Η πολύωρη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, όμως η λανθασμένη εργονομία και η ανεπαρκής φροντίδα της οφθαλμικής υγείας μπορεί να οδηγήσουν σε μια σειρά ενοχλημάτων. Ο χειρουργός οφθαλμίατρος Γιάννης Δατσέρης MD, PhD, FEBO αναλύει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τα αίτια της οπτικής κόπωσης, τα συμπτώματα που πρέπει να γνωρίζουμε και τα πρακτικά μέτρα που μπορούν να μειώσουν την επιβάρυνση των ματιών, από τη σωστή θέση της οθόνης έως τη διαμόρφωση ενός πιο ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος.
«Είναι γεγονός ότι η τοποθέτηση Η/Υ στους χώρους εργασίας γίνεται πρόχειρα με αποτέλεσμα διάφορες παράμετροι, όπως το εργασιακό περιβάλλον και η θέση του Η/Υ μέσα σε αυτό, ο τύπος της οθόνης, η θέση του χειριστή, η ψυχοσωματική του διάθεση, το ιατρικό οφθαλμολογικό του ιστορικό πολύ λίγο έως καθόλου λαμβάνονται υπ’ όψιν από τους διευθυντές, προϊσταμένους, εργοδότες και κυρίως από τους ίδιους τους χειριστές», εξηγεί ο Γιάννης Δατσέρης, χειρουργός οφθαλμίατρος, αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κολλεγίου Οφθαλμολογίας.
Οι σημαντικότερες ενοχλήσεις
Τα οφθαλμικά ενοχλήματα, αναφέρει ο κ. Δατσέρης, διαφέρουν ως προς την ένταση από μια ελαφρά και μάλλον απροσδιόριστη αίσθηση ενόχλησης και οπτικής κόπωσης μέχρι σημαντικών συμπτωμάτων όπως κεφαλαλγία, δακρύρροια, τσούξιμο, κοκκίνισμα, θόλωση της όρασης, φωτοφοβία, ναυτία και αίσθημα βάρους στον βολβό, συμπτώματα που στο σύνολό τους χαρακτηρίζονται ως ασθενοπικά ενοχλήματα.
Τα αίτια αυτών των ενοχλημάτων πρέπει να αναζητηθούν στις παραπάνω παραμέτρους. Σχετικά με την κατάσταση της υγείας των οφθαλμών των χειριστών, ο κ. Δατσέρης εξηγεί ότι τα άτομα που παρουσιάζουν κάποιας μορφής ετεροφορία και ειδικά εξωφορία στην κοντινή απόσταση έχουν μεγάλες πιθανότητες να παρουσιάσουν ασθενοπικά ενοχλήματα.
Επίσης άτομα με αδυναμία σύγκλισης, με διαθλαστικές ανωμαλίες αδιόρθωτες ή κακά διορθωμένες (κυρίως υπερμετρωπία και αστιγματισμό) είναι πολύ πιθανό να παραπονεθούν για διάφορες μορφές ενοχλήσεων από τους οφθαλμούς.
Το περιβάλλον εργασίας επηρεάζει την υγεία των ματιών
Το εργασιακό περιβάλλον είναι ένας παράγοντας με σπουδαίο ρόλο στην παρουσία ή όχι ασθενοπικών ενοχλημάτων, ξηρή ατμόσφαιρα, μη ελεγχόμενη θερμοκρασία ελλιπής εξαερισμός, θόρυβος, κακή εργονομία και λάθος φωτισμός είναι παράμετροι με σημαντικό ποσοστό στην εμφάνιση των οφθαλμικών προβλημάτων, τονίζει ο κ. Δατσέρης.
«Ο τύπος της οθόνης, ο συνολικός χρόνος έκθεσης και η θέση της σε σχέση με το χειριστή σίγουρα θα πρέπει να τοποθετηθεί στις πρώτες θέσεις όσον αφορά το βαθμό σπουδαιότητας. Οθόνες μικρών διαστάσεων, που αντανακλούν το γύρω φωτισμό, που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 60cm και ψηλότερα σε σχέση με την διεύθυνση του βλέμματος προκαλούν αρκετά ενοχλήματα στους χειριστές τους».
Τι πρέπει να γίνει
Συνοπτικά προτείνεται μια σειρά μέτρων που ξεκινά από τον χειριστή και τελειώνει στο εργασιακό περιβάλλον.
Μια καλή οφθαλμολογική εξέταση είναι το πρώτο που πρέπει να γίνει ώστε οι διάφοροι ενοχοποιητικοί παράγοντες να επισημανθούν ή να αποκλεισθούν αντίστοιχα, το αποτέλεσμα δε της εξέτασης είναι σημαντικό γιατί θα ξεχωρίσει τα άτομα υψηλής επικινδυνότητας για ασθενοπικά ενοχλήματα.
Στο εργασιακό περιβάλλον πρέπει πρωταρχικά να γίνει μια καλή εργονομική μελέτη, ο φωτισμός του χώρου να είναι ανάλογος των διαστάσεων του δωματίου και να λαμβάνει υπ’ όψιν την ηλικία και οφθαλμολογική κατάσταση του χειριστή.
Προτιμότερο είναι να αποφεύγονται χώροι στους οποίους δεν υπάρχει εξωτερικός φωτισμός αντίθετα να προτιμούνται εκείνοι οι οποίοι διαθέτουν φυσικό φωτισμό στη μία τους μόνο πλευρά.
Αναγκαία είναι η απομάκρυνση πηγών φωτισμού που προκαλούν αντανακλάσεις στην οθόνη, ενώ καλό θα ήτανε να εργαζόμαστε σε μια απόσταση 60-80 cm από αυτή.
Ακόμη, προσοχή πρέπει να δείξουμε τόσο στο κάθισμα μας όσο και στην οθόνη, προκειμένου να βρίσκεται λίγο χαμηλότερα σε σχέση με τη διεύθυνση του βλέμματός μας.
Σημαντική είναι επίσης η επιλογή του τύπου της οθόνης. Προτιμότερες είναι η χαμηλής ακτινοβολίας, αντι-reflex, κινητές και ρυθμιζόμενες σε σχέση με το επίπεδο εργασίας, μεγέθους δε 15 ή 17 ιντσών.
Τέλος, η μείωση του υπάρχοντος θορύβου, η διατήρηση μια καθαρής ατμόσφαιρας και ιδανικής θερμοκρασίας στο εργασιακό περιβάλλον αποτελούν βασικά στοιχεία ώστε να μειωθούν οι εμφανίσεις ασθενοπικών ενοχλημάτων.
Συμπερασματικά λοιπόν η προσοχή όλων πρέπει να εστιάζεται τόσο στον χειριστή όσο και στα χαρακτηριστικά του Η/Υ και του περιβάλλοντος χώρου, ώστε να μειωθεί η εμφάνιση ασθενοπικών ενοχλημάτων και να αυξηθεί η απόδοση του εργαζομένου.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
