Στ. Παπασταύρου για COP31: «Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα – Απαιτείται συλλογική προσπάθεια» – Τα έξι κρίσιμα μέτωπα των διαπραγματεύσεων

Την ανάγκη πλήρους εφαρμογής της Συμφωνίας των Παρισίων, επιτάχυνσης της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας υπογραμμίζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, με δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο πλαίσιο της 31ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), στην Αττάλεια της Τουρκίας.

Ο υπουργός επαναβεβαιώνει την προσήλωση της Ελλάδας στον στόχο περιορισμού της υπερθέρμανσης στον 1,5°C, αναδεικνύει τη σημασία του εξηλεκτρισμού και των ΑΠΕ και χαιρετίζει τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά τις απόπειρες αποκλεισμού της από τους διοργανωτές.

Ειδικότερα, ο κ. Παπασταύρου δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η Ελλάδα συμμετέχει στην COP31 στην Αττάλεια με σαφή προσήλωση στην πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Παρισίων και χαιρετίζει την αυτονόητη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας με την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά τις απόπειρες των διοργανωτών να την αποκλείσουν.

Παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στον στόχο του περιορισμού της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5°C. Για να τον πετύχουμε, απαιτείται όλες οι χώρες, και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να εντείνουν τις προσπάθειές τους και να επιταχύνουν τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Η κλιματική αλλαγή δεν γνωρίζει σύνορα και η αντιμετώπισή της προϋποθέτει συλλογική προσπάθεια και ουσιαστική συμβολή από όλους. Ο εξηλεκτρισμός, σε συνδυασμό με την περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, είναι καθοριστικός για τη δημιουργία ενός καθαρότερου και πιο βιώσιμου ενεργειακού συστήματος, που λαμβάνει υπόψη την κοινωνική συνοχή και την ανταγωνιστικότητα, ώστε στη νέα εποχή να μη μείνει κανείς πίσω.

Η πολυμερής συνεργασία πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί, με οδηγό την επιστήμη, τον ρεαλισμό και τη συλλογική ευθύνη. Και με κοινό σημείο αναφοράς τους στόχους της Συμφωνίας των Παρισίων, ώστε να διαφυλάξουμε το μέλλον του πλανήτη και των επόμενων γενεών».

Η ελληνική πρόοδος στην ενεργειακή μετάβαση

Η Ελλάδα προβάλλει στην COP31 την πρόοδό της στην ενεργειακή μετάβαση και στην επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων. Για το ΥΠΕΝ από το 2019 αποτελεί πολιτική προτεραιότητα η αξιοποίηση εγχώριων ενεργειακών πηγών, με διαφοροποιημένο μείγμα και αξιοποίηση του ηλιακού, αιολικού και υδροηλεκτρικού δυναμικού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ελληνικού σχεδιασμού, η χρήση λιγνίτη έχει μειωθεί κατά 90% έναντι του 2005, ενώ πάνω από το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από ήλιο και άνεμο. Η Ελλάδα κατατάσσεται τρίτη διεθνώς στη συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας και ένατη στην αιολική στο ενεργειακό της μείγμα.

Η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ ανέρχεται σε 18 GW, έναντι 6,3 GW το 2019, σχεδόν τριπλασιαζόμενη σε επτά χρόνια, ενώ από το 2024 η χώρα έχει καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.

Παράλληλα, επιταχύνονται οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών με την ηπειρωτική χώρα, περιορίζοντας την εξάρτηση από ρυπογόνο ηλεκτροπαραγωγή και το επιπλέον κόστος που επιμερίζεται στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.

Θαλάσσια προστασία και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις

Η Ελλάδα προβάλλει επίσης την πρόοδό της στη θαλάσσια προστασία. Σημειώνεται ότι έχει κατατεθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου Ι – Νότιες Κυκλάδες, ενώ εγκρίθηκε η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τα Ιόνια Νησιά, ολοκληρώνοντας τις απαιτούμενες μελέτες και επιτρέποντας την προετοιμασία του αντίστοιχου Προεδρικού Διατάγματος.

Πλέον, το 77,5% της συνολικής έκτασης του Δικτύου Natura 2000 καλύπτεται από εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες.

Επιπλέον, θεσμοθετήθηκαν ειδικά καθεστώτα προστασίας για Αμοργό και Γυάρο, ολοκληρώθηκε η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα και δημοσιεύτηκαν τα τρία Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια για ΑΠΕ, τουρισμό και βιομηχανία, θέτοντας αυστηρούς κανόνες στην ανθρώπινη δραστηριότητα με στόχο την περιβαλλοντική προστασία.

 COP31: Από τις δεσμεύσεις στην πράξη

Κεντρικός στόχος της Διάσκεψης είναι η ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας και η εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων, με απτή πρόοδο στις υφιστάμενες δεσμεύσεις και μεγαλύτερη κλιματική φιλοδοξία.

Βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες αποτελούν η διατήρηση του στόχου του 1,5°C, η ταχεία μείωση των εκπομπών μέσω εξηλεκτρισμού και επιτάχυνσης των ΑΠΕ, ο τερματισμός και η αναστροφή της αποψίλωσης έως το 2030, η προώθηση της κυκλικής βιοοικονομίας και η αναγνώριση της IPCC ως βασικής πηγής επιστημονικής γνώσης.

Οι νέες εθνικές δεσμεύσεις πρέπει να καλύπτουν ολόκληρη την οικονομία και όλα τα αέρια του θερμοκηπίου, να ευθυγραμμίζονται με τον στόχο του 1,5°C και να χαρακτηρίζονται από διαφάνεια και αξιοπιστία στον υπολογισμό τους. Η μετάβαση προς μηδενικές εκπομπές πρέπει να είναι δίκαιη και κοινωνικά αποδεκτή.

Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της προσαρμογής και της ανθεκτικότητας, με ενσωμάτωση της εκτίμησης κινδύνου σε όλους τους τομείς και μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα.

 Τα έξι κρίσιμα μέτωπα των διαπραγματεύσεων

  1. Το μέλλον των ορυκτών καυσίμων

Κεντρική αντιπαράθεση αποτελεί η ενδεχόμενη συμπερίληψη σαφούς αναφοράς και συγκεκριμένης πορείας απομάκρυνσης από όλα τα ορυκτά καύσιμα. Μεγάλοι παραγωγοί και καταναλωτές αντιστέκονται σε δεσμευτικές διατυπώσεις, ενώ άλλες χώρες ζητούν συγκεκριμένα βήματα. Η ΕΕ έχει λειάνει σημαντικά την αρχική της θέση υπέρ δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος κατά την τελευταία διετία και εκτιμάται ότι τέτοιο χρονοδιάγραμμα δεν θα περιληφθεί στην τελική απόφαση.

  1. Εξηλεκτρισμός και καθαρή ενέργεια

Προωθείται η αύξηση της συμμετοχής της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση. Ωστόσο, η πρόταση δεν απαιτεί η πρόσθετη ηλεκτροπαραγωγή να προέρχεται από ΑΠΕ. Η διαφωνία αφορά το κατά πόσο αρκεί ο εξηλεκτρισμός ή πρέπει να συνδεθεί ρητά με καθαρές πηγές και απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.

  1. Κλιματική χρηματοδότηση

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο στόχος κινητοποίησης τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων ετησίως έως το 2035 και η βελτίωση της πρόσβασης των αναπτυσσόμενων χωρών στους πόρους.

Η ΕΕ επιδιώκει διεύρυνση των συνεισφερόντων, συμπεριλαμβανομένων εύρωστων πετρελαιοπαραγωγών χωρών και αναδυόμενων οικονομιών, μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία και διοχέτευση των πόρων κατά προτεραιότητα στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και τα μικρά νησιωτικά κράτη. Συνδέει επίσης την ενίσχυση της χρηματοδότησης με φιλόδοξους στόχους μείωσης εκπομπών.

Αντίθετα, αναπτυσσόμενες χώρες ζητούν υλοποίηση των χρηματοδοτικών δεσμεύσεων, αποφεύγοντας αυστηρούς πρόσθετους κανόνες διαφάνειας και χρήσης των πόρων, ενώ εκφράζουν φόβους ότι φιλόδοξες δεσμεύσεις θα περιορίσουν τις αναπτυξιακές δυνατότητές τους.

  1. Προσαρμογή, απώλειες και ζημιές

Παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα υλοποίησης και μέτρησης του τριπλασιασμού της χρηματοδότησης προσαρμογής και της προέλευσης των πόρων. Διαφωνίες καταγράφονται επίσης για την καθοδήγηση και χρηματοδότηση του Ταμείου Απωλειών και Ζημιών και την ταχεία πρόσβαση σε βοήθεια μετά από καταστροφές, καθώς αναπτυσσόμενες χώρες επιθυμούν να αποφύγουν δεσμευτικούς κανόνες διαφάνειας και λογοδοσίας.

  1. Εθνικές δεσμεύσεις μείωσης εκπομπών

Η ΕΕ, μικρά νησιωτικά κράτη και λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες ζητούν μεγαλύτερες μειώσεις εκπομπών. Αντίθετα, η ομάδα των αναπτυσσόμενων χωρών επιμένει στον εθνικά καθοριζόμενο χαρακτήρα των δεσμεύσεων και αντιτίθεται σε νέους τομεακούς στόχους.

  1. Επιστημονική τεκμηρίωση

Διαφωνίες υπάρχουν για το χρονοδιάγραμμα των νέων εκθέσεων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC). Η ΕΕ και ευάλωτες χώρες ζητούν έγκαιρη δημοσίευση, ώστε να αξιοποιηθούν στον επόμενο παγκόσμιο απολογισμό της κλιματικής δράσης, ενώ άλλες υποστηρίζουν μεταγενέστερο χρονοδιάγραμμα.

Το κεντρικό διακύβευμα της COP31 παραμένει ο συνδυασμός ταχύτερης μείωσης των εκπομπών, επαρκούς χρηματοδότησης και δίκαιης κατανομής των ευθυνών, χωρίς να θεωρηθεί ότι περιορίζονται οι αναπτυξιακές επιλογές των χωρών. Η δυνατότητα επίτευξης αυτής της ισορροπίας θα κρίνει κατά πόσο η Διάσκεψη θα επιτύχει ουσιαστική μετάβαση από τις δεσμεύσεις στην πράξη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ουκρανία: Οι ΗΠΑ πρότειναν για πρώτη φορά την παραχώρηση εδαφών από το Κίεβο με αντάλλαγμα την ένταξή του στο ΝΑΤΟ, σύμφωνα με τον Ζελένσκι

ο Αμερικανός απεσταλμένος Κούσνερ υποβάθμισε τις δηλώσεις αυτές

Οι ΗΠΑ για πρώτη φορά ζήτησαν από την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία με αντάλλαγμα την ένταξη του Κιέβου στο ΝΑΤΟ, επεσήμανε χθες Σάββατο ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δηλώσεις τις οποίες προσπάθησε να υποβαθμίσει ο Αμερικανός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ.

Μετά την αύξηση των ρωσικών πληγμάτων εναντίον της Ουκρανίας καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, ο Ζελέσνκι πρόσθεσε ότι η Ρωσία «ποντάρει τα πάντα» στη στρατιωτική της εκστρατεία αυτού του χειμώνα.

Ο Ουκρανός πρόεδρος έκανε τις δηλώσεις αυτές μετά την επίσκεψή του στη Δανία και την Ιρλανδία, όπου συναντήθηκε με Ευρωπαίους ηγέτες και τους απεσταλμένους των ΗΠΑ Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, έπειτα από δύο ημέρες άμεσων συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας υπό αμερικανική μεσολάβηση.

«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: ‘Τι θα γίνει αν η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς;’. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε το ζήτημα», είπε ο Ζελέσνκι.

Η συζήτηση έδειξε ότι «το ΝΑΤΟ επέστρεψε στην ημερήσια διάταξη», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι το Κίεβο δεν θα δεχθεί ούτε ένα καθεστώς ουδετερότητας.

Η Ουκρανία επιδιώκει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, το 2014, όμως η Μόσχα είναι απολύτως αντίθετη στην προοπτική αυτή και κατηγορεί εδώ και χρόνια τη Βορειοατλαντική Συμμαχία ότι ενισχύει την ανατολική πτέρυγά της.

«Γεφυρώνοντας τα κενά»

Στη διάρκεια των συνομιλιών, σημείωσε από την πλευρά του ο Κούσνερ στο Χ, «προέκυψαν πολλές νέες ιδέες και πλέον εξετάζονται. Κάποιες μπορεί να οδηγήσουν άμεσα σε μεγάλες πρόοδος, ενώ άλλες μπορεί να εξελιχθούν σε νέες προτάσεις που θα συμβάλουν στη γεφύρωση των κενών.

Χωρίς να αναφερθεί συγκεκριμένα στις δηλώσεις του Ζελένσκι, ο γαμπρός του Τραμπ εξέφρασε τη λύπη του για τη μετάδοση μέσω των μέσων ενημέρωσης «μαξιμαλιστικών θέσεων και από τις δύο πλευρές, συνοδευόμενων με ισχυρή ρητορική».

Οι διαπραγματεύσεις στο Αμπού Ντάμπι, οι πρώτες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας από τον Φεβρουάριο, δεν κατέληξαν σε κάποια σημαντική πρόοδο για την επίλυση της κρίσης. Ωστόσο επέτρεψαν σε όλες τις πλευρές να συμφωνήσουν στη συμμετοχή των Ευρωπαίων στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις, καθώς Μόσχα και Ουάσινγκτον δηλώνουν ότι δεν θέλουν να συζητήσουν μόνο για τον πόλεμο, αλλά και για την ασφάλεια της Ευρώπης.

Στο Δουβλίνο οι Ευρωπαίοι συμφώνησαν να εκπροσωπηθούν στις επόμενες διαπραγματεύσεις από πέντε χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Πολωνία και Ιταλία) και εκπροσώπους της ΕΕ.

Για τον Κούσνερ «μια ειρήνη με διάρκεια απαιτεί αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία» και «το ΝΑΤΟ θα παραμείνει ζωτικής σημασίας πυλώνας της ευρωπαϊκής ασφάλειας», όπως υπογράμμισε στο Χ.

«Μια πραγματική ασφάλεια στην Ευρώπη σημαίνει ΕΕ και ΝΑΤΟ. Δεν υπάρχει καμία άλλη ασφάλεια για την Ευρώπη», τόνισε ο Ζελένσκι. «Η σειρά θα πρέπει να είναι η ακόλουθη: εκεχειρία, τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία και εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία», πρόσθεσε.

Παράλληλα ο Ουκρανός πρόεδρος επεσήμανε ότι η Μόσχα απέρριψε στο Αμπού Ντάμπι την πρόταση του Κιέβου για ενεργειακή εκεχειρία, ενώ αντίστοιχα το Κίεβο απέρριψε πρόταση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για «ανθρωπιστική αποστολή» στη διαφιλονικούμενη ουκρανική πόλη Κοστιαντινίφκα, εκτιμώντας ότι πρόκειται για «ελιγμός» για την προώθηση ρωσικών στρατευμάτων στο Ντονμπάς.

«Εγγυήσεις ασφαλείας»

Για να αποφευχθεί μια νέα επίθεση σε περίπτωση τερματισμού των εχθροπραξιών, το Κίεβο συζητά με τους εταίρους του «ένα ολοκληρωμένο πακέτο εγγυήσεων ασφαλείας», ορισμένες πτυχές των οποίων αφορούν το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, το οποίο θα περιλαμβάνει τη διασφάλιση ενός «ισχυρού ουκρανικού στρατού», καθώς και συμφωνίες για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση, δήλωσε ο Ζελένσκι.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εφόσον οι δυτικές χώρες επιβεβαιώσουν αυτές τις προτάσεις, αυτές θα παρουσιαστούν στη συνέχεια στην «ουκρανική κοινωνία».

Με το νέο Κογκρέσο —στο οποίο πλειοψηφούν οι Δημοκρατικοί— να αναμένεται να ξεκινήσει τις εργασίες του στην Ουάσιγκτον τον Ιανουάριο, ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε επίσης ένα πακέτο στρατιωτικής βοήθειας από τις ΗΠΑ, το οποίο, όπως υποστήριξε, θα ανάγκαζε τον Πούτιν να τερματίσει τις συγκρούσεις.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψηφιακά εργαλεία στους Δήμους με 293.280 ηλεκτρονικές επιδόσεις εγγράφων

Δ. Παπαστεργίου: Αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση με λιγότερη γραφειοκρατία

Περισσότερα από 293.000 έγγραφα έχουν ήδη επιδοθεί ψηφιακά σε δημότες μέσω του gov.gr, ενώ προχωρά η δημιουργία ενιαίου πληροφοριακού συστήματος για τον υπολογισμό και την παρακολούθηση των δημοτικών τελών και φόρων. Πρόκειται για δύο από τις βασικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο της συνεργασίας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης με το υπουργείο Εσωτερικών και την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των δημοτών, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την εξοικονόμηση πόρων για τις δημοτικές υπηρεσίες.

Οι παρεμβάσεις αφορούν τόσο την καθημερινή επικοινωνία των πολιτών με τους Δήμους όσο και τη διαχείριση των οικονομικών τους υποχρεώσεων. Οι δημότες μπορούν ήδη να ενημερώνονται ηλεκτρονικά για οφειλές προς τους Δήμους, χωρίς να περιμένουν την ταχυδρομική αποστολή εγγράφων, ενώ το νέο σύστημα δημοτικών τελών και φόρων θα επιτρέπει την ακριβέστερη παρακολούθηση των χρεώσεων, των μειώσεων και των εισπράξεων.

Αναφερόμενος στις ψηφιακές αυτές παρεμβάσεις, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:

«Με τον Θοδωρή Λιβάνιο γνωρίζουμε καλά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι δημοτικές υπηρεσίες. Προωθούμε λύσεις που βοηθούν τους Δήμους να εξυπηρετούν καλύτερα τους δημότες τους και να εξοικονομούν πόρους. Ήδη 293.280 έγγραφα, αποσπάσματα βεβαιωτικού καταλόγου και ατομικές ειδοποιήσεις χρεών, έχουν επιδοθεί ψηφιακά στις θυρίδες πολιτών στο gov.gr και στο Gov.gr Wallet. Ο δημότης ειδοποιείται στο κινητό του και μπορεί να διαβάσει το έγγραφο αμέσως, χωρίς να περιμένει ταχυδρομική αποστολή, ενώ ο Δήμος εξοικονομεί τα αντίστοιχα έξοδα».

Σχετικά με τις επόμενες παρεμβάσεις, ο κ. Παπαστεργίου πρόσθεσε: «Προχωράμε και στο ενιαίο σύστημα για τα δημοτικά τέλη και τους δημοτικούς φόρους (ΔΤ/ΔΦ). Θέλουμε ο Δήμος να έχει σαφή εικόνα των χρεώσεων και των εισπράξεών του και ο πολίτης να γνωρίζει πώς προκύπτει το ποσό που πληρώνει. Παράλληλα, διευκολύνουμε την επικοινωνία των δημοτικών υπηρεσιών με τις τράπεζες, μια υπηρεσία που παρέχεται στους Δήμους μέσω του govHUB».

Ο υπουργός κατέληξε επισημαίνοντας πως το «ζητούμενο της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι οι αλλαγές αυτές να φτάνουν στην καθημερινότητα του δημότη. Κοινός μας στόχος με το υπουργείο Εσωτερικών, αλλά και σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ, είναι να δίνουμε στους Δήμους εργαλεία που τους βοηθούν να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους και να εξυπηρετούν τους πολίτες αποτελεσματικότερα και με λιγότερη γραφειοκρατία».

Μία από τις υπηρεσίες που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία είναι η ψηφιακή επίδοση δημοτικών εγγράφων στις προσωπικές θυρίδες των πολιτών στο gov.gr. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 293.280 ψηφιακές επιδόσεις, οι οποίες αφορούν αποσπάσματα βεβαιωτικού καταλόγου και ατομικές ειδοποιήσεις χρεών.

Η διαδικασία επιτρέπει στους Δήμους να αποστέλλουν ηλεκτρονικά τα σχετικά έγγραφα, περιορίζοντας το κόστος της φυσικής επίδοσης, αλλά και τον χρόνο που απαιτείται για την προετοιμασία και τη διακίνησή τους. Από την πλευρά του, ο δημότης ενημερώνεται με ηλεκτρονικό μήνυμα στη διεύθυνση email που έχει δηλώσει, καθώς και με ειδοποίηση στο κινητό του μέσω της εφαρμογής Gov.gr Wallet.

Για παράδειγμα, όταν ένας Δήμος εκδίδει ατομική ειδοποίηση χρέους, ο πολίτης μπορεί να ενημερωθεί άμεσα και να ανατρέξει στην προσωπική του θυρίδα, προκειμένου να δει το ποσό και τα στοιχεία της οφειλής του, χωρίς να περιμένει την ταχυδρομική αποστολή του εγγράφου. Η υπηρεσία ξεκίνησε με έγγραφα που σχετίζονται με δημοτικές οφειλές, ενώ προβλέπεται η επέκτασή της και σε άλλες κατηγορίες επιδόσεων ή κοινοποιήσεων δημοσίων εγγράφων.

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία ενιαίου πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης Δημοτικών Τελών και Δημοτικών Φόρων (ΔΤ/ΔΦ), το οποίο θα υποστηρίζει τον ορθό και έγκυρο υπολογισμό των δημοτικών επιβαρύνσεων.

Το νέο σύστημα θα παρέχει στις αρμόδιες υπηρεσίες ολοκληρωμένη εικόνα για τον τρόπο υπολογισμού των χρεώσεων, τις προβλεπόμενες μειώσεις και τα ποσά που τελικά εισπράττονται. Με τη λειτουργία του, οι Δήμοι θα μπορούν να γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τι χρεώνουν, ποια ποσά επιβαρύνουν κάθε πολίτη και ποια είναι τα πραγματικά τους έσοδα.

Με τον τρόπο αυτό θα διευκολύνεται ο εντοπισμός αποκλίσεων μεταξύ χρεώσεων και εισπράξεων, ενώ θα ενισχύεται η διαφάνεια στη διαχείριση των δημοτικών εσόδων και ο οικονομικός προγραμματισμός των Δήμων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα παρακολούθησης των μειώσεων στα δημοτικά τέλη. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας πολίτης δικαιούται μειωμένη χρέωση, το σύστημα θα επιτρέπει στον Δήμο να ελέγχει πώς εφαρμόζεται η μείωση, ποιο ποσό βεβαιώνεται και τι τελικά εισπράττεται.

Για τους δημότες, το ζητούμενο είναι ο σωστός υπολογισμός των επιβαρύνσεων και η σαφέστερη εικόνα των οικονομικών τους υποχρεώσεων. Για τις δημοτικές αρχές, η νέα εφαρμογή θα αποτελέσει εργαλείο αξιόπιστης παρακολούθησης των εσόδων και αποτελεσματικότερης οικονομικής διαχείρισης.

Στις ψηφιακές υπηρεσίες που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή περιλαμβάνεται και η ηλεκτρονική επικοινωνία των Δήμων και των νομικών τους προσώπων με τα τραπεζικά ιδρύματα μέσω του govHUB.

Η υπηρεσία επιτρέπει την ηλεκτρονική αποστολή κατασχετηρίων, τη λήψη απαντήσεων από τις τράπεζες και τη διαβίβαση άρσεων κατασχέσεων. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχουν καταγραφεί 361.876 κατασχετήρια και 168.339 άρσεις κατασχέσεων, ενώ οι συνολικές αποστολές προς τις τράπεζες ανέρχονται σε 1.622.885, με μέσο χρόνο απάντησης τις τρεις ημέρες.

Μέσω του συστήματος, οι δημοτικές υπηρεσίες μπορούν να παρακολουθούν την πορεία κάθε υπόθεσης, από την αποστολή του κατασχετηρίου μέχρι την είσπραξη ή την άρση της κατάσχεσης, χωρίς να χρειάζεται να αναζητούν στοιχεία σε διαφορετικά αρχεία.

Ειδικότερα, όταν ένας Δήμος εκδίδει άρση κατάσχεσης, η σχετική εντολή διαβιβάζεται ηλεκτρονικά στην τράπεζα, περιορίζοντας τις καθυστερήσεις στη διαδικασία αποδέσμευσης του τραπεζικού λογαριασμού του πολίτη.

 * Προέλευση φωτογραφίας: υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ΤΝ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας: Επεκτείνεται σε νέους κλάδους

Αύξηση 35% στις καταγεγραμμένες υπερωρίες, σε 7,75 εκατ. ώρες το εννεάμηνο του 2026

Σε νέα φάση διεύρυνσης εισέρχεται η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, καθώς από τις 16 Νοεμβρίου 2026 το μέτρο τίθεται σε πλήρη εφαρμογή για εργαζόμενους σε επιπλέον επαγγελματικούς κλάδους.

Η επέκταση αφορά δραστηριότητες συμβουλευτικών υπηρεσιών, διαφήμισης και λοιπών δραστηριοτήτων γραφείου, επισκευών, αποθήκευσης και υποστηρικτικών υπηρεσιών μεταφοράς (logistics), διαχείρισης νερού και λυμάτων, καθώς και τυχερών παιγνίων.

Η συγκεκριμένη φάση εφαρμογής ξεκίνησε στις 29 Ιουνίου 2026 και βρίσκεται σε πιλοτική λειτουργία έως τις 15 Νοεμβρίου, προκειμένου οι επιχειρήσεις των συγκεκριμένων κλάδων να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις.

Με την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας θα καλύπτει περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους, διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της.

Στόχος η καταγραφή του πραγματικού χρόνου εργασίας

Κεντρικός στόχος του μέτρου είναι η ακριβής καταγραφή του πραγματικού χρόνου απασχόλησης και η ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η ψηφιακή καταγραφή περιορίζει τα περιθώρια αδήλωτων υπερωριών, καθώς και παράνομων μεταβολών ή υπερβάσεων του δηλωμένου ωραρίου.

Ταυτόχρονα, ενισχύεται η διαφάνεια στους ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της αδήλωτης και της υποδηλωμένης εργασίας, αλλά και της εισφοροδιαφυγής. Πρόκειται για φαινόμενα που επιβαρύνουν τόσο τους εργαζόμενους όσο και τις επιχειρήσεις που τηρούν την εργατική και την ασφαλιστική νομοθεσία.

Η λειτουργία της Ψηφιακής Κάρτας υποστηρίζεται από την εφαρμογή myErgani app και το αναβαθμισμένο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ», μέσω του οποίου τα στοιχεία του χρόνου εργασίας διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο. Με βάση δεδομένα που καταχωρίζονται, ο χρόνος απασχόλησης αποτυπώνεται ως κανονικό ωράριο, υπερεργασία ή υπερωρία.

Το σύστημα καλύπτει διαφορετικές μορφές και συνθήκες απασχόλησης, όπως σταθερά και μεταβαλλόμενα ωράρια, εργασία σε βάρδιες και υπερωριακή απασχόληση.

Παράλληλα, μέσω της εφαρμογής myErgani, οι εργαζόμενοι έχουν πρόσβαση σε αναλυτικές πληροφορίες για τον χρόνο εργασίας τους, τα ρεπό και τις άδειές τους, αποκτώντας πληρέστερη εικόνα των στοιχείων της απασχόλησής τους.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δηλώνει:

«Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο με διττό στόχο: αφενός την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων και αφετέρου την ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων. Από τις 16 Νοεμβρίου προχωρούμε στην πλήρη εφαρμογή της σε πέντε ακόμη κλάδους της οικονομίας, μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής περιόδου που ξεκίνησε στις 29 Ιουνίου. Με την ακριβή καταγραφή του πραγματικού χρόνου εργασίας, διασφαλίζουμε ότι κάθε ώρα εργασίας καταγράφεται και αμείβεται, ενώ, παράλληλα, διαμορφώνουμε συνθήκες ισότιμου ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που τηρούν την εργατική νομοθεσία. Συνεχίζουμε με συνέπεια την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, με στόχο μία αγορά εργασίας πιο δίκαιη, πιο διαφανή, προς όφελος τόσο των εργαζομένων όσο και των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, η επέκταση της εφαρμογής της δημιουργεί σημαντικά έσοδα στα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία αξιοποιούμε για την επιστροφή μερίσματος στην κοινωνία μέσω π.χ. μειώσεων φόρων και επιβαρύνσεων και αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος».

Αύξηση κατά 35% στις καταγεγραμμένες υπερωρίες το εννεάμηνο του 2026 – Πρωταγωνιστεί το χονδρικό εμπόριο

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, αύξηση κατά 35% παρουσίασαν οι καταγεγραμμένες ώρες υπερωρίας στους 13 κλάδους στους οποίους εφαρμόζεται η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, κατά το διάστημα Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Το εννεάμηνο του 2026 καταγράφηκαν συνολικά 7,75 εκατομμύρια ώρες υπερωρίας έναντι 5,75 εκατομμυρίων το εννεάμηνο του 2025. Η αύξηση μεταφράζεται σε 2.002.357 επιπλέον ώρες υπερωριακής απασχόλησης, αποτυπώνοντας τη διεύρυνση της καταγραφής των υπερωριών στους συγκεκριμένους κλάδους.

Τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις στις καταγεγραμμένες ώρες υπερωρίας παρουσίασαν το χονδρικό εμπόριο με άνοδο 208% και οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες με αύξηση 149%. Ακολούθησαν οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες με +57%, τα σούπερ μάρκετ με +53% και η εστίαση με +50%.

Ειδικότερα, στο χονδρικό εμπόριο οι ώρες υπερωρίας αυξήθηκαν από 377.628 το εννεάμηνο του 2025 σε 1.162.322 το αντίστοιχο διάστημα του 2026, καταγράφοντας 784.694 επιπλέον ώρες. Στις διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες σημειώθηκε αύξηση από 48.244 σε 120.362 ώρες, ενώ στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες οι υπερωρίες διαμορφώθηκαν σε 44.710 ώρες έναντι 28.439 ωρών το εννεάμηνο του 2025.

Ανοδική ήταν η πορεία και στους υπόλοιπους δύο κλάδους με τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες μεταβολές. Στα σούπερ μάρκετ οι καταγεγραμμένες υπερωρίες έφτασαν τις 289.322 ώρες από 189.618, ενώ στην εστίαση ανήλθαν σε 1.137.853 ώρες έναντι 756.099 ωρών το εννεάμηνο του 2025.

Σε απόλυτους αριθμούς, τη μεγαλύτερη συμβολή στην αύξηση των υπερωριών είχε το χονδρικό εμπόριο με 784.694 επιπλέον ώρες και ακολούθησε η εστίαση με 381.754 ώρες. Στην τρίτη θέση βρέθηκε η βιομηχανία, όπου οι καταγεγραμμένες ώρες υπερωρίας αυξήθηκαν κατά 331.178, φτάνοντας τις 2.580.470 ώρες από 2.249.292 το εννεάμηνο του 2025, με την ποσοστιαία μεταβολή να διαμορφώνεται στο +15%.

Η εικόνα αυτή αφορά συνολικά 13 κλάδους της οικονομίας στους οποίους εφαρμόζεται η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας: ασφαλιστικές εταιρείες, τράπεζες, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ΔΕΚΟ, εταιρείες παροχής υπηρεσιών ασφάλειας (security), διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες, ενέργεια, σούπερ μάρκετ, τουρισμός, λιανικό εμπόριο, βιομηχανία, εστίαση και χονδρικό εμπόριο.

Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας συμβάλλει στην ακριβέστερη αποτύπωση του πραγματικού χρόνου απασχόλησης και στην ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, η ορθή καταγραφή και η αμοιβή της υπερωριακής απασχόλησης διασφαλίζουν τα εργασιακά δικαιώματα και προωθούν τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα ενισχύουν τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων, δημιουργώντας μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για την αντιμετώπιση κοινωνικών αδικιών, όπως οι περικοπές στις συντάξεις χηρείας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σούπερ μάρκετ: Ίδια προϊόντα, διαφορετικές τιμές – PosoKanei: Έως 11,4% ακριβότερο το ίδιο καλάθι σε πέντε αλυσίδες

Ίδια προϊόντα, ίδιες μάρκες, ίδιες συσκευασίες και ποσότητες, αλλά διαφορετικός λογαριασμός στο ταμείο. Ακόμη και για ένα απολύτως ίδιο καλάθι 25 επώνυμων προϊόντων, η επιλογή σούπερ μάρκετ μπορεί να οδηγήσει σε διαφορά στο συνολικό κόστος, το οποίο εμφανίζεται έως και 10% υψηλότερο σε μία αλυσίδα σε σχέση με άλλη. Όταν, μάλιστα, η σύγκριση γίνεται με βάση τις μέσες τιμές των τελευταίων 30 ημερών, η απόκλιση φτάνει το 11,4%, σύμφωνα με ανάλυση της ψηφιακής πλατφόρμας PosoKanei.gov.gr.

Στη σύγκριση των πέντε αλυσίδων σούπερ μάρκετ, το οικονομικότερο καλάθι διαμορφώθηκε στα 44,24 ευρώ και το ακριβότερο στα 48,78 ευρώ, με τη διαφορά να ανέρχεται σε 4,54 ευρώ για ακριβώς ίδια προϊόντα.

Για τη διενέργεια της σύγκρισης επιλέχθηκαν αποκλειστικά επώνυμα προϊόντα, με την ίδια μάρκα, συσκευασία και ποσότητα σε όλες τις αλυσίδες, ώστε να διασφαλιστεί ότι η σύγκριση αφορά ακριβώς τα ίδια είδη. Δεν συμπεριλήφθηκαν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, καθώς τα αντίστοιχα προϊόντα διαφορετικών αλυσίδων ενδέχεται να παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ως προς τη σύνθεση, την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά τους.

Η ανάλυση δεν περιορίστηκε στη σύγκριση των τιμών μιας συγκεκριμένης ημέρας. Εξετάστηκε και το συνολικό κόστος του ίδιου καλαθιού, με βάση τις μέσες τιμές των 25 προϊόντων κατά τις τελευταίες 30 ημέρες, αξιοποιώντας τα ιστορικά δεδομένα της πλατφόρμας PosoKanei.

Με βάση τη συγκεκριμένη επεξεργασία, η απόκλιση μεταξύ του ακριβότερου και του φθηνότερου καλαθιού διαμορφώθηκε σε 11,4%. Παράλληλα, διαφοροποιήθηκε η κατάταξη ορισμένων αλυσίδων ως προς το συνολικό κόστος. Συγκεκριμένα, αλυσίδα που εμφανιζόταν οικονομικότερη έναντι άλλης στη σύγκριση μιας συγκεκριμένης ημέρας δεν διατηρούσε απαραίτητα το ίδιο πλεονέκτημα όταν υπολογίστηκαν οι μέσες τιμές ολόκληρης της περιόδου των 30 ημερών.

Από τη σύγκριση προκύπτει επίσης ότι η αλυσίδα με το χαμηλότερο συνολικό κόστος καλαθιού δεν διαθέτει απαραίτητα και τη χαμηλότερη τιμή σε κάθε επιμέρους προϊόν. Οι τιμές διαφοροποιούνται ανά είδος, με αποτέλεσμα μία αλυσίδα να εμφανίζει χαμηλότερη τιμή στον καφέ, άλλη στα ζυμαρικά και διαφορετική σε προϊόντα όπως τα απορρυπαντικά. Συνεπώς, η σύγκριση του συνολικού κόστους της λίστας αγορών δίνει διαφορετική εικόνα από την εξέταση μεμονωμένων προϊόντων.

Όπως επισημαίνουν στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, το πού συμφέρει να ψωνίσει κανείς σήμερα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και η αλυσίδα που είχε τις χαμηλότερες τιμές κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα.

Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή επισημαίνει δύο βασικά σημεία για τους καταναλωτές. Το πρώτο αφορά τη σύγκριση ολόκληρου του καλαθιού και όχι μόνο μεμονωμένων προϊόντων. Μέσω του PosoKanei οι καταναλωτές μπορούν να δημιουργούν τη δική τους λίστα αγορών και να συγκρίνουν το συνολικό κόστος της στις διαθέσιμες αλυσίδες, πριν από την πραγματοποίηση των αγορών τους.

Το δεύτερο αφορά την παρακολούθηση της εξέλιξης των τιμών και όχι μόνο της τρέχουσας τιμής. Η πλατφόρμα παρέχει ιστορικό τιμών δύο μηνών, δίνοντας τη δυνατότητα στους καταναλωτές να παρακολουθούν τις μεταβολές στην τιμή κάθε προϊόντος και να αποκτούν πληρέστερη εικόνα πριν αποφασίσουν.

Διευκρινίζεται ότι τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης δοκιμής αφορούν αποκλειστικά τα 25 προϊόντα που επιλέχθηκαν και τις τιμές που εξετάστηκαν και δεν σημαίνουν ότι μία συγκεκριμένη αλυσίδα είναι πάντοτε η οικονομικότερη ή ότι κάθε καλάθι αγορών παρουσιάζει αντίστοιχες αποκλίσεις.

Η δοκιμή καταγράφει τις διαφορές που μπορεί να προκύψουν στο συνολικό κόστος των αγορών ανάλογα με την αλυσίδα σούπερ μάρκετ, ακόμη και όταν τα προϊόντα που επιλέγονται είναι ακριβώς τα ίδια.

Δέσποινα Τσαγγάρη στο ΑΠΕ – ΜΠΕ: Να γίνει η σύγκριση τιμών, καθημερινή συνήθεια

Σε δήλωσή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη, σημειώνει ότι στόχος του PosoKanei, είναι να καταστεί η σύγκριση τιμών, μία καθημερινή συνήθεια για τους καταναλωτές.

Ειδικότερα τονίζει ότι «το ίδιο ακριβώς καλάθι, με τα ίδια 25 προϊόντα, μπορεί να κοστίζει έως 10% περισσότερο, ανάλογα με το σούπερ μάρκετ. Και όταν εξετάσαμε τις μέσες τιμές των τελευταίων 30 ημερών, η διαφορά έφτασε το 11,4%.

Το μήνυμα για τον καταναλωτή είναι απλό: δεν αρκεί να βρίσκουμε ένα προϊόν σε καλή τιμή. Σημασία έχει πόσο πληρώνουμε συνολικά για τα ψώνια μας.

Με το PosoKanei μπορούμε, πριν φτάσουμε στο ταμείο, να συγκρίνουμε το κόστος της δικής μας λίστας σε διαφορετικές αλυσίδες και να παρακολουθούμε πώς μεταβάλλονται οι τιμές στον χρόνο.

Θέλουμε να κάνουμε τη σύγκριση τιμών καθημερινή συνήθεια όλων μας. Γιατί δεν χρειάζεται πάντα να αλλάξουμε τι αγοράζουμε για να πληρώσουμε λιγότερα. Μερικές φορές αρκεί να γνωρίζουμε πού μας συμφέρει να το αγοράσουμε.

Αυτός είναι ο στόχος του PosoKanei: να δίνει στον καταναλωτή την πληροφορία που χρειάζεται, ώστε να αποφασίζει ο ίδιος πώς θα αξιοποιήσει καλύτερα τα χρήματά του».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Ποιος αποφασίζει τι είναι σημαντικό για ένα παιδί; – Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

«Δεν με κάλεσε στα γενέθλιά του! Και κάλεσε σχεδόν όλη την τάξη!»

Το παιδί επιστρέφει από το σχολείο στενοχωρημένο. Αφήνει την τσάντα του στο πάτωμα και προσπαθεί να εξηγήσει τι συνέβη. Ο γονιός το ακούει και, θέλοντας να το καθησυχάσει, απαντά: «Έλα τώρα, σιγά το πράγμα! Έχεις τόσους άλλους φίλους. Μην κάνεις έτσι για ένα πάρτι».

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Η πρόθεση είναι καλή. Ο γονιός προσπαθεί να βοηθήσει το παιδί να δει το γεγονός στις πραγματικές του διαστάσεις. Μόνο που οι πραγματικές διαστάσεις ενός γεγονότος δεν είναι πάντοτε ίδιες για όλους.

Για έναν ενήλικα, μια πρόσκληση σε γενέθλια μπορεί να μοιάζει ασήμαντη. Για ένα παιδί όμως, η συμμετοχή σε μια παρέα, η αποδοχή από τους συνομηλίκους του και η αίσθηση ότι ανήκει κάπου αποτελούν σημαντικά κομμάτια της καθημερινότητάς του.

Αυτό που εμείς αντιμετωπίζουμε ως μια μικρή απογοήτευση μπορεί εκείνο να το βιώνει ως απόρριψη.

Κάτι παρόμοιο συμβαίνει όταν ένα παιδί στενοχωριέται επειδή έχασε ένα παιχνίδι, επειδή χάλασε ένα αγαπημένο του αντικείμενο ή επειδή ο καλύτερός του φίλος προτίμησε να παίξει με κάποιον άλλον.

Συχνά, προσπαθώντας να το ανακουφίσουμε, σπεύδουμε να του εξηγήσουμε γιατί δεν υπάρχει λόγος να στενοχωριέται. Του υπενθυμίζουμε ότι υπάρχουν σοβαρότερα προβλήματα, ότι σύντομα θα το ξεχάσει ή ότι δεν αξίζει να δίνει τόση σημασία.

Αυτές οι κουβέντες μπορεί να περιέχουν μια αλήθεια. Πράγματι, πολλά από όσα μας στενοχωρούν κάποια στιγμή χάνουν τη σημασία τους. Όμως το παιδί δεν βρίσκεται ακόμη σε εκείνη τη μελλοντική στιγμή. Βρίσκεται στο σήμερα, όπου αυτό που συνέβη το πονάει.

Και όταν ακούει επανειλημμένα ότι υπερβάλλει, μπορεί να αρχίσει να αμφιβάλλει για το αν όσα αισθάνεται είναι αποδεκτά ή αξίζουν την προσοχή των άλλων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να συμφωνούμε με κάθε αντίδρασή του ή να αντιμετωπίζουμε κάθε δυσκολία σαν μια μεγάλη κρίση.

Μπορούμε να αναγνωρίζουμε τη στενοχώρια του και ταυτόχρονα να το βοηθάμε να αποκτήσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης.

«Καταλαβαίνω ότι στενοχωρήθηκες που δεν σε κάλεσε. Ειδικά αφού τον θεωρείς φίλο σου. Θέλεις να μου πεις τι έγινε;»

Μια τέτοια απάντηση αφήνει χώρο στο παιδί να μιλήσει. Μας δίνει επίσης την ευκαιρία να καταλάβουμε τι ακριβώς το έχει πληγώσει, αντί να υποθέτουμε ότι γνωρίζουμε ήδη.

Μπορεί να ανακαλύψουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι τόσο το πάρτι όσο ο φόβος ότι δεν το συμπαθούν. Ή ότι η απογοήτευσή του συνδέεται με μια σειρά από προηγούμενες εμπειρίες που εμείς αγνοούσαμε.

Στη συνέχεια μπορούμε να συζητήσουμε μαζί του τι θα μπορούσε να κάνει, πώς να αντιμετωπίσει την κατάσταση ή αν χρειάζεται κάποια βοήθεια.

Η αναγνώριση των συναισθημάτων δεν εμποδίζει τα παιδιά να μάθουν να διαχειρίζονται τις απογοητεύσεις τους. Αντίθετα, μπορεί να τους προσφέρει την ασφάλεια που χρειάζονται για να τις επεξεργαστούν.

Ίσως τελικά ένα σημαντικό μέρος της γονεϊκότητας να είναι η προσπάθεια να θυμόμαστε ότι ο κόσμος των παιδιών έχει τη δική του κλίμακα.

Και ότι, ακόμη κι όταν κάτι μας φαίνεται μικρό, μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με σεβασμό, επειδή για τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας εκείνη τη στιγμή είναι σημαντικό.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία – Προδιαβήτης: Το «λίγο τσιμπημένο ζάχαρο» που δεν σηκώνει αναβολή. Μείωση του κινδύνου εμφάνισης κατά περίπου 60% με διατροφή και άσκηση

Μια οριακή τιμή σακχάρου μπορεί εύκολα να χαθεί ανάμεσα σε δύο καθησυχαστικές φράσεις: «Δεν έχω διαβήτη» και «Θα προσέξω λίγο τη διατροφή μου».

Μαζί της, όμως, μπορεί να χαθεί και μια πολύτιμη ευκαιρία πρόληψης. Ο προδιαβήτης δεν σημαίνει ότι η εμφάνιση διαβήτη είναι αναπόφευκτη. Είναι, ωστόσο, ένα σήμα που χρειάζεται να μας κινητοποιήσει, καθώς χωρίς παρέμβαση, ο κίνδυνος εκδήλωσης της νόσου τα επόμενα 3-5 χρόνια είναι αυξημένος. Την ίδια στιγμή, μεγάλες μελέτες δείχνουν ότι η απώλεια βάρους και η συστηματική σωματική δραστηριότητα μπορούν να μειώσουν κατά περίπου 60% τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 σε ανθρώπους υψηλού κινδύνου. Τις επισημάνσεις αυτές κάνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, καθηγητής Παθολογίας–Μεταβολικών Νοσημάτων της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, σε συνέντευξη που παραχωρεί στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου, με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη. Ο καθηγητής εξηγεί, μεταξύ άλλων, γιατί το φυσιολογικό βάρος και η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείουν τον κίνδυνο, ποιοι χρειάζονται έλεγχο και πώς μια πρώτη οριακή μέτρηση μπορεί να γίνει η αφετηρία για ουσιαστικές αλλαγές.

Από το 100 έως το 125 υπάρχει περιθώριο να αλλάξει η πορεία
Ο προδιαβήτης, όπως αναφέρει ο κ. Μακρυλάκης, περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία η γλυκόζη στο αίμα είναι υψηλότερη από το φυσιολογικό, αλλά παραμένει κάτω από τα διαγνωστικά όρια του διαβήτη. «Ενδεικτικά, τιμές σακχάρου νηστείας από 100 έως 125 mg/dL, έπειτα από τουλάχιστον οκτώ ώρες χωρίς φαγητό, δείχνουν μια διαταραχή που χρειάζεται αξιολόγηση. Πρόκειται για ένα εργαστηριακό εύρημα που σηματοδοτεί αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον, χωρίς αυτό να αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη. Σε ορισμένους ανθρώπους οι τιμές παραμένουν σταθερές, σε άλλους επανέρχονται στο φυσιολογικό και σε άλλους αυξάνονται. Ο τρόπος ζωής επηρεάζει σημαντικά αυτή την πορεία. Επομένως, η διαπίστωση ότι το σάκχαρο είναι οριακό δεν δικαιολογεί εφησυχασμό. Αποτελεί ευκαιρία για παρέμβαση, πριν η διαταραχή εξελιχθεί».

Τα γονίδια δεν αλλάζουν — οι καθημερινές συνήθειες μπορούν
Η κληρονομικότητα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει διαβήτης τύπου 2 σε συγγενείς πρώτου βαθμού, όπως οι γονείς και τα αδέλφια. Ωστόσο, η γενετική προδιάθεση δεν σημαίνει ότι κάποιος θα εμφανίσει οπωσδήποτε τη νόσο. «Ούτε η ηλικία στην οποία νόσησε ένας συγγενής αποτελεί ασφαλή οδηγό για το πότε μπορεί να εμφανιστεί διαβήτης στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Το γεγονός ότι ένας γονιός εμφάνισε διαβήτη στα 80 του δεν αποκλείει το παιδί του να εμφανίσει τη νόσο πολύ νωρίτερα, ιδιαίτερα εάν συνυπάρχει παχυσαρκία. Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και στην εφηβεία, σε συνθήκες σοβαρής παχυσαρκίας. Από την άλλη πλευρά, το φυσιολογικό βάρος δεν αποκλείει τη νόσο, καθώς η παχυσαρκία δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας κινδύνου».

Αισθάνομαι καλά δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζομαι έλεγχο – Σύσταση για προληπτικό έλεγχο στα 35
Ο προδιαβήτης συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, ενώ και ο διαβήτης στα αρχικά του στάδια μπορεί να περάσει απαρατήρητος. Έτσι, κάποιος μπορεί να αισθάνεται απολύτως καλά και να αγνοεί ότι οι τιμές του έχουν αυξηθεί, επισημαίνει ο καθηγητής, για να τονίσει στη συνέχεια ότι η σύσταση για προληπτικό έλεγχο αφορά όλο τον πληθυσμό από την ηλικία των 35 ετών, ανεξάρτητα από την παρουσία παχυσαρκίας ή οικογενειακού ιστορικού. «Στον έλεγχο χρησιμοποιούνται απλές εξετάσεις, όπως το σάκχαρο νηστείας και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, οι οποίες μπορούν να αναδείξουν, είτε ήδη υπάρχοντα διαβήτη, είτε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισής του. Για ανθρώπους με επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως ο συνδυασμός παχυσαρκίας και οικογενειακού ιστορικού, ο έλεγχος χρειάζεται να αρχίζει νωρίτερα. Οι γυναίκες με ιστορικό διαβήτη κύησης, χρειάζονται συστηματική παρακολούθηση και μετά την εγκυμοσύνη, καθώς διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη στο μέλλον».

Απώλεια βάρους 5–7% και δυόμισι ώρες κίνησης την εβδομάδα
Οι αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν την εξέλιξη του προδιαβήτη δεν προϋποθέτουν απαραίτητα θεαματική απώλεια κιλών. Σύμφωνα με τον κ. Μακρυλάκη, για έναν άνθρωπο με υπερβάλλον βάρος, η απώλεια περίπου 5–7% του αρχικού του βάρους, σε συνδυασμό με αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, μπορεί να προσφέρει σημαντικό όφελος. Ο στόχος που περιγράφει είναι περίπου δυόμισι ώρες σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα, με το περπάτημα να αποτελεί μια προσιτή επιλογή. «Το γυμναστήριο μπορεί να βοηθήσει, ωστόσο το βασικό ζητούμενο είναι να ενταχθεί περισσότερη κίνηση στην καθημερινότητα και να περιοριστεί η πρόσληψη θερμίδων, με τρόπο που να μπορεί να διατηρηθεί».

Πότε μπαίνει στη συζήτηση η φαρμακευτική αγωγή
Η απόφαση για φαρμακευτική παρέμβαση στον προδιαβήτη δεν είναι ίδια για όλους. Ο κ. Μακρυλάκης εξηγεί ότι υπάρχουν συστάσεις επιστημονικών οργανισμών για τη χορήγηση αγωγής σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου, όπως σε άτομα με σοβαρή παχυσαρκία, ή σε γυναίκες με ιστορικό διαβήτη κύησης. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι αποφάσεις εξατομικεύονται. «Παρότι σε ορισμένες περιπτώσεις προδιαβήτη μπορεί να συστηθεί φαρμακευτική αγωγή, δεν υπάρχει φάρμακο ειδικά για την πρόληψη του διαβήτη που να αποζημιώνεται».

Η πρόληψη χάνεται όταν η οριακή τιμή μένει χωρίς συνέχεια
Το μεγαλύτερο λάθος, κατά τον καθηγητή, είναι να εντοπίζεται μια οριακή τιμή και να μη δίνεται συνέχεια. «Η υποτίμησή της, επειδή είναι λίγο αυξημένη ή επειδή άλλοι άνθρωποι έχουν υψηλότερες τιμές, μπορεί να στερήσει τη δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης. Η αξιολόγηση, μάλιστα, χρειάζεται να ξεπερνά τη μεμονωμένη μέτρηση του σακχάρου. Η αρτηριακή πίεση, η χοληστερίνη, το κάπνισμα, το βάρος και η καθιστική ζωή συνθέτουν το συνολικό προφίλ κινδύνου κάθε ανθρώπου και πρέπει να αντιμετωπίζονται συνδυαστικά. Γι’ αυτό, οι συγκρίσεις με έναν συγγενή ή έναν γείτονα δεν βοηθούν. Χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση και ένα οργανωμένο σχέδιο, προσαρμοσμένο στην καθημερινότητα και στις δυνατότητες του καθενός».

Το ζητούμενο είναι οι καλές τιμές να διατηρηθούν
Η επιστροφή του σακχάρου στο φυσιολογικό δεν σημαίνει ότι η προσπάθεια ολοκληρώθηκε. Ο κ. Μακρυλάκης επισημαίνει ότι κρίσιμο ζητούμενο είναι η διατήρηση του αποτελέσματος, ιδιαίτερα όταν έχει προηγηθεί απώλεια βάρους. «Η επαναπρόσληψη των κιλών και οι διαδοχικές αυξομειώσεις δυσκολεύουν αυτή την προσπάθεια. Επομένως, η πρόληψη χρειάζεται συνέχεια και υποστήριξη, ώστε οι αλλαγές να παραμείνουν μέρος της καθημερινότητας. Η στήριξη της οικογένειας και η πρόσβαση σε κατάλληλες δομές έχουν ουσιαστικό ρόλο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υπνική άπνοια: 45% μεγαλύτερος κίνδυνος για Αλτσχάιμερ — Αφορά πάνω από 3 στους 4 με παχυσαρκία

Το έντονο ροχαλητό, η κούραση που δεν υποχωρεί μετά τον ύπνο και τα κενά μνήμης μπορεί να έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την υπνική άπνοια.

Μια διαταραχή που δεν μας στερεί μόνο την ξεκούραση, αλλά συνδέεται με τη λειτουργία της μνήμης και δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο με τα επιπλέον κιλά. Τα στοιχεία που παραθέτει σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου ο πνευμονολόγος-υπνίατρος τέως διευθυντής και ιδρυτής του πρώτου Εργαστηρίου Διαταραχών Ύπνου στην Ελλάδα, στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» Μάνος Βαγιάκης είναι εντυπωσιακά: Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες η υπνική άπνοια συνδέεται με 33% μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας και 45% μεγαλύτερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ, ενώ πλήττει το 75% των ατόμων με παχυσαρκία. Πώς αναγνωρίζουμε τα σημάδια, πότε η δυσκολία συγκέντρωσης μπορεί να σχετίζεται με τον κακό ύπνο και ποιες νέες θεραπείες βρίσκονται υπό μελέτη; Απαντήσεις σε αυτά και άλλα κρίσιμα ερωτήματα δίνει ο διακεκριμένος υπνίατρος, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπνολογίας, αλλά και πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του 5ου Πανελληνίου Συνεδρίου Υπνολογίας, που διεξάγεται αυτό το Σαββατοκύριακο στο αμφιθέατρο του 251 ΓΝΑ.

Τα σημάδια που χτυπούν καμπανάκι
Το έντονο ροχαλητό, ιδιαίτερα όταν διακόπτεται για κάποια δευτερόλεπτα και ξαναρχίζει απότομα, αποτελεί ένα από τα βασικά σημάδια που πρέπει να μας κινητοποιήσουν, επισημαίνει ο κ. Βαγιάκης, απαντώντας στο ερώτημα ποια είναι τα βασικά συμπτώματα. «Συχνά τις παύσεις αυτές παρατηρεί ο σύντροφος που κοιμάται δίπλα, ενώ ο ίδιος ο ασθενής ξυπνά κουρασμένος, σαν να μην έχει ξεκουραστεί, και αισθάνεται υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στις ενδείξεις περιλαμβάνονται επίσης οι αφυπνίσεις με αίσθημα ασφυξίας, η νυχτερινή συχνοουρία και οι πρωινοί πονοκέφαλοι. Η στυτική δυσλειτουργία, η υπέρταση και αρρυθμίες, όπως η κολπική μαρμαρυγή, μπορεί επίσης να συνυπάρχουν και να ενισχύουν την υποψία. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, δεν εμφανίζονται όλα σε όλους: υπάρχουν άνθρωποι με ελάχιστα συμπτώματα ή ακόμη και χωρίς εμφανείς ενοχλήσεις. Για όσους κοιμούνται μόνοι, η επίμονη κόπωση και η υπνηλία την ημέρα, η συχνοουρία τη νύχτα ή η παρατήρηση κάποιου ότι ροχαλίζουν μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για έλεγχο». Ο κ. Βαγιάκης αναφέρεται και στα έξυπνα ρολόγια που διαθέτουν δυνατότητα εκτίμησης του οξυγόνου στο αίμα κατά τη διάρκεια της νύχτας. «Οι χαμηλές ενδείξεις, τιμές κάτω από 93, μπορεί να κινητοποιήσουν τον χρήστη να αναζητήσει ιατρική αξιολόγηση. Ωστόσο, οι μετρήσεις αυτές δεν αρκούν για τη διάγνωση υπνικής άπνοιας, η οποία χρειάζεται κατάλληλο έλεγχο και μελέτη ύπνου».

Πώς συνδέεται η υπνική άπνοια με την άνοια
Υπάρχει αυξημένη επίπτωση άνοιας σε ασθενείς με άπνοια σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Υπνολογίας, «Το 2025, σε μια τεράστια μελέτη, φάνηκε ότι οι ασθενείς με άπνοια έχουν 33% μεγαλύτερο κίνδυνο για άνοια και 45% μεγαλύτερο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ. Η συσσώρευση βήτα αμυλοειδούς στον εγκέφαλο ως γνωστόν συνδέεται με τις βλάβες που παρατηρούνται στη νόσο Αλτσχάιμερ. Ο βαθύς ύπνος, γνωστός και ως ύπνος βραδέων κυμάτων, βοηθά τον εγκέφαλο να απομακρύνει μεταβολικά απόβλητα, όπως είναι το βήτα αμυλοειδές. Όταν, όμως, ο ύπνος διακόπτεται επανειλημμένα, αυτή η διαδικασία δυσχεραίνεται. Αυτό συμβαίνει στην υπνική άπνοια: οι συνεχείς μικροαφυπνίσεις εμποδίζουν τον βαθύ, αναζωογονητικό ύπνο και επηρεάζουν τον φυσικό μηχανισμό “καθαρισμού” του εγκεφάλου». Παρ όλα αυτά η δυσκολία συγκέντρωσης, η βραδύτητα στη σκέψη και τα κενά μνήμης δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένας άνθρωπος εμφανίζει άνοια. Όπως εξηγεί ο κ. Βαγιάκης, μπορεί να σχετίζονται και με την κακή ποιότητα ύπνου που προκαλεί η υπνική άπνοια.« Ο ασθενής ξυπνά κουρασμένος, δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και ξεχνά ευκολότερα, με αποτέλεσμα ορισμένες από αυτές τις εκδηλώσεις να συγχέονται με συμπτώματα άνοιας. Η ουσιαστική διαφορά, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι οι διαταραχές που οφείλονται στην άπνοια μπορούν να βελτιωθούν με την αντιμετώπισή της. Η θεραπεία με μάσκα θετικής πίεσης, όταν ελέγχει αποτελεσματικά τις άπνοιες, επιτρέπει καλύτερο ύπνο και μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της μνήμης και της προσοχής».

Το 25% των πασχόντων είναι αδύνατοι
Τα επιπλέον κιλά προκαλούν άπνοια ή η άπνοια δυσκολεύει τον έλεγχο του βάρους, τίθεται εύλογα το ερώτημα; «Υπάρχει ένας φαύλος κύκλος. Σε μια πρόσφατη μελέτη με 12.860 ενήλικες από την Αμερική και την Ελβετία, φάνηκε ότι τα άτομα με παχυσαρκία είχαν κατά 75% αποφρακτική άπνοια και οι υπέρβαροι είχαν 60% υπνική άπνοια. Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, ένα ποσοστό 25% από αυτούς που πάσχουν από άπνοια είναι αδύνατοι. Το 44% υπέρβαροι και το 32% παχύσαρκοι. Αν έχεις παραπάνω κιλά έχεις άπνοια και αν έχεις άπνοια δυσκολεύεσαι να χάσεις, διότι αλλάζει ο μεταβολισμός, αλλάζει η αντίσταση στην ινσουλίνη και μετά, επειδή είσαι κουρασμένος και νυσταγμένος τη μέρα, δεν έχεις όρεξη να γυμναστείς. Ένας άλλος παράγοντας που χειροτερεύει την κατάσταση είναι ότι ο άυπνος άνθρωπος την άλλη μέρα έχει όρεξη για λιπαρές τροφές και με αυξημένα σάκχαρα. Επομένως, πρέπει να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος, να διαγνωστεί καταρχήν η άπνοια, να αντιμετωπιστεί και τότε η απώλεια βάρους θα είναι πολύ ευκολότερη». Όσον αφορά τα ενέσιμα φάρμακα για την παχυσαρκία ο ειδικός αναφέρει ότι μειώνουν σημαντικά της άπνοιες, σύμφωνα με δύο πρόσφατες μελέτες, εκ των οποίων η μία δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο στο «New England Journal of Medicine».

Χάπι για την άπνοια σε μελέτη φάσης 3
Όσον αφορά τη θεραπευτική αντιμετώπιση της άπνοιας αλλά και τι νέο περιμένουν οι ειδικοί, ο γνωστός υπνίατρος αναφέρει: «Η μάσκα θετικής πίεσης είναι η κλασική θεραπεία, η οποία χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια και έχει τελειοποιηθεί τεχνολογικά. Είναι πάρα πολύ εύκολη στη χρήση, είναι αθόρυβη, είναι πολύ μαλακή, δεν ενοχλεί και επιπλέον δεν έχει επιπλοκές. Επίσης, σε κάποιες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται ειδικό μασελάκι την ώρα του ύπνου. Τα καινούργια που περιμένουμε είναι ένα φάρμακο που επιδρά στο νευρικό σύστημα , το οποίο αυτή τη στιγμή είναι σε κλινική δοκιμή φάσης 3. Ανακοινώθηκε στο Αμερικανικό Συνέδριο την Άνοιξη και περιμένουμε να δημοσιευθεί η μελέτη. Πιθανόν να μπει στη φαρμακευτική βιομηχανία ως κλασικό φάρμακο, το οποίο θα λαμβάνεται προ ύπνου και θα μειώνει τις άπνοιες.

Απολαύστε την αϋπνία σας- Εάν δεν σας πάρει ο ύπνος εντός εικοσαλέπτου σηκωθείτε από το κρεβάτι
Στη σημασία των καθημερινών συνηθειών, αλλά και του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τη δυσκολία να κοιμηθούμε, στέκεται ο κ. Βαγιάκης. Συνιστά σταθερή ώρα κατάκλισης και, για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου, αποφυγή του καφέ, της γυμναστικής αργά το βράδυ και της κατανάλωσης αλκοόλ πριν από τον ύπνο. «Η σκέψη ότι δεν θα καταφέρουμε να κοιμηθούμε και την επόμενη ημέρα δεν θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις αυξάνει την ένταση και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τον ύπνο. Απολαύστε την αϋπνία σας και θα έρθει ο ύπνος από μόνος του. Το να στριφογυρίζουμε στο κρεβάτι και να εκνευριζόμαστε επειδή δεν μας παίρνει ο ύπνος επιβαρύνει την κατάσταση. Εάν ο ύπνος δεν έρθει σε περίπου 20 λεπτά, να σηκωθούμε και να κάνουμε κάτι άλλο, ώστε το κρεβάτι να μη συνδέεται με την αγωνία της αϋπνίας».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Η μάχη με τον χρόνο στο έμφραγμα του μυοκαρδίου (STEMI) – Γράφει ο Γιάννης Τρικοιλης

Η φράση «Time Is Muscle – Time Is Life» αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη φιλοσοφία της σύγχρονης αντιμετώπισης του εμφράγματος: όσο ταχύτερα αποκαθίσταται η αιμάτωση του μυοκαρδίου, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα περιορισμού της μυοκαρδιακής βλάβης και βελτίωσης της κλινικής έκβασης.

Γιάννης Τρικοίλης
Γράφει ο Γιάννης Τρικοιλης

Από την πρώτη επαφή στην έγκαιρη διάγνωση

Η αντιμετώπιση του STEMI ξεκινά πολύ πριν ο ασθενής φτάσει στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο. Ξεκινά από την αναγνώριση των συμπτωμάτων, την άμεση ενεργοποίηση του συστήματος επείγουσας βοήθειας και την έγκαιρη ηλεκτροκαρδιογραφική διάγνωση.

Στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, η διαδικασία αυτή απαιτεί ετοιμότητα, εξειδικευμένο προσωπικό, σαφώς καθορισμένους ρόλους και άμεση συνεργασία μεταξύ ιατρών, νοσηλευτών και Αιμοδυναμικού Εργαστηρίου.

Από το ΤΕΠ στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο

Η επιβεβαίωση της διάγνωσης STEMI σηματοδοτεί την έναρξη μιας κρίσιμης διαδικασίας, στην οποία κάθε λεπτό έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η ενεργοποίηση του Αιμοδυναμικού Εργαστηρίου πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς καθυστέρηση, παράλληλα με την κλινική αξιολόγηση, την αρχική θεραπευτική αντιμετώπιση και την προετοιμασία του ασθενούς για επείγουσα στεφανιογραφία και πρωτογενή αγγειοπλαστική (Primary PCI).

Ωστόσο, η ταχύτητα δεν πρέπει να λειτουργεί εις βάρος της ασφάλειας. Η ενδονοσοκομειακή μεταφορά από το ΤΕΠ προς το Αιμοδυναμικό Εργαστήριο αποτελεί ένα ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο της συνολικής θεραπευτικής διαδρομής. Ο ασθενής με STEMI μπορεί να παρουσιάσει αιμοδυναμική αστάθεια, κοιλιακές αρρυθμίες, οξεία καρδιακή ανεπάρκεια ή ακόμη και καρδιακή ανακοπή κατά τη

μεταφορά. Για τον λόγο αυτό, η μεταφορά πρέπει να πραγματοποιείται από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, με συνεχή ηλεκτροκαρδιογραφική παρακολούθηση, δυνατότητα άμεσης απινίδωσης, διαθέσιμο εξοπλισμό επείγουσας υποστήριξης και

κατάλληλη επικοινωνία με την ομάδα υποδοχής.

Η ασφαλής μεταφορά δεν είναι μια απλή μετακίνηση ασθενούς από έναν χώρο σε έναν άλλο. Είναι συνέχεια της θεραπευτικής πράξης.

Από το Door-to-Balloon στη συνολική διαχείριση του χρόνου

Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA/ACC, 2025) αναδεικνύουν συγκεκριμένους χρονικούς στόχους:

  • Ηλεκτροκαρδιογράφημα και αξιολόγηση εντός 10 λεπτών από την πρώτη ιατρική επαφή.
  • Στόχος πρώτης συσκευής επαναιμάτωσης εντός 90 λεπτών από την πρώτη ιατρική επαφή για ασθενείς που μεταφέρονται απευθείας σε νοσοκομείο με δυνατότητα πρωτογενούς αγγειοπλαστικής.
  • Στόχος εντός 120 λεπτών για ασθενείς που απαιτούν διακομιδή από νοσοκομείο χωρίς δυνατότητα αγγειοπλαστικής.
  • Ελαχιστοποίηση του χρόνου παραμονής στο νοσοκομείο προέλευσης (Door- in-Door-out), με επιδιωκόμενο χρόνο έως 30 λεπτά.

Οι χρονικοί αυτοί στόχοι δεν αποτελούν απλώς αριθμητικούς δείκτες.

Αντικατοπτρίζουν την οργανωτική ετοιμότητα, την αποτελεσματικότητα τη ςσυνεργασίας και την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας.

Η ηγεσία και η οργάνωση του ΤΕΠ καθορίζουν την αποτελεσματικότητα

Πίσω από κάθε επιτυχημένη αντιμετώπιση STEMI βρίσκεται ένα καλά οργανωμένο σύστημα. Η ύπαρξη επικαιροποιημένων πρωτοκόλλων, η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων, η

συνεχής εκπαίδευση του προσωπικού και η διαλειτουργική συνεργασία μεταξύ ΤΕΠ, Καρδιολογικής Κλινικής, Αιμοδυναμικού Εργαστηρίου και υπηρεσιών διακομιδής αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση.

Η αξιοποίηση ψηφιακών συστημάτων, η άμεση διαβίβαση ηλεκτροκαρδιογραφικών δεδομένων και η αυτοματοποιημένη ενημέρωση των εμπλεκόμενων ομάδων μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω την ταχύτητα και την ασφάλεια της διαδικασίας.

Συμπέρασμα

Το «Time Is Muscle – Time Is Life» δεν είναι απλώς ένα επιστημονικό σύνθημα. Είναι μια καθημερινή δέσμευση για ταχύτερη διάγνωση, ασφαλέστερη διαχείριση, αποτελεσματικότερη συνεργασία και συνεχή αναβάθμιση της επείγουσας καρδιολογικής φροντίδας.

Ο χρόνος είναι μυοκάρδιο. Και το μυοκάρδιο είναι ζωή.

 

Ο Γιάννης Τρικοίλης είναι  INSTRUCTOR BLS/AED ERC.

Βρε δεν πα’ νά’ σαι και η Μάγια Μελάγια… – Γράφει ο Δημήτρης Καπράνος

Αξίζουν έπαινοι στον Αμερικανό φρουρό του μνημείου των πεσόντων , στο Άρλιγκτον. Ο νεαρός στρατιώτης, επέπληξε, στεντορεία τη φωνή, τον υπουργό Πολέμου των ΗΠΑ (ασφαλώς προϊστάμενό του) και τους γύρω του πολιτικούς, επειδή συζητούσαν μεγαλοφώνως, αμέσως μετά την κατάθεση στεφάνου στο μνημείο.

Δημήτρης Καπράνος 1
Γράφει ο Δημήτρης Καπράνος

«Όλοι, οφείλουν να επιδεικνύουν τον δέοντα σεβασμό» τους είπε, σε τόνο οξύτατο, ο φρουρός. Και εκείνοι, φυσικά, «λούφαξαν» κι ουδείς τόλμησε να πει κουβέντα!

Μοιραία, έρχεται στο μυαλό η εικόνα του δικού μας «Άρλιγκτον», στην πλατεία Συντάγματος, εκεί που ουδείς σέβεται, ουδείς υπολογίζει, ουδείς λογαριάζει, εκεί που η εικόνα είναι «για κλάματα», με παρεμβάσεις ανεπίτρεπτες για έναν ιερό χώρο, εκεί που στήνονται τσαντίρια και ξαπλάρουν διάφοροι διαμαρτυρόμενοι, εκεί που κάποιοι επένδυσαν στην ευαισθησία των πολιτών και ενέγραψαν  υποθήκη για πολιτικό μέλλον.

«Δεν πα’ να’ στε όποιοι είστε: Εδώ είναι χώρος ιερός και οφείλετε να τον σέβεστε»,  είπε, σχεδόν ουρλιάζοντας ο φρουρός στον υπουργό Αμύνης (Πολέμου τον λένε τώρα).

Και εκείνος, όπως και οι γύρω του, δεν έκαναν «ούτε κιχ» που έλεγε η μάνα μου! Έβαλαν την ουρά στα σκέλη και αποσύρθηκαν ησύχως. Και, είναι βέβαιον, ουδείς θα τολμήσει έστω και να σκεφθεί να μάθει «ποιός ειναι αυτός» και να πει «στείλτε τον αύριο στον…Μισισιπή», όπως λέμε εμείς «στον Έβρο»!

Πώς να το κάνουμε, αγαπητοί; Μερικά σημεία (πρέπει να) είναι άβατα! Πρέπει να απαγορεύεται αυστηρώς να τα βεβηλώνει οποιοσδήποτε, για οποιονδήποτε λόγο.

Όσο και αν ειναι «άγιος» ο σκοπός για τον οποίο κάποιος επιχειρεί να αλλοιώσει έναν ιερό χώρο, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία, που να επιτρέπει την βεβήλωση!

Ο φρουρός του Άρλιγκτον, αγαπητέ υπουργέ Εθνικής Αμύνης, κάτι μας είπε, κάποιον-σωστό-δρόμο μας υπέδειξε!

Πώς το είχε πει ο χωροφύλακας, στην μεγάλη μας τραγωδό, στην οποία απαγόρευσε την είσοδο στο θέατρο της Επιδαύρου πριν την καθορισμένη ώρα; «Μα, είμαι η Κατίνα Παξινού», του λέει η μεγίστη. «Βρε, δεν πα’ νά’ σαι και η Μάγια Μελάγια! Εγώ έχω εντολή να μην μπει κανένας!»… .

‘Όποιος, λοιπόν κι αν είσαι, όποια και όσο «άγια» είναι τα κίνητρά σου, δεν έχεις το δικαίωμα να αλλοιώνεις τον ιερό χώρο των πεσόντων. Ούτε να στήνεις αντίσκηνα και να κάνεις εκεί την απεργία πείνας σου, ούτε να στήνεις «κενοτάφια», όσο μεγάλος κι αν είναι ο πόνος σου.

Και, για να λέμε την πάσα αλήθεια, η Πολιτεία, το κράτος, ο αρμόδιος για το μνημείο φορεύς, όφειλε να το έχει διατηρήσει καθαρό, ανέπαφο και αβεβήλωτο.

Για να δούμε τώρα, που έχει ήδη εγκριθεί η αλλαγή του όλου σκηνικού γύρω από το μνημείο των πεσόντων υπερ πατρίδος.

Θα αλλάξει αυτή η λανθασμένη νοοτροπία; Διότι ούτε «δημοκρατικό» ούτε «πολιτισμένο» είναι το να μην υπάρχει ο απαιτούμενος σεβασμός «στα ιερά και τα όσια».

Πώς να το κάνουμε, δηλαδή; Κάποια πράγματα, είναι υπεράνω, κάποια πράγματα είναι «χωρίς δεύτερη κουβέντα».

Ο εξαιρετικός Αμερικανός φρουρός του Άρλιγκτον, έδειξε τον δρόμο. Αρκετά δεν έχει τραβήξει ο ένδοξος  δικός μας «Άγνωστος»;