ως τώρα.
Για παράδειγμα, αν ως το 2010 η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά 1,5° Κελσίου σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, το 22% των ανθρώπων άνω των 60 ετών θα εκτίθεται κάθε χρόνο σε επικίνδυνη ζέστη για πάνω από έναν μήνα, δείχνουν τα δεδομένα, τα αποτελέσματα των οποίων πάντως εξαρτώνται από κάποιες μεθοδολογικές επιλογές. Οι αμερικανοί ερευνητές υπογραμμίζουν πως οι χώρες που κινδυνεύουν περισσότερο είναι αυτές όπου μεγάλα τμήματα του πληθυσμού δεν έχουν τρόπο να προστατευτούν από τη ζέστη. Καλούν να ληφθούν μέτρα για να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε μέσα όπως ο κλιματισμός, καθώς και να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Το γερασμένο κτιριακό απόθεμα της χώρας, σε συνδυασμό με την αυξημένη χρήση ηλεκτρικών συσκευών και τις νέες ενεργειακές ανάγκες των κατοικιών, αναδεικνύει την ανάγκη για συστηματικό έλεγχο και αναβάθμιση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι ηλεκτροπληξιών και πυρκαγιών.
Τα παραπάνω αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Ελληνικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΕΛΙΤΗΕ) και σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, το 85,7% των κατοικιών στην Ελλάδα έχει κατασκευαστεί πριν από το 1990, ενώ το 42,1% πριν από το 1970. Όπως σημειώνεται πρόκειται για εγκαταστάσεις που σχεδιάστηκαν σε μια εποχή κατά την οποία οι ανάγκες ηλεκτρικής κατανάλωσης ήταν σημαντικά χαμηλότερες από τις σημερινές. Παράλληλα, η πολυετής χρήση, οι φθορές, οι πρόχειρες ή μη ασφαλείς παρεμβάσεις και η προσθήκη νέων φορτίων μπορούν να επιβαρύνουν τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, ακόμη και όταν αυτές εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς εμφανή προβλήματα. Ενδεικτικά, όπως επισημαίνει το ΕΛΙΤΗΕ, μπορεί να παρατηρηθούν υπερθέρμανση καλωδίων και δυσλειτουργίες ηλεκτρολογικού υλικού, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν περιπτώσεις ανεπαρκούς ή αναξιόπιστης γείωσης.
Στην Αττική, μάλιστα, αναφέρεται η πρακτική χρησιμοποίησης των δικτύων ύδρευσης ως ηλεκτροδίου ή αγωγού γείωσης. Ακόμη πιο επικίνδυνες είναι αυτοσχέδιες παρεμβάσεις στον ηλεκτρικό πίνακα, όπως η χρήση αλουμινόχαρτου σε ασφάλειες τήξεως. Τι προβλέπει το ισχύον πλαίσιο Υπενθυμίζεται ότι από το 2021 προβλέπεται τακτικός επανέλεγχος των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Για τις κατοικίες προβλέπεται επανέλεγχος τουλάχιστον κάθε δέκα χρόνια, για τους επαγγελματικούς χώρους τουλάχιστον κάθε πέντε χρόνια, ενώ για χώρους συνάθροισης κοινού και υπαίθριες επαγγελματικές εγκαταστάσεις τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια. Έκτακτος έλεγχος προβλέπεται επίσης όταν πραγματοποιείται τροποποίηση στον ηλεκτρικό πίνακα, ενώ για επαγγελματικούς χώρους και χώρους συνάθροισης κοινού προβλέπεται και σε περίπτωση μεταβίβασης ή αλλαγής χρήσης. Μετά τον έλεγχο συντάσσεται Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ), με την οποία πιστοποιείται η ασφάλεια της εγκατάστασης και η οποία υποβάλλεται στο μητρώο ηλεκτρικών εγκαταστάσεων που τηρεί ο ΔΕΔΔΗΕ. Ωστόσο, σύμφωνα με το ΕΛΙΤΗΕ, η πρόληψη στην πράξη προσκρούει στην ελλιπή ενημέρωση των ιδιοκτητών, αλλά και στον εφησυχασμό που δημιουργεί η απρόσκοπτη λειτουργία μιας εγκατάστασης.
Πολλοί ιδιοκτήτες, όπως υποστηρίζει, δεν γνωρίζουν τις υποχρεώσεις τους για τους επανελέγχους και προχωρούν σε έλεγχο μόνο όταν αυτό ζητηθεί από κάποια αρμόδια αρχή. Παράλληλα, το Ινστιτούτο επισημαίνει τον κίνδυνο η ΥΔΕ να εκδίδεται χωρίς ουσιαστικό τεχνικό έλεγχο, γεγονός που υπονομεύει τον προληπτικό χαρακτήρα της διαδικασίας. Επιπλέον, ο φόβος του κόστους των απαιτούμενων παρεμβάσεων μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους ιδιοκτήτες παλαιών ακινήτων. Η ηλεκτρική ασφάλεια στο επίκεντρο των ανακαινίσεων
Για το ΕΛΙΤΗΕ, η ηλεκτρική ασφάλεια θα πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα των πολιτικών για την ενεργειακή αναβάθμιση, την ηλεκτροκίνηση και την ανακαίνιση του παλαιού κτιριακού αποθέματος. Όπως επισημαίνει, τα προγράμματα αναβάθμισης δεν αντιμετωπίζουν πάντοτε συνολικά την κατάσταση της ηλεκτρικής εγκατάστασης. Χαρακτηριστικά, το «Κινούμαι Ηλεκτρικά» επιδοτεί την εγκατάσταση έξυπνου φορτιστή, χωρίς να καλύπτει κατ’ ανάγκη την αναβάθμιση της υφιστάμενης ηλεκτρικής εγκατάστασης που ενδέχεται να απαιτείται για την ασφαλή λειτουργία του.
Αντίστοιχα, το «Εξοικονομώ» επικεντρώνεται στις ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ στα προγράμματα ανακαίνισης οι ηλεκτρολογικές εργασίες μπορούν να ενταχθούν ανάλογα με την επιλογή του ιδιοκτήτη, χωρίς να αποτελεί γενική προϋπόθεση η συνολική αξιολόγηση της ηλεκτρικής ασφάλειας του ακινήτου. «Να επενδύσουμε στην πρόληψη» «Στο ΕΛΙΤΗΕ εργαζόμαστε συστηματικά ώστε να περιοριστούν και, όπου είναι εφικτό, να εξαλειφθούν οι πυρκαγιές και οι ηλεκτροπληξίες από ηλεκτρικές εγκαταστάσεις», δηλώνει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Βασίλης Χατζίκος. Όπως υπογραμμίζει, «αρκεί να εφαρμοστεί το ισχύον νομικό πλαίσιο και παράλληλα να δοθούν ουσιαστικά κίνητρα στους ιδιοκτήτες ακινήτων μέσω των προγραμμάτων για την αναβάθμισή τους, ώστε να επενδύσουν στην πρόληψη μέσω ελέγχων και ανακαινίσεων». «Δεν μπορούμε να μιλάμε για μια ανθεκτική Ελλάδα, αν ο έλεγχος και η βελτίωση της ηλεκτρικής ασφάλειας δεν γίνουν αναπόσπαστο μέρος των εθνικών πολιτικών για την ενεργειακή αναβάθμιση, την ηλεκτροκίνηση και την ανακαίνιση των παλαιών κτιρίων», προσθέτει.
Το ΕΛΙΤΗΕ προτείνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία συστηματικής καμπάνιας ενημέρωσης των ιδιοκτητών για την υποχρεωτικότητα των ελέγχων, τη σωστή διαδικασία έκδοσης ΥΔΕ και κυρίως, τα οφέλη της πρόληψης για την ανθρώπινη ζωή και την περιουσία. Παράλληλα, εισηγείται τα μελλοντικά προγράμματα επιδότησης για την αναβάθμιση των κτιρίων να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη βελτίωση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, ώστε η ενεργειακή αναβάθμιση και η ανακαίνιση να συνοδεύονται από την αναγκαία ηλεκτρική ασφάλεια. Υπενθυμίζεται ότι το ΕΛΙΤΗΕ ιδρύθηκε το 2023 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με αντικείμενο την τεχνολογική καινοτομία για ασφαλείς ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Στόχος του είναι να αποτελέσει κέντρο αναφοράς για την έρευνα, την εκπαίδευση και την καινοτομία στον τομέα, προωθώντας δράσεις ενημέρωσης και κατάρτισης και συνεργασίες με θεσμικούς και ρυθμιστικούς φορείς.
Ένας εκ των επιφανέστερων Τούρκων πολιτικών, ο εκλιπών πρώην πρωθυπουργός και 8ος πρόεδρος της Τουρκίας Τουργκούτ Οζάλ αναφερόμενος ανεπισήμως στα δημογραφικά στοιχεία των δύο χωρών είχε προβεί στην κυνική εκτίμηση ότι «δεν χρειάζεται να προκαλέσουμε πόλεμο με την Ελλάδα, αφού οι πληθυσμιακές εξελίξεις των δύο λαών θα επιλύσουν το Κυπριακό και το Αιγαίο».
Γράφει ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Σκυλάκης
Λόγοι προφητικοί, εάν αναλογιστούμε ότι ειπώθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ακόμα η κατάσταση ήταν αναστρέψιμη και δεν υφίστατο το οξύτατο μεταναστευτικό πρόβλημα. Όμως αντίθετα με τις προβλέψεις και τα στατιστικά δεδομένα όλων των επόμενων δεκαετιών οι ελληνικές πολιτικές ηγεσίες επέδειξαν παντελή αδιαφορία για το οξύτατο αυτό πρόβλημα, με αποτέλεσμα σήμερα να τίθεται εν αμφιβόλω η συνέχιση της ιστορικής πορεία του ελληνικού έθνους, το οποίο οδηγείται πλέον με μαθητική ακρίβεια στον βιολογικό του αφανισμό. Όπως ανέφερε κάποιος ερευνητής στατιστικολόγος σε δύο με τρεις γενεές στην χώρα μας θα ζει μια γραφική ελληνική μειονότητα και θα παραμείνει ζωντανός μόνο ο ελληνικός πολιτισμός με τον οποίο θα ασχολούνται διάφοροι λόγιοι.
Για να αντιληφθούμε το μέγεθος του προβλήματος θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η χώρα μας κατέχει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες γονιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μαζί με την Κύπρο, την Μάλτα και την Λιθουανία (περίπου από 1,23 έως 1,32 ανάλογα με την χρονιά) και από τους χειρότερους παγκοσμίως μετά την Νότιο Κορέα, την Ταϊβάν, την Κίνα, την Ουκρανία (λόγω του πολέμου) και την Ιαπωνία. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τις παραπάνω ασιατικές χώρες ουσιαστικά καμία δεν δέχεται παράνομους μετανάστες. Ετησίως ο πληθυσμός μας μειώνεται κατά περίπου 43.000 κατοίκους, οι αμβλώσεις είναι σχεδόν διπλάσιες των γεννήσεων, με 40.000 εξ αυτών σε ανήλικες, ενώ περί τους 350.000 Έλληνες έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό για οικονομικούς και επαγγελματικούς λόγους. Το ζήτημα της υπογεννητικότητας επιδεινώνεται ακόμα περισσότερο λόγω των προβλημάτων τεκνοποιήσεως πολλών ζευγαριών λόγω κυρίως της μεγάλης ηλικίας.
Εξετάζοντας χρονολογικά το δημογραφικό ζήτημα στην Ελλάδα διαπιστώνουμε ότι μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στις δεκαετίες του 1950, 1960 και 1970 ο δείκτης γεννήσεων βρισκόταν σταθερά πάνω από το όριο αντικατάστασης των γενεών, που είναι 2,1 παιδιά ανά γυναίκα. Το πρόβλημα παρουσιάζεται το 1981 και επιδεινώνεται ραγδαία όλη την δεκαετία του 1980 με το δείκτη να σημειώνει κατακόρυφη πτώση και να περνάει το 1987 το όριο της πολύ χαμηλής γονιμότητας με 1,5. Κατά περίεργη σύμπτωση είναι η εποχή που κλονίζονται οι αρχές και οι αξίες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η ελληνική κοινωνία από ιδρύσεως του νεοελληνικού κράτους. Η παράδοση, η θρησκεία, η αντίληψη περί έθνους, η πατροπαράδοτη οικογένεια και άλλες δομικές πεποιθήσεις και αντιλήψεις υποχωρούν έναντι των νεωτεριστικών ιδεών, της αχαλίνωτης ελευθερίας και της αμφισβήτησης των πάντων. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον ακραίου καταναλωτισμού, υλισμού και πνευματικού μαρασμού το 1999, ο δείκτης γεννήσεων θα περάσει το όριο ακραίας χαμηλής γονιμότητας και θα φτάσει το 1,23. Για τα επόμενα χρόνια μέχρι και σήμερα ο δείκτης ανεβοκατεβαίνει αλλά πάντοτε κάτω από το όριο της πολύ χαμηλής γονιμότητας. Χαρακτηριστικά το 2016 ήταν 1,38, το 2013 στο 1,23 και το 2025 «αυξήθηκε» στο 1,3.
Η δημοσίευση των στοιχείων γεννήσεων-θανάτων της ΕΛΣΤΑΤ για το έτος 2025 είναι απλά ανατριχιαστική για την ζώσα δημογραφική πραγματικότητα της χώρας. Οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το έτος 2025 ανήλθαν σε 65.594. Οι θάνατοι σε 121.566. Δηλαδή 55.972 περισσότεροι θανόντες για το 2025. Είναι σαν το 2025 να αφανίστηκε μια πόλη του μεγέθους της Καλαμάτας ή των Σερρών ή κάθε τρία χρόνια να αφανίζεται μια πόλη σαν την Πάτρα. Μια ενδιαφέρουσα ακόμη παρατήρηση είναι μια σύγκριση του έτους 2020 με το 2025, διάστημα οικονομικής σταθερότητας στο οποίο η χώρα εισέπραξε τεράστια ποσά από τα ταμεία ανάκαμψης. Οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το 2020 είχαν ανέλθει αντίστοιχα σε 84.767. Δηλαδή συγκρίνοντας μόνο με το 2025 υπάρχει μια μείωση γεννήσεων κατά ποσοστό 22,62% σε σχέση με το 2020.
Το παρήγορο είναι ότι και η Τουρκία έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει παρόμοιο σοβαρό πρόβλημα με το δείκτη γεννήσεων να βρίσκεται σε ιστορικό χαμηλό φθάνοντας στο 1,42 ενώ σε αντίθεση η Βουλγαρία παρουσιάζει εντυπωσιακή άνοδο, μετά από χρόνια προβλήματα, με το δείκτη να προσεγγίζει το 1,72. Βέβαια καμία ευρωπαϊκή ή βαλκανική χώρα δεν μπορεί να προσεγγίσει τις αντίστοιχες αφρικανικές, με δείκτες πάνω από 5. Ο πληθυσμός στην Αφρική αναμένεται να υπερτετραπλασιαστεί στις επόμενες δεκαετίες, με αποτέλεσμα την δραματική άνοδο της μετανάστευσης προς την Ευρώπη.
Στην τελευταία απογραφή του πληθυσμού το 2021, ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας ανήλθε σε 10.482.487 άτομα, καταγράφοντας μείωση κατά 3,1% σε σύγκριση με την απογραφή του 2011 και ο νόμιμος σε 9.716.889. Η Ελλάδα, με οδηγία της ΕΕ και για την αποφυγή πρόκλησης σοβαρής ανησυχίας στους «εναπομείναντες Έλληνες» δεν συλλέγει επίσημα στοιχεία εθνικότητας, φυλετικής καταγωγής ή θρησκευτικών πεποιθήσεων στις απογραφές της. Αντίθετα καταγράφει οικίες, αριθμό δωματίων, ύπαρξη θέρμανσης, ύδρευση, τουαλετών κλπ. Πόσοι από τους νόμιμους κατοίκους είναι ελληνικής καταγωγής δεν γνωρίζουμε, μπορούμε όμως άτυπα να εξάγουμε κάποια συμπεράσματα από την φυλετική/εθνολογική σύνθεση των σχολείων σε όλη την επικράτεια, που είναι μάλλον απογοητευτική. Πολλοί μελετητές εκτιμούν ότι οι εκ καταγωγής Έλληνες δεν ξεπερνούν τα 9 εκατομμύρια, με μέση ηλικία 47,2 έτη, που μας κατατάσσει στην τρίτη πιο γερασμένη χώρα της ΕΕ. Επισημαίνεται πως εντός μίας μόνο δεκαετίας η μέση ηλικία στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 3,8 χρόνια, ενώ η μέση ηλικία των Ελληνίδων για την απόκτηση παιδιών έχει ανέλθει πλέον στα 32,3 έτη.
Για την ακριβέστερη αποτύπωση των πληθυσμιακών μας δεδομένων θα πρέπει να προσθέσουμε και ένα μεγάλο αριθμό προσφύγων, νόμιμων και κυρίως παράνομων μεταναστών που δεν απογράφησαν για ευνόητους λόγους. Ο συνολικός αριθμός τους, που συνεχώς αυξάνει, κατά πολλούς ίσως υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο νέους στην συντριπτική τους πλειοψηφία μουσουλμάνοι. Βέβαια έχει υποστηριχθεί ότι η ακρίβεια της απογραφής του 2021 είναι αμφίβολη, λόγω της μεγάλης διάρκειάς της, της αδυναμίας ορισμένων να απαντήσουν διαδικτυακώς, της μη καταμετρήσεως πολλών μη επιθυμούντων, της εχθρότητας ορισμένων προς το κράτος, της μη επισκέψεως αγροτών από τους απογραφείς και περιπτώσεις συμπληρώσεως ερωτηματολογίων απογραφής σύμφωνα με πληροφορίες από γείτονες.
Μέσα σε αυτό το τοξικότατο δημογραφικό και μεταναστευτικό πλαίσιο οι προοπτικές του δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα κρίνονται ως ιδιαίτερα κρίσιμες και ανησυχητικές, με τις προβλέψεις των εγχώριων και διεθνών οργανισμών να δείχνουν ραγδαία μείωση και γήρανση του πληθυσμού τις επόμενες δεκαετίες. Στις υφιστάμενες μελέτες εξετάζονται διάφορα σενάρια αισιόδοξα και απαισιόδοξα, τα οποία προσδιορίζουν τον μόνιμο πληθυσμό της χώρας μας το 2050 από 10 έως 7,1 εκατομμύρια, με μέση ηλικία τα 47 έως 50 έτη (εξαιρετικά γερασμένος πληθυσμός) και τον εν δυνάμει οικονομικό πληθυσμό από 5,5 έως 4,4. Δηλαδή δημιουργείται μια επικίνδυνα αραιοκατοικημένη χώρα, στην οποία θα διαβιεί ένα σημαντικό ποσοστό νεοεισερχομένων (αλλοδαπών που θα αποκτήσουν στο μέλλον την ελληνική υπηκοότητα ή θα ζουν παρανόμως).
Το ερώτημα που τίθεται είναι ποιοι λόγοι οδήγησαν στο δημογραφικό μαρασμό. Θα τους αναφέρουμε επιγραμματικά λόγω του περιορισμένου του χώρου. Κατά την άποψη του γράφοντος η αστικοποίηση και ο μαρασμός της υπαίθρου, η επικράτηση του ατομικισμού έναντι της συλλογικότητας (του εγώ έναντι του εμείς), η γυναικεία εργασία, η κατάρρευση των πατροπαράδοτων αξιών και των προτύπων της ελληνικής κοινωνίας συνετέλεσαν τα μέγιστα στην γιγάντωση του προβλήματος. Επίσης η παρακμή της ελληνικής παιδείας, η θρησκευτική απομάκρυνση, η παρατεταμένη οικονομική κρίση και το υψηλό κόστος ζωής, η ανυπαρξία κράτους δικαίου και η αναξιοκρατία έθεσαν την ταφόπλακα σε κάθε προσπάθεια αναγέννησης του ελληνικού πληθυσμού. Οι νέες γενιές δεν έχουν όραμα, απομονώνονται στην εικονική πραγματικότητα που τους προσφέρει η τεχνολογία, ενώ η επίσημη ελληνική πολιτεία τους δίνει την χαριστική βολή υιοθετώντας και προωθώντας με κάθε τρόπο την woke και ΛΟΑΤΚΙ ατζέντα.
Ιδιαίτερα η woke πολιτική, η οποία μέσω του παγκοσμιοποίησης προσπαθεί να αναθεωρήσει την ύπαρξη των Εθνών και μετατρέπει τις δυτικές κοινωνίες σε άμορφες, ελεγχόμενες και αδρανοποιημένες μάζες χωρίς ταυτότητα. Η νέα αυτή αντίληψη των πραγμάτων θεωρεί τον λευκό άνθρωπο φορέα όλων των κακών που πρέπει να μειωθεί δίνοντας την θέση του σε πολυπολιτισμικά και πολυφυλετικά πρότυπα. Όλα τα παραπάνω και όχι μόνο οδήγησαν τους νέους στην αποφυγή της τεκνοποίησης ή στην μετανάστευση των Ελλήνων στο εξωτερικό (Brain Drain). Για τα νέα ζευγάρια η τεκνοποίηση αποτελεί πλέον απλή επιλογή και όχι στάση ζωής, ενώ η μετανάστευση των Ελλήνων είναι μόνιμη και με αυξητικές τάσεις. Η όποια πολυδιαφημισμένη επιστροφή των συμπατριωτών μας είναι σχετικά περιορισμένη και συγκυριακή.
Οι επιπτώσεις του δημογραφικού είναι πολυποίκιλες. Δημιουργεί κοινωνική αποσταθεροποίηση, οικονομικό μαρασμό, μείωση φορολογικών εσόδων, όξυνση του ασφαλιστικού συστήματος, ενώ επηρεάζονται βαθύτατα η εκπαίδευση, οι εργασιακές σχέσεις και η κοινωνική πρόνοια. Η άμυνα και η ασφάλεια της χώρας καταρρέει και η γεωπολιτική αξία μας απομειώνεται σημαντικότατα. Ένα συρρικνωμένο και γηράσκον έθνος έχει μειωμένη αποτροπή, είναι αδύναμο σε παρατεταμένες επιχειρήσεις και μειώνει το διπλωματικό και διαπραγματευτικό του ειδικό βάρος. Το ερώτημα που προβάλει είναι εάν μπορεί να αντιστραφεί αυτή η νέα εθνική καταστροφή και τι μέτρα μπορούν να ληφθούν. Θεωρητικά θα μπορούσε να βελτιωθεί η κατάσταση σταδιακά, όπως έγινε στην γειτονική μας Βουλγαρία για να μπορούμε να ατενίζουμε το μέλλον με κάποια αισιοδοξία.
Το κυρίαρχο σημείο είναι να αντιληφθεί η ελληνική πολιτεία το μέγεθος του προβλήματος, αλλάζοντας ριζικά τη στάση της στο δημογραφικό και ανάγοντας το σε μείζον εθνικό θέμα επιβίωσης. Προς τούτο θα πρέπει να επενδύσει σημαντικότατο ποσοστό του ΑΕΠ σε αυτόν τον τομέα, ποσοστό μπροστά στο οποίο θα ωχριούν τα ποσά που δαπανά το ελληνικό κράτος σε άλλους τομείς. Εάν αυτό δεν το ενστερνιστούν οι ηγεσίες της χώρας μας, τότε μπορεί να έχουμε σύγχρονα οπλικά συστήματα, πολιτισμό, υγεία και οτιδήποτε άλλο, αλλά δεν θα έχουμε ελληνικό λαό. Για να αποφασίσουν οι νέοι να αποκτήσουν παιδιά και όχι μόνο ένα ή δύο θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν όλες οι γεννήσεις, να θεσπιστούν σοβαρές φοροελαφρύνσεις και να δημιουργηθεί ένα πλέγμα πολλαπλής οικονομικής ενίσχυσης των οικογενειών. Με ισχυρά κίνητρα, παροχές και επιδοτήσεις μπορεί κάπως να ανακοπεί ο συνεχής κατήφορος. Ο ελληνισμός έχει ανάγκη περισσότερο μια πολύτεκνη μητέρα, παρά μια άτεκνη γυναίκα επιστήμονα και για τον λόγο αυτό η πρώτη πρέπει να τιμάται και να αμείβεται, τουλάχιστον όσο η δεύτερη. Εάν αυτό δεν υλοποιηθεί τότε είναι βέβαιο ότι δεν έχουμε καμία ελπίδα επιβίωσης.
Ταυτόχρονα οι κυβερνώντες θα πρέπει χρησιμοποιώντας κάθε διατιθέμενο μέσο, όπως τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, να προβάλουν τον θεσμό της οικογένειας, να ενισχύσουν την εθνική ταυτότητα, την συλλογικότητα, την κοινωνική συνοχή και να θέσουν ηθικά εμπόδια στις αμβλώσεις. Οι δημιουργία προϋποθέσεων παλιννόστησης των Ελλήνων του εξωτερικού και η απλοποίηση των διαδικασιών υιοθεσίας θα συνέβαλε στην αύξηση του πληθυσμού.
Φυσικά τίποτα από τα παραπάνω δεν υλοποιείται και εκτιμάται ότι ούτε πρόκειται να υλοποιηθεί. Η παρούσα κυβέρνηση για λόγους εντυπωσιασμού και προς άγραν ψήφων ίδρυσε το 2023 το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και εκπόνησε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό. Τα αποτελέσματα αυτού του εγχειρήματος μέχρι και σήμερα βρίσκονται στο απόλυτο μηδέν. Για να αναλογιστούμε την επικρατούσα προχειρότητα και την ουσιαστική αδιαφορία της κυβέρνησης για το όλο θέμα αξίζει να μελετήσουμε τα βιογραφικά των δύο υπουργών και της μίας υφυπουργού του εν λόγω υπουργείου. Η πρώτη, που διετέλεσε Υπουργός μέχρι το 2025, ήταν άγαμος και άτεκνη, η δεύτερη και σημερινή υπουργός ευτυχώς έχει ένα παιδί και η υφυπουργός άτεκνη. Με αυτή την ηγεσία θα πειστούν οι Ελληνίδες να παντρευτούν και να γίνουν πολύτεκνες;
Εν κατακλείδι, οδεύουμε ολοταχώς προς την βιολογική μας ανυπαρξία, έχοντας αποφασίσει οικειοθελώς να αυτοκτονήσουμε ιστορικά και κανείς δεν μπορεί να ανακόψει την πορεία μας. Η ελληνική ελίτ δεν θεωρεί το δημογραφικό ως κύριο πρόβλημα και αναμένει από την μετανάστευση, νόμιμη ή παράνομη, να επιλύσει το θέμα μετατρέποντας την Ελλάδα σε πολυεθνική κοινωνία με ότι συνεπάγεται. Όπως έλεγε η εκλιπούσα αξιότιμη καθηγήτρια μου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, στους λαούς με μακραίωνη ιστορία, παρουσιάζεται το φαινόμενο της ιστορικής κόπωσης και πολλά έθνη χάνονται, λόγω απώλειας της δυναμικής τους. Ορισμένα από αυτά επιλέγουν την ηρωική έξοδο, όπως η Ιαπωνία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που είχε αποφασίσει να πολεμήσει μέχρι ενός, αλλά την έσωσε ο αυτοκράτορας με το διάγγελμά του και άλλα εξαφανίζονται λόγω της προχωρημένης κοινωνικής σήψης, της παρακμής, της διαφθοράς και του εκφυλισμού.
«Γίνε κι εσύ “πρεσβευτής ασφαλούς οδήγησης” σε 90” στο https://odyseas.gov.gr/drive-safe», μας προτρέπει ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος σε σχετική ανάρτησή του.
Και, όπως εξηγεί στη συνέχεια, «ο Αύγουστος ήταν διαχρονικά ο μήνας με τα περισσότερα θανατηφόρα τροχαία και η Ελλάδα έως το 2019 μια εκ των τριών ευρωπαϊκών χωρών που έχαναν κάθε χρόνο στην άσφαλτο τους περισσότερους ανθρώπους, στην πλειονότητά τους δυστυχώς νέους και νέες. Αυτό, πλέον, αλλάζει χάρη στη συστηματική και οργανωμένη προσπάθεια που γίνεται από την κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια με στόχο την ασφαλή οδήγηση και την προστασία της ανθρώπινης ζωής στους ελληνικούς δρόμους».
Επικαλούμενος δε, τα στοιχεία της τροχαίας για τις πρώτες 17 μέρες του φετινού Αυγούστου -που παρατηρείται και η μεγαλύτερη τουριστική κίνηση- (αυτά) καταγράφουν μια σημαντικότατη μείωση της τάξης του 60% συγκριτικά με τον περσινό Αύγουστο. «Αυτό μας δίνει βάσιμες ελπίδες ότι μπορούμε να κλείσουμε τον φετινό Αύγουστο με τα λιγότερα θανατηφόρα τροχαία ιστορικά και να αφήσουμε οριστικά πίσω μας μια μακροχρόνια πληγή που έχει προκαλέσει τεράστιο πόνο σε χιλιάδες ελληνικές οικογένειες στερώντας τη ζωή πολλών συμπολιτών μας», υπογραμμίζει ο Ά. Σκέρτσος.
Ειδικότερα, «τα δεδομένα για την περίοδο 1 έως 17 Αυγούστου 2026 έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025 είναι τα εξής: *μείωση των θανατηφόρων τροχαίων από 38 πέρυσι σε 15 φέτος (-60,5%) *μείωση των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους σε τροχαίο από 38 πέρυσι σε 16 φέτος (-59%). Να σημειωθεί ότι τον Αύγουστο του 2019, δυστυχώς, είχαν χαθεί συνολικά 87 ανθρώπινες ζωές ενώ τον περσινό Αύγουστο 72. Κάθε ζωή που χάνεται είναι ανεκτίμητη. Πίσω από τους αριθμούς αυτούς βρίσκονται συμπολίτες μας που επέστρεψαν ασφαλείς στα σπίτια και τις οικογένειές τους αλλά και οικογένειες που σήμερα θρηνούν διότι έχασαν τους ανθρώπους τους. Η μείωση αυτή δεν προέκυψε στην τύχη.
Είναι το αποτέλεσμα μιας ολιστικής πολιτικής για την οδική ασφάλεια που εφαρμόζουμε συστηματικά και διυπουργικά με όλους τους συναρμόδιους φορείς της κυβέρνησης και της αυτοδιοίκησης τα τελευταία χρόνια», επισημαίνει επίσης. «Ιδιαίτερη αναφορά» αξίζει ειδικά για τον φετινό Αύγουστο, σύμφωνα με τον κ. Σκέρτσο, «στους στοχευμένους ελέγχους της τροχαίας και της Ελληνικής Αστυνομίας για αλκοόλ, χρήση κράνους και αυξημένη ταχύτητα στους τουριστικούς προορισμούς και τις πόλεις μας.
Όπως και στην ενημερωτική εκστρατεία Drive Safe του ΟΔΥΣΕΑ, της νεοσύστατης Οδικής Υπηρεσίας Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας του Υπουργείου Μεταφορών, που σε συνεργασία με τον σύνδεσμο ενοικίασης τουριστικών αυτοκινήτων, δίνει με έξυπνο και χρηστικό τρόπο σε 90” τους 9 βασικούς κανόνες ασφαλούς οδήγησης». «Καθώς πολλοί συμπολίτες μας προετοιμάζονται για την επιστροφή τους από τις φετινές διακοπές αξίζει τον κόπο να αφιερώσουν κυριολεκτικά ενάμιση λεπτό στην σχετική πολυγλωσσική εφαρμογή Drive Safe https://odyseas.gov.gr/drive-safe για να γίνουμε όσο περισσότεροι μπορούμε “πρεσβευτές ασφαλούς οδήγησης”. Η ανεύθυνη οδική συμπεριφορά δεν είναι νομοτέλεια για την πατρίδα μας. Τα αποτελέσματα που ήδη φέρνουμε δείχνουν ότι μπορούμε να τη διορθώσουμε», τονίζει κλείνοντας ο υπουργός Επικρατείας.
Το ποσοστό των Αμερικανών που εγκρίνει τα πεπραγμένα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο της προεδρίας του, καθώς η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών ανησυχεί καθώς εκτιμά πως ο πόλεμος εναντίον του Ιράν θα έχει μακρά διάρκεια, δείχνει δημοσκόπηση του ινστιτούτου Ipsos και του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς που ολοκληρώθηκε χθες Δευτέρα.
Μόλις το 33% των ερωτηθέντων στο πλαίσιο της 4ήμερης έρευνας απάντησε ότι εγκρίνει τις επιδόσεις του κ. Τραμπ, ενώ το 64% είπε πως δεν τις εγκρίνει. Το ποσοστό, που ανερχόταν στο 35% σε προηγούμενη αντίστοιχη έρευνα αυτόν τον μήνα, είναι το χαμηλότερο της 2ης θητείας του· ισοφαρίζει το ναδίρ της 1ης, τον Δεκέμβριο του 2017. Ενώ επέστρεφε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 με λίγους λιγότερους από τους μισούς πολίτες να εκφράζουν θετική άποψη γι’ αυτόν, η δημοτικότητα του προέδρου Τραμπ φθίνει με ταχύ ρυθμό αφού διέταξε τον πόλεμο από κοινού με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, κυρίως λόγω της αύξησης της τιμής των καυσίμων, που πλήττει πολλούς στις ΗΠΑ, κάτι που μοιάζει δυσοίωνο ενόψει των εκλογών του μέσου της προεδρικής θητείας τον Νοέμβριο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, που υποσχόταν στην εκστρατεία του πως θα τιθάσευε τον πληθωρισμό και ότι δεν θα ενέπλεκε τις ΗΠΑ σε αυτούς που αποκαλούσε «πολέμους για πάντα», διαβεβαίωνε αρχικά πως ο πόλεμος εναντίον του Ιράν θα διαρκούσε μερικές εβδομάδες. Αλλά η Τεχεράνη αποδείχτηκε πιο ανθεκτικός αντίπαλος από ό,τι πίστευε η Ουάσιγκτον και η απόφασή της να κλείσει το στενό του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας, έχει διαρκείς συνέπειες στις τιμές των καυσίμων. Το 80% των Αμερικανών, ανάμεσά τους το 87% εξ όσων δήλωσαν υποστηρικτές των δημοκρατικών και το 71% εξ όσων δήλωσαν υποστηρικτές των ρεπουμπλικάνων, θεωρεί ως ο πόλεμος θα «συνεχιστεί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα». Μόλις το 16% πιστεύει πως θα τελειώσει σε μερικές εβδομάδες. Μόλις ο ένας στους πέντε —και ο ένας στους δυο υποστηρικτές των ρεπουμπλικάνων— θεωρεί πως ο πόλεμος αυτός έπρεπε να γίνει.
Πλέον, σύμφωνα με την έρευνα, οι ψηφοφόροι πιστεύουν πως οι δημοκρατικοί θα έκαναν καλύτερη δουλειά από τους ρεπουμπλικάνους στο πεδίο της οικονομίας (38% έναντι 35%), εύρημα άνευ προηγουμένου τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία. Η υποστήριξη στο κυβερνών κόμμα υποχωρεί και στο ζήτημα της μετανάστευσης, εξαιτίας των θανάτων και της αύξησης των συλλήψεων, ιδίως παιδιών. Το 40% του δείγματος θεωρεί καλύτερη την προσέγγιση των ρεπουμπλικάνων, το 38% αυτή των δημοκρατικών, υπέδειξε η έρευνα. Η διαφορά αυτή είναι η χαμηλότερη της δεύτερης θητείας Τραμπ· βρισκόταν στις 26 εκατοστιαίες μονάδες τον Ιανουάριο του 2025. Η δημοσκόπηση μέσω διαδικτύου διενεργήθηκε σε όλη την επικράτεια σε δείγμα 1.166 ενηλίκων· το ποσοστό στατιστικού σφάλματος είναι ±3%.
Η απώλειά του Στέφανου Μάνου αφήνει πολλούς από εμάς χωρίς έναν άνθρωπο με χαρακτήρα και οξύνοια, που υπήρξε πάντα στήριγμα σε δύσκολους χειρισμούς και τολμηρές πρωτοβουλίες. Ποτέ δεν δίσταζε να πει τη γνώμη του η να πάρει αποφάσεις που εκ προοιμίου γνώριζε πως δεν συναντούν την επιδοκιμασία της πλειοψηφίας. Η πολιτικότητα δεν υπήρξε ποτέ το μεγαλύτερό του προσόν. Όταν πίστευε κάτι δεν υπήρχε περίπτωση να μην το προωθήσει και να το ολοκληρώσει, ανεξάρτητα από αντιδράσεις και την όποια περιρρέουσα ατμόσφαιρα.
Είχε ένα ιδιαίτερο χιούμορ που αντικατόπτριζε την ιδιαίτερη προσωπικότητά και τον χαρακτήρα του. Τον γνώρισα σε διάφορες φάσεις της πολιτικής του πορείας. Όταν βγήκε για πρώτη φορά βουλευτής μου είχε κάνει εντύπωση η έξυπνη προεκλογική του εκστρατεία, με την προβολή της μεγάλης του οικογένειας. Και την πρώτη φορά που μιλήσαμε πιο προσωπικά ήταν όταν σχολίασα θετικά μια δημόσια παρέμβασή του και μου τηλεφώνησε, για να μου πει πως «είναι η πρώτη φορα που πολιτικός λέει δημόσια καλό λόγο για συνάδελφό του»!
Έκτοτε συνδεόμαστε με κοινές πολιτικές απόψεις, αν και ο Στέφανος, μαχητικός οπαδός της πρακτικότητας και της ουσίας, σπάνια είχε καιρό για θεωρητικές αναζητήσεις για πολιτικά ρεύματα και ιδεολογικές ταυτότητες. Παρ’ όλα αυτά έφτιαξε κόμματα με φιλελεύθερο ιδεολογικό πρόσημο, αν και στην ουσία αυτό που τον εξέφραζε ουσιαστικά ήταν η πρακτικότητα και η Δράση.
Από τον καιρό που ήμουνα στο Υπουργείο Πολιτισμού είχαμε συνεργασθεί για να σώσουμε την Πλάκα. Επί Κωνσταντίνου Μητσοτάκη είχαμε βρεθεί μαζί στα ηνία της οικονομικής πολιτικής παίρνοντας πρωτοβουλίες που έβαλαν πολλές βάσεις για την αλλαγή της φυσιογνωμίας της χώρας. Δεν θα ξεχάσω την απελευθέρωση των τιμών και την κατάργηση της αγορανομίας – ουσιαστικά δηλαδή απόφαση του κατοχικού Γερμανού φρούραρχου! Καταργήθηκαν επίσης τότε δημόσιοι φορείς, απλοποιήθηκαν γραφειοκρατικές διαδικασίες και στο υπουργικό συμβούλιο είχαν φτάσει για έγκριση αποφάσεις πού, πολύ αργότερα, επέβαλε η τρόικα!
Ο Στέφανος όμως υπήρξε πάντα οπαδός της πρακτικότητας. Και προκειμένου να αποφύγει επίπονες περικοπές δαπανών, όπως λχ απολύσεις, επέλεξε, παρά την αντίδρασή μου, να φορολογήσει την βενζίνη (το περίφημο 50ρικο). Επιμένω, πως αν είχαμε συνεχίσει την πολιτική αυτή, η χώρα δεν θα είχε χρεωκοπήσει και δεν θα είχαμε φθάσει εδώ που φθάσαμε.
Συνεργασθήκαμε αργότερα με το ΠΑΣΟΚ, αφού είχαμε, για 10 χρόνια περίπου, απομακρυνθεί από τη ΝΔ. Κατηγορηθήκαμε πολύ γι’ αυτό, μέχρις ότου η ΝΔ σήμερα να έχει απορροφήσει δεκάδες στελέχη του τότε ΠΑΣΟΚ. Κι’ αυτά που πρέσβευε ο Στέφανος Μάνος να έχουν γίνει κυρίαρχα στην σημερινή της πολιτική πρακτική.
Σίγουρα ο Στέφανος θα έφυγε πικραμένος, διότι ποτέ οι κομματικές του προσπάθειες δεν αναγνωρίσθηκαν από το εκλογικό σώμα. Το ήξερε όμως πως ο αγώνας του αυτός δύσκολα θα έβρισκε ανταπόκριση. Το είχαμε κουβεντιάσει. Γι’ αυτό και δεν είχα συμπορευθεί μαζί του.
Θα παραμείνει όμως στη μνήμη μας, και στις σελίδες της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, σαν μια έντιμη προσωπικότητα με κύρος, σοβαρότητα και ειδικό βάρος.
Δυστυχώς, ο πολιτικός μας βίος δεν βγάζει πολλούς Στέφανους Μάνους.
Θα παραμένει πάντα ζωντανός στις μνήμες των ανθρώπων που τον εκτιμούσαν και στην καρδιά της οικογένειάς του.
ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Γενικά αίθριος καιρός με λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα αυξημένες τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά και την Κρήτη, όπου κυρίως στα ορεινά θα εκδηλωθούν τοπικοί όμβροι και στην κεντρική, την ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη μεμονωμένες καταιγίδες.
Η ορατότητα τις πρωινές ώρες στα νότια θα είναι τοπικά περιορισμένη.
Οι άνεμοι στα δυτικά θα πνέουν από δυτικές διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ και στα ανατολικά θα είναι μεταβλητοί ασθενείς και κατά τόπους δυτικοί βορειοδυτικοί έως 4 μποφόρ.
Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή και θα φθάσει στις περισσότερες περιοχές τους 31 με 34 βαθμούς και τοπικά στα ηπειρωτικά τους 35 με 37 βαθμούς Κελσίου.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες στα ηπειρωτικά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε στα ορεινά θα σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι και στην κεντρική, την ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη πιθανόν μεμονωμένες καταιγίδες.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 17 έως 35 και στην κεντρική Μακεδονία έως 37 βαθμούς Κελσίου.
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα γύρω ορεινά, όπου είναι πιθανό να εκδηλωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ και το μεσημέρι – απόγευμα πρόσκαιρα νότιοι με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 19 έως 33 με 34 βαθμούς Κελσίου.
ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες στα ηπειρωτικά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε κυρίως στα ορεινά θα σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.
Άνεμοι: Από δυτικές διευθύνσεις έως 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 20 έως 34 και στα ηπειρωτικά τοπικά έως 35 βαθμούς Κελσίου.
ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε στα ορεινά θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.
Άνεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 17 έως 36 και τοπικά τους 37 βαθμούς Κελσίου.
ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Στις Κυκλάδες νεφώσεις κατά τόπους αυξημένες. Στην Κρήτη γενικά αίθριος με λίγες νεφώσεις πρόσκαιρα αυξημένες κυρίως στα ορεινά τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε θα σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.
Ανεμοι: Από δυτικές διευθύνσεις έως 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 22 έως 29 και στην Κρήτη τους 30 με 31 βαθμούς Κελσίου.
ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ, στα νότια δυτικοί με την ίδια ένταση και από το μεσημέρι από βόρειες διευθύνσεις με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 22 έως 33 βαθμούς Κελσίου.
ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες οπότε είναι πιθανό να σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 μποφόρ και το μεσημέρι – απόγευμα πρόσκαιρα νότιοι με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 20 έως 33 με 34 βαθμούς Κελσίου.
ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΑΥΡΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 20-08-2026
Γενικά αίθριος καιρός, με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές – απογευματινές ώρες στα δυτικά ηπειρωτικά ορεινά, όπου είναι πιθανό να σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι.
Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 και στο Αιγαίο τοπικά 5 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα σημειώσει άνοδο, κυρίως στα δυτικά.
Το 1071 τα Βυζαντινά στρατεύματα ηττώνται από τους Σελτζούκους Τούρκους του Αλπ Αρσλάν στο Μαντζικέρτ. Ο αυτοκράτορας Ρωμανός συλλαμβάνεται αιχμάλωτος. Σύμφωνα με τις αραβικές πηγές, η μάχη έγινε στις 19 Αυγούστου -την ημερομηνία αυτή αποδέχεται και ο Οστρογκόρσκι. Λίγες μέρες αργότερα, ο αυτοκράτορας θα απελευθερωθεί από τους Σελτζούκους, αφού πρώτα συμφωνήσει να διατηρηθεί το εδαφικό καθεστώς που υπήρχε πριν από τη μάχη (status quo ante).
Το 1839 παρουσιάζεται στη Γαλλική Ακαδημία των Επιστημών η νέα φωτογραφική μέθοδος του Λουί-Ζακ Νταγκέρ, γνωστή ως Νταγκεροτυπία.
το 1858 με διάταγμα αναβιώνουν στην Ελλάδα οι «Ολύμπιοι» (Ολυμπιακοί) Αγώνες.
το 1900 αιμοβόρες είναι οι τουρκικές διαθέσεις έναντι των Αρμενίων.
Το 1905 στη Ρωσία, ο Τσάρος Νικόλαος Β’ κάνει ένα μικρό βήμα προς τη συνταγματική μοναρχία, καθιερώνοντας αντιπροσωπευτική συνέλευση με το όνομα Δούμα.
Το 1909 η κυβέρνηση αποδέχεται έναν από τους πιο βασικούς όρους των επαναστατών και συμφωνεί στην απομάκρυνση των πριγκίπων από τον ελληνικό στρατό.
Το 1919 το Αφγανιστάν ανεξαρτητοποιείται από τη Βρετανία.
Το 1923 η αγγλική κυβέρνηση απορρίπτει το αίτημα της Συνέλευσης των Κυπρίων για Ένωση με την Ελλάδα.
Το 1931 αποκαθιστάται η οικονομία της Γερμανίας, με την υπογραφή της συμφωνίας περί παγώματος των γερμανικών οφειλών προς τράπεζες του εξωτερικού.
Το 1934 οι Γερμανοί καλούνται σε δημοψήφισμα και ανακηρύσσουν Πρόεδρο τον Αδόλφο Χίτλερ.
Το 1942 διαλύονται Βουλή και Γερουσία στην Ελλάδα. Οι εκλογές των δυο σωμάτων προκηρύσσονται για τις 25 Σεπτεμβρίου.
Το 1955 στις βορειοανατολικές ΗΠΑ, μεγάλες πλημμύρες που προκλήθηκαν από τον τυφώνα Νταϊάν στοιχίζουν τη ζωή σε 200 άτομα.
Το 1958 ξεκινά το 6ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Αθλητισμού (ΕΠΑ) στη Στοκχόλμη.
Το 1960 η Σοβιετική Ένωση στέλνει στο διάστημα τον Σπούτνικ 5, με επιβάτες του δύο σκύλους, 40 ποντίκια, 2 αρουραίους και πολλά φυτά. Το διαστημόπλοιο επιστρέφει στη γη την επόμενη ημέρα με όλα τα ζώα σώα.
Το 1973 ο χουντικός Γεώργιος Παπαδόπουλος ορκίζεται Πρόεδρος της Ελλάδας μετά την κατάργηση της μοναρχίας και αίρει το στρατιωτικό νόμο που ήταν σε ισχύ από το 1967.
Το 1988 Ιράν και Ιράκ συνάπτουν κατάπαυση του πυρός, μετά τον οκταετή μεταξύ τους πόλεμο.
Το 1991 πραξικόπημα με πρωταγωνιστές σκληροπυρηνικούς κομμουνιστές ανατρέπει τον τελευταίο Πρόεδρο της Σοβιετικής Ένωσης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.
το 1992 στην Αλβανία, αρχίζει η δίκη 18 πρώην ανώτατων κομμουνιστών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων και της Νετζμίγε Χότζα, χήρας του Εμβέρ Χότζα.
Το 1994 στην Αλγερία, 159 είναι οι νεκροί και 10.000 οι άστεγοι, από το σεισμό των 5,6 Ρίχτερ που σημειώθηκε την πόλη Μασκάρα.
Το 1997 η οργάνωση “Επαναστατικοί Πυρήνες” αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη βόμβα που εξερράγη στο γραφείο του πρώην υπουργού Στέλιου Παπαθεμελή.
Το 2001 η Εθνική Εφήβων στο πόλο κατακτά το χρυσό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα κερδίζοντας 8-7 την Κροατία στον τελικό της διοργάνωσης, που διεξάγεται στην Κωνσταντινούπολη.
Το 2001 με τη νίκη του στο Grand Prix της Ουγγαρίας, ο Michael Schumacher εξασφαλίζει τον τίτλο και ισοφαρίζει το ρεκόρ του Alain Prost με 51 νίκες σε Grand Prix και 4 παγκόσμιους τίτλους.
Το 2002 ένα ρωσικό ελικόπτερο Mi-26, που μεταφέρει στρατιώτες δέχεται επίθεση από πύραυλο Τσετσένων έξω από το Γκρόζνι, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 118 στρατιώτες.
Το 2004 ξέφρενοι πανηγυρισμοί για τα χρυσά πανιά της Αιμιλίας Τσουλφά και της Σοφίας Μπεκατώρου, που κατακτούν την πρώτη θέση στην κλάση 470 στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.
το 2010 ολοκληρώνεται η στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ με τον κωδικό «Iraqi Freedom». Η τελευταία μονάδα περνά τα σύνορα και πηγαίνει στο Κουβέιτ.
Γεννήσεις
Στο 1883 γεννήθηκε η Γαλλίδα σχεδιάστρια μόδας Κοκό Σανέλ.
το 1906 ο εφευρέτης της τηλεόρασης Φίλο Φάρνσουορθ.
το 1945 ο Ίαν Γκίλαν κιθαρίστας των “Deep Purple”.
το 1946 ο Μπιλ Κλίντον, 42ος Πρόεδρος των ΗΠΑ (1993-2001).
το 1949 ο τραγουδοποιός Νικόλας Άσιμος.
το 1953 ο Ιταλός σκηνοθέτης Νάνι Μορέτι.
το 1969 ο Αμερικανός ηθοποιός Μάθιου Πέρι, γνωστός από τη σειρά “Τα φιλαράκια”.
Θάνατοι
Το 14 πεθαίνει ο Οκταβιανός Αύγουστος, ο πρώτος ρωμαίος αυτοκράτορας. Υιοθετημένος γιος του Ιουλίου Καίσαρα, εγκαθίδρυσε την «Παξ Ρομάνα» και εξασφάλισε την ειρήνη σε όλο τον ρωμαϊκό κόσμο. (Γεν. 23/9/63 π.Χ.)
Το 1662 πέθανε ο Γάλλος μαθηματικός, φυσικός και φιλόσοφος Μπλεζ Πασκάλ.
το 1819 ο μηχανικός Τζέιμς Βατ, που έδωσε το όνομά του στην ομώνυμη μονάδα μέτρησης.
το 1936 δολοφονείται από τις δυνάμεις του Φράνκο ο Ισπανός ποιητής και θεατρικός συγγραφέας Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.
το 1994 πέθανε ο χημικός Λίνους Πόλινγκ, τιμημένος δύο φορές με βραβείο Νόμπελ.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
