Η νέα εθνική στρατηγική για το νερό – Ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση των υδάτων

Στον πυρήνα του εθνικού σχεδιασμού της χώρας περνά πλέον το νερό, με την κυβέρνηση να θέτει σε εφαρμογή μια ολοκληρωμένη ολιστική πολιτική για την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση ενός δημόσιου αγαθού που αποτελεί θεμέλιο της κοινωνικής συνοχής, της οικονομικής ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής ισορροπίας.

    Σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική κρίση δημιουργεί νέες πιέσεις, με αυξανόμενα φαινόμενα λειψυδρίας, παρατεταμένων ξηρασιών αλλά και ακραίων πλημμυρικών επεισοδίων, η Ελλάδα προχωρά σε μια στρατηγική αλλαγή προσέγγισης.

    Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε στις 23 Ιουνίου σε δημόσια διαβούλευση την «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα», ένα νέο ολοκληρωμένο πλαίσιο που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα σχεδιάζει, προστατεύει και αξιοποιεί τους υδατικούς της πόρους. Πρόκειται για την πρώτη στρατηγική εθνικής εμβέλειας, που θέτει με σαφήνεια τις προτεραιότητες της χώρας για το νερό, συνδέοντας την προστασία των υδάτινων συστημάτων με την κλιματική προσαρμογή, την τεχνολογική αναβάθμιση, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών ύδατος. Η νέα αυτή προσέγγιση στηρίζεται στην παραδοχή ότι η επάρκεια και η ποιότητα του νερού αποτελούν προϋπόθεση για τη δημόσια υγεία, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα και συνολικά για τη δυνατότητα κάθε περιοχής να αναπτύσσεται με βιώσιμο τρόπο.

    Με αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση θέτει ως κεντρικό στόχο την υδατική ασφάλεια της χώρας, μέσα από ένα μοντέλο διαχείρισης που θα βασίζεται στην πρόληψη, την επιστημονική γνώση και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα. Όπως υπογραμμίζεται, η νέα Στρατηγική έρχεται να αντιμετωπίσει χρόνιες αδυναμίες, όπως ο διοικητικός κατακερματισμός, η αποσπασματικότητα στις παρεμβάσεις και η ανάγκη καλύτερου συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

   Οι τρεις πυλώνες

   Η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα οργανώνεται σε τρεις βασικούς πυλώνες. Ειδικότερα:

    Ο πρώτος αφορά το νερό ως εγγύηση ζωής, υγείας και ευημερίας. Η Πολιτεία δεσμεύεται να διασφαλίζει την πρόσβαση όλων των πολιτών σε επαρκές και ποιοτικό νερό, προστατεύοντας παράλληλα τα υδάτινα οικοσυστήματα και τη φυσική ισορροπία κάθε περιοχής.

    Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την κλιματική θωράκιση της χώρας. Η νέα στρατηγική μετατοπίζει το βάρος από την αντιμετώπιση των κρίσεων στην πρόληψη και την προετοιμασία, με στόχο η Ελλάδα να διαθέτει μηχανισμούς έγκαιρης αντίδρασης απέναντι σε φαινόμενα λειψυδρίας και ακραίων πλημμυρών.

    Ο τρίτος πυλώνας αφορά τη σύγχρονη διακυβέρνηση του νερού. Η ψηφιοποίηση, η αξιοποίηση δεδομένων, η διαφάνεια και η ενίσχυση των θεσμών αποτελούν βασικά εργαλεία για μια νέα εποχή στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

    Ιδιαίτερη σημασία από το ΥΠΕΝ, δίνεται στην ανάγκη δημιουργίας ισχυρότερων και αποτελεσματικότερων παρόχων υπηρεσιών ύδατος, ώστε οι υποδομές να μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες των πολιτών και στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.

   Από τον σχεδιασμό στην πράξη

    Η πολιτική του ΥΠΕΝ συνοδεύεται από συγκεκριμένες επενδύσεις και έργα υποδομής. Μία ημέρα μετά την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής, στις 24 Ιουνίου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου άνοιξε έναν γύρο υπογραφών, για την ένταξη νησιωτικών και ηπειρωτικών δήμων στο πρόγραμμα «Παρεμβάσεις παροχής πόσιμου νερού και διαχείρισης υδάτων» του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του ΥΠΕΝ.

    Ήδη, έχουν υπογραφεί οι σχετικές αποφάσεις για 25 δήμους, και αφορούν σε 33 έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 41 εκατ. ευρώ. Την επόμενη εβδομάδα θα ακολουθήσει ακόμη μία απόφαση για δήμους της Πελοποννήσου, καλύπτοντας περίπου το 10% του συνόλου των δήμων της χώρας.

    Με τα νέα αυτά έργα υδροδοτούνται περιοχές που ως σήμερα είτε δεν είχαν σύνδεση με το δίκτυο, είτε έκαναν χρήση άτυπων ιδιωτικών δικτύων, αντιμετωπίζεται το μεγάλο πρόβλημα των απωλειών από πεπαλαιωμένα δίκτυα αμιάντου, που σε πολλά δίκτυα φτάνει και το 60-70%, ανοίγονται νέες γεωτρήσεις, επεκτείνονται τα δίκτυα, κατασκευάζονται μονάδες αφαλάτωσης και νέες δεξαμενές ύδρευσης.

   Από την πολυδιάσπαση στην αποτελεσματικότητα

    Παράλληλα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναλαμβάνει την πρωτοβουλία για την προώθηση μιας καινοτόμου μεταρρύθμισης, που φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα βιώσιμο, ολιστικό μοντέλο διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

   Τις επόμενες μέρες πρόκειται να εισαχθεί στη Βουλή ένα νέο νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων, με κεντρικό άξονα τη συνένωση 60 παρόχων υπηρεσιών ύδατος με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, με στόχο την καλύτερη προστασία των υδάτινων πόρων, την ολιστική τους διαχείριση, την αναβάθμιση των δικτύων και τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας και οικονομικά προσιτού νερού για όλους.

     Εντυπωσιακά στοιχεία

    Στη χώρα μας υπάρχουν περισσότεροι από 735 φορείς με αρμοδιότητες στη διαχείριση υδάτων, ενώ σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλανδία και η Πολωνία, υπάρχει ένας εθνικός φορέας, στην Τσεχία πέντε αρχές κ.ο.κ. Η έκταση της πολυδιάσπασης αποτυπώνεται χαρακτηριστικά και στην Αττική. Από τους 62 δήμους, οι 36 υδρεύονται από την ΕΥΔΑΠ, οι 16 δήμοι έχουν 40 δημοτικές ενότητες καθεμία από τις οποίες ακολουθεί διαφορετικά καθεστώτα ύδρευσης, σε 4 δήμους το νερό προέρχεται από την ΕΥΔΑΠ αλλά τα δίκτυα ανήκουν στους δήμους, ενώ σε 3 εφαρμόζεται μεικτό σύστημα, με ορισμένες περιοχές να καλύπτονται από την ΕΥΔΑΠ και άλλες από ιδιωτικά ή δημοτικά δίκτυα.

   Όπως τονίζεται από το ΥΠΕΝ, η πολυδιάσπαση αυτή δημιουργεί ένα μωσαϊκό με αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων, δυσκολεύει τον ενιαίο σχεδιασμό, αυξάνει το λειτουργικό κόστος και επιβραδύνει την υλοποίηση κρίσιμων έργων υποδομής. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε ορισμένα δίκτυα οι απώλειες νερού εκτιμάται ότι φτάνουν ακόμη και το 70%, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για εκσυγχρονισμό και καλύτερη διαχείριση ενός πολύτιμου φυσικού πόρου.

    Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, κεντρικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η υιοθέτηση ενός ολιστικού σχεδιασμού, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση όλων σε προσιτό, ποιοτικό νερό και η επάρκεια ποιοτικού νερού για τις επόμενες γενιές. Η αντιμετώπιση των διαρροών, η αναβάθμιση των δικτύων, η ενίσχυση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων -σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας- και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν βασικούς άξονες της νέας στρατηγικής.

    Σημαντικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, σε συνδυασμό με τη γνώση που διαθέτουν οι τοπικοί φορείς για τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Η συνένωση αυτή φιλοδοξεί να συνδυάσει την εμπειρία μεγάλων οργανισμών με την τοπική γνώση, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό μοντέλο διοίκησης.

    Παράλληλα, η μεταρρύθμιση επιχειρεί να δώσει λύσεις και σε διαχρονικά προβλήματα στελέχωσης. Η υποστελέχωση πολλών δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης, ιδιαίτερα σε εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και μηχανικούς, περιορίζει σήμερα τη δυνατότητα υλοποίησης σύνθετων τεχνικών έργων. Μέσα από μεγαλύτερα οργανωτικά σχήματα δημιουργούνται προϋποθέσεις για οικονομίες κλίμακας, ευελιξία στις προσλήψεις, καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών.

    Προσέλκυση χρηματοδότησης

    Η νέα δομή εκτιμάται επίσης ότι θα ενισχύσει τη δυνατότητα προσέλκυσης χρηματοδοτήσεων και υλοποίησης επενδύσεων σε δίκτυα ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση κοινωνικά δίκαιων τιμολογίων και στην προστασία των ευάλωτων καταναλωτών μέσω ειδικών κοινωνικών πολιτικών.

    Σύμφωνα πάντα με το υπουργείο, η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται σε μια διοικητική αναδιάρθρωση, αλλά αποτελεί μια συνολική προσπάθεια μετάβασης από την πολυδιάσπαση στην αποτελεσματικότητα. Με κοινό σχεδιασμό, ενιαία στρατηγική και καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι το νερό θα συνεχίσει να αποτελεί ένα ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό δημόσιο αγαθό για όλους. Όπως επισημαίνεται, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί προϋπόθεση τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος όσο και για τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, με τελικό ζητούμενο να κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές ένα σύστημα διαχείρισης αντάξιο της σημασίας του πολυτιμότερου φυσικού πόρου της χώρας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ρεκόρ υποβολής δηλώσεων εισοδήματος πριν το «νήμα» της 15ης Ιουλίου – Προθεσμία 10 ημερών για διορθώσεις χωρίς πρόστιμο

Δέκα ημέρες απέμειναν πριν η «αυλαία» για την υποβολή των δηλώσεων εισοδήματος φυσικών προσώπων και σχεδόν 6 στους 7 υπόχρεοι έχουν ήδη υποβάλει τη δήλωσή τους στην πλατφόρμα myAADE της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

   Η διαδικασία ολοκληρώνεται νωρίτερα από ποτέ, καθώς οι υποβολές ξεκίνησαν εφέτος με βάση το νέο χρονοδιάγραμμα, ήδη από τα μέσα Μαρτίου. Με τα στοιχεία έως Παρασκευή 3 Ιουλίου, έχουν υποβληθεί συνολικά 6 εκατομμύρια δηλώσεις φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, επίδοση που αποτελεί ρεκόρ για την περίοδο αυτή. Νοικοκυριά και επιχειρήσεις έχουν υποβάλει 33.500 περισσότερες δηλώσεις σε σχέση με την ίδια ημερομηνία πέρυσι, 1,85 εκατομμύρια περισσότερες από το αντίστοιχο διάστημα του 2024 και σχεδόν 2 εκατομμύρια περισσότερες από το 2023.

   Όπως υπογραμμίζει ο αρμόδιος για τα φορολογικά θέματα υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτρης Μαρκόπουλος, σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «η φετινή θετική πορεία υποβολής δηλώσεων φυσικών και νομικών προσώπων αποτελεί ένδειξη τόσο της άρτιας προετοιμασίας της φορολογικής διοίκησης, όσο και της αλλαγής νοοτροπίας και στάσης των φορολογουμένων απέναντι στον φορολογικό μηχανισμό. Οι πολίτες δείχνουν να υιοθετούν ευκολότερα τις καινοτομίες και τη λειτουργία του φορολογικού συστήματος, γεγονός ενθαρρυντικό», όπως αναφέρει.

   Πληρώνουν περισσότερα όσοι σπεύδουν τελευταίοι

   Όπως παρατηρείται για τις δηλώσεις τις οποίες υποβάλλουν τα νοικοκυριά (μισθωτοί, συνταξιούχοι, επαγγελματίες, αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι) όσοι τις καταθέτουν κοντά στις τελευταίες ημέρες της διορίας, εμφανίζουν κατά κανόνα υψηλότερα εισοδήματα και, συνεπώς, μεγαλύτερο φόρο προς πληρωμή. Η τάση αυτή είναι γνωστή και επαναλαμβανόμενη: εκείνοι που υποβάλλουν πρώτοι είναι συνήθως όσοι έχουν μηδενικό ή πιστωτικό εκκαθαριστικό (για να λάβουν επιστροφή φόρου ή κάποιο επίδομα), ενώ όσοι αφήνουν τη δήλωση για το τέλος είναι, κυρίως, όσοι έχουν εισοδήματα και από περισσότερες πηγές και βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλότερο πρόσθετο φόρο.

   Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα για τις δηλώσεις Ε1:

   * περίπου 1 στους 3 φορολογουμένους καλείται έως τις 31 Ιουλίου να πληρώσει είτε την πρώτη δόση είτε το σύνολο του φόρου, προκειμένου να κερδίσει την έκπτωση 2% έως 4%, ανάλογα με το πότε υπέβαλε τη δήλωσή του. Όσοι υποβάλουν στις επόμενες 10 ημέρες δικαιούνται έκπτωση 2% στον πρόσθετο φόρο, εφόσον επιλέξουν εφάπαξ εξόφληση.

   Συγκεκριμένα, από τις 5,8 εκατομμύρια δηλώσεις που έχουν ήδη υποβάλει τα φυσικά πρόσωπα (νοικοκυριά), 1,95 εκατομμύρια φορολογούμενοι καλούνται να πληρώσουν κατά μέσο όρο πρόσθετο φόρο 1.880 ευρώ.

   Ωστόσο, οι δηλώσεις που κατατίθενται προς το τέλος της διορίας, εμφανίζουν συνήθως βαρύτερο εκκαθαριστικό, κοντά στα 2.000 ευρώ κατά μέσο όρο. Αυτό σημαίνει ότι όσοι υποβάλουν τώρα και εξοφλήσουν εφάπαξ έως 31 Ιουλίου , θα κερδίσουν μέση έκπτωση περίπου 40 ευρώ. Αντίθετα, όσοι είχαν υποβάλει τη δήλωση Ε1 έως τα μέσα Ιουνίου κερδίζουν κατά μέσο όρο έκπτωση περίπου 70 ευρώ, εφόσον εξοφλήσουν πλήρως το εκκαθαριστικό τους.

   Η πληρωμή του φόρου γίνεται σε έως 8 μηνιαίες δόσεις, με τελευταία στο τέλος Φεβρουαρίου. Για να «σπάσουν» τη δόση σε μικρότερες, πολλοί χρησιμοποιούν πιστωτικές κάρτες, προκειμένου να εξοφλήσουν άμεσα τον φόρο αλλά να τον αποπληρώνουν άτοκα για 12 μήνες στην τράπεζα. Ταυτόχρονα έτσι, ο φορολογούμενος εξασφαλίζει και την έκπτωση 2%-4%.

   * 1 στους 3 υπόχρεους επίσης (δηλαδή 2,1 εκατομμύρια δηλώσεις ή 35% του όσων έχουν υποβληθεί ως τώρα) λαμβάνουν μηδενικό εκκαθαριστικό. Οι φορολογούμενοι αυτοί δεν υποχρεούνται να πληρώσουν επιπλέον φόρο, αλλά ούτε και δικαιούνται επιστροφή.

   * για ακόμη 1 στους 3, περίπου 1,75 εκατομμύρια δηλώσεις Ε1, προκύπτει πιστωτικό εκκαθαριστικό. Οι δικαιούχοι αυτοί λαμβάνουν επιστροφή φόρου της τάξης των 176 ευρώ κατά μέσο όρο ο καθένας.

   Η ΑΑΔΕ «πληρώνει αμέσως»

   Και πριν καν ολοκληρωθεί η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων όμως, οι 9 στους 10 δικαιούχους έχουν ήδη εισπράξει την επιστροφή τους, ή αυτή έχει συμψηφιστεί αυτόματα με τρέχοντες φόρους και οφειλές.

   Η ΑΑΔΕ ως τώρα έχει προχωρήσει σε άμεση πληρωμή επιστροφής χωρίς συμψηφισμούς για 1,1 εκατομμύριο φορολογουμένους -δηλαδή για σχεδόν 2 στους 3 δικαιούχους- επειδή δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο. Σε αυτούς έχει πιστωθεί κατά μέσο όρο ποσό περίπου 200 ευρώ στον καθένα.

   Περιθώριο για διορθώσεις

   Εκτός από υποβολές, μέχρι 15 Ιουλίου προλαβαίνουν οι υπόχρεοι να κάνουν και διορθώσεις και στη δήλωση Ε1 που τυχόν έχουν ήδη υποβάλει.

   Συγκεκριμένα, αν οι φορολογούμενοι διαπιστώνουν λάθη ή παραλείψεις στην αρχική τους δήλωση, μπορούν να την αλλάξουν, συμπληρώνοντας ή διαγράφοντας στοιχεία, υποβάλλοντας μία νέα, τροποποιητική δήλωση, χωρίς να κινδυνεύουν με πρόστιμο ως τις 15/7. Η διόρθωση λαθών σε κρίσιμους κωδικούς είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη φορολογική επιβάρυνση, ιδίως σε περιπτώσεις όπου δηλώνονται εισοδήματα παλαιότερων ετών για κάλυψη τεκμηρίων.

   Το ίδιο ισχύει και αν είναι μισθωτοί ή συνταξιούχοι χωρίς λοιπά εισοδήματα, για τους οποίους η ΑΑΔΕ άντλησε αυτόματα την προσυμπληρωμένη δήλωση και την υπέβαλε αυτόματα στις 17 Απριλίου, εκδίδοντας μαζικά και τα σχετικά εκκαθαριστικά. Παρότι η διαδικασία κατάθεσης του Ε1 έγινε «οίκοθεν» από την φορολογική διοίκηση, αυτό δεν απαλλάσσει τον φορολογούμενο από την υποχρέωση να ελέγξει και ο ίδιος την ορθότητα των στοιχείων που υποβλήθηκαν, μέσα στη διορία που λήγει την επόμενη Τετάρτη 15/7.

   Ειδική προσοχή χρειάζεται και για όσους εισέπραξαν μέσα στο 2025, αναδρομικά περασμένων ετών. Πέρα από την υποβολή της τρέχουσας δήλωσης Ε1, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγξουν και αν δηλώθηκαν ποσά αναδρομικά, με χωριστή δήλωση στα έτη στα οποία αυτά αντιστοιχούν, μέσω ξεχωριστής τροποποιητικής δήλωσης.

   Για αναδρομικά ετών 2024 και προηγούμενων, τα οποία εισπράχθηκαν μέσα στο 2025, εφόσον αυτά έχουν ήδη καταγραφεί από την ΑΑΔΕ, η διαδικασία είναι απλοποιημένη: τα ποσά εμφανίζονται διακριτά στο ενημερωτικό Εισοδημάτων – Δαπανών κάθε φορολογουμένου στο myAADE. Με την επιλογή της τροποποιητικής δήλωσης ανά έτος, όλα τα στοιχεία των αρχικών εντύπων Ε1, Ε2 και Ε3 μεταφέρονται αυτόματα στο έντυπο Ε1. Ο φορολογούμενος χρειάζεται απλώς να ελέγξει τα σχετικά πεδία και να «πατήσει» την επιλογή ότι συμφωνεί , για να προχωρήσει η υποβολή της τροποποιητικής, από την οποία προκύπτει νέο εκκαθαριστικό φόρου. Αν εκδοθεί χρεωστικό, η διορία πληρωμής του πρόσθετου «πρόσθετου φόρου» για τους υπόχρεους είναι η 31η Δεκεμβρίου 2026 -και όχι η 31 Ιουλίου όπως ισχύει για τις πληρωμές φόρου για τα εισοδήματα που εισπράχθησαν το 2025.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυρ. Μητσοτάκης: Η Ελλάδα θα προχωρήσει μπροστά, ακόμα κι αν κάποιοι αρνούνται να διδαχθούν από τα λάθη του παρελθόντος

Η εβδομαδιαία ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ξεκίνησε υπό τη βαριά σκιά της τραγικής απώλειας ανθρώπινης ζωής μετά την εμπρηστική επίθεση στη Θεσσαλονίκη. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η πολιτική βία δεν έχει καμία θέση στη Δημοκρατία, υπογράμμισε πως οι υπεύθυνοι θα οδηγηθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης και επεσήμανε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υποχωρήσει απέναντι στην ανομία και τον διχασμό.

Παράλληλα, ανέφερε ότι απαιτείται υπευθυνότητα από το σύνολο του πολιτικού κόσμου, ώστε να μην καλλιεργείται κλίμα τοξικότητας που ευνοεί ακραίες συμπεριφορές. «Η Ελλάδα θα προχωρήσει μπροστά, ακόμα κι αν κάποιοι αρνούνται να διδαχθούν από τα λάθη του παρελθόντος», τόνισε. Στη συνέχεια παρουσίασε τις βασικές κυβερνητικές παρεμβάσεις της εβδομάδας, με αιχμή την αντιμετώπιση της ακρίβειας, τη στήριξη των οικογενειών, των αγροτών και των συνταξιούχων, τις μεταρρυθμίσεις στην Υγεία, την Παιδεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις επενδύσεις σε υποδομές και την ενίσχυση της περιφέρειας, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στα στοιχεία που, όπως ανέφερε, αποτυπώνουν την αντιστροφή του brain drain σε brain gain και τη συνέχιση της αναπτυξιακής πορείας της χώρας.

«Όπως στη ζωή, έτσι και στην πολιτική, υπάρχουν στιγμές που όλα τα άλλα περνούν σε δεύτερη μοίρα. Η τραγική απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής μετά την εμπρηστική επίθεση στη Θεσσαλονίκη επισκίασε κάθε άλλη εξέλιξη αυτής της εβδομάδας. Η χώρα μας έχει πληρώσει πολύ ακριβά, με αίμα και πόνο, την τυφλή βία. Τα όσα έγιναν στη Θεσσαλονίκη δείχνουν με τον πιο σκληρό τρόπο ότι κανένα ιδεολογικό πρόσχημα δεν μπορεί να δικαιολογήσει μια δολοφονική επίθεση. Οι δράστες αυτής της αδίστακτης επίθεσης κατά στελεχών της Νέας Δημοκρατίας θα βρεθούν και θα λογοδοτήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης. Είναι προφανές ότι η σταθερή μας απόφαση από το 2019 να συγκρουστούμε με την ανομία και να επιβάλουμε τον νόμο παντού, ενοχλεί κάποιους. Μάθετε λοιπόν, και από εδώ, ότι δεν πρόκειται να κάνουμε πίσω, ούτε να επιτρέψουμε να γυρίσει η χώρα στα χρόνια του διχασμού. Όπως εξαρθρώθηκε η 17 Νοέμβρη και όπως διαλύθηκε η Χρυσή Αυγή, έτσι θα γίνει και με αυτούς τους θρασύδειλους που παριστάνουν τους επαναστάτες.

Και, προφανώς, δεν αρκεί απλώς να καταδικάζουμε τη βία αφού γίνει το κακό. Πρέπει όλοι μας, κόμματα και πολιτικοί, να αναλογιστούμε τις ευθύνες μας. Όταν ο πολιτικός λόγος γίνεται τοξικός και διχαστικός, όταν αντιμετωπίζουμε τον αντίπαλο σαν εχθρό που πρέπει να εξοντωθεί, τότε ουσιαστικά στρώνουμε το χαλί σε αυτούς που θέλουν να εγκληματήσουν. Το ζήσαμε αυτό πολύ οδυνηρά στα χρόνια της κρίσης και δεν πρέπει να το επιτρέψουμε ξανά. Αυτή τη μάχη με τις νοοτροπίες που μας πάνε πίσω, θα τη δώσουμε μέχρι τέλους. Διότι η μνήμη είναι ο καθημερινός αγώνας που πρέπει να δίνει κάθε Δημοκρατία που δεν θέλει και δεν πρέπει να επαναλαμβάνει τα λάθη του παρελθόντος. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ειδικά σήμερα που συμπληρώνονται 11 χρόνια από τη θλιβερή επέτειο του δημοψηφίσματος του 2015 που παραλίγο να μας βγάλει εκτός ευρώ. Οι δυνάμεις που το προκάλεσαν «δεν έμαθαν τίποτα αλλά δεν ξέχασαν και τίποτα». Και εμφανίζονται σήμερα με τις ίδιες ακριβώς πολιτικές αντιλήψεις και χωρίς ειλικρινή μεταμέλεια να διεκδικήσουν ξανά την ψήφο των πολιτών. Η Ελλάδα θα προχωρήσει μπροστά, ακόμα κι αν κάποιοι αρνούνται να διδαχθούν από τα λάθη του παρελθόντος», τόνισε ο πρωθυπουργός.

«Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, είναι από τις φορές που δυσκολεύομαι να συνεχίσω αυτήν την ανασκόπηση σαν να πρόκειται για μια συνηθισμένη εβδομάδα. Οφείλω όμως να το κάνω, γιατί η πραγματικότητα εκεί έξω δεν σταματά.

Ξεκινώ, λοιπόν, από το πιο πιεστικό μέτωπο, αυτό της ακρίβειας. Με πρωτοβουλία μας, είχαμε τη δέσμευση της επιχειρηματικότητας ότι Ιούλιο και Αύγουστο αφενός δεν θα υπάρξει αύξηση τιμών, θα παραμείνουν αυτό το δίμηνο οι μειωμένες λόγω του πλαφόν τιμές σε 2.000 κωδικούς προϊόντων και θα γίνει προετοιμασία ώστε από τις αρχές Σεπτεμβρίου να υπάρξει και μια σημαντική μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται σε μεγάλη έκταση από το μέσο ελληνικό νοικοκυριό.

Στο ίδιο πνεύμα στήριξης της οικογένειας, υλοποιήσαμε ακόμα μία δέσμευσή μας. Μέσα στην εβδομάδα, έγινε η καταβολή της έκτακτης ενίσχυσης των 150 ευρώ ανά παιδί σε περίπου 950.000 οικογένειες, χωρίς να απαιτηθεί καμία αίτηση από τους δικαιούχους. Η ενίσχυση αφορά 1.525.188 παιδιά, ενώ για τα παιδιά που γεννήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2025 και δεν έχουν ακόμα ΑΦΜ, έχουμε προβλέψει μια δεύτερη πληρωμή έως το τέλος Αυγούστου.

Απολύτως συνεπείς ήμασταν και απέναντι στους αγρότες, με την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου πληρωμών του πρώτου εξαμήνου. Η μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, μια δύσκολη αλλά αναγκαία μεταρρύθμιση, αρχίζει ήδη να αποδίδει. Περισσότερα από 617 εκ. ευρώ καταβλήθηκαν σε περίπου 530.000 πραγματικούς δικαιούχους, ενώ συνολικά από την αρχή του έτους οι αγροτικές ενισχύσεις ξεπέρασαν το 1,1 δισ. ευρώ. Το σημαντικότερο είναι ότι οι πληρωμές έγιναν με μεγαλύτερη αξιοπιστία και διαφάνεια, κάτι που αναγνωρίζουν και οι ίδιοι οι αγρότες. Έτσι, πλέον έχουμε τη δυνατότητα να ανακατανείμουμε πόρους που μέχρι σήμερα κατέληγαν σε όσους δεν τους δικαιούνταν και οι πραγματικοί παραγωγοί ενισχύθηκαν με +15% φέτος, και θα ενισχυθούν ακόμα παραπάνω στον επόμενο κύκλο πληρωμών το φθινόπωρο.

Θέλω να σταθώ στην επόμενη παρέμβαση, καθώς τη θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική. Σας έγραψα γι’ αυτήν και την Παρασκευή. Με νομοθετική ρύθμιση διορθώνουμε οριστικά μια αδικία στις συντάξεις χηρείας, καταργώντας την περικοπή που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου μετά την πάροδο της τριετίας. Οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%, χωρίς να χρειαστεί να επιστρέψουν αναδρομικά ούτε ένα ευρώ και στην περίπτωση που λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις, θα τις λαμβάνουν κανονικά. Είναι μια απόφαση κοινωνικής δικαιοσύνης που γίνεται πράξη χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς η αύξηση της απασχόλησης και η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας ενισχύουν σταθερά τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων», επεσήμανε ο πρωθυπουργός.

«Την εβδομάδα που πέρασε παρουσιάστηκε και μια ιδιαίτερα σημαντική έκθεση από τον ΟΟΣΑ που επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα γύρισε σελίδα, κλείνοντας άλλο ένα επώδυνο κεφάλαιο της κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας, αυτό του brain drain. Με τη σφραγίδα ενός διεθνούς οργανισμού αναγνωρίζεται πως, από το 2023, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, περισσότεροι Έλληνες επιστρέφουν πλέον στην πατρίδα μας απ’ όσους φεύγουν. Συνολικά στη διετία 2023-2024 επέστρεψαν 98.000 Έλληνες και Ελληνίδες και έφυγαν 69.000. Το brain drain μετατρέπεται πλέον σε brain gain. Αυτό δεν συνέβη τυχαία. Είναι αποτέλεσμα της σταθερότητας που πετύχαμε, της ανάπτυξης που δημιουργήσαμε και των πολιτικών που εφαρμόσαμε από το 2019: περισσότερες δουλειές, καλύτερες προοπτικές, φορολογικά κίνητρα για τον επαναπατρισμό, στήριξη της καινοτομίας, ψηφιακό κράτος και μεταρρυθμίσεις που κάνουν την Ελλάδα πιο ελκυστική για να ζει και να δημιουργεί κανείς. Ξέρω ότι δεν έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα. Μένουν πολλά ακόμη να γίνουν, ώστε οι νέοι μας να βρίσκουν εδώ ακόμη περισσότερες ευκαιρίες, καλύτερες αμοιβές και ένα κράτος που ανταμείβει την προσπάθεια. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο. Συνεχίζουμε με συνέπεια, ώστε η Ελλάδα να γίνει οριστικά μια χώρα επιστροφής, προοπτικής και αισιοδοξίας για όλους τους Έλληνες.

Επόμενη ενότητα της ανασκόπησης είναι ο τομέας της υγείας. Αυτήν την εβδομάδα εγκαινιάσαμε το ανακαινισμένο Νοσοκομείο Παίδων Πεντέλης, ένα έργο που αλλάζει ουσιαστικά την καθημερινότητα μικρών ασθενών, των οικογενειών τους και των ανθρώπων που εργάζονται εκεί. Είναι κάτι παραπάνω από μια ανακαίνιση ενός κτηρίου, καθώς σε αυτήν περιλαμβάνονται παρεμβάσεις και στον αύλειο χώρο, υποδομές για άτομα με αναπηρία και πολλές ακόμη παροχές που συμβάλλουν σε μια ριζική αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Η νέα αυτή ανακαίνιση αποτελεί μέρος της μεγαλύτερης αναβάθμισης των υποδομών του ΕΣΥ που συντελείται από την ίδρυσή του και υλοποιείται από τη δική μας κυβέρνηση όπως είχαμε δεσμευθεί ότι θα πράξουμε το 2023. Θέλω να ευχαριστήσω το κοινωφελές ίδρυμα Kaizen Foundation για τη σημαντική χορηγία του.

Όσον αφορά δε το προσωπικό του ΕΣΥ, να πω ότι στη μεγαλύτερη ταυτόχρονη προκήρυξη θέσεων στην ιστορία του ΕΣΥ, η ανταπόκριση του ιατρικού κόσμου ήταν σημαντικά βελτιωμένη, καθώς καλύφθηκαν οι 962 από τις 1.171 θέσεις. Αυτό είναι μια ξεκάθαρη απόδειξη ότι τα θεσμικά και οικονομικά κίνητρα που θεσπίσαμε αποδίδουν. Οι υπόλοιπες 209 θέσεις που έμειναν χωρίς υποψηφίους είναι κυρίως σε νοσοκομεία άγονων περιοχών, αν και, σε σύγκριση με το παρελθόν, σε ορισμένες από αυτές τις περιοχές υπήρξε τελικά ανταπόκριση. Όλες αυτές οι κενές θέσεις θα επαναπροκηρυχθούν μέσα στο καλοκαίρι. Να επισημάνω ότι για φέτος έχει προγραμματιστεί η μεγαλύτερη ετήσια ενίσχυση του ΕΣΥ σε προσωπικό, η οποία περιλαμβάνει 5.208 μόνιμες θέσεις (1.800 ιατρικού, 1.930 νοσηλευτικού και 1.478 λοιπού προσωπικού) και 3.000 θέσεις επικουρικού, ανεβάζοντας τη συνολική δυνητική ενίσχυση στα 8.208 άτομα.

Πολύς λόγος είχε γίνει και για τα δωρεάν απογευματινά χειρουργεία, μια πρωτοβουλία μας που είχε στόχο να μειωθεί ο χρόνος αναμονής για τη διενέργεια μιας επέμβασης κάτω από τους 4 μήνες. Ο στόχος επιτεύχθηκε σε μεγάλο βαθμό. Την ‘Ανοιξη του 2024 εκκρεμούσαν 90.000 χειρουργεία και η αναμονή σε κάποιες περιπτώσεις έφτανε τα 2 χρόνια. Σήμερα ο αριθμός των χειρουργείων σε αναμονή από 4 έως 6 μήνες «έπεσε» στις 7.000! Σε αυτήν την προσπάθεια, το έκτακτο αυτό πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης λειτούργησε ως ο μεγάλος επιταχυντής, προσφέροντας δωρεάν υπηρεσίες σε 26.000 συμπολίτες μας. Μπορεί να ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου, όμως αν η πίεση ανέβει πάλι, θα αναζητηθεί λύση με κρατικούς πόρους.

Μία ακόμα μεταρρύθμιση που θέλω να ξεχωρίσω αυτή την εβδομάδα αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης βάζουμε σε τάξη ένα θεσμικό πλαίσιο που για χρόνια είχε γίνει πολύπλοκο και αποσπασματικό. Εκσυγχρονίζουμε και απλοποιούμε τον τρόπο λειτουργίας δήμων και περιφερειών, ενισχύουμε την αυτοτέλειά τους και δίνουμε περισσότερα εργαλεία, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται πιο αποτελεσματικά στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Μεταξύ άλλων καθιερώνεται η εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών σε έναν γύρο, θεσπίζεται η δυνατότητα της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, δημιουργείται νέο σύστημα στελέχωσης θέσεων προσωπικού μέσω ηλεκτρονικού καταλόγου ΑΣΕΠ και δίνεται η δυνατότητα χορήγησης επιδόματος γέννησης έως 3.000 ευρώ ανά παιδί, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, και στήριξης εργαζομένων σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με διεύρυνση των κοινωνικών παροχών. Τελικός στόχος αυτής της μεταρρύθμισης είναι απλός: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη αποτελεσματικότητα και καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη.

Και για να περάσω σε έργα υποδομής, ένα ακόμη σημαντικό έργο μπαίνει στην τελική του ευθεία. Ολοκληρώθηκε από τον ΑΔΜΗΕ η τέταρτη και τελευταία φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Κυκλάδων με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα, με την ένταξη της Σαντορίνης, της Φολεγάνδρου, της Μήλου και της Σερίφου. Το επόμενο διάστημα θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες δοκιμές, ώστε η διασύνδεση να τεθεί σταδιακά σε πλήρη λειτουργία μέσα στους επόμενους μήνες. Είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας, που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια των νησιών μας, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, ενώ ταυτόχρονα μειώνει την εξάρτησή τους από τις ρυπογόνες μονάδες πετρελαίου και συμβάλλει στην πράσινη μετάβαση.

Παραμένω στα νησιά μας, όπου με πόρους του ΕΣΠΑ, προχωρούμε στη δημιουργία κατοικιών για τη στέγαση γιατρών, νοσηλευτών, εκπαιδευτικών και στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας που υπηρετούν σε νησιωτικούς δήμους. Ήδη έχουν εξασφαλιστεί οι πρώτες κατοικίες σε Λειψούς, Αστυπάλαια, Ιθάκη, Τήνο, Αμοργό, Πάτμο και Δήμο Αγίου Βασιλείου, ενώ το πρόγραμμα προβλέπει συνολικά τη δημιουργία 100 κατοικιών. Στο ίδιο πνεύμα, αλλά όχι σε νησί, στα Γρεβενά παραδόθηκαν τα πρώτα 40 παραχωρητήρια στους δικαιούχους των εργατικών κατοικιών του οικισμού Κυρακλή, κλείνοντας μια εκκρεμότητα σχεδόν 20 ετών. Η ΔΥΠΑ ανέλαβε το 2023 να ολοκληρώσει το έργο, το οποίο θα περιλαμβάνει συνολικά 80 κατοικίες και τις απαραίτητες κοινόχρηστες υποδομές.

Ένα άλλο ζήτημα που αφορά την καθημερινότητα όλων μας, αλλά και την ασφάλεια στους δρόμους, είναι η ραγδαία διάδοση των ηλεκτρικών πατινιών. Αυτή η νέα πραγματικότητα στους δρόμους μας χρειάζεται κανόνες, γιατί ήδη έχουμε θρηνήσει νέους. Γι’ αυτό λοιπόν και δεν θα επιτρέπεται στους κάτω των 17 ετών να βγαίνουν στον δρόμο με ηλεκτρικό πατίνι, ανεβαίνει στα 350 ευρώ το πρόστιμο για όσους υπερβαίνουν τα 50 χλμ. την ώρα, οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν μαζί τους νόμιμα έγγραφα ταυτοποίησης και αποδεικτικό ασφάλισης που είναι υποχρεωτική. Από την άλλη, εταιρείες που πωλούν, διαθέτουν ή εκμισθώνουν ηλεκτρικό πατίνι σε άτομα κάτω των 17 ετών θα τιμωρούνται με πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ. Σας παρακαλώ όλους να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν χρησιμοποιείτε ηλεκτρικά πατίνια. Δεν είναι παιχνίδι.

Έρχομαι στον τομέα της Παιδείας, όπου το δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο θα λειτουργεί και τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Τα «ζωντανά» μαθήματα ολοκληρώθηκαν με τη λήξη των Πανελλαδικών Εξετάσεων, όμως αποφασίσαμε η πλατφόρμα να μείνει ανοιχτή και να παρέχει ελεύθερη πρόσβαση σε χιλιάδες ώρες εκπαιδευτικού περιεχομένου, επαναλήψεις, διαγωνίσματα και βιντεοσκοπημένα μαθήματα για την προετοιμασία των παιδιών.

Παράλληλα, από τη νέα σχολική χρονιά προχωρούμε σε σημαντικές αλλαγές στο σχολικό δίκτυο της χώρας, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των μαθητών και στις δημογραφικές εξελίξεις κάθε περιοχής. Έτσι λοιπόν, δημιουργούνται δέκα νέες σχολικές μονάδες Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ενώ ενισχύεται σημαντικά και η Ειδική Αγωγή με την αναβάθμιση 14 σχολικών μονάδων σε Ειδικής Αγωγής και με την ίδρυση πέντε νέων σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες και συγκεκριμένα στις Σάπες Ροδόπης, στη Σκόπελο, στο Μονόλοφο στη Δυτική Θεσσαλονίκη, στο Ρέθυμνο και στη Λέρο. Όλες οι νέες δομές θα λειτουργήσουν από τη σχολική χρονιά 2026-2027. Οι ανάγκες αλλάζουν και το σχολικό δίκτυο οφείλει να προσαρμόζεται, ώστε κάθε παιδί να έχει πρόσβαση στην εκπαίδευση που χρειάζεται, όσο γίνεται πιο κοντά στον τόπο όπου ζει.

Κλείνω με μια είδηση από τον χώρο του πολιτισμού. Ύστερα από 12 χρόνια, το Αρχαιολογικό Μουσείο ‘Αργους άνοιξε ξανά τις πύλες του, πλήρως ανακαινισμένο και εκσυγχρονισμένο. Πλέον διαθέτει υπερδιπλάσιο εκθεσιακό χώρο, όπου φιλοξενούνται μοναδικά ευρήματα από τον Μυκηναϊκό πολιτισμό, δίνοντας στους κατοίκους της περιοχής αλλά και στους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία ενός από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς τόπους της χώρας μας. Και θέλω να σημειώσω ότι από το 2019 έχουν παραδοθεί στο κοινό 32 νέα ή πλήρως ανακαινισμένα μουσεία σε όλη την Ελλάδα. Η σημασία που δίνουμε στον πολιτισμό είναι διαρκής, και αυτό αποδεικνύεται έμπρακτα.

Με αυτά ολοκληρώνω τη σημερινή ανασκόπηση. Ευχαριστώ για τον χρόνο που αφιερώσατε για να τη διαβάσετε. Καλή Κυριακή!».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα τρία στοιχήματα του Σεπτεμβρίου: μείωση τιμών, το πακέτο της ΔΕΘ και η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης

Τρεις βασικές προτεραιότητες στην οικονομική πολιτική θέτει η κυβέρνηση για το επόμενο δίμηνο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Αφορούν κρίσιμους στόχους σε ισάριθμα μέτωπα στην κοινωνία και την οικονομία: Την αντιμετώπιση της ακρίβειας, την ενίσχυση των εισοδημάτων και την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης που έχει κομβική σημασία για την ανάπτυξη της χώρας

   Με βάση τις προτεραιότητες αυτές γίνεται ήδη ο σχεδιασμός των κυβερνητικών πρωτοβουλιών στο μέτωπο της οικονομίας γεγονός που πιστοποιούν οι δύο παρεμβάσεις που έγιναν αυτήν την εβδομάδα. Πρόκειται για τη συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και των παραγόντων της αγοράς για τη μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα από τον Σεπτέμβριο, που ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος αλλά και η κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας που προβλεπόταν από το τρίτο μνημόνιο, την οποία ανακοίνωσε ο υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως.

   Οι συμφωνία για τις τιμές

   Στο μέτωπο της ακρίβειας, πρωταρχικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να εφαρμοστεί στο ακέραιο η πρώτη φάση της συμφωνίας με τους παράγοντες της αγοράς για την διατήρηση των τιμών στα ράφια. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να προχωρήσει η δεύτερη φάση της συμφωνίας που αφορά τη μείωση των τιμών σε βασικές κατηγορίες αγαθών στα σούπερ μάρκετ από τον Σεπτέμβριο. Θετικές ως προς την κατεύθυνση αυτή είναι και οι διεθνείς εξελίξεις μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για κατάπαυση του πυρός και η αποκλιμάκωση των εντάσεων στον Περσικό Κόλπο.

   Τα νέα δεδομένα έχουν οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στα επίπεδα των 70 δολ/βαρέλι, γεγονός που έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται και στην αγορά μέσω της αποκλιμάκωσης των πληθωριστικών πιέσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat μειώθηκε κατά 1 ποσοστιαία μονάδα τον Ιούλιο, στο 3,9% από 4,9% που ήταν τον Μάιο. Πρόκειται για σημαντική υποχώρηση που δείχνει ότι η αγορά έχει αρχίσει να ανταποκρίνεται στην νέα κατάσταση που έχει δημιουργηθεί για τις διελεύσεις πλοίων στα στενά του Ορμούζ.

   Το πακέτο της ΔΕΘ

   Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ήδη ανακοινώσει ότι η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της δημοσιονομικό χώρο 1 δισ. ευρώ για φοροαπαλλαγές και ενισχύσεις που θα ανακοινωθούν από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη από το βήμα της ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο. Το ποσό αυτό, το οποίο ενδέχεται όταν οριστικοποιηθεί να έχει ανέλθει σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, αναμένεται να αξιοποιηθεί για νέες μειώσεις φόρων σε εργαζόμενους, επαγγελματίες και επιχειρήσεις αλλά και για ενισχύσεις σε χαμηλοσυνταξιούχους και άλλες ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως οι είναι οι δικαιούχοι του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το δεύτερο 15νθήμερο του Αυγούστου από τον Πρωθυπουργό με βάση τις εισηγήσεις του οικονομικού επιτελείου.

   Ταμείο Ανάκαμψης

   Το μέτωπο με τη μεγαλύτερη πίεση αυτή τη στιγμή είναι αυτό του Ταμείου Ανάκαμψης. Μέχρι το τέλος Αυγούστου θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι στόχοι και τα ορόσημα που προβλέπονται. Ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, επανέλαβε αυτήν την εβδομάδα, απαντώντας σε ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ, ότι δεν θα χαθεί ούτε ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, από το σύνολο του Ταμείου Ανάκαμψης το 68% ( 24,6 δισ. ευρώ) έχουν εισρεύσει στην οικονομία σε λιγότερο από 5 χρόνια. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 10,9% του ΑΕΠ (του 2023) κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 1η θέση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ ως προς τη σημασία των εκταμιεύσεων στην οικονομία. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το ελληνικό σχέδιο είναι οπισθοβαρές, γι’ αυτό υπάρχει φυσιολογική εξέλιξη στην υλοποίηση των έργων, δεδομένου ότι οι δαπάνες θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται και το 2027, αφού η τελευταία εκταμίευση θα γίνει τον Δεκέμβριο του 2026.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μάχη με τις φλόγες σε δύο εργοστάσια στο Ωραιόκαστρο

Στις επιχειρήσεις που έχουν τυλιχθεί στις φλόγες -εργοστάσιο ανακύκλωσης και βιοτεχνία υφασμάτων- επικεντρώνονται οι προσπάθειες την πυροσβεστικής με σκοπό να τεθεί υπό έλεγχο η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε χθες Σάββατο στις 20:30 στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης, καθώς στο δασικό κομμάτι αυτή την ώρα δεν υπάρχει ενεργό μέτωπο.

Στα μέτωπα της πυρκαγιάς επιχειρούν αυτή την ώρα 160 πυροσβέστες με 5 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων και 52 οχήματα, πλήθος μεμονωμένων εθελοντών και εθελοντικών ομάδων. Με το πρώτο φως ενεργοποιήθηκαν για την αεροπυρόσβεση 2 αεροσκάφη και 2 ελικόπτερα ενώ έχει δοθεί εντολή να αναπτυχθούν πρόσθετα εναέρια μέσα.

Στο έργο της κατάσβεσης συνδράμουν υδροφόρες και μηχανήματα έργου της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, καθώς και χωματουργικά μηχανήματα της Διοίκησης Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών.

Απο το ΓΕΕΘΑ, ενεργοποιήθηκε η ομάδα Δευκαλίων, για συνδρομή στο έργο της κατάσβεσης.

Ταυτόχρονα έχουν αναπτυχθεί δυνάμεις της Ελληνικής Αστυνομίας για κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, όπως και δυνάμεις του ΕΚΑΒ για άμεση επέμβαση όπου απαιτηθεί.

Χθες Σάββατο στις 20:52 εκδόθηκε μήνυμα από το 112 για την απομάκρυνση των κατοίκων της περιοχής Ανθούπολη Ωραιοκάστρου, προς την περιοχή «ΤΙΤΑΝ».

Στη 01:19 εκδόθηκε μήνυμα από το 112 για την απομάκρυνση κατοίκων απο την Ανθούπολη Ωραιοκάστρου προς το γήπεδο της Λητής και στη 01:44 μήνυμα για την από απομάκρυνση των κατοίκων της Φιλοθέης προς το κλειστό γυμναστήριο Ευκαρπίας.

Στις 02:44 εκδόθηκε νέο μήνυμα από το 112, για τη λήψη μέτρων προστασίας λόγω καπνών στην Ανθούπολη Ωραιοκάστρου.

Φωτογραφίες: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ Αχιλλέας Χήρας

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Μετά την αποκάλυψη μιας απιστίας… τι ακολουθεί; – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Η στιγμή που αποκαλύπτεται μια απιστία είναι, για τα περισσότερα ζευγάρια, μία από τις πιο δύσκολες που μπορούν να βιώσουν. Μέσα σε λίγα λεπτά, η πραγματικότητα όπως την ήξεραν αλλάζει. Εκείνος ή εκείνη που μέχρι πριν από λίγο αποτελούσε το ασφαλές σημείο αναφοράς της ζωής μας, ξαφνικά γίνεται και η πηγή του μεγαλύτερου πόνου. Ακολουθούν θυμός, απογοήτευση, προδοσία, αμφιβολία, ενοχές, φόβος, αμέτρητα «γιατί» και ακόμη περισσότερα «πώς μπόρεσες;».

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Όλα αυτά είναι απολύτως φυσιολογικά. Εκείνη τη στιγμή, όμως, δεν είναι η κατάλληλη ώρα για μεγάλες αποφάσεις. Η πρώτη ανάγκη ενός ζευγαριού δεν είναι να αποφασίσει αν θα χωρίσει ή αν θα μείνει μαζί. Η πρώτη ανάγκη είναι να αντέξει το σοκ. Γιατί η αποκάλυψη μιας απιστίας λειτουργεί πολλές φορές σαν ένα ψυχικό τραύμα. Ο άνθρωπος που την βιώνει δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να κοιμηθεί, να εμπιστευτεί ακόμη και την ίδια του την κρίση. Ο νους επιστρέφει ξανά και ξανά στις ίδιες εικόνες, στις ίδιες ερωτήσεις, στις ίδιες σκέψεις, προσπαθώντας να καταλάβει τι συνέβη.

Και συνήθως ζητά μία απάντηση που να τα εξηγεί όλα. Μόνο που μια απιστία σχεδόν ποτέ δεν εξηγείται με μία μόνο αιτία…

Είναι εύκολο να την αντιμετωπίσουμε ως το πρόβλημα. Πολλές φορές όμως αποτελεί το σύμπτωμα ενός προβλήματος που προϋπήρχε, χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει ότι δικαιολογείται.

Αυτό είναι μια πολύ σημαντική διάκριση. Το να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε γιατί συνέβη κάτι δεν σημαίνει ότι το νομιμοποιούμε, σημαίνει ότι προσπαθούμε να δούμε ολόκληρη την εικόνα.

Γιατί κάθε ζευγάρι έχει τη δική του ιστορία. Υπάρχουν σχέσεις που είχαν απομακρυνθεί εδώ και χρόνια χωρίς να το έχουν παραδεχτεί. Άλλες στις οποίες η επικοινωνία είχε σχεδόν χαθεί. Άλλες όπου η συναισθηματική ή η ερωτική ζωή είχε παγώσει. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου τίποτα από αυτά δεν φαίνεται να προειδοποιούσε για ό,τι συνέβη… Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν εύκολες γενικεύσεις.

Το επόμενο διάστημα είναι συνήθως μια περίοδος έντονης αστάθειας. Εκείνος που προδόθηκε χρειάζεται χρόνο για να επεξεργαστεί αυτό που συνέβη. Εκείνος που ήταν άπιστος χρειάζεται να αναλάβει την ευθύνη των επιλογών του χωρίς να προσπαθεί να μειώσει τον πόνο του άλλου ή να βιαστεί να κλείσει την πληγή. Η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με μια συγγνώμη. Αποκαθίσταται, αν αποκατασταθεί ποτέ, μέσα από μια μακρά πορεία συνέπειας, ειλικρίνειας και καθημερινών πράξεων.

Κάποια ζευγάρια, μετά από μια απιστία, χωρίζουν. Κάποια άλλα μένουν μαζί. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι ούτε ο χωρισμός ούτε η παραμονή αποτελούν από μόνα τους ένδειξη επιτυχίας ή αποτυχίας. Υπάρχουν ζευγάρια που χώρισαν με αξιοπρέπεια, έχοντας καταλάβει ότι η σχέση τους είχε ολοκληρώσει τον κύκλο της.

Υπάρχουν όμως και ζευγάρια που κατάφεραν, μέσα από αυτή τη βαθιά κρίση, να ξαναχτίσουν τη σχέση τους σε εντελώς διαφορετικές βάσεις. Όχι επειδή ξέχασαν ό,τι συνέβη, αλλά επειδή τόλμησαν να δουν κατάματα όσα για χρόνια απέφευγαν να συζητήσουν. Αυτό, βέβαια, απαιτεί κάτι πολύ δύσκολο και από τους δύο: Να εγκαταλείψουν την ανάγκη να κερδίσει ο ένας και να χάσει ο άλλος. Αν ο στόχος γίνει η εκδίκηση, η ταπείνωση ή η διαρκής τιμωρία, η σχέση έχει ήδη αρχίσει να τελειώνει, ακόμη κι αν οι δύο άνθρωποι συνεχίσουν να ζουν κάτω από την ίδια στέγη. Αν, αντίθετα, υπάρξει η διάθεση να κατανοηθεί τι συνέβη, να αναληφθούν οι ευθύνες που αναλογούν στον καθένα και να αποφασίσουν με ειλικρίνεια αν επιθυμούν πραγματικά να συνεχίσουν μαζί, τότε ανοίγει ένας πολύ δύσκολος αλλά υπαρκτός δρόμος.

Όχι προς την επιστροφή στην παλιά σχέση – εκείνη έχει ήδη τελειώσει! Η πραγματική πρόκληση είναι αν μπορούν να δημιουργήσουν μια καινούργια: Μια σχέση με περισσότερη αλήθεια, μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα και λιγότερα πράγματα που μένουν ανείπωτα. Γιατί μετά από μια απιστία το ερώτημα δεν είναι μόνο «μπορώ να σε συγχωρήσω;». Ίσως το βαθύτερο ερώτημα είναι: «Μπορούμε, και οι δύο, να γίνουμε διαφορετικοί άνθρωποι από εκείνους που έφεραν τη σχέση μας μέχρι εδώ;» Από την απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαρτάται, πολλές φορές, όχι μόνο το μέλλον του ζευγαριού αλλά και η ποιότητα της ζωής που θα επιλέξει να ζήσει από εκεί και πέρα.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Θεσσαλονίκη: Πομπός σε αγγελοκαρχαρία, ένα από τα πιο απειλούμενα είδη καρχαριών παγκοσμίως, θα παρακολουθεί τις κινήσεις του στην Ελλάδα

Στον κόσμο ενός αγγελοκαρχαρία, που είναι από τα πιο απειλούμενα είδη καρχαριών στον κόσμο, θα μπει η περιβαλλοντική οργάνωση iSea, μέσα από ένα πομπό που τοποθέτησε στο ζώο για να παρακολουθεί τις κινήσεις του. H τοποθέτηση του πρώτου δορυφορικού πομπού για το είδος στην Ελλάδα, έγινε πρόσφατα στη Λήμνο σε συνεργασία με ντόπιους αλιείς. Τους επόμενους μήνες, οι επιστήμονες αναμένουν να έχουν πρόσβαση στα πρωτόγνωρα, για τη χώρα, δεδομένα που θα αποκαλύψουν περισσότερα για τη μετακίνηση και τη συμπεριφορά των άγνωστων αγγελοκαρχαριών στην Ελλάδα. Σημειώνεται πως για πρώτη φορά ένα είδος καρχαρία στην Ελλάδα θα μελετηθεί στο φυσικό του περιβάλλον και όχι μέσα από αλιευτική μελέτη.

«Επιπλέον, είναι ένας από τους λίγους πομπούς που έχουν μπει παγκοσμίως σε αγγελοκαρχαρίες», λέει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ιωάννης Γιώβος, υπεύθυνος διατήρησης στην iSea. Ο πομπός έχει προγραμματιστεί να μείνει για 4 μήνες στο ζώο και μετά θα πέσει μόνος του. Σύμφωνα με τον κ. Γιώβο, θα δίνει σήμα όταν το ζώο βγαίνει στην επιφάνεια, ενώ αν ο αγγελοκαρχαρίας μείνει ακίνητος για δύο εβδομάδες, που σημαίνει ότι είναι νεκρός, θα πέσει ο πομπός και θα ανέβει στην επιφάνεια. Η iSea έχει προγραμματίσει την τοποθέτηση άλλων τεσσάρων πομπών σε αγγελοκαρχαρίες. Ο δεύτερος πομπός θα μείνει στο ζώο για έξι μήνες και οι υπόλοιποι για έναν χρόνο.

shark1

Οι αγγελοκαρχαρίες είναι πεπλατυσμένοι καρχαρίες με πλατιά θωρακικά πτερύγια, οι οποίοι απαντώνται κυρίως στην υφαλοκρηπίδα και τις κατωφέρειές της έως τα 500 μέτρα βάθος. Είναι δεινός κυνηγός, θάβεται μέσα στην άμμο και ξαφνικά επιτίθεται στα θηράματά του.

Στη Μεσόγειο απαντώνται τρία είδη: η ακανθορίνα (Squatina aculeata), η ματορίνα (Squatina oculata) και ο αγγελοκαρχαρίας (Squatina squatina), τα οποία έχουν αξιολογηθεί ως «Κρισίμως Κινδυνεύοντα» σύμφωνα με τον Ελληνικό Κόκκινο Κατάλογο, λόγω έντονων πληθυσμιακών μειώσεων και τοπικών εξαφανίσεων, που συνδέονται κυρίως με την υπεραλίευση.

Παλαιότερα, δε, πωλούνταν παράνομα ως εκλεκτός μεζές με την ονομασία «ρίνα». «Η “ρίνα” γενικά ως πιάτο ήταν αγγελοκαρχαρίας. Ήταν ένα ακριβό πιάτο θαλασσινών από πολύ παλιά, όταν ακόμα οι Έλληνες ζούσαν στις ακτές της Τουρκίας. Από εκεί έγινε γνωστό και όταν ήρθαν από την Τουρκία ως πρόσφυγες στην Ελλάδα, συνέχισαν να το τρώνε. Τώρα ως “ρίνα” συνεχίζουν και πουλάνε κυρίως σαλάχια και όχι αγγελοκαρχαρίες», αναφέρει ο κ. Γιώβος. Κάνει, μάλιστα, ιδιαίτερη μνεία στη συνεργασία με τους αλιείς, οι οποίοι πλέον δεν το ψαρεύουν και όταν πέφτει πάνω στα δίχτυα τους και πολλές φορές είναι ζωντανό, το απελευθερώνουν.

shark

Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας για την κατανόηση και τη διατήρηση των αγγελοκαρχαριών στη Μεσόγειο από την iSea, τις προηγούμενες ημέρες οι ομάδες Angel Shark Project: Canary islands και Angel Shark Project: Greece βρέθηκαν στη Λήμνο για την έναρξη μιας ακόμη συνεργασίας με στόχο τη διατήρηση κι αποκατάσταση των Κρισίμως Κινδυνεύοντων Αγγελοκαρχαριών στα Κανάρια Νησιά και την Ελλάδα με την υποστήριξη του Shark Conservation Fund. Οι συνεργαζόμενες ομάδες είχαν την ευκαιρία να ενώσουν τις δυνάμεις του σε μια πληθώρα δράσεων, από υποβρύχιες οπτικές καταγραφές, εγκατάσταση δολωμένων καμερών, νυχτερινές καταγραφές μέχρι την εκπαίδευση σε τεχνικές δορυφορικών σημάνσεων σε αγγελοκαρχαρίες.

Η μελέτη των αγγελοκαρχαριών στην ευρύτερη περιοχή της Λήμνου έχει ενταχθεί και στο επίκεντρο του προγράμματος «Αναβιώνοντας τη Λήμνο», ένα από τα προγράμματα μεγάλης κλίμακας που χρηματοδοτούνται από το «Πρόγραμμα Απειλούμενων Τοπίων και Θαλάσσιων Τοπίων».

Στόχος της iSea, είναι η θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη προστασία των αγγελοκαρχαριών στις ελληνικές θάλασσες, του πρώτου τέτοιου Σχεδίου σε όλη τη Μεσόγειο, που θα κάνει τη χώρα πρωτοπόρο στην προστασία τους.

Νατάσα Καραθάνου
*Τις φωτογραφίες παραχώρησε η iSea
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα Δικά μας Μνήματα – Γράφει ο Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

Ομιλία στην ευαγγελική περικοπή Ματθ. 8,28 – 34, 9,1.

Υπάρχουν άνθρωποι που κατοικούν σε μνήματα δίχως να το ξέρουν. Δεν εννοώ τάφους από πέτρα, εννοώ εκείνες τις κρυφές περιοχές όπου κάποιος αποσύρεται όταν η ζωή τον έχει πληγώσει βαριά και παρατεταμένα, τα κλειστά δωμάτια της ψυχής με τις κατεβασμένες κουρτίνες, τη σιωπή που στην αρχή μοιάζει καταφύγιο και σιγά σιγά γίνεται φυλακή. Ο σύγχρονος διαβάτης γνωρίζει καλά αυτή τη γεωγραφία. Την περπατά κάθε βράδυ, όταν κλείνει την οθόνη και μένει μόνος με τους θορύβους του εαυτού του.

Το ευαγγελικό επεισόδιο των Γεργεσηνών (Ματθ. 8, 28-34) διαδραματίζεται σε έναν τέτοιο τόπο, μόνο που εκεί η ερημία ήταν και εξωτερική. Χώρα εθνικών, χωρίς δεσμούς με τον Θεό του Ισραήλ, και οι αγέλες των χοίρων που έβοσκαν στα βουνά της ήταν, για τα μάτια ενός Ιουδαίου, η ορατή απόδειξη ότι εδώ οι θείες εντολές είχαν πάψει να μετρούν. Μέσα σ’ αυτό το τοπίο ζούσαν οι δύο δαιμονισμένοι. Έξω από την πόλη, μακριά από την κοινωνία, αποκομμένοι σχεδόν και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Οι περαστικοί απέφευγαν τον δρόμο εκείνο. Και ποιος θα τους κατηγορούσε;

Αυτό που συγκλονίζει περισσότερο στην εικόνα τους είναι η απώλεια του ονόματος. Όταν σε άλλη διατύπωση του ίδιου γεγονότος ο Χριστός ρωτά «Τί ὄνομά σοι;» (Μάρκ. 5, 9), η απάντηση που έρχεται, «Λεγεών», δηλώνει αριθμό, πλήθος, στρατό. Το άτομο έχει γίνει πολλοί, χάνοντας πλέον την ατομικότητά του. Κάτι από αυτή τη διάσπαση το αναγνωρίζουμε και στη δική μας εποχή: ο καθένας μας κουβαλά μέσα του ψιθύρους που δε διάλεξε, απαιτήσεις, φόβους, εικόνες του προσώπου του κατασκευασμένες από άλλους, και κάποια στιγμή αναρωτιέται ποια από όλες αυτές τις ηχώ είναι επιτέλους η δική του. Η ψυχολογία θα μιλούσε ίσως για κατακερματισμό της ταυτότητας, η θεολογία όμως αναφέρεται σε κάτι ουσιαστικότερο, στην δαιμονική κατάληψη. Το πονηρό εισβάλλει και εκτοπίζει, αγκιστρώνεται εκεί που έπρεπε να βρίσκεται μόνον ο Χριστός, και η εισβολή αυτή στον ψυχικό και σωματικό χώρο του θύματος δε συντελείται χωρίς κάποια σιωπηρή συγκατάθεση της ανθρώπινης θέλησης, μια πόρτα που αφέθηκε μισάνοιχτη, μια συναίνεση που δόθηκε πριν καν την καταλάβουμε.[1] Εδώ κρύβεται και η παρηγορητική πλευρά της υπόθεσης, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται. Ό,τι χρειάστηκε την έγκρισή μας για να μπει, και δεν μπορεί να μείνει όταν η αποδοχή ανακληθεί.

Και οι χοίροι; Πάντοτε προκαλούσε απορία αυτή η λεπτομέρεια, ο πνιγμός ενός ολόκληρου κοπαδιού στα νερά της λίμνης. Ο ιερός Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το περιστατικό, υποστηρίζει ότι ο Θεός επέτρεψε στα δαιμόνια να εισέλθουν στα γουρούνια για να φανερωθεί, πάνω σε σώματα άλογα, η καταστροφική τους μανία, διότι αν δε λυπήθηκαν ούτε τα ζώα, με τα οποία δεν είχαν διαφορά, τι θα έκαναν στο πλάσμα του Θεού, με τον οποίο διεξάγουν πόλεμο ακήρυκτο και άσπονδο;[2]

Η συνέχεια της διήγησης έχει μια πίκρα που εύκολα προσπερνιέται. Ολόκληρη η πολιτεία βγήκε να συναντήσει τον Ιησού απλώς για να τον παρακαλέσει να φύγει. Δύο ντόπιοι κάτοικοι είχαν σωθεί, μια περιουσία είχε χαθεί, και η ζυγαριά της τοπικής κοινωνίας έγειρε προς την περιουσία. Πόσο σύγχρονη σκηνή. Πόσες φορές διώχνουμε κι εμείς ό,τι θα μπορούσε να μας λυτρώσει, επειδή η ανεξαρτησία κοστίζει, επειδή αναστατώνει τα κοπάδια μας, τις συνήθειες, τα βολέματα, την τακτοποιημένη οικονομία μιας ζωής που έχει μάθει να συμβιώνει με τους δαίμονές της. Ο Χριστός δε διαμαρτύρεται. Μπαίνει στο πλοίο και αναχωρεί. Είναι από τα πιο σιωπηλά και τρομακτικά σημεία του Ευαγγελίου, ο Θεός που σέβεται την άρνησή μας…

Έμειναν όμως πίσω δύο ανακαινισμένες ψυχές. Αυτοί που χθες έσπαζαν τις αλυσίδες και έσχιζαν τις σάρκες τους, κάθονται τώρα ήρεμοι, ντυμένοι, με καθαρό λογισμό, κοντά σ’ Εκείνον που τους ανέστησε από τα νεκροταφεία των ζωντανών. Και η παράδοση θέλει τον πρώην δαιμονόπληκτο να γίνεται κήρυκας στη Δεκάπολη, ευαγγελιστής μέσα σε ειδωλολάτρες, πειστικότερος ίσως από πολλούς ευσεβείς εκ γενετής, γιατί εκείνος εξιστορούσε το δικό του σκοτάδι που φωτίστηκε.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για μας, που δεν κατοικούμε, έτσι τουλάχιστον πιστεύουμε, σε ταφικά μνημεία; Σημαίνουν, πρώτα απ’ όλα, ότι ο Άδης εκτός από τόπος αποτελεί και κατάσταση, και η συνθήκη αυτή μπορεί να απλώνεται μέσα στην πιο κανονική καθημερινότητα. Στην κατάθλιψη που δεν ομολογείται. Στον θυμό που ρίζωσε τόσο ισχυρά ώστε να μοιάζει πια χαρακτήρας. Στην εξάρτηση, στην αυτοπεριφρόνηση, στη μοναξιά των πολυκατοικιών όπου οι ένοικοι ζουν τοίχο με τοίχο και άβυσσο με άβυσσο. Μάλλον ο Άδης που καταλύει ο Χριστός κρύβεται στη δική μας καρδιά, στα δικά μας έγκατα. Δεν ξέρω. Πρόκειται για την περιπέτεια της ζωής που μας θέλει συνεχώς αγωνιστές.

Εκεί κατεβαίνει πάντως ο Χριστός. Στον Άδη μας. Αυτή είναι όλη η ελπίδα του Ευαγγελίου, συμπυκνωμένη, ότι δεν υπάρχει σκότος αρκετά πυκνό ώστε να Τον αποθαρρύνει, ούτε βυθός τόσο κάτω ώστε να μη φτάνει το χέρι Του.

Και δε ζητά προϋποθέσεις βαριές. Δε ζητά άψογη θρησκευτικότητα, ούτε εντυπωσιακό ζήλο, ούτε ένα εκτενές βιογραφικό αρετών. «Πᾶς γὰρ ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου σωθήσεται» (Ρωμ. 10, 13). Μια επίκληση αρκεί, ένα ψέλλισμα εμπιστοσύνης μέσα από τα χαλάσματα. Οι βασανιζόμενοι των Γεργεσηνών δεν πρόλαβαν καν να ζητήσουν τη θεραπεία τους, βγήκαν κραυγάζοντας εχθρικά, κι όμως θεραπεύτηκαν. Η ελάχιστη αυτή παραχώρηση, το να αφεθείς, αποδεικνύεται ενίοτε το δυσκολότερο όλων.

Σκέφτομαι συχνά εκείνον τον δρόμο που κανείς δεν μπορούσε να διαβεί, όπως σημειώνει ο ευαγγελιστής. Κάθε ζωή έχει ένα τέτοιο μονοπάτι, ένα σημείο που το παρακάμπτουμε χρόνια, γιατί εκεί φωλιάζει κάτι που φοβόμαστε να αντικρίσουμε. Ο Χριστός των Γεργεσηνών είναι Εκείνος που δεν παρακάμπτει. Πηγαίνει ίσια εκεί, στο απαγορευμένο σημείο, ανάμεσα στους τάφους, εκεί που η λογική λέει «μην πλησιάζεις». Και η δίοδος ανοίγει ξανά, κάποτε αθόρυβα, με τον τρόπο που ξημερώνει μέσα σε ομίχλη, όπου σιγά σιγά διακρίνεις πάλι τα πράγματα. Ίσως έτσι να αρχίζει, τις περισσότερες φορές, η δική μας έξοδος από τα ταφικά σκοτάδια.

 Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

________________________________________

[1] Herbert Lockyer, All the Miracles of the Bible (Grand Rapids: Zondervan, 1961), 187: “Such demonic possession, however, cannot take place without the consent of the human will… In the high places of the soul, the rightful Lord and Owner is cast from His seat and a usurper takes His place.” URL: https://www.google.fi/books/edition/All_the_Miracles_of_the_Bible/wZwTh2-WIb0C?hl=el&gbpv=1
[2] Ιωάννου Χρυσοστόμου, Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, ἐν Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. Jacques-Paul Migne, τ. 49 (Paris: J.-P. Migne, 1859), στήλ. 253–256: «Ἀπήντησαν τῷ Χριστῷ δαιμονιζόμενοί τινες ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν οἱ δαίμονες ἐπιτρέψαι αὐτοῖς εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων εἰσελθεῖν… πρὸς δὲ σὲ ἀεὶ πόλεμος ἄσπονδος καὶ ἀκήρυκτός ἐστι μάχη, καὶ ἔχθρα ἀθάνατος». URL: https://www.google.fi/books/edition/Patrologiae_cursus_completus_seu_bibliot/iwX97RLCzLQC?hl=el&gbpv=1

Αυστραλία: Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος δεν διατρέχει «κίνδυνο», αλλά σε πολύ ανησυχητική κατάσταση (ΟΗΕ)

Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος στην Αυστραλία δεν συμπεριλήφθηκε τελικά στον κατάλογο της «παγκόσμιας κληρονομιάς σε κίνδυνο», που καταρτίζεται από την UNESCO, η οποία ωστόσο εξέφρασε χθες Παρασκευή την «απόλυτη ανησυχία» της για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το οικοσύστημα αυτό με εκπληκτική βιοποικιλότητα.

«Παρότι η ανθεκτικότητα του υφάλου παραμένει φανερή, η δυνατότητά του να αντέχει τέτοια φαινόμενα και να ανακάμπτει αμφισβητείται ολοένα περισσότερο», εγείροντας «απόλυτη ανησυχία», τόνισε η UNESCO σε προκαταρκτική έκθεσή της.

Η Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Επιμορφωτική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών έθεσε υπό παρακολούθηση τον μεγάλο κοραλλιογενή ύφαλο από το 2021. Είχε προειδοποιήσει την εποχή ότι ο ύφαλος, που εκτείνεται σε 2.300 χιλιόμετρα κι αποτελείται από τροπικά κοράλλια, μαγνήτης για τους τουρίστες, υπήρχε κίνδυνος να προστεθεί στον κατάλογο της παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς σε κίνδυνο.

Πάντως η UNESCO έκρινε ότι η Αυστραλία έχει σημειώσει πρόοδο στα ζητήματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή, την ποιότητα των υδάτων, την βιώσιμη αλιεία και τον καθαρισμό καταλοίπων που θα μπορούσαν να απειλήσουν τον ύφαλο.

Την περασμένη χρονιά, επιστήμονες κατέγραψαν την «πιο εκτεταμένη» λεύκανση του υφάλου που έχει παρατηρηθεί ποτέ, λόγω των αποπνικτικών θερμοκρασιών στον ωκεανό το 2024, με αποτέλεσμα «επίπεδα θερμικής καταπόνησης άνευ προηγουμένου» αφότου άρχισαν να τηρούνται δεδομένα, πριν από σχεδόν σαράντα χρόνια.

Η Αυστραλία άλλαξε τη νομοθεσία της το 2025, κάνοντας αυστηρότερους τους περιορισμούς για την καταστροφή της αυτόχθονης χλωρίδας περί τον ύφαλο, όμως η UNESCO παροτρύνει να ληφθούν πιο σθεναρά μέτρα εναντίον της βυθοκόρησης και της υπεραλιείας.

Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος «εισφέρει στην οικονομία πάνω από εννιά δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας (5,5 δισεκ. ευρώ) κάθε χρόνο» και «είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα, εξασφαλίζοντας 77.000 θέσεις απασχόλησης. Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να μας λέει η UNESCO ότι οφείλουμε να κάνουμε περισσότερα για να τον προστατεύσουμε», τόνισε η Λίσα Σίντλερ της οργάνωσης Australian Marine Conservation Society.

Η Αυστραλία αναμένεται κατόπιν αιτήματος της UNESCO να της διαβιβάσει νέα έκθεση προόδου για την εξέλιξη της κατάστασης του υφάλου το 2028.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βρετανία: Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ λέει πως ο διάδοχός του δεν μπορεί να αφιερώσει λιγότερο χρόνο στην εξωτερική πολιτική

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ δήλωσε πως οποιοσδήποτε τον διαδεχθεί θα πρέπει να αφιερώσει τον ίδιο χρόνο με εκείνον στις διεθνείς κρίσεις και τη διπλωματία, απορρίπτοντας τις υποδείξεις πως ο επόμενος ηγέτης της χώρας θα πρέπει να επικεντρωθεί κυρίως σε εγχώρια θέματα.

Ο Στάρμερ, ο οποίος ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι θα αποχωρήσει έπειτα από δύο χρόνια στον πρωθυπουργικό θώκο, δήλωσε σε μια συνέντευξη που παραχώρησε χθες στο BBC ότι η διεθνής και εσωτερική πολιτική δεν θα μπορούσαν να διαχωριστούν, καθώς η Βρετανία είναι αντιμέτωπη με έναν ολοένα και πιο ασταθή κόσμο.

«Γίνεται συχνά αυτή η συζήτηση, ποια είναι η σωστή ισορροπία ανάμεσα στη διαχείριση των διεθνών θεμάτων και τη διαχείριση των εσωτερικών θεμάτων; Είναι ένα και το αυτό», σημείωσε ο Στάρμερ.

Πρόκειται για την πρώτη συνέντευξη του επικεφαλής της βρετανικής κυβέρνησης μετά την ανακοίνωση της παραίτησής του, την 22α Ιουνίου. Ο ηγέτης των Εργατικών αναμένεται να παραμείνει στο πόστο του εωσότου αναλάβει ο διάδοχός του στα μέσα Ιουλίου.

Ερωτηθείς εάν ένας πρωθυπουργός θα μπορούσε να αφιερώσει λιγότερο χρόνο στη διπλωματία σε σύγκριση με εκείνον, ο Στάρμερ απάντησε: «Όχι, δεν πιστεύω πως είναι δυνατό».

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας δέχθηκε επικρίσεις από ορισμένους αντιπάλους του σχετικά με τον χρόνο που εκείνος αφιέρωσε στην εξωτερική πολιτική. Ο βουλευτής Άντι Μπέρναμ, ο οποίος αναμένεται να αντικαταστήσει τον Στάρμερ, υποσχέθηκε να επικεντρωθεί στις εγχώριες προτεραιότητες, μεταξύ άλλων το βιοτικό επίπεδο, τη στέγαση, τις υποδομές και την ανάθεση περισσότερων εξουσιών στις βρετανικές περιφέρειες.

Σε ένα βίντεο με τίτλο «Με τον Κιρ» που ανήρτησε στο Χ σήμερα, ο Στάρμερ υπεραμύνθηκε του ότι επικεντρώθηκε στα διεθνή θέματα κατά την άσκηση των πρωθυπουργικών καθηκόντων του, λέγοντας πως η Βρετανία αποκατέστησε τη φήμη της στη διεθνή σκηνή. Επικαλέστηκε τη στήριξη στην Ουκρανία και τη συμμετοχή σε διεθνείς συνασπισμούς μεταξύ των επιτευγμάτων του.

«Το γεγονός πως τώρα άλλες χώρες στρέφονται σε εμάς για αυτήν την ηγεσία είναι κάτι για το οποίο είμαι πολύ υπερήφανος, που το κατάφερα τα δύο χρόνια στη διακυβέρνηση», τόνισε.

Μεταξύ των βασικών επιτευγμάτων του, ο Κιρ Στάρμερ ανέφερε επίσης τη σταθεροποίηση της οικονομίας, τη μείωση της παιδικής φτώχειας και τη βελτίωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ